Indholdsfortegnelse for March 06, 2015 i Landbouweekblad

VEEDIEF GELOOI ’n Veedief – Tinus Groenewald (op die foto) – is in Mokopane vir 80 jaar (effektief 16 jaar) tronk toe gestuur. Dit is die swaarste straf tot nog toe vir veediefstal. Groenewald het miljoene rande se vee in Limpopo en Noordwes gesteel en het homself toe aan die polisie oorgegee. Lees ’n berig op bl. 22 oor die rol wat die sosiale media in die vastrek van veediewe speel. MILJARDE VIR FLOPS Mnr. Nhlanhla Nene, Minister van Finansies, het in sy begrotingsrede aangekondig dat ’n verdere R4,7 miljard vir die herkapitalisasie en ontwikkeling van mislukte en sukkelende grondhervormingsprojekte beskikbaar gestel sal word. R36 miljoen is bewillig vir die vestiging van ’n kantoor vir die grondwaardeerder-generaal. Sien uitvoerige beriggewing oor die begroting op bl. 14. EU KNOU BEK-EN-KLOU Die…

Ná die onlangse ontstellende gebeure in die Parlement moet daar meer twyfel wees of die ANC, met pres. Jacob Zuma vooraan, die mag ordelik sal afstaan as hulle ’n algemene verkiesing verloor, skryf Tim du Plessis, in die rubriek Dis die Punt in Rapport Weekliks. Hy sê Suid-Afrika se grootste toets sal aanbreek die dag as die ANC aan ’n wye front verkiesings begin verloor omdat die kiesers Zuma geweeg en te lig bevind het. Hoe sal die ANC reageer? Du Plessis sê Suid-Afrika is siek en sat van dié man, maar ons gaan met hom opgeskeep sit. Hy is onaantasbaar, des te meer nadat hy in sy repliek op die staatsrede-debat meesterlik daarin geslaag het om sy bedenklike eiebelang totaal te versmelt met dié van die ANC. Hy het…

Uit: Die Landbouweekblad, 11 Maart 1925. VOORTREKKERLEIER SE WEDUWEE WORD 100 JAAR OUD Mev. Pietjie Linde, weduwee van die Voortrekkerleier Andries Pretorius, het haar 100ste verjaarsdag op 25 Februarie 1925 op die plaas Wardenfield by Brandfort gevier. Sy woon daar by haar dogter, mev. A.W. Linde. Talle mense – familielede, vriende, predikante en hoogwaardigheidsbekleërs – het die geleentheid bygewoon. Hulle het in die skadu van tien groot bokseile langs die woonhuis byeengekom en mev. Linde met haar aankoms staande toegesing “Dat’s Heeren zegen op u daal”. Van die sprekers het daarop gewys dat mev. Linde (gebore De Lange, getroud Pretorius) ’n oorlewende is van ’n heroïese tydperk in die Afrikaner se geskiedenis. Sy het onder meer die Voortrekkers se tog oor die Drakensberg beleef. Sy is in Augustus 1849 op…

In die kassie “Kies die regte lupiene” by die artikel “Soetlupiene kán soja troef as volstruisvoer” (LBW, 27 Februarie, bl. 58) word prof. Ters Brand, spesialiswetenskaplike by die direktoraat dierewetenskappe van die Wes-Kaapse departement van landbou, se aanbeveling verkeerd weergegee, naamlik dat nie meer as 20% van soja-oliekoek in die groei- en afrondingsfase by volstruise deur soetlupiene vervang moet word nie. Brand beveel in werklikheid aan dat volstruisrantsoene in die groei- en afrondfase tot 20% soetlupiene kan bevat. Chris Jooste het die voorbladfoto van ’n Angusbul (LBW, 6 Februarie) geneem. Erkenning vir die foto is foutiewelik aan John Boulle gegee. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Izak Malherbe, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos…

Rye van 2,2 m uitmekaar was tot relatief onlangs nog die norm op die mielielande van die noordweste met sy wisselvallige reënval. Daar is deesdae nog heelwat boere wat teen dié wydte plant. Die opbrengsvoordele van nouer rye (gemiddeld meer kilogram mielies per millimeter reën oor ’n bepaalde tyd) het die laaste paar jaar egter ál opmerkliker begin word. Dienooreenkomstig het ’n rywydte van 1,5 meter ál algemener geword. Met ál meer belangstelling in geenbewerking en bewaringsboerdery het ’n hele paar boere intussen hul rywydtes verder tot 90 cm vernou. Met nouer rye kan die grond gouer deur ’n blaredak bedek word, wat verdamping beperk en onkruid smoor. Argentynse geenbewerkingskenners wat die gebied besoek het, beveel egter rywydtes van net 50 cm vir die betrokke toestande aan. Plantestand loop hand…

Die gemoedere in landboukringe loop hoog. Afgesien van die droogte wat talle boerderye in groot dele van die land in ’n geldelike verknorsing gaan laat, het die giggelende pres. Jacob Zuma se uitlatings in die staatsrede oor grondhervorming, grondplafonne, die plan om landbougrond om die helfte tussen boere en plaaswerkers te verdeel en die verbod op buitelandse besit van grond vir talle boere die laaste spyker in die doodskis gekap. In landbougeledere neem wantroue in die Regering toe, wat nie verbeter word as jy sonder elektrisiteit is en lees van nog misdaad en moordaanvalle nie. Hierdie situasie is die teenoorgestelde van wat The Economist, ’n gesaghebbbende internasionale ekonomiese tydskrif, berig het in ’n artikel “Barbarians at the farmgate”. Daarin word gesê in die volgende 40 jaar sal in die wêreld…

