Indholdsfortegnelse for 02-mar-17 i Finweek - Afrikaans

hoe durf die regering die woord ‘belasting’ uiter terwyl hy elke uur van elke dag R5 miljoen uitgee aan ‘onreëlmatige besteding’?” Hierdie reaksie op Twitter deur die skrywer Tom Eaton op minister van finansies Pravin Gordhan se jongste begrotingsrede som op hoe die meeste Suid-Afrikaners moet voel nadat hulle gestraf is met nog belastingverhogings. Eaton verwys na die R46 miljard wat die ouditeur- generaal gevind het nasionale en provinsiale departemente verlede jaar “onreëlmatig” gespandeer het – ’n yslike 79% meer as in die vorige jaar. Die land se 103 353 hoë-inkomsteverdieners wat meer as R1,5 miljoen per jaar verdien, is die grootste verhoging in hul belastinglas opgelê, en sal in die huidige boekjaar ’n enorme R126,9 miljard bydra tot die fiskus. (Sien ook bladsy 34.) Ons individuele belasting is reeds…

“ONS HOEF NIE BATES TE VERKOOP OM BALANSSTAATKWESSIES OP TE LOS NIE. DIT IS GEDOEN.” − Mark Cutifani, uitvoerende hoof van Anglo American, het op 21 Februarie gesê dit is nie meer nodig om bates te verkoop noudat die groep in 2016 weer ’n wins getoon en sy skuld verminder het nie. Die mynreus se finansies het ’n hupstoot gekry danksy kostebesnoeiings by elling het hy beoog om sy werkende myne tot 16 te verminder (van 68 in 2013) en net diamante, koper en platinum te ontgin. “ Vir die eerste keer in 100 jaar kan beleggers ’n genoteerde maatskappy deur ’n ander aandelebeurs as die JSE koop.” − Warren Ingram, ’n direkteur by Galileo Capital, op Twitter nadat die landbouonderneming Senwes op 20 Februarie op ZAR X genoteer het.…

een van die interessante elemente van Anglo American Platinum (Amplats) se disinvestering van nie-kernbates is hoe hy in staat was om ontslae te raak van die mynbourisiko, maar ’n verwerkingsmarge kon behou. Die jongste transaksie, waartydens hy sy 85%-belang in Union-myn naby Rustenburg aan Siyanda Resources vir R400 miljoen verkoop het, is ’n voorbeeld hiervan. Benewens die kontantbetaling, en deelname aan 35% van vrye kontantvloei vir 10 jaar, is daar ook ’n ooreenkoms waarin Amplats sewe jaar lank die konsentraat wat uit die Union-myn geproduseer word, op ’n markverwante basis sal koop. Dit beteken Amplats kan sy raffineerbedrywighede aan die gang hou, wat dikwels ’n hoër marge verdien as die vervaardiging van konsentraat. Toe Amplats sy Rustenburg-platinummyn verkoop het is ’n konsentraatkooptransaksie ook met Sibanye Gold gesluit tot volgende jaar…

Kletskamers met name soos The Cartel, The Mafia en The Bandit’s Club – dít was die middele wat internasionale en plaaslike valutahandelaars gebruik het om wisselkoersspreidings na bewering te manipuleer. Die Mededingskommissie beweer die valutahandelaars het hoofsaaklik van Reuters se valutahandelplatform en Bloomberg se kletskamers gebruik gemaak om saam te span. Soms het die betrokke handelaars mekaar selfs geskakel of vergaderings persoonlik bygewoon om hul volgende stappe te beplan. Die kommissie beweer die handelaars het mekaar onder meer gehelp om die verlangde pryse te bereik deur nie op sekere tye te verhandel nie, en het om die beurt transaksies beklink deur óf transaksies op die Reuters-platform te hou óf terug te trek. Hulle het na bewering ook vals botte en aanbiedinge geskep en die vraag en aanbod verdraai om hul…

