Indholdsfortegnelse for 25 July 2019 i Finweek - Afrikaans

Vroeërvandeesmaand het die Financial Times (FT) ’n artikel aanlyn geplaas en gesê hy stel dit buite sy betaalmuur beskikbaarom te versekerdat dit vrylik gedeel kan word. Dus, ’n onderwerp waaroor die publikasie baie ernstig voel. Kortom het die stukgegaan oordie invloed van hoëprestasie-omgewings op die geestesgesondheid van werknemers wat hul dagtaak in dié ruimtes verrig. (Die artikel was oor die 5 000 woorde lank.) Hier sal baie lesers nou hul oë rol en aanblaai – presies die soort houding waarteen die FTwaarsku: ’nWêreld waarin mense nie toegelaat word te praat oor die impak wat lang, stresvolle ure by die kantoor het op hul gesondheid – fisiek én geestelik – en dikwels op hul vermoë om die lewe in die algemeen te hanteer nie. Om oorwerkte wees, wat tot uitbranding lei,…

Terwyl dienste aan inwoners en sakeondernemings in die Lekwa-plaaslike munisipaliteit afgesny word, skets sy finansiële resultate ’n prentjie van ’n owerheid wat sukkel om sy boeke te balanseer. Die munisipaliteit het vir die 12 maande tot Junie verlede jaar ’n geouditeerde verlies van R361 miljoen op inkonste van R587 miljoen getoon, luidens sy finansiële jaarstate. In die vorige boekjaar was die tekort R310 miljoen. Lekwa se skuld aan onder meer Eskom en grootmaatwaterverskaffers het verlede jaar met R239 miljoen tot R933 miljoen gestyg, teenoor R694 miljoen die vorige jaar. Die grootmaataankope van elektrisiteit en water vir die jaar tot Junie verlede jaar het R352 miljoen bedra, wat beteken dat die munisipaliteit minder as ’n derde van sy fakture vir elektrisiteit-en wateraankope betaal het. In dieselfde tydperk het sy salarisrekening van…

’n Negatiewe gevolg van verhoogde palladiumen rodiumpryse is dat in hul entoesiasme om meer te produseer, Suid-Afrika se PGM-produsente net help om die vooruitsigte van platinum, die vernaamste PGM, verder af te druk. René Hochreitervan Noah Capital glo dat platinumvoorrade van sowat 3,2 miljoen onse – ’n oorskot van bogrondse metaal wat die dollarprys afdruk – “in die afsienbare toekoms” onwaarskynlik uitgeput sal word. “Dit is weens Suid-Afrikaanse produsente se oorproduksie van platinum in die strewe na hoë rodium-en palladiumpryse, en dit ondanks die feit dat ons 50% van die palladiumtekort vervang met platinum,” het hy in ’n onlangse verslag gesê. Een voorbeeld van nuwe palladiumproduksie is die Waterberg-projekwat ontwikkel word deur Platinum Group Metal (PTM), wat inToronto genoteer is. Die maatskappy het in 2017 ’n belang van 15% in…

Die tegnologiemaatskappy, EOH, het ’n moeilike paar maande agterdie rug sedert die skokkende bedanking vroeërvanjaarvan sy stigter en uitvoerende hoof, Asher Bohbot. Om sake te vererger, het EOH op 15 Julie bekend gemaak dat drie direksielede ook bedank het. Die dag daarna, het die maatskappy die jongste nuus oordie ondersoek na bestuurskwessies bekend gemaak en gesê dat hy “bewyse van ’n aantal bestuurstekortkomings en misdrywe by EOH ontbloot het, insluitend onbevestigde betalings, tenderonreëlmatighede en ander onetiese praktyke”. Hy het gesê dit was “hoofsaaklik beperk tot die openbaresektor-onderneming wat in EOH Mtombo gevestig is en ’n beperkte aantal EOH-werknemers” behels. In totaal word verdagte transaksies ter waarde van R1,2 miljard ondersoek. EOH se aandeelprys het ’n moeilike pad agterdie rug nadat hy ’n paar jaar gelede nie sy absolute hoogtepunt van…

en van die belangrikste en moeilikste dinge wat jy as belegger kan doen, is om te soek na menings wat van joune verskil. Dit sluit in alle algemene menings, asook spesifieke menings oor afsonderlike aandele. Dit is moeilik om jou eie menings uit te daag, omdat ons emosioneel in ons posisies betrokke raak. Maar die probleem hiermee is dat ons dan die teenoorgestelde mening ignoreer en dit as verkeerd afmaak. Dit is ’n sterk kognitiewe vooroordeel waarvolgens ons soek na data wat ons mening steun, terwyl ons teenoorgestelde menings verwerp. ’n Onlangse voorbeeld hiervan vir my, is Tongaat Hulett. Ek het die aandeel besit toe dit ongeveer R110 per aandeel was. My teorie was dat die komende reën suikerproduksie ’n hupstoot sou gee, maar uiteindelik het ek die aandeel ongeveer…