MNR. FRANCOIS STRYDOM BESTURENDE DIREKTEUR VAN SENWES ■ Suid-Afrikaanse boere móét deur vernuwende denke en tegnologie aan die voorpunt wees om met gesubsidieerde boere in Amerika en die Europese Unie te kan meeding. ■ Verhoog arbeid se produktiwiteit; dit is nie naastenby wat dit moet wees nie. Ons moet meer met minder doen. ■ Skei grond en boerdery. Die grondkwessie is by kookpunt en grondeienaarskap is ’n politieke speelbal. Landboubesigheid gaan egter oor die voorsiening van bekostigbare, volhoubare kos, iets wat apolities is. Tot nou was grond en boerdery in Suid-Afrika onafskeidbaar, maar dit moet geskei word. Megaboere het dit lankal gedoen en emosie uit bestuur geneem. PROF. NICK VINK VOORSITTER VAN DIE DEPARTEMENT LANDBOUEKONOMIE AAN DIE UNIVERSITEIT STELLENBOSCH ■ Kry die Nasionale Ontwikkelingsplan se grondhervormingsvoorstelle so gou moontlik aan…

Mnr. Theo Potgieter sê die Israeliese Afimilk-stelsel (voorheen Afikim genoem) is eenvoudig om te gebruik en maak die bestuur van ’n groot melkkudde besonder maklik. Elke keer as die koei in die stal kom, word die inligting van haar produksie met die vorige melkgeleentheid in die transpondeerder gebruik om te bepaal hoeveel kragvoer sy in die stal moet kry. Ander inligting, soos die volume melk, die koei se kondisietelling en gewigstoename, word met die transpondeerder bepaal. Koeie wat op hitte kom, word outomaties met die stelsel in ’n afsonderlike kraal uitgekeer, waar hulle dan kunsmatig geïnsemineer kan word. Afimilk ontwikkel die afgelope 40 jaar suiweltegnologie en -sagteware.…

Conservation South Africa (CSA) is ’n lid van die Conservation Internationalnetwerk. Die CSA bevorder en ondersteun bewaring, restourasie en volhoubare grondgebruik in Suid-Afrika se biodiversiteitsbrandpunte, naamlik die Sukkulente Karoo, die Kaapse Blommeryk en Maputoland-Pondoland-Albanie. Daardeur wil hy help om voedselsekerheid, grondhervorming, menslike en ekonomiese ontwikkeling te verseker en help om ’n verweer teen die impak van klimaatsverandering te ontwikkel. In die Sukkulente Karoo, waar kleinvee, en dus rooivleis, die ruggraat van boerdery is, het hy met die biodiversiteiten-rooivleis-inisiatief (BRI) en die eko-veewagterprojekte begin om boere wat goeie boerderypraktyke volg, bronne volhoubaar benut en bewaring bevorder, te ondersteun en te help om veeverliese te beperk. Daar was heelparty aansporings en ander voordele, soos handpompe, krippe, veemedisyne, hawersaad en opleiding vir deelnemende boere. Boere is bewus gemaak van die bewaring van vleilande,…

DRAAGBARE WEERMETER Vanaf R1 399 WEERSTASIE IN JOU SAK Die reeks Kestrel Pocket Weather Meters is klein, draagbare weerstasies wat soveel meteorologiese data verskaf as waarvoor ’n vragmotor vol duur toerusting voorheen nodig was. Die weer- en windmeters is so groot soos ’n selfoon en kos omtrent dieselfde. Dit is duursaam, bestand teen die elemente en kan selfs in water dryf. Die verskillende modelle het verskillende toepassingsmoontlikhede – van een wat windspoed, temperatuur en humiditeit meet tot gevorderde meters wat tot 20 verskillende weerfaktore meet. Van dié wat spesifiek op die landbou gemik is, kan onder meer aandui wanneer dit die beste moontlike toestande vir bespuiting is. NAVRAE: Tel. 012 346 2726; e-pos: brooklyn@thegadgetshop.co.za. DRAAGBARE LOGBOEK R1 149 HOU AANTEKENINGE VAN JOU BEWEGINGS Die Little LogBook Go is ’n draagbare…

Vir lank – seker te lank – was die Karoo se karretjiemense maar net daar; rondtrekkende skaapskeerders wat ’n diens gelewer wanneer dit nodig was en op ander tye vir boere net ’n ergernis was met hul donkiekarre, honde (sien KASSIE “Navorsing gaan voort”) en uitkampery langs die grondpaaie. Hierdie eg Suid-Afrikaanse sigeuners het eers onlangs in die kollig gekom met die verskyning van prof. Michael de Jongh se lesersvriendelike, wetenskaplike boek, Roots and Routes: Karretjie People of the Great Karoo: The marginalisation of a South African first people en die wenner van Unisa se Hiddingh Currie-prys vir akademiese uitmuntendheid. Dit is reeds in sy derde druk. Die boek is eintlik ’n samevatting van die antropoloog se jare lange navorsing oor die karretjiemense. Buiten gevallestudies bevat dit ook treffende (of…

AquaCheck (Edms.) Bpk. is reeds meer as tien jaar aan die gang met sy bedrywighede wat op die besproeiingsbedryf gemik is. Die maatskappy het homself gevestig as ’n wêreldleier op die gebied van die vervaardiging van toerusting wat grondvog monitor vir besproeiing in die landboubedryf. Sy Suid-Afrikaans ontwikkelde grondvogmeters word wêreldwyd bemark met ’n waarborg van 40 maande. In die jongste tien jaar is reeds meer as 20 000 grondvogmeters in 20 lande geïnstalleer. Benewens grondvogmeters bemark AquaCheck ook sy eie telemetriese kommunikasietoerusting, wat inligting vanaf die grondvogstaaf oordra na AquaCheck se eie sagtewareprogramme asook ander rekenaarprogramme. Hierdie programme stel die boer in staat om te bepaal wanneer en hoeveel om te besproei. Navorsing en ontwikkeling geskied deurlopend.…