Ek besit dié aandeel al lank. Hy steek weliswaar nooit die wêreld aan die brand nie, maar is nietemin ’n lekker bestendige belegging, ofskoon sy groei in ’n mate aan die plaaslike ekonomie gekoppel is aangesien sy gaste meestal sakelui is. Met die ekonomie onder druk het besettingsvlakke tot 66% gedaal. Dit het die groei in wesensverdienste per aandeel geknou – slegs 2% – en sy hefboomfinansiering het teen die maatskappy gewerk. Hefboomfinansiering is die grootliks vaste koste, met veranderlike inkomste. ’n Afname in besetting bring dus ’n groter daling in wins mee, met die omgekeerde wat ook geld; as die besetting terug op 70% is, druk dit die wins baie hoër. Die intog in die res van Afrika begin vrugte dra, terwyl die oorvoorsiening van hotelkamers ná die 2010-wêreldbekersokkertoernooi…

KUMBA IRON ORE Mooi, maar . . . Soos verwag is, was Kumba Iron Ore se resultate baie goed, maar met een uitsondering: almal het ’n dividend verwag, maar daar is nie een nie. Die bestuur sê hy versterk die balansstaat en in die lig van die treurige tydperk wat hy onlangs beleef het, kan mens die span nie verkwalik nie. Die mark sal dié teleurstelling hanteer. Die maatskappy se koste per ton was vroeër bo $40 maar is nou onder $30. Dit sal egter styg, want tans konsentreer hy op die goedkoopste grade om te myn. Selfs onder $30 is die maatskappy egter een van die duurste ysterertsmynmaatskappye; die grotes se koste is sowat $20 per ton. Met die ysterertsprys bo $90 maak hy nou lekker wins, maar die…

die afgelope nege jaar was moeilik vir daardie bestuurders wat van “waardestyl”-belegging gebruik maak. Beleggers wat dié soort belegging volg, sal probeer om daardie maatskappye te identifiseer waaroor die mark na hul mening te pessimisties oor hul vooruitsigte is – met ander woorde, waardebeleggers koop aandele wat hulle meen deur die mark onderwaardeer is en waarvan die toekoms beter is as wat die prys tans weerspieël. Vir meer as vyf jaar – vanaf die aanvang van die globale finansiële krisis vroeg in 2007 tot halfpad deur 2014 – het die waardesiklus die mark met ’n kumulatiewe 107% onderpresteer, een van die langste en diepste tydperke van onderprestasie van die waardestyl. Dit is volgens ontledings wat gedoen is deur Sanford C. Bernstein & Co en Pzena Investment Management, ’n New Yorkse…

Dis nou meer as ’n maand sedert die internet op 17 Januarie in Engelssprekende streke in Kameroen afgesny is nadat die regering dit na bewering gelas het. MTN is die grootste netwerk in Kameroen met ’n markaandeel van 51%, gevolg deur die Franse mobiele speler Orange, met 35% van die mark. Betogings in die Engelssprekende streke van Kameroen teen marginalisering deur die Franssprekende regering het na bewering gelei tot die opdrag om die internet af te sny. Daar is berig dat die doel daarmee is om te keer dat toepassings soos WhatsApp, Facebook en Twitter gebruik word, wat benut is om betogings te reël. Betogings in die Engelssprekende streke van Kameroen teen marginalisering deur die Franssprekende regering het na bewering gelei tot die opdrag om die internet af te sny.…

Redefine International (RDI) se bates word in Europa se twee grootste eiendomsmarkte gehou; 77% in Brittanje en 23% in Duitsland. Die portefeulje van £1,53 miljard is verdeel in kleinhandel (55%), kantore (19%), verspreiding (11%) en hotelle (15%). Die inkomste-geöriënteerde reit in die Verenigde Koninkryk spits hom daarop toe om bates oor te neem en te besit wat deur huurdervraag ondersteun word en teiken sektore soos verspreiding en nywerheid, kleinhandelsparke en gebiede wat strukturele verandering ondergaan. “Ons het pas ’n strategiese oorsig van ons onderneming gedoen en het besluit om [fiskaal] effens konserwatiewer te wees. Dit beteken ons gaan ’n kleiner persentasie van ons dividend-uitkering uitbetaal,” sê Watters. Die maatskappy se verdienste het nie gedaal nie, maar die reit sal nou tot 10% van sy verdienste behou om die balansstaat te…

