Indholdsfortegnelse for 16-Dec-16 i Landbouweekblad

‘Werksverliese is ’n werklikheid. Dit is nie ’n rookskerm of ’n bogstorie nie.’ ADJ. PRES. CYRIL RAMAPHOSA, oor die nasionale minimum loon, en die impak wat dit op werksgeleenthede gaan hê. Bl. 22 ‘Toegang tot markte en markgereedheid is vir alle boere ’n stryd.’ MNR. MOKGETHI TSHABALALA, uitvoerende hoof van die Thebe-stigting, oor die beleggingsmaatskappy Thebe se aankoop van ’n 51%-aandeel in Botha Roodt-markagente. Bl. 15 Kredietgraderingsagentskappe dwing die land om elke ses maande ‘eksamen te skryf’ oor sy fiskale beleid. Dit hou die Regering verantwoordbaar.’’ MNR. ERNST JANOVSKY, hoof van Absa-Agribesigheid se sentrum vir uitnemendheid. Bl. 20 ‘Ek het eers gedink iemand wil my ’n streep trek. Dit het gevoel soos ’n grap totdat hulle mooi verduidelik het dat ek regtig die trekker gewen het.’ MNR. NICO NIEMANN, boer…

GRONDHERVORMING RAAK AL HOE DRINGENDER Die herstel van grondregte moet bespoedig word, of die Regering moenie skroom om onteiening toe te pas as hy nie ’n ander uitweg sien nie. Dít was die boodskap wat talle politieke partye aan mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, oorgedra het toe grondkwessies in die Nasionale Vergadering bespreek is. MAARTEN KRUGER skryf: Hier kom dit nou. Vir 22 jaar het die landbou-unies teruggesit en gekyk hoe die Regering die proses opfoeter. Ek en baie ander het gewaarsku en gesmeek dat die unies meer betrokke moet raak. Hulle het dit egter nie as hul verantwoordelikheid gesien om toe te sien dat die proses vinnig en suksesvol afgehandel word nie. Kom ons kyk hoeveel lede gaan hulle oor hê as die radikale elemente…

‘Om die Amerikaanse boere ’n binnebaan te gee, lyk onregverdig.’ DIE oopstelling van die Suid-Afrikaanse mieliemark vir Amerikaanse geneties gemodifiseerde (GM) mielies gaan Suid-Afrikaanse mieliepryse laat daal en terselfdertyd die internasionale speelveld verder ongelyk maak vir plaaslike mielieprodusente. Dít is die algemene gevoel oor die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se aankondiging dat ’n lys GM-tipe mielies (geel én wit) wat voorheen nie vir invoer uit Amerika goedgekeur was nie, nou invoerklaring gekry het. Dit is slegs vir invoer as voedsel, voer en vir verwerking, en nie om plaaslik kommersieel geplant te word nie. Die invloed van hierdie besluit op plaaslike produsentepryse is veral van onmiddellike belang vir Suid-Afrikaanse boere wie se reserwes deur die afgelope rekorddroogte uitgeput is en wat op die nuwe produksiejaar en goeie pryse staatmaak…

RAADOP Oos-Kaapse boere wag reeds amper ses maande om te hoor hoe die provinsiale regering gaan voldoen aan ’n hofbevel om dié provinsie se ellendige paaie te verbeter. Teen druktyd was die verwagting dat regter John Smith van die Grahamstadse hooggeregshof binnekort sou uitspraak gee in die voortslepende regsgeding wat begin het toe ’n raadop Agri Oos-Kaap verlede Augustus in dié hof ’n aansoek gebring het om die provinsie se direkteur-generaal van paaie en openbare werke te dwing om dringende instandhouding en herstelwerk te doen aan die grondpaaie wat onder sy departement se jurisdiksie val. Op 12 Mei het Smith beveel die provinsiale regering moet binne 30 dae ’n verslag aan die registrateur van die hof voorlê wat uiteensit hoe hulle beplan om die paaie binne hul jurisdiksie te herstel…

