Indholdsfortegnelse for 7/09/2021 i Finweek - Afrikaans

in hierdie week se voorbladartikel, kyk finweek-joernalis Timothy Rangongo na die mark vir dagga. Waarom, mag jy tereg vra, sou ons op ’n daggastorie besluit het? Die antwoord is eenvoudig: Dit hou potensieel reuse-voordele vir die Suid-Afrikaanse ekonomie in. Volgens KPMG is die wêreldwye mark vir CBD (’n chemiese komponent binne dagga) rondom $8,2 miljard werd. Sou SA, met sy geskikte klimaat, hierdie mark wil voorsien, kan dit tot wesenlike ekonomiese voordele en armoedeverligting lei. Groot dele van die voormalige tuislande, veral in die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal, is uiters geskik vir die verbouing van dagga. Danksy die hoë waarde van die produk, rondom $4 700 per kilogram (R65 800 per kilogram), behoort kleinboere ook wesenlike finansiële voordeel hieruit te trek. SA het reeds ’n goed-gereguleerde medisyneraamwerk waarbinne die verbouing kan…

die Europese sektor vir gediversifiseerde minerale en metale, wat op die JSE deur Anglo American, Glencore en BHP verteenwoordig word, gaan die beste kontantvloei van die afgelope tien jaar oplewer, sê ontleders. “Teen die einde van die jaar skat ons dat ons tien groot mynmaatskappye oorskotkapitaal van $100 miljard sal hê, ongeveer 15% van die groep se totale markkapitalisasie.” “Teen die einde van die jaar skat ons dat ons tien groot mynmaatskappye oorskotkapitaal van $100 miljard sal hê, ongeveer 15% van die groep se totale markkapitalisasie,” het Bank of America onlangs in ’n verslag gesê. Hierdie kontantgenerering is grotendeels te danke aan die prestasie van ystererts en koper, en, in die geval van Anglo American, die herstel in die diamantmark, die enigste groot haakplekwat die maatskappy in sy vorige finansiële…

Die JSE het verlede jaar’n uitstekende jaar beleef; markwisselvalligheid het losgebars en handelsvolumes het gestyg. Die JSE se inkomste en winste was dus aansienlik hoër. Maar’n handelsverslag van 25 Junie het aangekondig wat ons reeds weet: Handelsvolumes het normaal geword, wat gelei het tot ’n verwagte daling in wesensverdienste per aandeel van tussen 24% en 32% vir die ses maande geëindig 30 Junie. Dit is beter as wat ek verwag het, maar die uitdaging is hoe om dié handelsvolumes te verhoog. Daarbenewens is die JSE se mededinging nie net die nuwe plaaslike beurse nie. ’n Maatskappy wat wil noteer, kan egterenige plekterwêreld noteer; Suid-Afrika was nog nooit die gunsteling nie. Die meeste van die onlangse noterings op die JSE het bestaan uit ontknopings of bemagtigingstransaksies. ’n Sukkelende ekonomie help die…

ek het onlangs met Viv Govender van Rand Swiss oor internasionale banke gesels, want hulle is onder kostedruk weens verhoogde regulering. Hy het ’n interessante punt gemaak: As jy vandag ’n nuwe bank moet ontwerp, sal dit enigsins soos bestaande banke lyk? ’n Nuwe bank wat van nuuts af ontwerp word, sal nie takke of selfs kitsbanke hê nie, en sou in die eerste plek digitaal wees met ’n toepassing wat alle transaksies bestuur. Deposito’s en onttrekkings sou geskied deur kleinhandelaars en nie deur takke nie, met ondersteuning deurWhatsApp of SMS. Met ander woorde, die nuwe bank sal baie soos TymeBank lyk en baie min soos die bestaande groot banke. Tradisionele banke sal egter nie binnekort verdwyn nie. Hulle pas so vinnig moontlik aan en bied ’n nuwe bankmodel in…