STUUR JOU FINANSIËLE VRAE NA terugvoer@finweek.co.za. deintiteitsdiefstal is ’n onaangename realiteit van die digitale eeu waarin ons lewe. Dit gaan nie meer net daaroor om vertroulike dokumente te versnipper voordat jy hulle weggooi nie. Misdadigers kan deesdae aanlyn toegang verkry tot jou private besonderhede en jou identiteit binne minute “steel”, om dié inligting op bedrieglike wyse te gebruik om krediet te bekom en in jou naam op rekening te koop. Manie van Schalkwyk, uitvoerende direkteur van die South African Fraud Prevention Service (SAFPS) en ’n voormalige kredietombud, sê sy kantoor het ’n databasis van 103 000 gevalle, waarvan 62 000 bevestigde gevalle van bedrog is. “Dit het met 8,3% op ’n jaargrondslag toegeneem en die getal verbruikers wat by ons geregistreer het om hul identiteitsdokumente te beskerm, het die afgelope…

Geluk aan John McDonald, wat ’n boek in ons onlangse kompetisie gewen het. Vandeesweek kan ’n kopie van Ian Mann se The Executive Update gewen word. Skryf in deur die aanlyn weergawe van hierdie vasvrae te voltooi wat vanaf 27 Februarie op fin24.com/finweek beskikbaar sal wees. 1 Waar of vals? Die Suid-Afrikaanse minister van maatskaplike ontwikkeling is Bathabile Dlamini. Watter Indiese Premierliga-span het die plaaslike snelbouler Kagiso Rabada onlangs vir net minder as R10 miljoen gewerf? ■ Royal Rajas ■ Mumbai Kings ■ Delhi Daredevils 3 In watter Amerikaanse deelstaat is die Oroville-dam? 4 Wie is die nuutaangestelde uitvoerende hoof van MTN? 5 Waar of vals? Zandile Gumede is die uitvoerende hoof van die Kamer van Mynwese. 6 Gee die ontbrekende woord: GBP staan vir “ beleggingsplatforms”. 7 President Donald…

dis nie maklik om ’n onderneming te bestuur nie. Gelukkig is daar verskeie nuttige apps wat kan help om die las te verlig. KOMMUNIKASIE Slack https://slack.com/ Prys: Gratis en betaalde intekeningdienste Slack het die laaste jare as een van die mees revolusionêre kommunikasie-instrumente na vore getree. Moderne sakekommunikasie is geneig om ’n deurmekaarspul van e-pos, WhatsApp-groepe en Skype te wees. Slack oorkom dit deur al dié dienste se vermoëns in een stelsel saam te voeg. Dit beteken dat kommunikasie op onderwerpe gegrond kan word sodat slegs mense wat daarmee werk, boodskappe ontvang. Dit beëindig effektief e-posslawerny. Terwyl kommunikasie vroeër gegaan het oor die jongste e-pos wat ontvang is, ongeag hoe belangrik dit is, draai kommunikasie nou oor die kwessies waaraan die onderneming voorkeur gee. MailChimp https://mailchimp.com/ Prys: Gratis en betaalde…

dit lyk of die bewyse teen die 18 plaaslike en internasionale banke wat in die Suid-Afrikaanse valutahandelskandaal beskuldig word, ophoop. Op 20 Februarie het die Mededingingskommissie, wat die saak na die Mededingingstribunaal vir vervolging verwys het en beweer het dat ’n aantal banke saamgespan het om die rand-dollar-wisselkoers te beknoei, aangekondig dat Citibank ’n boete van R69,5 miljoen sal betaal as deel van ’n skikkingsooreenkoms vir sy aandeel in die skandaal. Nog belangriker vir die kommissie is dat Citibank ingestem het om met ondersoekers saam te werk en om getuies beskikbaar te stel om met die vervolging van ander banke wat saamgespan het, te help. Tembinkosi Bonakele, kommissaris van die Mededingingskommissie, het gesê die “volle openbaarmaking” waartoe Citibank ingestem het, sal “bewyse vir die vervolging van ander banke versterk”. Dié…

die geskil oor Suid-Afrika se maatskaplike toelaes skep vir miljoene begunstigdes daarvan die gevaar van nie-betaling en skep risiko’s ver groter as die onderbreking van arm mense se toegang tot subsidies. Die versuim van die Suid-Afrikaanse Bestaansbeveiligingsagentskap (Sassa), wat verantwoordelik is vir die betaling en administrasie van die staat se maatskaplike toelaes, om betyds op te tree, het ’n krisis veroorsaak wat dreig om ontvangers oor te lewer aan gewetenlose finansiëledienstemaatskappye. Sassa-amptenare het in Februarie aangekondig dat hulle dokumente by die konstitusionele hof gaan indien waarin voorgestel word dat hul ongeldige kontrak met Cash Paymaster Services (CPS), wat die kontrak vir die uitbetaling van toelaes hou, met nog ’n jaar verleng moet word. Die kontrak is in 2012 ingevolge ’n omstrede tender aan CPS toegeken. Dit is twee jaar gelede…