244% Volgens Solidariteit het staatskuld die afgelope agt jaar met 244% gestyg en is dít veral hoekom belastingbetalers jaarliks veel meer moet opdok. In die vier jaar voor dit was die styging net 27%. Die staat se skuld sal glo oor die volgende drie belastingjare styg van R550 miljard tot R2 300 miljard. Die rente op vanjaar se skuld is al R153 miljard. 0% Volgens ’n opname onder 3 609 volwassenes is grond glad nie belangrik nie. Werkloosheid en te min werk is die belangrikste saak vir Suid-Afrikaners as hulle gevra word oor wat hulle as die grootste probleem in die land beskou. Byna 9 uit elke 10 mense (87%) sonder dit uit. Ook hoog op die lys is armoede (11%), korrupsie (12%) en infrastruktuur (12%). – Ipsos R5,32 Volgens…

‘Die slegste begroting vir die landbou die afgelope paar jaar.’ Mnr. Ernst Janovsky van Absa oor die nasionale begroting. Bl. 14. ‘Ek vermoed die besoedeling sal selfs so ver as die Oranjerivier gesien kan word.’ Mnr. Oubaas Malan, voorsitter van die Mabola-grondeienaarsvereniging, oor die moontlike impak van ’n steenkoolmyn in die Mabola-wateropvangsgebied. Bl. 26. ‘As ’n mens op die N3 Durban toe ry, kan jy seker wees 50% van die vragmotors is onpadwaardig.’ Mnr. Paul Nordengen, WNNRnavorser, oor die impak van swaarvoertuigongelukke op die ekonomie. bl.24. ‘Lasterlike en ongegronde beskuldigings word gemaak dat wildboere groeiversnellers gebruik.’ Dr. Peter Oberem van Wildbedryf SA in reaksie op stellings uit ’n ongenoemde bron. Bl. 20. ‘Ons is in ’n krisis. Ek hoop veeboere besef dit en wag nie nog vir reën nie.’ Mnr.…

MNR. JOHANN PISTORIUS van die plaas Potfontein, Nigel, is die TLU SA se Jongboer van die Jaar. Hy het binne ’n dekade ’n gerekende skaapboerdery op die been gebring het. Laparoskopie en ’n voerkraal help om dié vertakking winsgewender te maak. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Izél. Ons het ’n seun, Edrich. WATTER BOEK LEES JY OP DIE OOMBLIK? Niks op die oomblik nie – ek het nie tyd nie. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Draf, bergfietsry en visvang vir baars. WATTER RUGBYSPAN ONDERSTEUN JY? Die Blou Bulle. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? My vrou hou van die see, maar ek hou van die Bosveld. MNR. THEO POTGIETER is die eienaar van TSP Dairy van Sea View, Port Elizabeth. Hierdie 28-jarige boer…

LANDBOU SE BELANG DIE landbou se belangrikheid is in verlede week se begrotingsrede opgehemel – maar ongelukkig sien ons dit nie in die detail nie. ’n Mens moet seker begrip hê daarvoor dat regerings oor die wêreld heen die kuns vervolmaak het om die laaste sent uit belastingbetalers te wurg – op só ’n manier dat hulle eintlik moet voel hulle word bevoordeel. Die indruk word gewek dit is ’n proses van gee en neem, maar van nader bekyk, word hoofsaaklik geneem. Ekonome meen kommersiële boere word vanjaar die hardste geslaan in jare. Te midde van die mooi woorde oor die landbou se belangrike rol om ekonomiese groei te bevorder, werk te skep en stabiliteit in landelike gebiede te verseker, gaan boere se produksie-uitgawes drasties styg. Daar is die verhoging…

1 ALGERIË | Gekant teen hidrobreking In dieselfde tyd waarin Skotland se minister van energie ’n moratorium op die toekenning van ontginningsplanne vir alle onkonvensionele olie- en gasontginning geplaas het, het Algerië ook sy teenkanting teen hidrobreking uitgespreek. Daarmee het dié twee lande deel geword van sowat 140 plekke regoor die wêreld waar hidrobreking op een of ander manier beperk of verbied is. Algerië se eerste minister, mnr. Abdel Malek Sellal, het gesê tussen skaliegas en water kies Algerië se mense water. Dink jy Algerië sal mal genoeg wees om sy burgers se lewens in gevaar te stel? was glo sy woorde. Volgens mediaberigte het Algeriese woestyngemeenskappe suid van en om die dorp In Salah heftige protesaksies teen hidrobreking begin. – AfriForum 2 MALAWI | VN help vloedgeteisterdes Die Verenigde…

’n Aromatiese fynbosstruik wat wyd in die Wes-Kaap voorkom, kan die landbou- en farmaseutiese bedryf help in hul stryd teen swamme wat plante en mense bedreig, sê die plantkundige dr. Mpumelelo Nkomo. Hy het in sy doktorale studie aan die Universiteit Stellenbosch (US) bevind goue salie, ook bekend as duinsalie (Salvia africana-lutea), bevat chemiese stowwe wat die groei van twee spesifieke swamme in die grond kan bestry, luidens ’n verklaring van die US. Dié swamme besmet onder meer mielies, druiwe en aspersies. Een van hulle (Fusarium verticillioides) produseer gifstowwe wat keelkanker kan veroorsaak by mense wat besmette mielies eet. Duinsalie kan glo ook gebruik word om hoes, verswakte seksuele vermoëns, geestesen senutoestande, keelontsteking, chroniese brongitis, tuberkulose, griep, maagpyn, diarree en veluitslag te behandel. Nkomo het vir sy studie verskeie identifikasietegnieke…

