Indholdsfortegnelse for 03 September 2015 i Finweek - Afrikaans

Die voormalige opsieskrywer Andries D’Alebout het sy liefde vir wiskunde en landbou gekombineer en ’n gratis toepassing vir mobiele toestelle geskep om Safex-markbywerkings intyds aan graanboere te bied. Die vertraging van die oordrag van markdata aan boere het D’Alebout, die “Zuckerberg” van die landboudiensteverskaffer Dalevest, en sy span van ses mense aangespoor om die toepassing te ontwikkel. D’Alebout, wat op ’n plaas grootgeword het, het opgemerk dat sy pa se besluite nadelig geraak is omdat die beskikbare markinligting beperk was. “Ek het dit begin sonder om te weet of dit enigiets sou bereik afgesien daarvan om my pa ’n bietjie te help,” het D’Alebout aan Finweek gesê. Die toepassing is ’n eerste in die Suid-Afrikaanse bedryf. Dit het sterk gegroei danksy mondelinge aanbevelings en sosiale media, en het 2 500…

GRAFIEK 1: MAANDELIKSE VERANDERINGE OP DIE S&P 500-INDEKS SEDERT FEBRUARIE 2009 Aandelemarkte oor die wêreld heen het China se voorbeeld op 24 Augustus gevolg deur skerp te val en honderdmiljarde dollars se aandelewaarde uit te wis. Maar terwyl die versoeking groot is om al die skuld op China te pak, toon ’n kykie na die wêreldekonomie en -markte dat Westerse markte eweneens oorwaardeer en gereed vir ’n regstelling was. Aandele is riskante bates en styg nie onbepaald in reguit lyne nie, en daarom kan regstellings soms vinnig en verwoed wees. Dit is goed om beleggers daaraan te herinner dat aandele riskante bates is. Aandelemarkte is die laaste jare deur markvriendelike monetêre beleid bevoordeel. Daar was drie rondes kwantitatiewe verruiming deur die Amerikaanse Federale Reserweraad, die Bank van Japan en meer…

1 Naam: Lakshmi Mittal Maatskappy: ArcelorMittal (grootste aandeelhouer) Netto waarde*: $12,1 mjd. Daling (jaar tot nou): $1,9 mjd. (-13,8%) ArcelorMittal het in die derde kwartaal van verlede jaar ’n klein wins van $22 miljoen (R281 miljoen) gemaak – sy eerste sedert 2012, volgens Forbes, maar het verlede jaar uiteindelik ’n netto verlies van $1,1 miljard (R14,08 miljard) gely, deels weens die afskrywing van $621 miljoen (R7,9 miljard) by sy Chinese staalvervaardiger China Oriental. Die maatskappy het sy skuld tot $15,8 miljard (R202,2 miljard) verklein deur bates te verkoop, soos ’n Amerikaanse staalaanleg aan Nucor wat hy saam met Gerdau van Brasilië besit het. 2 Naam: Roman Abramovich Netto waarde: $11,8 mjd. Daling (jaar tot nou): $947,8 m. (-7,4%) Abramovich is onder meer ’n aandeelhouer in Evraz, ’n Russiese staal- en…

Dit was ’n besige jaar vir Emira Property Fund. Dié JSEgenoteerde maatskappy het van ’n eiendomstrust na ’n eiendomsbeleggingstrust (Reit) omgeskakel en buitengewone bedryfsprestasie behaal, terwyl sy aandeelprys ’n algehele hoogtepunt bereik en sy portefeulje beduidend gegroei het, met voorraadbelegging van sowat R1,4 miljard. Dit behels egter meer as prestasie en struktuurverandering. James Templeton, uitvoerende hoof, verlaat Emira om persoonlike belange na te streef, terwyl Geoff Jennett, finansiële hoof, die leisels op 1 September sal oorneem. Die verantwoordelikhede van Ulana van Biljon, uitvoerende direkteur, sal dié van die bedryfshoof insluit, terwyl ’n nuwe finansiële hoof nog aangekondig moet word. Emira het beter as sy portuurgenote gevaar en vir sy boekjaar tot 30 Junie 2015 uitkeringsgroei per deelnemende belang van 9% behaal – byna dubbel die inflasiekoers van 5%. Die netto…

