Indholdsfortegnelse for April 23, 2015 i Finweek - Afrikaans

Te midde van stadige ekonomiese groei en ’n volwasse, mededingende versekeringsmark in Suid-Afrika beskou plaaslike versekeraars die res van Afrika suid van die Sahara as ’n hoofbron van potensiële toekomstige groei. Dit sal egter nie ’n maklike taak wees nie, want Europese versekeraars neig ook na die vasteland. Vinnige verstedeliking en ’n groeiende middelklas oor die streek heen beteken dat daar groter stede, meer versekerbare bates en meer verbruikers sal wees wat dit kan bekostig om hul lewe te verseker, sê Victor Muguto, leier vir langtermyn-versekering by PwC Suid-Afrika. Die laaste paar jaar het die groei in die bedryf swaar op die lewensversekeringsmark gesteun – wat byna 70% van die sektor verteenwoordig. “Daar is veel meer potensiaal vir nielewegroei,” sê Muguto. Die versekeringsmark in Afrika suid van die Sahara verteenwoordig…

SPUR SE SWAK tussentydse resultate vir die halfjaar tot einde Desember is duidelike bewys van die moeilike tydperk wat die verbruiker tans ondervind. Inkomste het met 8,7% tot R408,7 miljoen gestyg en bedryfswins met 16,9% tot R84 miljoen. Wesensverdienste per aandeel het met 28,2% tot 61,15 c per aandeel gedaal. “Ek dink die resultate spreek duidelik: die verbruiker is onder druk, maar die laer petrolprys het gehelp en voedselinflasie is onder beheer. Maar hierdie voordeel gaan waarskynlik verdwyn weens die agteruitgang van die rand. Ek verwag dus nog ’n moeilike tyd wat voorlê vir die bedryf,” sê Pierre van Tonder, uitvoerende hoof van die Spur Corporation. Eskom het ook ’n uitwerking op hul bedrywighede gehad. “Ons het heelwat beurtkrag gehad op plekke waar ons nie kragopwekkers het nie,” sê Van…

Wat sal finansieel met jou gebeur as jy jou werk verloor? Sal jy in staat wees om jou uitgawes te dek totdat jy weer ’n inkomste verdien? Sal jy ander bronne van inkomste kan vind totdat jy weer ’n permanente werk kry? “Om jou werk te verloor is ’n lewensveranderende gebeurtenis wat met enigeen kan gebeur. Min mense voorsien egter dat dit wel gaan gebeur, en nog minder mense is finansieel en emosioneel opgewasse om dit te verwerk,” sê Sonia du Plessis, ’n finansiële adviseur by Brenthurst Wealth Management. “Terwyl jy werk, is dit altyd ’n goeie idee om spaargeld in kontant of in ’n beleggingsproduk beskikbaar te hê sodat jy dit maklik kan onttrek. Die bedrag moet gelyk wees aan minstens drie maande se inkomste,” sê sy. EERS DIE…

Die wysigings vereis ook van kredietverskaffers om alle gelde bekend te maak wat by ’n kredietooreenkoms ingesluit is. Vroeër is al die gelde in die fyndruk neergeskryf en verbruikers het nooit regtig geweet waarvoor hulle betaal nie – hoeveel rente, instelling-, bestuuren diensgelde hulle moes betaal nie, sê Olivier. Die wet bepaal nou dat kredietverskaffers die gelde vooraf in die kwotasiefase van die kredietaansoek bekend moet maak, pleks van nadat die krediet toegestaan is en die verbruiker nie ’n manier het om die ooreenkoms te laat vaar nie. “Kredietverskaffers moet daarom deursigtiger wees sodat verbruikers meer ingeligte besluite kan neem, en dit sal verbruikers toelaat om rond te soek en krediet te aanvaar wat hulle kan bekostig,” sê Olivier.…