Boere loop uit die aard van hul bedryf daagliks risiko’s. Ná die eerste bui goeie reën word daar geploeg en geplant sonder enige werklike waarborg dat verdere reën op pad is. Omdat daar egter so baie onsekerhede in die bedryf is, wil boere geen risiko’s loop wanneer dit by hul beleggings kom nie. Die woord waarborg beteken vir hulle baie wanneer dit saam met ’n belegging gebruik word, veral as die belegging 19,5% uitbetaal, soos ’n onlangse “gewaarborgde” produk wat nou spoorloos verdwyn het. Dit is te verstane dat boere nie nog risiko’s met hul beleggings wil loop nie (veral gegewe die feit dat hulle nou oënskynlik slegs 12 000 ha grond sal mag besit). Hieronder kyk ons na ’n paar risiko’s as dit by beleggings kom. Prysrisiko. Dit is…

■ Die landbou in Amerika moet “groot data” aanvaar om graan- en oliesaadproduksie en doeltreffendheid van hulpbronne te bevorder. ■ Verklein die opbrengsgaping tussen Sentraal- en Oos-Europa. ■ Verbeter voedselsekerheid in China. ■ Versterk Suid-Suid-handel. Verbind Suid-Amerika se produksiepotensiaal met Asië se vraag. ■ Belê in plaaslike opbergruimte om náoes-verliese in Afrika suid van die Sahara te verminder. ■ Gee ’n hupstoot aan produksie deur Brasilië se potensiaal vir die produksie van graan, oliesade en diereproteïen te benut. ■ Ontwikkel kouekettings in China. ■ Bevorder akwakultuur, soos die potensiaal wat kurpers in Latyns-Amerika inhou. ■ Verhoog melkproduksie in Indië. Voeg waarde toe en voorsien ’n beter plattelandse inkomste. ■ Verhoog die suikerbedryf se produktiwiteit. Brasilië moet volgehoue opbrengs en gehalte bewerkstellig.…

Hoewel mnr. Johann Pistorius trots is op die dierelewe op Potfontein, wat talle patryse, fisante, tarentale, uile en selfs die bedreigde klein gekolde kat insluit, is hy alte bewus van die verskillende natuurlike uitdagings vir doeltreffende produksie. Al word al sy skape snags agter ’n 2,1 m hoë elektriese heining toegemaak, vang rooijakkalse wat op ’n manier geleer het om sy duur veiligheidsinfrastruktuur te omseil, steeds van sy diere. Die jakkalse het ook al klein kalfies en selfs verse wat besig is om te kalf, aangeval. “Daar is genoeg kos vir hulle in die veld in die vorm van rotte en muise, maar hulle kom vang my skape en kalwers,” sê hy. “Die groenes raak baie ontsteld as ’n jakkals geskiet word, maar net een jakkals [wat onlangs geskiet is]…

MNR. THEO POTGIETER WATTER BOEK LÊ LANGS JOU BEDKASSIE? Die tydskrif Dairy Mail. WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NOG? Om die sprong te waag om op ’n baie jong ouderdom ’n plaas te huur en met ’n melkery te begin. Ná my pa se dood was my ma, Elma, die dryfkrag agter my. Sy het altyd my passie om eendag ’n melkboer te kan wees, verstaan en is my grootste ondersteuner. WAT SOU JY ANDERS WOU DOEN? Ek sou nie ingeskryf het vir B.Sc. Landbou op Stellenbosch nie, maar eerder vir ’n B.Agric.-graad op Elsenburg. HOE VOEL JY OOR DIE TOEKOMS VAN SUID-AFRIKA? Soms is ek bekommerd. Aan die ander kant is ’n melkboer altyd ’n optimis. Ek is oortuig ons kan met die nodige respek dinge in die reënboogland…

Steinkopf is een van ses sogenoemde Kleurling- landelike gebiede in Namakwaland. Die ander vyf is Richtersveld, Komaggas, Leliefontein, Concordia en Pella. Dis ’n gedeelte van die grond wat die voorsate van die huidige inwoners in voorkoloniale tye besit het. Hulle het die grond nie verloor toe vorige regerings wette ingestel het om mense op grond van ras van hul grond te ontneem nie. Die landelike gebied Steinkopf beslaan 582 634 hektaar en het bykans 8 000 inwoners. Die restourasieproef vind plaas op ’n halwe hektaar van die 17 000 hektaar-gebied wat deurslaggewend vir die bewaring van biodiversiteit is. Die perd- en donkie-opname is gedoen op die 175 500 hektaar van Steinkopf wat as Sukkulente Karoo geklassifiseer word.…

Twee dekades se werk in die veebedryf in die ontwikkelde én ontwikkelende lande en in verskeie sektore van die vleiswaardeketting het my laat besef hoe belangrik dit vir alle belanghebbers is om mekaar te verstaan en saam te werk in die waardeketting. Boere kla dikwels dat hulle bloot prysnemers is (die hele bedryf is gegrond op vraag en aanbod wat in ’n groot mate klimaatgedrewe is), maar glo dat hulle baie min kan doen om die res van die waardeketting te beïnvloed om hul produk te ondersteun. Hierdie artikel sal ’n bietjie insig gee in sommige van die veranderinge en uitdagings wat die afgelope twee dekades in die waardeketting plaasgevind het en hoe dit in ’n veranderende wêreld inpas. MIN VERSTAAN PROSES Ná ’n onlangse bedryfswerksessie wat deur Landbouweekblad aangebied…