omdat die subprima-verbandleningskrisis van 2007 heelparty tekortkominge in die Basel II-finansiële regulasies aan die lig gebring het, het lede van die Basel-komitee vir Banktoesig tussen 2008 en 2009 aan Basel III begin werk, wat in November 2010 goedgekeur is. Eenvoudig gestel is laasgenoemde ’n stel internasionale bankregulasies wat spesifiekterwille van bestendigheid in die internasionale finansiële stelsel ontwikkel is. Dié regulasies was oorspronklik bedoel om tussen 2013 en 2015 in werking te tree, maar ná etlike vertragings is die inwerkingstelling daarvan tot tussen Maart 2019 en Januarie 2022 uitgestel. Hoekom dié geskiedenisles? Die Basel III-ooreenkomste tree op 28 Junie 2021 vir Europese banke en op 1 Januarie 2022 vir Britse banke in werking, wat ’n paar geleenthede kan skep. Vir my is een van die interessantste dele van die ooreenkoms van…

president Cyril Ramaphosa se aankondiging dat sakeondernemings toegelaat sal word om sonder ’n opwekkinglisensie tot 100 MW krag op te wek, is ’n reusestap en hou werklike implikasies vir beleggers in. Die aankondiging moet geproklameer word voordat ons presies sal weet wat die bepalings en voorwaardes is. Maar as hulle nie te streng is nie, is dit werklik ’n spelbreker. Goldfields het in Mei aangekondig dat hy toestemming het om ’n sonkragaanleg van 40 MW teen sowat R660 miljoen by sy South Deep-myn te bou. Dis nie goedkoop nie, maar bied hom kragsekuriteit en bespaar hom ook geld weens Eskom se hoë elektrisiteitstariewe. Goldfields skat dat hy sowat R120 miljoen per jaar daarmee sal bespaar. Die terugbetalingtydperk is daarom minder as vyf jaar (as Eskomtariefverhogings van enkelsyfers oor die vyf…

suid-Afrika is ’n land met oorvloedige natuurlike hulpbronne, waarvan dagga een is. Daar word gesê dat die land se klimaat perfek is vir die verbouing daarvan. Die matige, sonnige, seisoenale klimaat het dit virSA moontlik gemaak om een van die grootste produsente van ongereguleerde dagga ter wêreld te wees. Interpol het SA as die vierde grootste produsent ter wêreld aangewys, volgens die regering se Nasionale Daggameesterplan (NCMP), wat onlangs gepubliseer is. Die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal en Limpopo is die provinsies wat glo veral vir daggaboerdery geskik is. As dit gewettig word, kan die land ’n wettige daggamark van miljarde rande hê. Die NCMP stel die huidige waarde van die plaaslike daggamark op sowat R28 miljard, waarvan ’n breukdeel wettig is. Verstaan dagga Dagga verwys na alle produkte wat gemaak word uit…

dieCactus Coffee Shop het ’n vyfster-gradering opTripAdvisor, ’n aanlyn reisonderneming. Dié winkel is geleë op die hoek van Old GolfCourse-weg en Derdelaan in Uis in Namibië onderweg na die beroemde Etoshawildtuin, en sy cappuccino en soetgoed is ’n klein voorbeeld van hoe die Uis-streek nuwe ekonomiese stukrag gekry het. Wat is die rede hiervoor? Dit is die heropening van ’n tinmyn wat in die1950’s deurYskor bedryf en ongeveer 40 jaar later gesluit is te midde van ’n swak tinprys. Deesdae is tin een van die vele metale wat wêreldwyd ’n opskudding veroorsaakweens hul vermoë om die wêreld te help met ontkoling. Die belangrikheid hiervan kan nie oorbeklemtoon word nie. In teenstelling met die vorige supermetaalsiklus, wat gedryf is deur die verstedeliking van die Chinese ekonomie, en dus verband hou met…

Ubukhazikhazi Die Zoeloe-woord vir dié uitgawe is ubukhazikhazi. Ubukhazikhazi is prag en praal, glans en swier. Soos te wagte, het sogenaamde kenners nou verklaardie klippies wat by KwaHlathi uitgehaal word, is net kwartskristalle, nie diamante nie. Ek sê dit was te wagte; ek het geweet my mense sou uit hul rykdom verkul word. Daar word aan hulle gesê dié blink klippies is kwartskristalle, want hulle wil ons nie sien skitter nie. Maar kom ons sê die klippies is wel kwartskristalle. Hulle is waarskynlik. Moenie vir die sogenaamde kenners sê ek glo hulle nie. Kom ons sê dit is kwartskristalle. Dit sal nie noodwendig ’n slegte ding wees vir die mense van KwaHlathi nie. Dis nie asof hulle ’n groot mynmaatskappy is wat miljarde geïnvesteer, die omgewing vernietig en gemeenskappe ontwortel…