BAIE VAN ONS ken die begrip “om by ja uit te kom” – ’n ikoniese onderhandelingstrategie, ontwikkel deur prof. Roger Fisher van die Harvard-universiteit, onder andere. Vir talle bestuurders is die moeiliker uitdaging van dag tot dag egter “om by nee uit te kom” – só noem ons die proses waarin ons ooreenkom oor wat om nie te doen nie. “Om by nee uit te kom” is ’n klassieke bestuursprobleem, want verreweg die meeste van ons neig om versoeke en opdragte te aanvaar sonder om dit te filtreer volgens wat moontlik is, wat dringend is en wat minder belangrik is. In ’n tyd waar ons aangemoedig word om “spanspelers” te wees, kan dit vreemd klink om vir bestuurders te sê hulle moet meer dikwels nee sê, maar dit is presies…

BLUE ALPHA BCI ALL SEASONS FUND Dié fonds belê hoofsaaklik in plaaslike en buitelandse aandele en het blootstelling van 12% aan kontant. Die klem val op plaaslike finansiële en verbruikersdiensaandele, en 19% van die fonds is in BCI se Global Flexible Fund belê. Sommige van die groot belange in plaaslike aandele is in Woolworths, die JSE Ltd. en Rand Merchant Bank. Die internasionale komponent is in onder meer Apple, The Walt Disney Co., Boeing en FedEx belê. FONDSINLIGTING PRESTASIE (GEANNUALISEERD) SOOS OP 31 JULIE 2015, VOOR GELDE TIEN GROOTSTE BELANGE (SOOS OP 30 JUNIE 2015) Wat die fondsbestuurder sê DIE FONDS VERKIES om te belê in aandele wat ’n goeie opbrengs en dividende bied, en vermy dié wat nie kontant aan beleggers teruggee nie, volgens Uys Meyer, uitvoerende hoof van…

LONMIN SUKKEL IN WISSELVALLIGE KOMMODITEITSMARK Die markte het so effe dol geraak; ons het gesien hoe kommoditeitsaandele in een dag met dubbelsyfer-persentasiepunte tuimel en die dag daarna weer in dieselfde mate styg. Baie mense sê hulle het nog nooit so iets beleef nie, maar dalk is dit net omdat hulle eers onlangs die mark betree het. In 2008-’09 was talle bewegings soos dié, en in 2001 was dit ook die geval gewees, en in albei gevalle was dit hoofsaaklik kommoditeitsaandele. Dit beteken nie dat 2008-’09 hom gaan herhaal en dat ons ’n enorme uitverkoop in die gesig staar nie, maar dit beteken wel dat ons onsekerheid en vrees aangaande kommoditeitsaandele ervaar. Lonmin is miskien die aandeel wat die meeste ly. Met groot skuld om volgende jaar te delg, vind hy…

Adii Pienaar praat in sy huis op ’n boomryke gholflandgoed in die Paarlse wingerdstreek oor wat nodig is om ’n suksesvolle digitale onderneming te skep, en hoekom dit anders is noudat hy dit die tweede keer doen. “Ek dink die grootste verskil tussen die eerste en elke daaropvolgende keer is dat jy die eerste keer onkundig is, en daarom weet jy nie waar die slaggate is nie,” sê Pienaar openhartig. Dis ’n warm wintersdag en die 30-jarige Pienaar sit by sy eetkamertafel in sy chinobroek en denimhemp. Sy hare is in ’n hipsterstyl vasgemaak, maar Pienaar is nie ’n modeslaaf nie. Hy’s ’n boerseun wat aan die Universiteit van Stellenbosch gestudeer het en jonk al op tegnologie versot geraak het. “Die tweede keer is jy meer bewus, en jy besef…

BLOKKIESRAAISEL NO. 199 Verskaf deur Gerda Engelbrecht Af 1 Stadium (4) 2 ’n Ou tjor (4) 3 Gekke (8) 4 Doringagtige vrug (7) 5 Boonste deel van ’n breuk (6) 6 Lyer aan ’n spesifieke geestesiekte (10) 7 Vermoë om te onthou (6) 14 Traag vir werk (3) 15 Ramp (10) 19 Baie sleg (8) 20 Vroulike bok (3) 21 Abuja is sy hoofstad (7) 23 Ontbytdis (6) 24 Uit die oude doos (6) 28 Later (prefiks) (4) 29 Ma of pa (4) Dwars 8 Prys (6) 9 Die . . . (ek) (3) 10 Gebak (4) 11 Verfrommel (klere) (10) 12 Weg (4) 13 Op moedverloor se . . . (6) 16 Betaal (’n rekening) (8) 17 Erg maer word (7) 18 ’n Vallende ster (7) 22 WWE-sportsoort (8)…