Die Cronjés se bevindings is in skerp teenstelling met die raad van ’n vooraanstaande weidingkundige, prof. Hennie Snyman van die Universiteit van die Vrystaat en ook ’n boorling van Zastron. Hennie het al telkens gewaarsku teen die gebruik van vuur om slangbos te bekamp. Hy maan dat brand meer kwaad as goed kan doen omdat vuur die ontkieming van slangbossaad en die opkoms van nuwe slangbossaailinge sterk kan stimuleer. Sy navorsing het dit bewys. Boonop sal ’n stuk veld wat deur slangbos ingeneem is, met ’n al hoe warmer vuur brand hoe digter die stand van die slangbos is, wat ook beteken dat meer nuttige graspolle in so ’n brand kan afsterf. Hennie se artikel daaroor het in die vaktydskrif African Journal of Range and Forage Science verskyn. Dit het…

Dubbelsjokolade-moutmuffins Al ooit gewonder hoe proe die heel lekkerste, mees dekadente sjokolademuffin? Hier is hy! Die sjokolademoutballetjies wat jy binne-in die beslag sit, bak tot ’n taai, toffierige moutkaramel – dis lekker verby. ■ 300 ml koekmeel ■ 250 ml kakao ■ 12 ml bakpoeier ■ 2 ml koeksoda ■ 3 eiers ■ 310 ml ligbruinsuiker ■ 125 ml olie ■ 250 ml suurroom ■ 125 ml melk ■ 1 x 80 g-plak donker- of melksjokolade, gekap ■ 24 sjokolademoutballetjies (ons het Woolworths se Chuckles gebruik), plus ekstra vir versiering Sjokoladeversiersel (opsioneel) ■ 500 ml versiersuiker ■ 180 ml kakao ■ 30 ml gesmelte botter ■ Warm water Voorverhit die oond tot 180 °C en voer twee muffinpanne (met 12 holtes elk) uit met papiervormpies. Sif die meel, kakao, bakpoeier…

as jy wil trou, sê die slim mense, moet jy eers vir ’n jaar ’n plant aan die lewe hou, dan ’n troeteldier vir nog ’n jaar, en dan is jy dalk gereed om ’n ander mens aan te hou. Hier is ’n ander uitdaging: Probeer vir ’n jaar lank ’n groentetuin aan die lewe hou met genoeg gesonde groente deur die kalenderjaar om ’n honger egpaar te voed. Dán is jy sekerlik op pad na ’n lang en gelukkige lewe saam. Ek en kêrelman is nog nie heeltemal daar wat die tuin betref nie, maar in goeie weke kom daar darem so 80% van ons gemiddelde bord kos uit die tuin (of die kraal). Dis ’n ongelooflike lekkerte om weg te lê aan ’n ete wat jy self gekweek,…

VOORBEELDE VAN ‘KARRETJIE-AFRIKAANS’ ■ Ons is skêrbestuurders met klipbrille (ongeletterd). ■ Die son kry my by die vuur (ek staan vroeg op). ■ Hy hou hom onder die water (drink te veel) ■ Sien, deesdae is manne se hande mooi blink (hulle word betaal). ■ Hy stry teen die sak (hy onderhandel kwaai). ■ Wil almal aan die perd proe (wil almal ry). ■ Ons ry leë kar (ons gaan kuier). ■ Dis ’n droëpramkind (laatlam). ■ Moenie koggelrig is nie (moenie terg nie). ■ Die huis is gekroets (bouvallig). ■ ’n Drieplaat- of tweeplaathuis (opgerig vir ’n kort verblyf). EN AANHALINGS: ■ “As jy dorp toe trek, moet jy dalk nog alles verkoop en later vuur maak van jou karretjie; dan het jy niks.” ■ “Ek was al ’n…

Besproeiing verg ’n betroubare bron van elektrisiteit vir die werking van waterpompe, elektroniese beheerstelsels en groot spilpuntbesproeiingstelsels. Met die huidige kragtoevoerkrisis wat nie gou gaan oorwaai nie, moet alternatiewe energiebronne oorweeg word. Op Saterdag 28 Maart om 14:00 is daar ’n Groen Energie-werksessie op die Bathurst-landbouskou. Een van die maatskappye wat by die werksessie betrokke is, is PSA-Solar Con, wat ’n verskeidenheid sonkragstelsels verskaf. Die keuse sluit in stelsels wat onafhanklik van die elektriese netwerk werk, asook sonkragstelsels wat elektrisiteit weer in die netwerk kan invoer. Hy het ook sonkragwaterpompe. Die onafhanklike fotovoltaiese sonkragstelsel verseker betroubare energievoorsiening en sal die gewone elektrisiteitskoste of brandstofkoste van ’n kragopwekker verminder. Só ’n stelsel vereis fotovoltaïese modules, batterye en ’n omsetter. Die toerusting wat vir so ’n installasie benodig word, word op die…