Sowel Shoprite as Steinhoff se aandeelprys het op 20 Februarie gestyg ná die maatskappye se aankondiging dat hulle die gesprek om ’n nuwe kleinhandelsreus in Afrika te skep beëindig het. Dit was nadat sleutelpartye – die Openbare Beleggingskorporasie (OBK), Christo Wiese se Titan Premier Investments en Steinhoff – nie kon ooreenkom op ’n prys nie. Die beoogde transaksie, wat in Desember 2016 aangekondig is, sou meebring dat Steinhoff sy Afrika-bates aan Shoprite verkoop in ruil vir ’n beherende aandeel in die kruidenierswarehandelaar. Op sy beurt sou Steinhoff sy aandele verruil vir dié van Shoprite se twee grootste aandeelhouers, die OBK en Titan. Die transaksie sou Steinhoff in staat stel om sy onderpresterende kleinhandelsbates elders in Afrika, hoofsaaklik in klerasie, skoene en meubels en wat Pepkor en JD Group insluit, in…

ek het verlede week geskryf oor hoe om “die volgende Capitec”* te vind. Maar sodra ons dit vind, sal ons nog ’n hekkie teëkom: die aandeel sal waarskynlik volgens feitlik elke maatstaf baie duur wees, veral gemeet aan die prys-verdienste-verhouding (p/v). Ons kan die p/v-groeiverhouding (p/v/g) gebruik om te bepaal of ’n vinnig groeiende aandeel met ’n hoë p/v, waarde bied. P/v/g neem die huidige p/v en gebruik die persentasiegroei van die volgende jaar se verwagte verdienste (wesensverdienste per aandeel, of WVPA) om ’n ander maar belangrike aspek van die p/v te bied, of dit nou vorentoe of histories is. Die probleem is waar om volgende jaar se verdienste en dus verdienstegroei te kry. Ons kan die konsensusvoorspellings gebruik wat baie makelaars bied – verskeie aandeelontleders word gevra om hul…

daar is tans ’n baie interessante situasie aan die ontwikkel in Kalifornië in Amerika. Onder die talle indrukwekkende besienswaardighede in die Verenigde State van Amerika is die Oroville-dam. Teen 235 meter is dit amptelik die hoogste dam in daardie land. In 2013 is ’n kraak ontdek in een van die dam se groot aftapbane; kenners het gewaarsku dat die hele dam kon meegee, wat potensieel die lewens van duisende mense in gevaar sou stel. Regeringsamptenare het die tekens gesien, maar besluit alles is onder beheer. Wat ’n skok toe daar dus op 12 Februarie aangekondig is dat die dam op enige oomblik kan meegee, wat byna 200 000 inwoners in die omliggende gebiede gedwing het om die gebied onmiddellik te ontruim. Terwyl inwoners intussen kon terugkeer, wag almal in hierdie…

Dit het in Februarie bekend geword dat MTN byna ’n ooreenkoms bereik het om ’n belang van 49% in ’n internetdiensverskaffer in staatsbesit in Iran te koop. Daar is berig dat MTN vandeesmaand met Mahmoud Vaezi, minister van kommunikasie- en inligtingstegnologie van Iran, sou vergader om die koop van aandele in Iranian Net af te rond. Die transaksie sal waarskynlik in die eerste kwartaal van vanjaar afgehandel word. MTN het nie die onderhandelings bevestig nie en net gesê hy sien steeds groeipotensiaal in Iran en dat hy sal voortgaan om geleenthede te ondersoek. Daar is al gesê dat die transaksie die weg na die repatriasie van geld uit Iran kan baan. MTN het ’n belang van 49% in Irancell, wat ’n markaandeel van 40% het. Weens sanksies van die Weste…