Ek bevind my vandeesweek nie in Nigerië nie, wat ek reis op die oomblik vir sake en plesier. Dit lyk asof dit nie saak maak of ek met familie, vriende of fondsbestuurders gesels nie, die vraag is altyd dieselfde: “O, dit moet seker nou sleg gaan in Nigerië met die olieprys wat so laag is?” Wel, die antwoord is ‘ja’ en ‘nee’. Wat bedoel mense wanneer hulle praat van dinge wat sleg gaan? Is misdaad aan’t styg? Tôi-tôi vakbondlede op straat? Dat die armes al armer word en die rykes nie veel ryker word nie? Dit is sekerlik waar dat die regering nie in ’n posisie is om geld links en regs te bestee nie; pres. Muhammadu Buhari het dit duidelik gestel dat hy ’n bykans leë staatskas geërf het,…

Die lente is hier, en daarmee gaan veel meer vermaak, uitstappies, vakansieplanne en geskenke vir Kersfees gepaard. Maar voordat jy gaan eet en kuier en kaartjies en akkommodasie bespreek, onthou dat die meeste mense tussen November en Februarie meer geld as in ander maande bestee. Besteding aan Kersfees, ’n jaarlikse vakansie en stygings hoër as inflasie vir onderwys, mediese versekering en ander vaste koste in Januarie beteken dat baie mense die jaar kontantarm begin. Dit kan maande duur om te herstel – net om die volgende jaar weer dieselfde probleme te hê. Dis nou die tyd om jou geldsake reg te kry en te sorg dat die siklus nie herhaal word nie. 1 WEET WAT JY BESTEE ’n Ontleding van jou uitgawes kan ’n paar onaangename verrassings ontbloot, veral in…

Volgens ’n verslag van die World Platinum Investment Council (WIPC), ’n organisasie wat die gebruik van platinum bevorder en die deursigtigheid van die mark wil verbeter, kan stram kapitaal onder produsente daartoe lei dat die produksie teen 2016 met ongeveer 600 000 miljoen onse kan daal. “Platinumproduksie in Suid-Afrika het van 2008 tot 2013 met meer as 500 000 onse per jaar – of 11% – gedaal,” sê Trevor Raymond, navorsingsdirekteur van die WPIC. “Oor dieselfde tydperk het die jaarlikse kapitaalbelegging met meer as 40% tot R17 miljard per jaar in die sektor gedaal,” het hy gesê. Kapitaalbelegging was R13 miljard in 2014 en die gepubliseerde kapitaalbelegging vir 2015 sowat R11 miljard. “As die syfer van kapitaaluitgawes alleen as aanwyser van waarskynlike toekomstige produksie gebruik word, sal Suid-Afrikaanse produksie van…

Sedert die samesmelting in 2011 was die KTH-span besig om sy teenwoordigheid op die vasteland van Afrika op te bou. In ooreenstemming met sy strategie om sy portefeulje buite die grense van Suid-Afrika, veral in Wes- en Oos-Afrika, te ontwikkel, het KTH 18 maande gelede ’n belang van 15% in Fidelity Bank in Ghana vir omtrent $35 miljoen (R400 miljoen) gekoop. Nkonyeni sê dié belegging se dollar- en randopbrengs toon albei reeds aansienlike groei, wat die aankoop regverdig. Ander onlangse verkrygings deur hulle sluit in ’n belang van 40% in die Nigeriese gesondheidsdiagnose-maatskappy Me Cure Healthcare (Me Cure) in Julie, wat hulle ook die geleentheid gegee het om in gesondheidsorg te diversifiseer. In Suid-Afrika het KTH in Junie die transaksie vir die verkryging gefinaliseer van ’n belang van 51% (teen…

Peter Draper Handelspesialis en besturende direkteur van Tutwa Consulting, sê die TPP kan ’n gemengde uitwerking op Suid-Afrika hê. Suid-Afrikaanse maatskappye wat na ’n TPP-land uitvoer, sal hulle miskien met nuwe werktuie moet toerus om aan die hoër standaarde van die nuwe verdrag te voldoen. Maar indien ’n maatskappy reeds na, sê maar, Amerika uitvoer, en aan die vereiste standaarde van dié mark voldoen, sal hy teoreties ook voldoen aan die standaarde wat in Japan ingevolge die gelyke standaarde van die verdrag vereis word. Die meeste standaarde is privaat, wat die waarskynlikheid dat regerings vlakke van ingewikkeldheid en burokrasie byvoeg, uitskakel. “Ons praat hier heel waarskynlik van derduisende verskillende standaarde wat ter sprake is, maar ons sal vir die finale konsep van die verdrag moet wag om te sien wat…