Herman Mashaba, uitvoerende burgemeester van Johannesburg, maak staat op die herlewing van die middestad en omliggende gebiede om bekostigbare en inklusiewe behuising te bied en werksgeleenthede te skep. Verwaarlosing en kapitaalvlug het dié vroeër florerende stad laat verval. Mashaba streef daarna om dit weer lewe te gee deur tenders vir eiendomme in stadsbesit te kry en met die private sektor saam te werk om die stad te herontwikkel. Dié eiendomme, wat vir gemengdegebruik-akkommodasie, bekostigbare behuising en studenteakkommodasie opsygesit is, is in strategiese korridors, soos Orange Grove, Houghton Estate, Rosebank, Wynberg en Randburg geleë, en het ’n beleggingswaarde van altesame sowat R20 miljard. Altesame 24 tenders vir 84 eiendomme is reeds toegeken. ’n Tenderbepaling was dat 20% van die eenhede vir die kategorie van bekostigbare akkommodasie – teen huurgeld van R900…

Translate Trump@TranslateRealDT Want niks sê “Ek’s bestendig, ek’s kalm, dit gaan goed met die land” soos 19 frenetiese twiets voor 10:00 nie. David Shapiro@davidshapiro61 Investec stel buigsame kleredragbeleid in. Nou toe nou. Ons het dit al jare lank. Probleem is dat kliënte nie weet of die ou in geruite Vans en gaterige jeans jou portefeuljebestuurder is of die man wat die lugversorger kom regmaak nie. Ma$on@FirstGentleman Niemand is meer neerbuigend as persoon in die IT-span nie. IG: richpoplak@Poplak ’n Speletjie waar jy telkens ’n dop wegslaan wanneer Zuma iemand as ’n apartheidspioen identifiseer. Dean Oelschig@DeanOelsch Zuma sê sy kinders kry oor hom nie werk nie. Hy vergeet die res van die jongmense in die land kry ook oor hom nie werk nie. Roche Mamabolo@rochemamabolo Ek is oortuig “Noted” is die…

ek het Junie in Engeland deurgebring en seminare by verskeie universiteite aangebied (en die Proteas tydens hul rampspoedige krieketwêreldbekertoernooi gevolg).Ek is gereeld gevra oor die toestand van die Suid-Afrikaanse ekonomie. Hoekom beweeg president Cyril Ramaphosa so stadig om die krisis in die middelpunt van die ekonomie aan te pak: Eskom? Dit is ’n moeilike vraag met ’n ingewikkelde antwoord, het ek geantwoord. Eskom het groot probleme, met ’n skuldspiraal wat buite beheer is. Hy brand geld. Planne om hom te hervorm, word bemoeilik deur vakbonde wat hul lede se werk probeer beskerm. Uiters talentvolle, dapper leierskap is nodig om ’n onderhandelde oplossing te vind wat die ligte aan die brand sal hou. Herstrukturering is noodsaaklik, want die probleme is struktureel. Eskom is ’n staatsbeheerde monopolie; dieWet op Elektrisiteitsregulering, Wet 4…

in 2016, vyf jaar nadat FNB Suid-Afrika se eerste banktoe-passing bekend gestel het, het die bank ’n funksionaliteit die lig laat sien wat sy kliënte help om die lewe “te navigeer”. Die nav>> is eers bekend gestel met nav>> Home, wat kliënte in staat gestel het om eiendom moeitevry en sondereiendomsagente te verkoop, en nav>> Car, wat kliënte insgelyks in staat stel om motors van ander kliënte te koop en te verkoop en selfs om hul motorlisensieskywe aanlyn te hernieu. Die twee het die pilare van nav>> geword omdat “ons weet dat kliënte gewoonlik meeras 15% van hul maandelikse inkomste aan hul huise en motor/vervoer bestee,” sê Jolandé Duvenhage, uitvoerende hoof van nav>>. “Dit is ’n noe-menswaardige syferen hoe meerons ons kliënte op hul reis kan help, hoe meer kan…