mike Watters is met die eerste oogopslag die tipiese uitvoerende hoof. Daar is egter ’n sweem van onderliggende skuheid wat dié beeld weerspreek. Hy is traag om oor homself te gesels, maar vriendskappe wat hy in sy jeug gesmee het en wat vandag nog bestaan, vertel jou baie van die man wat aan die hoof van Redefine International staan. Hy gesels wel lekker saam as die onderwerp die eiendomsektor en die maatskappy is wat hy ontwikkel het uit £5 miljoen en wat vandag ’n Britse eiendomsbeleggingstrust (real estate investment trust of reit) is met ’n markkapitalisasie van ongeveer £700 miljoen (R11 miljard) en ’n eiendomsportefeulje van £1,53 miljard (ongeveer R24,5 miljard). Watters beskryf homself as gelukkig, miskien omdat hy aanvanklik sonder sy eie toedoen in die reit-sektor beland het. Dit…

Third Eye View @BrainandMoney “Daar is twee kere wanneer mense van hul beginsels vergeet: aan die bopunt van die mark en aan die onderkant.” Dirk de Vos @DirkdeVos “Dit is dié ding genaamd kernwapens. En ander dinge. Soos, baie dinge word met uraan gedoen. Ook slegte goed.” – Prez Trump Rachael @Rachael_Swindon ’n Onverkose eerste minister sit by die koningin se troon en kyk na die huis vol onverkose Lords. Britse demokrasie in aksie. Misha Filippov @misha_filippov Ek het vir die bibliotekaresse ’n boek gevra oor Pavlov se honde en Schrödinger se katte. Sy’t gesê dit lui ’n klokkie, maar sy weet nie of dit daar is of nie. Michael Jordaan @MichaelJordaan Daar is ’n goeie kans op ’n negatiewe afwyking tussen die werklikheid en Excel-sigblaaie. Anja van der Spuy…

hoeveel “Damaskus-oomblikke” is nodig is om die land se leierskap te verander? In die middel van Februarie het talle Suid-Afrikaners amper weer hul hande in die lug gegooi en Hallelujah geskree toe nog ’n ANC-veteraan die ANC-leiers se optrede veroordeel het. Maar dit is geen Leonard Cohen-liedjie nie. Dit is Suid-Afrika, en die land is op sy knieë. Die meeste van ons, veral dié wat bid om te sien dat president Jacob Zuma ontsetel word, het weer gedink: “Nou moet iets gebeur.” Maar ek is bevrees daardie oomblik het nog nie gekom nie. In ’n sterk bewoorde meningsartikel in naweekkoerante het die strydros en voormalige ANC-tesourier-generaal Mathews Phosa sy “Damaskus-oomblik” met die wêreld gedeel. Hy sê die oomblik toe voorsittende amptenare van die parlement ’n versoek geweier het vir LP’s…

’n Kenmerk van Gold Fields se aanbieding van sy jaareindresultate in Februarie is die ontwikkelingsrisiko wat die groep loop in ’n poging om sy goudreserwes aan te vul en om produksie oor die volgende agt jaar bestendig op minstens twee miljoen onse te hou. Ingesluit in dié myne is South Deep, wat omtrent 20 jaar oud is en wat Gold Fields sedert 2006 besit toe hy dit vir $1,53 miljard van Barrick Gold gekoop het. Ongeveer R29 miljard is destyds bestee om die myn te ontwikkel, volgens navorsing deur Noah Capital se René Hochreiter. Die ander bates is die Salares Nortegoudprojek in Chili, en Gruyère, ’n projek in Wes-Australië waarin Gold Fields ’n 50%-belang vir ongeveer R3,5 miljard gekoop het; dus drie nuwe myne in drie verskillende lande wat terselfdertyd…