BAIE MENSE VRA my of ek senuagtig oor die huidige marktoestande is, en die antwoord is nee. Dis nie omdat dit nie lyk asof daar markprobleme is nie, maar juis omdat ek belê sodat ek rustig kan slaap. Tog bestaan my lui weeklikse stelsel vir die eerste keer in vyf of ses jaar 100% uit kontant. Dit is dalk betekenisloos, of dalk voorspel dit iets. Soos ek altyd sê: Ek hou steeds die “ongelooflike” aandele in my portefeulje, maar het die “minder ongelooflike” aandele verkoop, soos ek die laaste paar maande hier geskryf het. Vir diegene wat wel ’n bietjie beskerming soek, is ’n langtermyn-verkoopopsie soos Standard Bank se TOPSBT ’n maklike manier om versekering uit te neem. Die waarde daarvan sal toeneem namate die mark daal en daal as…

Om sikliese aandele (soos mynbou en konstruksie) te waardeer, is vanweë hul wisselvallige verdienste altyd moeilik. Een dag gaan hulle nog van krag tot krag – soos ons in die aanloop tot die finansiële krisis van 200-’09 gesien het – en net die volgende dag is hulle ten gronde, soos ons vandag sien. ’n Mens sal dikwels ’n aaneenlopende prys-verdienste-verhouding (PV) gebruik deur vyf of selfs sewe jaar se verdienste te neem en die gemiddelde daarvan te gebruik om die PV en ander waardasiesyfers te bereken. Dit stryk die wisselvalligheid glad, maar gee steeds probleme wanneer óf die opbloei óf die insinking groot is. Toe hoor ek by ’n JSE Power Hourgeleentheid wat ek onlangs in Kaapstad bygewoon het van ’n uitstekende konsep. Shaun van den Berg van PSG Wealth…

GARETH SE INSTAGRAM-WENKE HOE OM AANDAG TE TREK: “Daar is geen geheim nie. Wees net eerlik, deel jou beste uitgesoekte beelde en raak so betrokke as jy kan. Die res sal vanself kom. As jy vriendelik is, sal mense van jou hou; as jy goeie foto’s neem, sal mense jou volg. Soos met alles in die lewe vereis dit tyd en harde werk.” HOE OM JOU GETALLE OP TE BOU: “Die groot geheim is om betrokke te wees; hoe meer jy betrokke raak, hoe meer sal mense met jou betrokke raak. As jy ’n ‘ernstige’ Instagram-gebruiker wil wees, moet jy ernstig betrokke wees. Mense is nie getalle nie. Hulle is mense. Agter elke rekening is daar ’n persoon wat net sy liefde vir fotografie probeer uitdruk. Ek dink mense vergeet…

’n Aantal nuttige sigblaaie en begrotingsinstrumente is aanlyn beskikbaar om jou te help begroot, op die hoogte van jou besteding te bly, en te spaar. Hier is ’n paar van die Finweekspan se gunstelinge: Old Mutual bied gratis belegging-, aftree-, onderwys- en spaarrekenaars, wat ontwerp is om te sorg dat jy die regte belegging vir jou doelwitte kies en om seker te maak dat jy genoeg spaar. Dit sluit ook ’n nuttige begrotingsvoorbeelde in. Die instrumente kan hier afgelaai word: https://www.oldmutual.co. za/personal/financial-planning/tools-and-calculators Sy 22Seven-toepassing, wat ook ontwerp is om jou te help om geld te spaar, kan gratis vir iOS- en Adroid-fone afgelaai word. MoolaMate is ’n toepassing wat plaaslik ontwerp is om jou te help om van jou daaglikse besteding boek te hou. Dit is ’n finalis in vanjaar…

Volgens ’n studie in Mei vanjaar deur International Trade Solutions geniet die Chinese staalbedryf geweldige voordele bo sy internasionale mededingers. Subsidies het verlede jaar 80% van die wins van Chinese staalondernemings verteenwoordig, teenoor 47% in 2013. Dié subsidies het die vorm aangeneem van voorkeurlenings en regstreekse krediet deur handel- of beleidsbanke in staatsbesit, inspuitings van eienaarsbelang en ruilings van skuld vir aandele, laekoste-elektrisiteit en -grondstowwe, die terugbetaling van uitvoerkredietversekering, die terugbetaling van belasting vir eiendomsgebruik in sekere gebiede en regstreekse oordrag van regeringsgeld na staalprodusente in die vorm van kontanttoelae. Suid-Afrika sal met ander lande ooreenstem as hy tariewe op ingevoerde staal instel. Dit sal werksgeleenthede red, maar sal ook vir verbruikers stroomaf inflasionêr wees wat hul dan waarskynlik by die proteksionistiese groep buite die departement van handel en nywerheid…