1. Reg of verkeerd? Kumba is Afrika se grootste ysterertsprodusent. 2. Duisende fortuinsoekers het verlede maand op die dorpie KwaHlathi in KwaZulu-Natal toegesak ná die ontdekking van onbekende klippe in die omgewing wat hulle geglo het diamante was. Wat het die regering ná toetse gesê is die klippies eintlik? 3. Reg of verkeerd? Die Suid-Afrikaanse regering het Delta Air Lines se direkte roete tussen Atlanta (VSA) en Kaapstad goedgekeur. 4. Mercedes-Benz Duitsland het ’n bykomende R3 miljard in sy SA filiaal belê en het aan die einde van Junie by sy monteeraanleg in Oos-Londen begin met die produksie van die volgende generasie van watter motorreeks? ■ A-klas■ C-klas■ E-klas 5. Reg of verkeerd? Die hulpbroneksplorasiemaatskappy Renergen het helium in sy Evander-veld in Mpumalanga ontdek. 6. Volgens Statistieke Suid-Afrika, het SA…

en van die groot eksistensiële vrae van ons tyd is seer sekerlik: Sal kunsmatige intelligensie (KI) my plek by die werk oorneem? Die goeie nuus vir diegene wat saans daaroor wakker lê, is dat dit (nog) nie gebeur nie. Vier van die wêreld se vooraanstaande ekonome, Daron Acemoglu, David Autor, Jonathan Hazell en Pascual Restrepo, het onlangs ’n NBER-navorsingsdokument gepubliseer wat vra of die robotte reeds oorneem. Om dit te beantwoord, wys hulle eers dat daar tussen 2010 en 2018 ’n vinnige toename in vakatures met betrekking tot KI was. Dit is goeie nuus vir diegene wat met die robotte kan praat, dit wil sê die programmeerders. Hulle klassifiseerdan die mate waarin maatskappye in hul steekproef “aan kunsmatige intelligensie blootgestel is”. Die eerste interessante resultaat is dat die “blootgestelde” ondernemings…

in 2020 het die algehele waarde van landbou-uitvoere met ongeveer 18% tot R169,2 miljard teenoor 2019 se R143,2 miljard gestyg. Syfers van die Internasionale Handelsentrum (ITC) dui boonop daarop dat die waarde van Suid-Afrika se landbou-invoere van R95 miljard in 2019 slegs tot R97,9 miljard in 2020 gestyg het – ’n geringe toename van 2,9%. Dus was die sektor se positiewe handelsbalans van R71,3 miljard in 2020 ’n allemintige 47,9% hoër as 2019 se R48,2 miljard. In 2020 was die top-10-bestemmings vir SA se landbou-uitvoere Nederland, Brittanje, Botswana, Namibië, Mosambiek, Zimbabwe, China, Amerika, Lesotho en die Verenigde Arabiese Emirate. Sitrus Die sitrusbedryf het in 2020 volumes van sowat 15% meer uitgevoer, naamlik 146 miljoen kartonne (15 kg elk) teenoor126,6 miljoen kartonne in 2019. Uitvoer sal na verwagting vanjaar tot 160…

BHP is ’n gediversifiseerde hulpbronmaatskappy wat minerale, olie en gas hoofsaaklik in Australië en Noord-en Suid-Amerika ontgin en verwerk. In 1994 is ’n groot deel van Billiton deur die Suid-Afrikaanse mynmaatskappyGencorverkry. In 1997 is BHP van Gencorontknoop en is primêr op die Londense en Australiese aandelebeurse genoteer. In April vanjaar het ekgeskryf dat BHP se aandeelprys ’n potensiële kop en skouers (’n beerpatroon), vorm. BHP het toe nog nie die finale skouer gevorm nie, maar ’n verkoopvlak het onder 40 830c per aandeel gevorm. Weerstand teen 47 735c per aandeel – ’n laer hoogtepunt as sy ongeëwenaarde hoogtepunt van 49 575c peraandeel – het die afwaartse momentum van die laaste skouer begin. BHP het deur die verkoopvlakgebreek, maar het nou weerteruggespring. Die vraag is dus: Is dit ’n herstel of…