■ Die opsie van ’n vaste rentekoers in plaas van ’n veranderlike koers. Dit is ’n heel persoonlike keuse en kan beskou word as ’n versekeringspolis op jou huislening om te sorg dat die paaiemente dieselfde bly en nie styg tot ’n vlak wat jy mettertyd nie kan bekostig nie. ■ Die opsie van ’n lening met of sonder ’n buigsame gerief/toegangsverband. Met hierdie funksie kan kliënte ekstra geld in hul huislening betaal en dan in werklikheid rente teen die huislening se rentekoers op hierdie geld verdien. Kliënte kan hierdie ekstra geld enige tyd onttrek deur die geld eenvoudig op een van hul transaksierekeninge oor te dra. ■ Die opsie om te kies oor watter tydperk jy die lening wil afbetaal – dit wissel van vyf tot 30 jaar. ■…

R4,5 mjd. Die bedrag wat provinsiale regerings skuld aan die Nasionale Gesondheidslaboratoriumdiens (NHLS), wat laboratoriumdienste aan alle gesondheidsgeriewe in die openbare sektor voorsien. Meer as 1 000 personeellede het die NHLS na wat berig word oor die afgelope jaar verlaat weens verlammende finansiële probleme. $75 MILJOEN Die vraprys (R910,6 miljoen) vir die aktrise Demi Moore se drieverdieping-dakwoning in die suid-toring van die historiese San Remo-gebou in New York, volgens ’n berig in The New York Times. Die maandelikse instandhoudingskoste van Moore se huis, wat ongeveer 650m2 woonruimte en 140m2 omringende terrasse met park-, rivier- en stadsuitsigte beslaan, en met U2 se Bono as jou buurman in die noord-toring, is bykans $18 000 (sowat R218 000). 109 Die getal aanklagte wat die Wes-Kaapse polisiekommissaris, Arno Lamoer, en vyf ander oor korrupsie,…

In die getwis oor watter mynmaatskappye voldoende swart ekonomiese bemagtigingsgeloofsbriewe (SEB) het, is Wesizwe Platinum ’n unieke geval omdat sy vennoot, die Bakubung-Ba-Ratheo-gemeenskap, ’n gedeelte van sy aandele in die firma verkoop het, maar steeds ’n opbrengs ontvang. Die kwessie van SEB is onder die loep in die mynbedryf omdat die hooggeregshof volgende maand ’n uitspraak moet lewer of die beginsel van “eens bemagtig, altyd bemagtig” deur die onlangs geouditeerde mynbouhandves erken moet word. Die regering voer aan dat mynmaatskappye met vervalle SEB-vennote verplig moet word om hulself te herbemagtig, terwyl die mynmaatskappye aanvoer dat vorige SEB-transaksies erken behoort te word. Hulle voer aan dat die regering enige mynmaatskappy se SEB-geloofsbriewe stilswyend erken het in die toekenning van nuwe-ordemynlisensies. In die geval van Wesizwe Platinum is die Bakubung-Ba-Ratheo egter deur…

■ VINNIGE VERSTEDELIKING Lagos in Nigerië sal na verwagting teen 2025 die 12de grootste stad ter wêreld wees, en Afrika se arbeidsmag sal China s’n teen 2025 verbysteek. Teen 2050 sal sowat 400 miljoen Afrikane van plattelandse gebiede na stede verhuis het, met twee uit elke drie mense verstedelik. Namate infrastruktuur in die stede verbeter, sal die vraag na verstedeliking toeneem danksy ’n toename in versekerbare bates. ■ DEMOGRAFIESE EN MAATSKAPLIKE VERANDERING Die ontluikende Afrika-middelklas sal teen 2030 van 15 miljoen tot 40 miljoen mense groei. Hul groter bestedingsmag sal die vraag na versekering en spaarprodukte beïnvloed. Gesondheidsorgverskaffers sal die omvang en ligging van hul dienste moet uitbrei, wat geleenthede vir gesondheid- en versekeringsprodukte skep. Hoë ekonomiese groeikoerse kan met die werkloosheidskoers op die vasteland help, wat die vraag na…