wal-Mart het in 2001 ’n belang van 51% in Suid-Afrika se Massmart vir $2,4 miljard gekoop as deel van sy strategie om ’n vastrapplek te kry in hoëgroeimarkte in Afrika suid van die Sahara. Die idee was om die groep se portefeulje van handelsmerke aggressief op die vasteland uit te brei, wat Game, Makro, Dion Wired en Builders Warehouse insluit. Hy sukkel egter om sy voetspoor van net meer as 400 winkels in Afrika te vergroot (hy het in sy tussentydperk tot Junie 2016 net 38 winkels in 13 lande buite Suid-Afrika gehad, wat ongeveer 9,3% van totale verkope verteenwoordig). Massmart se pogings om deur verkrygings uit te brei, het ook nie veel vrugte afgewerp nie, met moontlike transaksies met die Choppies-kleinhandelsgroep in Botswana en Naivas in Kenia wat Hy…

met die belastingjaar wat op 28 Februarie eindig, is dit nou ’n goeie tyd om onsself te herinner aan die talle voordele daaraan verbonde om deur bepaalde beleggingsprodukte vir ons aftrede te spaar. Dié beleggingsinstrumente hou groot belastingvoordele in bo diskresionêre produkte, waar dié voordele nie van toepassing is nie. Ons gaan spesifiek kyk na die goeie ou uittreeannuïteit en dan ook na belastingvrye beleggings, wat in 2015 as ’n bykomende spaarinstrument bekendgestel is om Suid-Afrikaners aan te spoor om meer te spaar. Uittreeannuïteite (UA’s) UA’s is al beskikbaar vir so lank as wat die meeste van ons kan onthou. Basies is UA’s private pensioenplanne, spesifiek ontwerp om jou te help om vir jou aftrede te spaar. Hulle het mettertyd betekenisvolle ontwikkeling ondergaan en is vandag baie meer aanpasbaar en…

MTN was in Januarie weer in die nuus toe woedende swart aandeelhouers oor vertragings met die uitkerings van die ses jaar oue MTN Zakhelebemagtigingskema met die media gepraat het. Die skema, wat twee maande tevore verstryk het, het 124 000 aandeelhouers gehad wat op ’n kontantuitbetaling of ’n verdere belegging in die nuwe MTN Zakhele Futhi-skema of ’n kombinasie van die twee geregtig was. Aandeelhouers het verwag dat die geld op 13 Desember uitgekeer sou word. MTN hou vol dat die skema ’n sukses was en dat hy daartoe verbind is om al die aandeelhouers te betaal wat kontant gekies het. “Die uitkerings aan MTN Zakhele-aandeelhouers het in Desember verlede jaar begin en die meeste is toe volgens beplanning gedoen,” sê MTN. “Die hoofrede hoekom mense nog nie hul uitbetalings…

Opvoeding: “Ek is ’n ou van Johannesburg met ’n BSc Ing-graad (MIT), ’n finansiële nagraadse diploma en ’n MBA van die Universiteit van Kaapstad.” Watter loopbaan sou jy kies as dit nie eiendom was nie? “Waarskynlik die bankwese. Maar dis ’n moeilike, alles-verorberende bedryf. Daar’s min tyd vir iets anders.” Leierskapstyl: Watters het ’n kollegiale leierskapstyl en verkies om sy span om hom te hê. “Jy moet ’n span om jou hê. Jy kan nie alles op jou eie doen nie.” Maar hy beaam dat hy weet wat hy wil hê. Party mense sal hom as diktatoriaal beskou, maar dit spruit uit ’n vasberadenheid om duidelik te wees oor wat vereis word. Bedrywighede buite werk: “Ek draf. Ek het moontlik al aan 100 marathons deelgeneem.” Dit sluit in vyf Comrades,…

byna ’n jaar nadat die konstitusionele hof Vodacom gelas het om Nkosana Makate, uitvinder van die SMS-diens Please Call Me, waarmee ’n gebruiker ’n gratis boodskap kan stuur om te vra dat die ontvanger terugbel, te vergoed, het die telekommunikasiereus nog niks opgedok nie. Daarenteen was Vodacom se Please Call Me-regsuitdaging in Februarie terug in die konstitusionele hof nadat die onderhandelings tussen die partye oor vergoeding in September 2016 doodgeloop het. Die hof het in April verlede jaar ná ’n duur regstryd van agt jaar ten gunste van Makate beslis en die partye gelas om te goeder trou “billike vergoeding” te onderhandel. Die uitspraak in April is beskou as ’n geweldige Dawid-teen-Goliatoorwinning vir Makate, wat al 15 jaar lank ’n stryd oor Please Call Me teen Vodacom voer. Die uitspraak…