Die landbou is steeds in ’n resessie en het in die derde kwartaal van vanjaar die sewende agtereenvolgende keer ingekrimp. Statistieke SA se jongste syfers oor Suid-Afrika se bruto binnelandse produk (BBP) wys landbou, bosbou en visserye het met 0,3% ingekrimp. Die ekonomie as geheel het met slegs 0,2% gegroei. Mnr. Wandile Sihlobo, hoof van ekonomiese en agribesigheidsinligting by Agbiz, sê die landbou se inkrimping is nie ’n verrassing nie omdat die sektor steeds weens die droogte ly. Suid-Afrika se someroes was vanjaar op ’n jaargrondslag 23% laer, en verlede jaar 27% laer. Die grootste dalings was in grane en oliesade. Ander subsektore, soos tuinbou, suiwel en lewende hawe, is ook deur die droogte benadeel, maar toon nie sulke skerp dalings soos grane en oliesade nie, sê Sihlobo. Dit is…

SENWES | Droogtebestand Die landboumaatskappy Senwes het ondanks die droogte ’n wins van R91 miljoen behaal vir die halfjaar tot 31 Oktober, teenoor R103 miljoen in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Tog het die direksie besluit om eers te wag tot Maart aanstaande jaar, wanneer die huidige produksiejaar se potensiaal duideliker is, voor hy besluit of hy ’n dividend gaan uitbetaal. Senwes is optimisties oor die volgende ses maande en verwag goeie tot bonormale aanplantings indien die verwagte goeie tot normale reën voorkom. Die wesensverdienste was 53,9c per aandeel teenoor 57,4c verlede jaar, die opbrengs op ekwiteit was 4,8% en die netto batewaarde het met 46c per aandeel toegeneem. KAAP AGRI | Dividende kom Kaap Agri-aandeelhouers kry op 17 Februarie aanstaande jaar ’n dividend van 68c per aandeel nadat wins…

DIE FINALE BESLUITE oor die werking en bedrag van die nasionale minimum loon wat onlangs afgekondig is, sal binne die volgende maande bespreek en afgehandel word. Die doel van die loon is om armoedevlakke en ongelykheid te verminder. Die georganiseerde landbou verwag dat dieselfde voorskrifte vir vergoeding in goedere, soos vervat in die sektorale vasstelling vir die landbou, sal geld. Die voorgestelde minimum loonbedrag is R20 per uur en R3 500 per maand. Dié bedrag is vasgestel deur ’n paneel kundiges onder adjunkpresident Cyril Ramaphosa. Ramaphosa het op die Nasionale Vergadering se laaste sitting van die jaar die Regering se denke, doelstellings en tydlyne rondom dié loon uiteengesit. Hy het gesê die paneel het voorgestel dat wetgewing oor die minimum loon teen aanstaande Julie ingestel is. Die instelling van die…

Die groot wisselvalligheid wat tans in die rand-dollar-wisselkoers is, is die voor die hand liggende uitwerking van wêreldwye verandering op talle vlakke. Dit geld ook in ander opkomende markte, wat daagliks groot prysbewegings veroorsaak ten opsigte van ingevoerde produkte (byvoorbeeld produksiemiddele). Dit geld net so aan die uitsetkant ten opsigte van produkpryse wat regstreeks aan die internasionale mark gekoppel is. Graanmarkpryse bokspring die laaste paar weke sommer met R100 per ton per dag (dit is die limiete wat Safex op ’n enkele dag toelaat). Die bokspringery lei tot groot onsekerheid en ook geldelike verliese. Mnr. Lesetja Kganyago, president van die Suid-Afrikaanse Reserwebank, het in die laaste week van November die Suid-Afrikaanse publiek in ’n openbare verklaring gewaarsku. Daarin het hy gesê die kans op rentekoersverhogings in Suid-Afrika het baie groter…