taste Holdings het oor die afgelope paar jaar gesukkel met groot en voortdurende verliese. In sy jongste finansiële verslag vir die jaar geëindig Februarie 2019, het die groep se omset met 7% gedaal tot R959,5 miljoen, hoofsaaklik weens ’n 12%-daling in inkomste uit sy juwelierswarebesigheid. Daarwes wel ’n verbetering inwesensverdienste per aandeel, van 48,1 sent in die vorige jaar, tot 25,6 sent. Die plaaslike operateurs van onder meer Starbucks en Domino’s het ook besluit om nie ’n dividend vir die afgelope finansiële jaar te betaal nie. Taste sukkel met ’n kapitaalkrisis en groot likiditeitsprobleme. Toe finweek met die voormalige bedryfshoof en nou nuwe uitvoerende hoof Dylan Pienaar en voormalige tussentydse uitvoerende hoofTyrone Moodley gesels het, het albei erken dat toe hulle in die eerste kwartaal van verlede jaar by die…

nadat Amplats se aandeelprys in 2008 ’n algehele hoogtepunt van 143 870 sent per aandeel getoets het, het hy skerp gedaal tot 34 020 sent. Beleggers is die skrik op die lyf gejaag deur ’n daling in die platinumprys weens swakvraag na voertuie, elektroniese verbruikersprodukte en juweliersware. Tussen 2008 en 2010 het die aandeelprys herstel, maar toe platinumprodusente druk ervaar van lae dollarplatinumpryse en hoë eenheidskoste het, kon hy nie die winste behou nie. Teen November 2015 het Amplats se aandeelprys tot 2003-laagtepunte van ongeveer 15 905 sent gedaal. Vooruitsigte: Amplats het in Septemberverlede jaar uit sy langtermyn-beertendens gebreeken sy verliese geleidelik teruggewen. In Julie het hy in ’n handels-num se verklaring gesê hy verwag wesensverdienste virdie ses maande tot 30 Junie sal tot tussen R7 miljard en R7,67 miljard…

kom ons bespreek die olifant in die vertrek. Teen dié tyd weet ons almal dat die Suid-Afrikaanse aandelemark (FTSE/JSE se indeks van alle aandele of JSE) die afgelope vyf jaar ’n moeilike tyd agter die rug het. Oor hierdie tydperk (tot einde Junie 2019) het die JSE gesukkel om met die opbrengste van die geldmarken inflasie tred te hou. En met ’n algehele opbrengs van 5,85% per jaar, het hy ookerg onderpresteervergeleke met die MSCI All CountryWorld Index (ACWI, 12,3% per jaar in rand) en die S&P 500 (17,1% per jaar). As ons egter die horlosie effens verder terugdraai, kry ons wel meer perspektief. Wanneer ons oor die afgelope 15 jaar na dieselfde aandelebeurse kyk, sien ons dat die ACWI en die S&P 500 sedert 2004 onderskeidelik12,9% en 14,9% in…

en van die vreemdste verskynsels in die wêreldwye finansiële markte is negatiewe-opbrengsskuld. Met ander woorde, jy leen geld uit en wanneer die lening terugbetaal word, kry jy minder as wat jy uitgeleen het. Byvoorbeeld, jy leen R1 miljoen uit, maar jy kry slegs R990 000 terug, teen ’n negatiewe opbrengs van 1%. Jy sou dit verwag wanneer daar vrees in internasionale markte is. Beleggers wil gewoonlik ’n opbrengs op hul kapitaal hê. Maar, wanneer hulle bang is, wil hulle net hul kapitaal terugkry (of die meeste daarvan in die geval van negatiewe-opbrengseffekte). Ons moet onthou dat die aankoop van effekte die “prys” verhoog en dus die opbrengs verlaag. In die middel van Junie het ’n verslag van Barclays gesê dat daar bykans $12 duisend miljard beleggingsgehalte korporatiewe en staatseffekte met…