SEMENTPRODUSENTE Beter vooruitsigte vir PPC en Sephaku Sephaku en PPC, albei sementprodusente, het hul finansiële resultate vir die jaar geëindig 31 Maart op onderskeidelik 24 en 21 Junie uitgereik. Albei maatskappye is in ’n baie beter toestand as in 2020. Vir PPC en die probleme met sy werksaamhede in die res van Afrika was dinge verlede jaar so beroerd dat ’n regteuitgifte waarskynlik gelyk het. Uiteindelik is dit egter afgeweer. Dit lyk of ander lande weer in SA begin sement stort het, maar ’n sterker rand behoort dit te beperk en selfs tot onbeduidende vlakke te verlaag. PPC het ’n wesensverdienster per aandeel (WVPA) van 3c aangekondig, maar dit behoort in die huidige jaar tot einde Maart 2022 vinnig tot sowat 50c te herstel. Dit plaas die aandeel op ’n…

ná die wisselvalligheid in die markte weens die korona-viruspandemie, is baie beleggers op soek na alternatiewe om hul portefeuljes te herposisioneer. Bo dit alles het die Amerikaanse Federale Reserwebank (Fed) onlangs beleggers onrustig gemaak met die aankondiging dat rentekoerse so vroeg as 2023 verhoog kan word. Onthou dat hoër rentekoerse ’n teenoorgestelde effek op die aandelemark het en dus tot laer aandeelpryse kan lei. Dus is daar nou ’n nuwe katalisator wat sy kop uitgesteek het met die naam van inflasie wat natuurliktot die gevolg gehad het dat staats-effekte begin verswak het en dus die rede vir die Fed se aankondiging. Wat meer is, Jerome Powell, die Fed-voorsitter, het ook toegegee dat hulle uiteindelik begin praat het oordie vermindering van die Fed se massiewe effekte-koop-program kragtens waarvan die Fed $80…

wat het ’n kruidenierswaregroep inTurkye, ’n welvaartbestuurder in China en ’n farmaseutiese groep in Mexiko gemeen? Dis almal hoëgehaltemaatskappye wat billik gewaardeer is en goed bestuur word. En dit maak hulle drie van my gunstelingaandele. Ondanks makro-ekonomiese teenwinde op kort termyn, is ontluikende markte in ’n opwaartse siklus noudat inentings teen Covid-19 wêreldwyd aktief begin het en die mark se aandag na die handelswêreld se heropening en medium-tot langtermynstrukturele groeimoontlikhede verskuif, wat nie tans in ontluikendemarkwaardasies weerspieël word nie. Dat ’n saakvirontluikende markte bestaan sien ’n mens in die syfers: 5,8 miljard van die wêreldbevolking van 7,2 miljard mense woon in ontluikende markte, en teen 2023 sal 80% van die wêreld se middelklasverbruikers buite Europa en Amerika woon. Dié markte hou dus enorme groeipotensiaal in, wat ’n goeie rede bied…

“TERUGSLAE KON VERMY GEWEES HET.” – Trevor Manuel, voormalige minister van finansies, het gesê die regering se reaksie op die pandemie was onvolmaak en dat sommige terugslae vermy kon gewees het, terwyl ander buite sy beheer was. Manuel het die Sentrum vir Ontwikkeling en Onderneming se webinaar toegespreek, waar die tema “SA en die volgende vyf jaar: Hoe los ons ons politieke en ekonomiese krisisse op?” was. Hy het dit benadruk dat die besluite oor die volgende vyf jaar fundamenteel belangrik is. Oor kwessies wat die pandemie blootgelê het, soos onbeheersde korrupsie, sê Manuel dit het Suid-Afrika ’n swak staat gemaak. “DOELBEWUS.” – Strive Masiyiwa, miljardêr in telekommunikasie uit Kenia, het tydens ’n virtuele spitsberaad oorentstofgelykheid en billike verspreiding gesê die tekort aan Covid-19-entstofdosisse in Afrika is die gevolg van doelbewuste…

massmart Holdings, wat in 1990 gestig is en wat op 4 Julie 2000 teen R12,50 per aandeel op die JSE genoteer is, is op een na die grootste verspreider van verbruikersgoedere vir kontant in Afrika – hy besit Game, Builders, Makro en Jumbo. Op 31 Oktober 2019, het Massmart 442 winkels in Suid-Afrika en 12 ander lande suid van die Sahara bedryf. In November 2010, het Walmart, die Amerikaanse konglomeraat, ’n bod vir’n meerderheidsbelang (51%) in Massmart gedoen. Destyds is die aanbod gewaardeer op ongeveer R17 miljard (sowat $2,54 miljard). Die transaksie is in Junie 2011 beklink. Geskiedenis van die aandeelprys Nadat die aandeel in 2013 ’n hoogtepunt van R208 per aandeel bereik het, het Massmart in Januarie 2019 ’n beertendens betree toe dit deurdie steuntendenslyn van sy langtermyn-bultendens gebreek…