GAUTENG ARLETONVILLE GOLDEN VALLEY (621), 21 ha, aan Rifumo-boerdery Koöperatief Bpk., van Crown Hill Prop. 12 BK, R300 000. SLUIS (46), 14 ha, aan Magic Workshop BK, van A.M. Kruger en V.J. Pamensky, R350 000. PATRIOTSFONTEIN (558) 198 ha, aan J. Faber, van C. en J. Faber, R1 650 000. RIETFONTEIN (446), 113 ha, aan J. Marx, van E. Beyleveld, R1 000 000. NIGEL NOOITGEDACHT (176), 10 000 ha, aan Zizwe General Services BK, van L. en Q. Laidlaw, R350 000. VLAKFONTEIN (69), 20 ha, aan Benoni Sport & Business Park (Edms.) Bpk., van Fishprop (Edms.) Bpk., R2 400 000. KLIPSPRUIT (199), 142 ha, aan Danlohan-boerdery BK, van L. en S.C.H. Howard, R3 000 000. KLIPSPRUIT (199), 81 ha, aan L. en S.C.H. Howard, van I.P.V.N. en M.C. Muller, R1…

MAART CARNARVON 5-7, (Saal- en Boerperd). Veldskou: Dorper, Wit Dorper, Merino, melk- en vleisbok. Jeugskou en slaglamkompetisie. Annemarie Mostert, sel 083 321 3862, of e-pos: carnarvonskou@gmail.com (sekretaresse). ERMELO 5–7, Hoëveld-landboufees. Perde, Jannie Jacobsz, sel 082 820 4706. Beeste, Moolie Mentz, sel 083 229 2500. Skape, Jacques Janse van Vuuren, sel 083 235 5467. Pluimvee, Chené Novella, sel 076 787 0954. Perdespring, Oubaas de Jager, sel 082 557 0200, Maylene Novella, tel. 017 819 7207 E-pos: hoeveld skou@gmail.com, of web: www.ermeloskou.co.za. JEFFREYSBAAI 6-7, AgriWorks-landbouekspo. Mentorskraal, Jeffreysbaai. CADEK Media, tel. 021 854 4700, web: www.agriworks.co.za, e-pos: info@cadek.co.za. OTTOSDAL 1 1-13, Ottosdal. Beeste, Willem Weldhagen, sel 082 863 6690. Skape, Wimpie Rossouw, sel 083 305 0090. Uitstallers, Piet du Plessis, sel 082 552 2508. Geenbewerkingkongres, Dirk Laas, sel 082 388 2206. Kraampies en…

SOEK EN JY SAL VIND, GP, SKRYF: Manie, ek wil nie weer ’n Kersfees of Nuwejaar stoksielalleen wees nie. Ek is ’n 70-jarige, vriendelike weduwee, 1,7 m, 68 kg, het bruin hare en blougroen oë. Ek is netjies op myself en op my woonplek. Ek rook en geniet ’n drankie per geleentheid. Ek hou van tuinmaak, die buitelewe, die natuur, braaivleis en om te lag. Ek is lidmaat van die NGK. Ek verlang netjiese mans, 68 tot 74, wat op en wakker is en nie oorgewig is nie. Hy mag ook drankie per geleentheid geniet. Foto’s en kontaknommers met eerste brief, asb. ROOI ROOS, NW: Hy is 59, pensioentrekker, 1,85 m, 85 kg, het bruin oë en ligbruin hare. Hervormde kerk. Hou van visvang, braai en om plante te kweek.…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Die snykant van onteiening ■ Goeie vordering met nuwe melkbees ■ Lamsvleis kry vlerke ■ Van apteker tot voorste akkerbouer ■ Boereplan: omskep indringers in ’n voerbate GESIN ■ Boerekos: Skenkels SPESIAAL ■ Meganisasie VLEISBEMARKING Al meer boere en ondernemings is optimisties oor die beweging om Karoolam te beskerm en te bevorder. Tog behoort nog meer boere druk op ondernemings en slagplase te plaas om dié produk as eiesoortig te bemark. Prof. Johann Kirsten skryf ’n reeks van vier artikels oor die stand van sake met die Karoo Meat of Origin-projek.…

Johan van Rensburg: Die wildboere wat sal geld maak, is dié manne of vroue wat eerste uit die bedryf gaan klim. Die bubble gaan definitief in ’n stadium bars. Baie boere gaan geld verloor en met ’n hoop “eksotiese” wild sit wat nie ’n sent werd is nie. Maar baie geluk. Mias Nieuwoudt: Wel, die rugbymanne van die Bulle het ’n stewige bydrae tot sy bankrekening gelewer met hul aankope. Ek wonder of hul konsentrasie op die Stormers-wedstryd die volgende dag was? Blykbaar nie. Neville Boardman: Ek glo Jan Taks gaan dit geniet. Jules van Aardt: Toe Piet jare terug met goue wildebeeste, konings- en swart rooibokke begin boer het, het almal vir hom gelag. Vandag maak hy goeie geld en die meeste mense is jaloers. Wat julle moet besef,…

WAT MOET VERANDER OM GRONDHERVORMING TE LAAT WERK? Die DA meen vier wesenlike veranderinge is nodig: Plaaswerkers moet plaaseienaars word deur aandeelhouerskemas, grondbewoners in kommunale gebiede moet titelaktes ontvang vir die grond waarop hulle woon en boer, staatsgrond moet vir grondhervorming beskikbaar gestel word en ontwikkelende boere moet meer steun kry. WAT MOET GEBEUR IN KOMMUNALE GEBIEDE? Sowat 21 miljoen Suid-Afrikaners leef op meer as 17 miljoen ha kommunale grond, maar hul verblyfreg is onseker. Daarom moet hulle ware eienaarskap van die grond kry, toegang hê tot finansiering, hul vaardighede moet ontwikkel word en hulle moet toegang tot markte kry. Dit is noodsaaklik dat hulle gehelp word om suksesvol te boer. Volledige ondersteuningspakkette moet dus vir hulle ontwerp word. IS DAAR ENIGE SUKSESVERHALE? Navorsing wys dat samewerkingsmodelle, soos vennootskappe, kontrakboerdery…