vroeg in 2018 het ek in finweek ’n padkaart gegee van hoe ekverwag het bitcoin voortaan sou vaar. Die voorspelling was dat bitcoin se prys ’n soortgelyke patroon as in die verlede sou volg – omdat die vergoeding van blokkettingontginning siklusse halveer(meer besonderhede hieroor later in dié artikel) – aangedryf deurgoeie outydse vraag en aanbod, met ’n bietjie media-lawaai virgeluk. Ek het verwag dat bitcoin teen ongeveer 80% sal regstel van die vlak van $20 000 wat hy in 2017 bereik het, en verlede jaar teen sowat $4 000 sou verhandel. Dié deel van my voorspelling was in die kol. Maar my padkaart het voorgestel dat die prys van bitcoin vanjaar sal “verdubbel en halveer” – om van sowat $4 000 tot sowat $8 000 te verhandel (wat hy wel…

vanjaar is die sewende jaar van een van Suid-Afrika se gewildste massakunsuitstallings, die RMBTurbine Art Fair (RMBTAF). Die RMBTAF verskil van ander kunsuitstallings omdat hy gevestigde én nuwe talent in ’n toeganklike en inklusiewe omgewing bevorder. Verlede jaar het meer as 10 000 mense dit bygewoon. Voor vanjaar se uitstalling was die olifant in die kamerdie verandering van die ligging na Illovo, noord van Johannesburg, weg van sy tuiste die afgelope ses jaar, naamlik die enorme “Turbine”-saal in Newtown in Johannesburg. “Ons het baie belê in Newtown. Ongelukkig het ons huur elke jaar gestyg, en ons het meer betaal as wat dit in Sandton sou wees,” verduidelik Glynis Hyslop, stigter van die RMB TAF. “Daarom het ons besluit dat ons nie die huurkontrak sal hernu nie.” Hoewel dit nie presies…

“EK SÊ VIR ALMAL WAT BY HANDELS-BESPREKINGS BETROKKE IS: ONS MOET VOLWASSENES IN DIE VERTREK HÊ.” – Christine Lagarde, uittredende hoof van die Internasionale Monetêre Fonds, aanTrevor Noah op The Daily Show. Sy sê die bedoelings van president Donald Trump van Amerika met tariefverhogings was goed, want “mens kan nie net sê welkom in my land, maar jy word net toegelaat as jy tegnologie oordra en dis verpligtend nie”, met verwysing na China se reël oorverpligtetegnologieoordrag en Amerikaanse bewerings van tegnologiediefstal teen China. Lagarde sê dat dinge duidelik moet verander, en dat reëls moet gerespekteerword. Maar waar dit nie werk nie, is tariefverhogings nie ’n lewensvatbare oplossing nie, veral nie op lang termyn nie, sê sy. “DAAR SAL NOOIT ’N PERFEK-TE PLAN OF PERFEKTE TYDS-BEREKENING WEES NIE.” – Dokter Zweli…

die Lekwa-plaaslike munisipaliteit in Mpumalanga, wat die dorpe Standerton en Morgenzon insluit, het beleggers se aandag gekry toe die JSE-genoteerde Astral Foods weens onvoldoende watervoorsiening aan sy Standertonaanleg ’n verlies van R7 miljoen vir die ses maande tot 31 Maart aangekondig het. Die maatskappy het teen einde Mei ’n verlies van R85 miljoen weens waterontwrigtings in Standerton aangekondig. Astral Foods seGoldi-verwerkingsaanleg slag 2 miljoen hoenders per week en het sowat 5 miljoen liter water per dag nodig, maar die munisipale watervoorsiening aan Afrika se grootste pluimveeverwerkingsaanleg het in Maart opgedroog. Water is natuurlik nie die enigste rede hoekom Suid-Afrikaners oral in die land teen hul plaaslike munisipaliteit betoog nie, met diensleweringprobleme – van vullisverwydering tot munisipale kragonderbrekings omdat Eskom nie betaal word nie – wat oënskynlik die norm in party…