die jaar 2020 was die jaarwaarin jy “jy-is-gedemp-werkervarings ervaar het en waarin jy ‘ge-google’ het, “Wat is 5G?”, volgens Suid-Afrika se vyf vrae wat die meeste gevra is. Namate werk van die huis af en die tuisonderrig van skoolwerk met elke nuwe inperkingsvlak verleng is, het ons gesoek na vinniger, goedkoper datakonnektiwiteit en tegnologiese vordering om die nuwe afstandswerk, skoolgaan en vermaaklikheidsomgewing te steun. Die Suid-Afrikaanse telekommunikasiemaatskappye, Vodacom, Telkom en MTN, het te staan gekom voor die noodsaak om hul infrastruktuurte moderniseer om die versnelde groei in die vraag na tuiskonnektiwiteit, te steun. Terselfdertyd, het hulle steeds geworstel met verpligte dataprysdalings. In die konteks van ’n sukkelende ekonomie en hoë werkloosheidsyfers, sal verbruikers moontlik nie in staat wees om ’n premieprys te bekostig virdie beter konnektiwiteit wat hulle begeer nie;…

tye verander, en vinnig ook. Dit voel soos net laas week toe ons almal nog met groot voulêers vir ons CD’s rondgery het waarin ons passasiers kon rondblaai vir iets om na te luister. Vandag is dinge baie anders. Nou het ons meesal musiekbiblioteke op ons selfone en ons luister musiek deurdie een of ander soort stromingsdiens of -toepassing te gebruik. Van alle stromingsdienste is Spotify seker die bekendste, met nie minder nie as 345 miljoen gebruikers wêreldwyd. Verstommend, nè? Maar nie as jy ook in ag neem die maatskappy het ondanks soveel gebruikers steeds verlede jaar sowat $700 miljoen verloor nie. Dis waar die onbesonge held van musiekstroming inkom: Tencent Music Entertainment. Vandag maak sowat 658 miljoen mense in China van musiekstromingsplatforms gebruik, van wie 622 miljoen een vanTencent…

beheermaatskappye sukkel gewoonlik om die gaping tussen hul netto batewaarde en die verhandelingsprys op die beurs te verminder. En dit is ook die geval met Naspers* en sy filiaal Prosus. In ’n tweeledige stap om die aansienlike diskonto waarteen Naspers en Prosus teen hul tegnologiebelaaide bates verhandel, te takel, het hulle in Novemberverlede jaar’n aandeleterugkoop aangekondig. Teen die einde van Junie het Prosus altesame $1,37 miljard van sy eie gewone N-aandele (of 0,73% van sy totale uitgereikte aandele) en $3,63 miljard in Naspers se gewone N-aandele (of 3,67% van sy totale uitgereikte aandele) teruggekoop. Dit was goeie meevallers vir beleggers. Daarbenewens het Prosus op 12 Mei ’n aandeelruil aangekondig waarmee hy beoog om meer as 45% van Naspers se uitgereikte aandele te bekom in ruil vir sy eie aandele. Die…

’n Paar belangrike dinge moet in ag geneem word in die verdeling van jou aftreespaargeld in ’n lewende annuïteit. Karen Wentzel, hoof vir annuïteite van Sanlam Corporate, sê dis raadsaam dat geld in ’n lewende annuïteit belê word in ’n kombinasie van ’n beskerming-en markverwante portefeulje. “Vir die beskermingkomponent sal die onderliggende portefeulje beskerming teen negatiewe beleggingsmarkte bied. Die batetoewysingstrategie moet daarop gemik wees om in tydperke van langer as drie jaar opbrengs bo inflasie plus drie persentasiepunte te behaal,” sê sy. “Die markverwante komponent moet daarop gemik wees om op lang termyn opbrengs bo inflasie te behaal. Die pensioentrekker moenie besorg wees oor korttermyn-markwisselvalligheid wat die markverwante komponent se batewaarde beïnvloed nie. Dit is omdat die inkomste nie aan dié komponent onttrek word nie en gevolglik sal die onderliggende…