MORNINGSTARTOEKENNINGS: BESTE SUIDAFRIKAANSE AANDELEFONDS 2014 HARVARD HOUSE BCI EQUITY FUND Ver van die stralerjakkerleefstyl van die Kaapse batebestuurlandskap kom ’n batebestuursmaatskappy in ’n stillerige deel van die land met ’n fonds waarop die bedryf klaarblyklik nogal afgunstig is. Die Harvard House-groep werk uit Howick in KwaZulu-Natal, en sy algemene aandelefonds het met 134 mededingers om die Morningstar-toekenning vir die beste fonds in sy kategorie afgereken. FONDSINLIGTING FONDSPRESTASIE (TOT EINDE MAART) TIEN GROOTSTE BELANGE Fondsbestuurder se insigte “Ons beskou onsself as langtermynbeleggers,” sê Michael Porter, fondsbestuurder – ’n cliché wat beleggers ongetwyfeld baie hoor. “Party van ons posisies het ons nou al jare lank en ons beplan glad nie om te verkoop nie,” sê hy. “Skommelings in die mark is net ’n geleentheid om maatskappye van ’n goeie gehalte teen ’n…

STEEDS DOMINANT ONDANKS MEDEDINGING Een van die moeilikste dinge wat ’n sakeonderneming kan probeer doen, is om ’n gevestigde mededinger te pak. ’n Goeie voorbeeld is DStv, wat aan Naspers* behoort. Ons het gesien hoe Star TV probeer en misluk het; OpenView HD het die gratis roete gekies (ná die koste van die dekodeerder) maar ons sien nie juis sukses daarmee nie. Twee toetreders wat ’n ander benadering gevolg het, was Altron met die Altech Node en Times Media met Vidi. Albei is via toestelle om op die internet toegang tot TV-reekse en flieks te verkry. Altron sê in ’n handelsverslag dat die Node nie na verwagting presteer nie, en dit verbaas my nie. DStv het in die jare voordat hy mededingers gekry het, hom stewig ingegrawe, met ’n diensreeks…

Die Wet op Bydraes vir Werkloosheidsversekering (WWV) bepaal dat werkgewers en werknemers elke maand 1% van hul vergoeding tot die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) bydra. In tydperke wat jy nie ’n inkomste verdien nie, kan jy hierdie versekering eis, hoewel dit nie jou hele salaris sal dek nie. Mairéad Edwards, ’n prokureur by Tabacks, sê: “’n Werknemer se geregtigheid op voordele ingevolge die WWV word bereken teen ’n koers van een dag se voordeel vir elke ses dae wat die werknemer gewerk het, onderworpe aan ’n maksimum voordeel ten opsigte van 238 dae in die tydperk van vier jaar onmiddellik vóór die datum waarop daar om die voordele aansoek gedoen word.” Sy verduidelik die verskillende soorte WVF-voordele: • Werkloosheidsvoordele kan geëis word wanneer die tydperk van werkloosheid langer as 14 dae is…

Wanneer maatskappye besig is om deur groter mededingers verkry te word, is hulle geneig om hul ingesteldheid te verloor en selfs hul sakestrategie te verwaarloos. In sommige uiterste gevalle begin bestuurslede minder entoesiasme toon vir die werk wat hulle doen. Werknemers begin ander werk soek. Dié situasie lei dikwels tot ’n daling in die inkomste en wins. Die JSE-genoteerde tegnologiemaatskappy Business Connexion (BCX) volg egter nie dié tendens nie. BCX streef sy aggressiewe pan-Afrikagroeistrategie deur geteikende samesmeltings en vekrygings na, al is hy betrokke by ’n transaksie van R2,7 miljard waarin Telkom beplan om dié tegnologiemaatskappy te koop. Die transaksie word deur Suid-Afrika se mededingingsowerheid vir moontlike goedkeuring ondersoek. Die bestuur en werknemers by BCX bly op hul taak ingestel. As die reguleerder die Telkom-transaksie goedkeur, sal sake by die…