Kumba Iron Ore het ’n wonderlike paar jaar agter die rug nadat die aandeel ongeveer 2 500 sent (R25) bereik het toe ystererts teen ongeveer $40 per ton verhandel het. Sedertdien het Kumba R500 bereik. Ystererts verhandel tans bokant $120. Die prys van ystererts word aangedryf deur die sluiting van die Vale-myn in Brasilië nadat ’n uitskotdam aan die begin van die jaar gebars het. Die wêreldwye tekort aan ystererts is egter betreklik klein en Vale se produksie sal uiteindelik weer op dreef kom. Ek vermoed dat die Brasiliaanse regering in die een of ander stadium na die belastingopbrengs van ’n winsgewende Vale sal verlang. Dus is daar ’n gevestigde belang om die ondersoek na die ramp af te handel. Wanneer dit plaasvind, sal die prys van ystererts waarskynlik weertussen…

woolworths het in November 2015 ’n nuwe hoogtepunt van 10 800 sent per aandeel getoets nadat hy Australië se tweede grootste winkel, David Jones, vir $2 miljard in Junie 2014 gekoop het. Woolworths se groei-trajek was sterk – dalk by ’n sy top perk. Hoewel Australië destyds na ’n stewige belegging gelyk het, het Woolworths se aandeelprys ’n jaar later geval – en selfs uit sy primêre bultendens in 2016 gebreek – toe die Australiese kleinhandelsmark verswak het. Teen 2017 het hierdie herwaardasieWoolworths se wins aansienlik benadeel, en het die aandeelprys gevolg. Vooruitsigte: Woolworths se aandeelprys daal sedert die negatiewe uitbreking uit sy primêre bultendens onder 7 795 sent in Oktober 2016. Hy het gedaal tot steun teen 4 305 sent nadat David Jones se uitvoerende hoof, DavidThomas, destyds skielikom…

AFRIMAT Wyse besluit Afrimat gaan nie voort om die Australiesgenoteerde Universal Coal teen meeras R2 miljard te koop nie. Die redes is verstrek nie, maar ek het al geskryf oor my bedenkinge oor so ’n groot transaksie. Die maatskappy het ’n uitstekende rekord wat verkrygings betref, maar dié een sou byna die helfte van sy markkapitalisasie wees. Deur weg te stap, verhoog Afrimat sy status as transaksieknoper. Te veel maatskappye oorbetaal met transaksies. Ek aanvaar die syfers het nie sin gemaak nie, dus het Afrimat nee gesê. Die aandeel het positief gereageer, dus ek was nie alleen bekommerd nie. NASPERS Verseker so ’n plaaslike fokus Naspers* het ’n nuwe pos aangekondig: dié van Suid-Afrikaanse uitvoerende hoof, wat deur Phuthi Mahanyele-Dabengwa gevul sal word. Sy is ’n uitstekende kandidaat. Ek hou…

mpumi Madisa se geheime wapen? Wiskunde. “Ek is ’n wiskundige. Ek is ’n feitegebaseerde dis nie hoe my brein werk nie.” denker, so ek stap nooit ’n raadsaal binne met die gedagte om te ginnegaap nie, want Naas haar bekendheid met – en sekerlikwaardering vir – ondenkbare dinge soos calculus, is Madisa ook aangewese uitvoerende hoof van Bidvest Beperk (die gediversifiseerde nywerheidsgroep wat die bedryfsveteraan Brian Joffe gestig het) en nou op die punt om ’n dapper nuwe wêreld te betree. Lindsay Ralphs, wat in 2016 uitvoerende hoof van Bidvest geword het nadat Bidvest Foodservices, of Bidcorp, uit die groep ontknoop is, tree in die 2021 finansiële jaar af. Madisa stap in sy skoene in. En daar is geen onsekerheid oor wat volgende gebeur nie. Hoe Madisa gekom het waar…

suid-Afrikaners het ’n entrepreneuriese gees en baie familieondernemings het geslaag omdat dié gees vertroetel en aan volgende generasies deurgegee is. Familieondernemings ondervind egter dikwels probleme wat konflikaanvuuren die besigheid se volhoubaarheid en bestaan op die duur bedreig. André Diederichs, hoofsameroeper van die Family Business Association of South Africa, sê die eerste groot probleem is die onvermoë van entrepreneurs en eerstegenerasie-eienaars van familieondernemings om entrepreneurskap by hul kinders te wek. Sonder familie is daar geen familieonderneming nie. Nog ’n groot risiko is die afwesigheid van ’n realistiese opvolgplan. Net 30% van familieondernemings word suksesvol na die tweede generasie oorgedra, net 14% na die derde generasie, en ’n skamele 3% bereik die vierde generasie. Willem Gous, onafhanklike adviseur vir klein en familieondernemings, sê ’n groot bron van konflik in ’n familieondernming is…