Dit is twyfelagtig of Eskom daarin sal slaag om die boete van R2 miljard wat hy weens kontraktuele wanprestasie eis, uit Glencore te pers; dié pad is vol duwweltjies. Die twee maatskappye is oor twee sake haaks. Glencore probeer ’n beter verkoopprys beding vir die 5,5 miljoen metrieke ton steenkool per jaar wat die Optimum-myn – deel van Optimum Coal Holdings waarvan Glencore 66% besit – aan Eskom se Hendrina-kragsentrale lewer. Op sy beurt beweer Eskom die gehalte van Optimum se steenkool het oor die jare agteruitgegaan. Die boete wat ter sprake is, gaan oor sowat twee jaar se steenkool wat Eskom by die Optimum-myn gekoop en by Hendrina verbrand het, en wat Brian Molefe, uitvoerende hoof van Eskom, sê die kragsentrale beskadig het. Molefe wil ook boete-eise op Glencore…

■ Bestuurstyl: Ondersteuning en bemagtiging van die bestuurspan in hul strewe na transaksies. “Hulle is knap mense wat uitdagings geniet en verantwoordelikhede wil hê . . . en KTH sou nie ’n sukses geword het sonder die toewyding van hierdie kollegas wat voluit gewerk het om die strategie uit te voer nie,” sê Nkonyeni. ■ Gunstelingboek: Hy verkies biografieë en nie-fiksie. Sy grootste gunsteling is When Genius Failed: The Rise and Fall of Long-Term Capital Management deur Roger Lowenstein. “Hierdie skansfonds het groot sukses behaal deur sy handelsaktiwiteite, hoofsaaklik deur die gebruik van afgeleide produkte in die finansiële markte, maar toe die mark tydens die finansiële krisis teen hulle gedraai het, het hulle onmiddellik ineengestort en het hulle ’n reddingspakket van die Fed ontvang,” sê Nkonyeni. ■ Gunstelingtydverdryf: Om tyd…

Die bestuurder se rol is aan die verander. Bestuurders het voorheen die rol van opleier en mentor gespeel. Deur informele gesprekke tydens teetyd, of meer formele een-tot-eengesprekke of kleingroepvergaderings, het bestuurders hul insig en begrip aan werknemers oorgedra. Vandag maak strammer begrotings, platter organisasies, ’n swaar werklading en te veel regstreekse verslagdoening egter dat bestuurders nie altyd genoeg tyd het om mentor én opleier te wees nie. Tog bly dié funksie van deurslaggewende belang vir die langtermyngesondheid en -produktiwiteit van ’n onderneming. Toe navorsers by senior bestuurshoofde wou weet wat hul siening van opleidings-en ontwikkelingsprogramme is, het dié hoofde byna almal gesê die dringendste probleem wat hulle het, is om hul bestuurders sover te kry om werknemers verder op te lei. Hulle het ook aangedui hulle is desperaat om doeltreffende…

ASPEN PHARMACARE, wat teen ’n prysverdienste-verhouding van 28,18 verhandel, is een van die JSE se duur aandele. Aspen is een van die land se groot sakesuksesverhale en het sedert sy notering op die JSE in 1998 gegroei tot ’n groep met ’n teenwoordigheid in 47 lande en ’n markkapitalisasie van R145,8 miljard. Farmaseutiese maatskappye is in moeilike ekonomiese tye van nature standvastiger, en Aspen is een van die min maatskappye wat tydens die ekonomiese afswaai van 2008 en 2009 defensiewe eienskappe getoon het. Die laaste maande is sy aandeelprys egter onder druk, met GlaxoSmith-Kline wat die helfte van sy belang van 12,4% in Aspen verkoop het, en die swakker rand teenoor die dollar en die euro wat hom belemmer. ’n Beduidende deel van sy kostebasis is in euro en Amerikaanse…

Adapt IT het vir die jaar tot einde Junie ’n styging van 35% tot 46,57c in wesensverdienste per aandeel aangeteken en sy aandeelprys het met 58,1% gestyg. Die maatskappy het organiese groei van 18% getoon, terwyl verkrygingsgroei sy omset met 24% verhoog het om sy totale omset met 42% tot R575 miljoen op te stoot. Hy het sy dividend met 32% tot 10,9c verhoog. Ondanks ’n moeilike ekonomiese klimaat, wat sy groter mededinger Gijima laat sukkel en in Mei 2014 laat denoteer het, bly Adapt IT gretig om nog maatskappye te koop ten einde te verseker dat sy winsgewende diversifikasie meer waarde skep. Sibusiso Shabalala, uitvoerende hoof van Adapt IT, het aan Finweek gesê die maatskappy sal sy strategie voortsit om te konsentreer “op markte waar ons gedifferensieer is” en…