Die vonnisoplegging van mnr. Noppe van Heerden, jong boer van Tarkastad wat op 12 September verlede jaar in die streekhof in Queenstown op twee aanklagte van veediefstal skuldig bevind is, is uitgestel tot 10 April. Van Heerden se regsverteenwoordiger kon nie in die hof wees nie, en die landdros het uitstel toegestaan. Van Heerden, vroeër van die plaas Erfdeel by Tarkastad, en deesdae van Dordrecht, is vroeër daaraan skuldig bevind dat hy in 2010 en 2011 ’n trop van onderskeidelik 22 en 66 SA Boerbok-stoetooie van mnr. Charl Kruger se plaas, Banghoek, by Tarkastad gesteel het. Die gesamentlike waarde van die vee wat na Van Heerden se ander plaas, Proseshoek, verskuif is, is op sowat R874 000 beraam. Intussen het Van Heerden se jongste broer, Altus (23), ook op ’n…

Saaiboere met vee kan gerus kanola as wisselbougewas oorweeg, sê mnr. Petrus Fouché van PhytoFarming. Dié gewas se plaaslike aanplantings het sedert 2010 met gemiddeld 38,6% per jaar toegeneem, sê hy. PhytoFarming is die landbou-arm van die biobrandstofgroep PhytoEnergy, en Fouché se taak is om die kanolabedryf in Suid-Afrika te bevorder. Benewens suiwer kommersiële gewas, kan kanola ook suksesvol as ’n dubbeldoel-gewas ingespan word, wat eers bewei en dan geoes kan word. Dit kan ook vir hooiproduksie, kuilvoer of as dekgewas gebruik word, sê Fouché. Sy statistieke bewys dat kanola reuse-weidingpotensiaal kan bied. Hy haal voorbeelde in die jongste nuusbrief van die KwaZulu-Natalse geenbewerkingklub aan. Mnr. Pieter de Jager van Albertinia het met ’n gemiddelde jaarlikse reënval van net 380 mm (vanaf 2007 tot 2010) gevind dat die drakrag van…

Die einde van ’n era sal op 2 Julie in Chicago aanbreek wanneer die CME-beursgroep sy eens regstreekse verhandelingsputte vir graan en vee sal sluit. Makelaars het die afgelope 167 jaar uit dié rumoerige putte – wat al legendaries is – transaksies met openbare uitroepe (en soms ook met die hulp van ’n vuishou of twee) beklink. Die putte het egter die afgelope tyd grootliks in onbruik verval namate elektroniese beursverhandeling oorgeneem het. CME, wat onder meer die Chicagograanbeurs (CBOT) besit, se eerste elektroniese transaksies is in 1992 op die groep se Globex-verhandelingsplatform begin. Volgens die groep verteenwoordig verhandeling met behulp van uitroepe deesdae nog net sowat 1% van die totale verhandelingsvolume van sy termynkontrakte. Dié lawaaierige putte was destyds die middelpunt, met die hele termynmarkbedryf wat om dit ontstaan…

Vernuwende denke en leierskap is nodig om die wêreld-landbousektor se potensiaal te ontsluit. Die Nederlandse multinasionale bank- en finansiële dienstegroep Rabobank het gesê die bedryfsomgewing van die voedselen landbousektor word gekenmerk deur stadige groei, asook pap vraag en oorvloedige aanbod, wat sakevertroue knou. Op langer termyn word sterk groei egter verwag, aangedryf deur bevolkingsgroei, groeiende welvaart en verstedeliking. Vernuwende denke is veral op twee gebiede nodig, naamlik navorsing en ontwikkeling. Die doel is sodat nuwe tegnologie en praktyke gevind kan word wat op kommersiële skaal in werking gestel kan word. Sakemodelle moet ook verander sodat die nuwe tegnologie en praktyke vinniger in werking gestel kan word op maniere wat risiko, beleggings en opbrengs beter bestuur. Rabobank sê die sektor het leiers nodig wat die vertroue het om in die toekoms…

“Die donker kant van die boerdery is dat ek nie weet wat die toekoms inhou nie omdat daar mense is wat die besluite namens my neem,” sê mnr. Johann Pistorius oor die onsekerheid wat die politiek vir sy landboutoekoms inhou. “As dit van my afgehang het, sou ek ’n redelike idee kon hê [van wat die toekoms inhou]. Ek wil nie by die politiek betrokke raak nie – ek wil boer.” Ondanks breër politieke kwessies, soos grondhervorming, is dit die lamlendige plaaslike politieke strukture en die ineenstorting van infrastruktuur wat unieke hanteringsmeganismes verg. “Ons moet leer om heeltyd daardie stres te hanteer – dit het deel van boer geword. Ons moet dus aan geloof en hoop vashou,” sê hy. “Dit is belangrik om by die georganiseerde landbou betrokke te raak…