Nadat ontwrigtende verandering dekades lank vermy is, sal tegnologie die hotelbedryf dalk heeltemal verander. Dié ongekende verandering sal die manier beïnvloed waarop hotelle ondernemings en die gaste van môre lok, sê Gillian Saunders, internasionale hoof vir gasvryheid en toerisme by Grant Thornton. Daar word voorspel dat jong volwassenes die generasie van ná die Tweede Wêreldoorlog teen 2017 as hotelle se hoofteikenmark sal verbysteek. Hotelle sal op verskeie gebiede moet aanpas: MASSAVERPERSOONLIKING Tegnologie dryf dié tendens aan deurdat verbruikers mobiele en digitale platforms meer gebruik, sê Saunders. Gaste is nou bemagtig om met toepassings en ander kuberraakpunte regstreeks versoeke aan hotelle te rig. Sowat 46% van jong volwassenes wie se mening gepeil is, het gesê dat digitale aankoms- en vertrekdienste hul besluit beïnvloed om later terug te keer. Deur dataontleding te…

“Elke 50 dae vergader die bestuurskomitee met die bedryfshoofde van afdelings. Ons sit almal in dieselfde vertrek en gesels oor mikpunte. Op dié manier is daar nie verrassings as iemand nie ’n bonus kry nie.” Dít was Brian Molefe se woorde aan Finweek in November 2011 oor hoe hy gehoop het om die senior bestuur by ’n ontstellend disfunksionele staatsbeheerde maatskappy te laat presteer. Molefe was toe nog net ses maande in sy rol by Transnet, ’n maatskappy wat destyds baie van die probleme getoon het waarmee Eskom vandag sit. Molefe is op 20 April as waarnemende uitvoerende hoof van Eskom aangestel. Transnet het destyds sleg onderpresteer wat sy kapitaalprojekte betref, deels weens ’n vakuum in senior bestuursvaardighede toe waarnemende bestuurders sleutelbestuursposte gevul het. Ook het Transnet onder ’n jare…

Wiese, wat as ambassadeur vir die projek optree, sê toe die FMF hom genader het as skenker kon hy nie weier nie, want hy glo die projek gee lewe aan die land se Grondwet. “Ons Grondwet sê die land behoort aan almal wat daarin woon. Dit is noodsaaklik dat alle Suid-Afrikaners wettige aanspraak (regstitel) moet hê op die plek waar hulle woon. “Ek kan nie aan ’n doeltreffender manier dink om uitvoering te gee aan die ideale van die Grondwet nie,” sê Wiese. Wiese het vir 200 omskeppings betaal – 100 in Ngwathe en nog 100 in Kaapstad. Wiese sê wat hy die meeste van die projek waardeer, is dat dit nie te veel kos nie. Dit beteken gewone Suid-Afrikaners kan ook deel daarvan wees. Om ’n apartheidstitelakte in ’n…

Brian Molefe, voormalige hoof van Transnet en die Openbare Beleggingskorporasie, het op 17 April by Megawatt Park as waarnemende uitvoerende hoof oorgeneem. Dié posisie het ’n ryk geskiedenis van intrige, rugstekery en politieke inmenging. Die nuutste episode, wat op 11 Maart uitgespeel het, was die skorsing vir drie maande van Tshediso Matona, die uitvoerende hoof, en drie uitvoerende bestuurders, terwyl die bedrywighede by die maatskappy onbelemmerd kon voortgaan. Kort daarna het Zola Tsotsi, wat vyf jaar lank tydens die chroniese kreeftegang van die maatskappy voorsitter was, ook bedank. Molefe het ’n indrukwekkende agtergrond en ’n formidabele reputasie. Onder sy toesig, tussen 2003 en 2010, het die Openbare Beleggingskorporasie sy bates onder bestuur van R1 miljard tot R800 miljard verhoog. Molefe het in 2011 by Transnet aangesluit, en die maatskappy bestuur…

PHUMELELA WAS DIE gunsteling van die JSE in 2002 toe hy genoteer is, maar onlangse resultate wys hoe dinge verander het. Die twee belangrikste veranderinge is die ondergang van perdewedrenne as ’n sportsoort én as ’n soort weddenskap. Die tweede is die opkoms van ander soorte dobbel. Die maatskappy probeer albei probleme oplos met weddery op internasionale perdewedrenne en ander soorte dobbel. Eersgenoemde slaag nie juis nie, en ek kan nie sien dat perdewedrenne in die toekoms enigsins ’n ernstige winsverdiener vir die maatskappy sal wees nie. Die ander soorte dobbel sluit in sportkompetisies en die internasionale loterye. Maar veral met eersgenoemde ding hulle nou mee op internasionale vlak, en dit is ’n baie moeilike veld om ’n vastrapplek in te kry omdat groot multinasionale maatskappye reeds stewig gevestig is.…