’N KENNER SE MENING Mnr. Llewellyn Collett van ACS Consulting in Port Elizabeth sê daar is bewese voordele om eerder grond te huur: ■ Die kontantuitvloei van ’n boer wat huur, is veel laer, aangesien die huur nagenoeg 6% per jaar beloop vergeleke met 10% rente plus kapitaaldelging waar ’n plaas op skuld gekoop word. ■ Die huurder sal nie maklik oorkapitaliseer nie, aangesien die grond nie aan hom behoort nie. Onderhoud en verbetering word gewoonlik tot die minimum beperk, wat sy kontantvloei verder verbeter. Hoewel laasgenoemde ook op jou eie grond van toepassing is, is die eienaars soms geneig tot oorkapitalisering en om nie-noodsaaklike verbeteringe te doen. ■ In ’n melkopset verteenwoordig die plaas sowat 75% van die kapitaaluitgawe. Wanneer grond egter gehuur word, kan die opbrengs op kapitaal…

Die saad wat me. Halcyone Muller in die veld versamel en in die proefpersele op die ou saailande ingesaai het, is Cheiridopsis denticulata (T’noutsiama), Conicosia elongata (snotwortel), Drosanthemum hispidum (fyn-t’nouroebos), die meerjarige grasse Fingerhuthia africana (vingerhoedgras of borseltjiegras) en Ehrharta calycina (rooisaadgras), klein struikgewasse, soos Hermannia disermifolia (jeukbos), H. trifurca (koerasiebos), Hirpicium alienatum (haarbos), Manochlamys albicans (spanspekbos of seepbos), Pentzia incana (ankerkaroo), Pteronia incana (wildelaventel of asbos), Tetragonia fruticosa (slaaibos), Tripteris oppositifolia (bietou of skaapbos) en T. sinuata (Karoobietoubos), en die sukkulente struik Hypertelis salsoloides (haassuring).…

Woestynlande is bekend vir hulle olie- en aardgasproduksie, wat die hoof-inkomstebron is. Voedsel word merendeels ingevoer, wat dié lande baie afhanklik van ander lande maak. Die energiebronne gaan nie vir altyd hou nie. Dit noodsaak die lande om iets drasties omtrent hul voedselsekerheid te doen terwyl die finansiële steun nog daar is. Mynbou-aktiwiteite raak ook meer algemeen in woestyne, wat beteken afgeleë gemeenskappe moet van vars voedsel voorsien word. Woestynlande wat brandstof produseer, is van die wêreld se grootste bydraers as dit by die vrystelling van koolstofdioksied kom. Weens die uiterste toestande kan dié lande nie juis iets daaraan doen nie, aangesien plante nie maklik natuurlik daar groei nie. Plante is die beste natuurlike manier om koolstofdioksied in suurstof en koolhidrate om te skakel. Met ’n versnellende aardverwarmingsproses is daar…

Een van my vriende, wat nou reeds oorlede is, wou nooit daarvan hoor dat ’n mens in jou Bybel kan aantekeninge maak, teks onderstreep of dit as ’n bêreboek vir kaartjies mag gebruik nie. “Dit is Gods Woord en ’n mens krap nie daarin nie,” het hy gesê. Sy vrou was net mooi die teenoorgestelde. Haar Bybel was ryklik versier met onderstreepte tekse, datums, name van mense wat daaroor gepreek het en groot geleenthede wat daaraan gekoppel is. Selfs vandag, jare ná haar heengaan, is daar ’n klomp inligting wat daarin gevind kan word. Vir haar was dit ’n geselsboek en ’n geheuebank. Kyk en loop reguit en volhard tot die einde toe. Ek sal my so tussen dié twee moet plaas. Nee, ek wil ook nie van my Bybel…

Internasionaal: Die gemiddelde prys van mielies het met 0,2%, oftewel $0,28/t (R3,26/t), gestyg tot $152,51/t (R1 776/t). Op ’n jaargrondslag is dit 13,9%, oftewel $24,57/t (R286,19/t), laer. Plaaslik: Die Safex-prys vir wit mielies het met 2,1%, oftewel R58/t, gedaal tot R2 695/t. Geel mielies het met 1,2%, oftewel R28/t, gestyg tot R2 408/t. Op ’n jaargrondslag is dit 15,3%, oftewel R487/t, laer vir wit mielies, terwyl geel mielies 27,6%, oftewel R917/t, laer is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. KORING Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 1%, oftewel $1,86/t (R21,76/t), gestyg tot $195,24/t (R2 274/t). Op ’n jaargrondslag is dit 12,8%, oftewel $28,54/t (R332,43/t), laer Plaaslik: Die Safex-prys vir koring het met 1,5%, oftewel R60/t, gedaal tot R3 820/t. Op ’n jaargrondslag is dit 1,3%, oftewel R50/t,…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan: Landbouweekblad, faks: 021 406 2940. E-pos: jeandre.dupreez@landbou.com. ALGEMEEN 4-6 MAART: Sale of the Rosesveiling. Afridome, Parys. Wessel, sel 082 856 2607, of e-pos: afridome parys@gmail.com. 13-15 MAART: Hoër Landbouskool Amsterdam se 40 jaar-sluitingsreünie. Antonette Swart, sel 082 856 2479, of Priester Cronjé, sel 076 288 0180. 15 MAART: Wellingtonse wyn-enoesfees. E-pos: info@wellington.co.za, tel. 021 864 1378. Web: www.harvestfestival.co.za. 28 MAART: Green Energy-werksessie aangebied deur PSA-Solar Con-Maxx Energy. Bathurst. Dieter Dilchert, sel 082 456 0903, of e-pos: bathurstshow@intekom.co.za. Web: www.solarcon.co.za. 30 MAART-12 APRIL: Fairtrade Fortnight 2015. Lynsay Sampson, tel. 021 448 8911, of e-pos: Lynsay@FairtradeSA.org.za. Web: fairtrade.org.za. 6-11 APRIL: Friesperd-en-wynfees. Afridome, Parys. Carina, sel 082 927…