HULLE BELOWE JOU DAT DIT MAKLIK IS EN IMPLISEER SELFS DAT DIE 40%-OPBRENGS GEWAARBORG IS (MAAR WIL NIKS OP SKRIF WAARBORG NIE). My foon lui gedurig, en dikwels is dit iemand met die een of ander twyfelagtige skema om op die JSE te belê. Dié soort oproepe val breedweg in twee kategorieë, albei baie aanloklik, anders sou hulle nie die moeite gedoen het om te bel nie. Nie een daarvan sal jou egter ryk maak nie; albei sal jou trouens gou armer maak omdat hulle so duur is – en ek dink ook nie hulle sal jou ooit ryker maak nie. Eerstens is daar die klassieke “boiler room”-verneukery. Die beller is van ’n ander land en het ’n opwindende beleggingsgeleentheid vir jou. Hulle het inligting oor die een of ander…

Direkteur by Newstrading Capital Markets Met ons plaaslike aandelemark wat hoogtepunte aankondig, Eskom wat waarsku oor fase 4-beurtkrag en die meeste genoteerde maatskappye se waardasies hoër as ooit tevore, verskuif ons fokus vandeesweek na die buitelandse mark want ons verkies in dié marktoestande blootstelling aan dollars. Eerstekwartaal-verdienste in Amerika het goed begin met vier van die ses grootste Amerikaanse banke wat ontlederskattings klop. Stewige verdienste oor die finansiële sektor heen en ’n herstel in die eiendomsmark het ons aandag gelei na die Blackstone Group, die wêreld se grootste onafhanklike alternatiewe batebestuurder onder die leiding van Stephen Schwarzman, uitvoerende hoof en stigter. Blackstone se fondse sluit in private ekwiteit, eiendom, aangepaste verskansingsfondse, krediet-georiënteerde fondse en finansiële raadgewende dienste, soos samesmeltings en verkrygings. Op 16 April het dié New York-gebaseerde firma met…

Die afgelope twee tot drie jaar het die departement van handel en nywerheid met sleutelbelanghebbendes in die kredietbedryf oorleg gepleeg om die Kredietwysigingswetsontwerp op te stel. En nou is die betrokke veranderinge aan die Nasionale Kredietwet ingestel wat alles daarop gemik is om oordrewe verbruikerskuld te verminder. Magauta Mphahlele, uitvoerende hoof en geakkrediteerde hofingelyfde bemiddelaar by die National Debt Mediation Association (NDMA), sê: “Ek dink wat die regering probeer doen, is om die regte van kredietverskaffers en verbruikers te balanseer om kredietverskaffers toe te laat om op verantwoordelike wyse uit te leen en in te vorder.” Die wysigings aan die Nasionale Kredietwet is grootliks positief vir die verbruiker. Sy sê die regering probeer verbruikers steeds aanmoedig om die krediet terug te betaal wat hulle skuld, maar hy skep vir verbruikers…

Eerste kopers is tans ’n belangrike dryfkrag in die huisleningsmark deurdat hulle die voordele benut van lae rentekoerse en banke se gewilligheid om 100%-verbande toe te staan, wat die nodigheid van ’n deposito vir sowat ’n derde van aansoekers uitsny. Dié neiging sal na verwagting in die loop van vanjaar voortduur, sê Rhys Dyer, uitvoerende hoof van die verbandinisieerder Ooba. “Eerste kopers is ’n belangrike aandrywer van die eiendomsmark, met 53,7% van al ons aansoeke in die derde kwartaal van verlede jaar wat in daardie kategorie val, vergeleke met 52,7% in die derde kwartaal van 2013 en 53,3% in die tweede kwartaal van verlede jaar,” sê Dyer. “Ooba se syfers vir die afgelope ses jaar dui op ’n toename van byna 75% in die proporsie eerste kopers uit die totale…

LUISTER NA LISA OP HOT 91.9FM ELKE DONDERDAG OM 11:00 Die groei van die ekonomie en die impak van makro-bewegings is die grootste bydraers tot slapelose nagte vir maatskappye wat die markte met meer as 70% oorheers. Maar vir diegene in die middelmark het die faktore wat hulle bekommer baie meer te doen met die bedryfsaspek as met die fiskale omgewing. Mercantile Bank het onlangs ’n opname gedoen onder 118 entrepreneurs by maatskappye met ’n jaarlikse omset van meer as R5 miljoen. Maatskappye in vier bedryfsektore het deelgeneem: groot- en kleinhandel (38%), vervaardiging (24%), vervoer en logistiek (19%), en professionele dienste (17%). Die meeste besighede het 10-50 mense in diens, en 70% bestaan meer as 10 jaar. Ongeag die grootte van die besigheid het die opname getoon dat die meeste sake-eienaars…

Telkom sal Cybernest omgekeerd by BCX inskakel nadat die transaksie om die tegnologiegroep te koop afgehandel is, wat ’n formidabele alleenstaande onderneming sal skep. Die Telkom-transaksie het BCX sover sowat R7,7 miljoen gekos. Cybernest, wat in 2009 gestig is, het ses volledige datasentrums met sowat 600 spesialisdatawerkers wat IT-bates ter waarde van meer as R2,5 miljard bestuur. Hy bedryf 9 700 m2 se datasentrumspasie. Cybernest het in die 2014-boekjaar inkomste van R347 miljoen behaal – ’n styging van 69% teenoor dieselfde tydperk die vorige jaar. “Die regulatoriese goedkeuring van die Telkom-transaksie sal die begin van ’n nuwe hoofstuk vir BCX inlui en ’n platform om sy aanbieding verder te versterk, asook nuwe strategiese vennootskappe bied,” sê Mophatlane. Hy sê BCX is tot ’n langtermynvennootskap met ’n telekommunikasiemaatskappy of mobiele operateur…

finweek BLOKKIESRAAISEL Verskaf deur Gerda Engelbrecht No. 181 Dwars 1 Kort afstand (8) 6 Tot stand bring (6) 9 Inwendig (6) 10 Oppassend (8) 11 Min of meer (8) 14 Bevry (6) 17 Geografie (13) 20 Geesdriftig (13) 23 Kragaanleg in Limpopo (6) 25 Kleingeestig (8) 28 Pla (8) 29 Makietie (6) 30 ’n Toi-toier (6) 31 ’n Somer-kwaal (8) Af 2 Begin (6) 3 Dieselfde (5) 4 Geld wat jy op ’n belegging verdien (5) 5 Opstel (5) 6 Oneg (7) 7 Geurige worsie (5) 8 Deursnee (9) 12 Vakwoorde (5) 13 Klaarmaak (5) 15 Roeibote (5) 16 In die geheim (9) 17 Steeds (5) 18 Meubels vir klere (5) 19 Besoek (5) 21 Netjies afrond (7) 22 ’n Apple-produk (6) 24 Eiesoortig (5) 25 Tevrede wees (5) 26…

Die Amerikaanse sakeman Donald Trump het deurgeloop nadat hy gesê het: “Suid-Afrika is ’n totale – en uiters gevaarlike – gemors . Kyk maar net na die nuus.” Hier is ’n paar van die beste antwoorde: Julio Garcia@juliogarciaSA Geagte Donald Trump. Jy is afgedank!! Liefde, Suid-Afrika. André Letoit@KoosKombuis Volgens my is Donald Trump se haarstyl ’n totale en baie gevaarlike gemors. David Kibuuka@davidkibuuka Het @DonaldTrump weer na Bafana Bafanawedstryde gekyk? Tom Eaton@TomEatonSA Donald Trump is ’n aanwins vir Suid-Afrika. Elke keer as hy k*k oor ons praat, staan ons almal saam. “Die ekonomie van egskeiding onderhou baie huwelike.” Mark Barnes, voorsitter van Purple Capital, op Twitter. ’n Vrou se gedagtes is skoner as ’n man s’n: Sy verander dit meer dikwels. Oliver Herford, Amerikaanse skrywer, kunstenaar en illustreerder (1863-1935) “As…