Dit verg spesiale talent, insig en aangepaste boerderymetodes om in die dorre Namibië as beste akkerbouer bekroon te word, iets wat ’n mens nie onder elke bos uitkrap nie. Mnr. Georg Sievers van Grootfontein vermag dit deur graanproduksie sinvol met beesboerdery en groenteproduksie te kombineer. Georg is vanjaar deur die Namibiese Akkerbouraad as sy Meesterakkerbouer van die Jaar aangewys. Benoemings word deur boereverenigings gedoen en dan besoek ’n beoordelingskomitee die benoemdes. Die toekenning word om die beurt aan ’n besproeiings- en droëlandgraanboer gedoen. Hoewel Georg mielies op droëland én onder besproeiing verbou, het hy vanjaar se toekenning vir sy droëlandmielies ontvang. Sy droëlandoes van 2,7 ton/ha was volgens die kompetisieverslag ’n uitsonderlik goeie opbrengs in só ’n droë seisoen. Georg (50) en sy vrou, Susanne, boer op die plaas Ilmenau…

Nougatkaaskoek met vars appelliefiestroop Dié gebakte kaaskoek is vol stukkies nougat en word perfek afgerond met die effe-suur appelliefies. Dit is nie goedkoop om te maak nie, maar nommerpas vir ’n spesiale geleentheid. Kors 1 1/2 pakkie (300 g) Tennisbeskuitjies 125 ml gesmelte botter Vulsel 3 houers (200 g elk) roomkaas 250 ml room 100 ml vars suurlemoensap 1 blik (385 g) kondensmelk 4 eiers 2 eiergele 10 ml vanieljegeursel 60 ml koekmeel 160 g nougat, gesnipper Bolaag • Halwe houer (100 g) roomkaas • 125 ml room • 10 ml versiersuiker • 5 ml vanieljegeursel Appelliefiestroop • 200 g vars appelliefies • 60 ml strooisuiker • 30 ml water Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n losboomkoekpan van 24 cm goed. Verwerk die koekies in ’n voedselverwerker…

ROMAN Tannie Maria and the Satanic Mechanic: A Tannie Maria Mystery , deur Sally Andrew. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R230. Tannie Maria is terug, wil ’n mens uitbasuin en sommer ’n paar uitroeptekens byvoeg. In Tannie Maria and the Satanic Mechanic, die vervolg op Recipes for Love and Murder wat verlede jaar verskyn het, is die gewilde tannie Maria van die Klein-Karoo verlief. Sy bedien steeds die plaaslike inwoners van raad en resepte in haar gewilde troosrubriek in die plaaslike koerant. En oudergewoonte en tot groot ontsteltenis van haar nuwe kêrel raak sy weer by ’n moordsaak – sommer twee – betrokke. Op die ou end is dit egter tannie Maria se liefde vir lekker kos wat help om die moordenaar vas te trek. Sy moet egter ook haar…

Een of ander tyd moet almal besluit of ons ’n bepaalde sprong gaan waag. ’nTyd gelede was daar ’n kort nuusberiggie in een van die plaaslike koerante – ’n berig wat my op ’n manier aangegryp het. In dié berig word vertel van ’n tagtigjarige ouma wat die begeerte gehad het om ’n valskermsprong te doen. ’n Mens sou dink sy’s stellig nie meer aanspreeklik vir haar vreemde begeertes nie, maar tog was dit nie so nie. Sy het presies geweet wat sy as ’n soort laaste toegif van die lewe wou hê. Haar kinders het blykbaar ingestem dat dit mag gebeur en die geleentheid is gereël. Ten aanskou van ’n klompie belangstellendes is die sakie afgehandel. Toe sy en haar instrukteur weer saam op moeder aarde land, het ’n…

Johan Norval het die eerbewys vir Landboufoto van die Jaar gewen en Theuns Botha is as Landboufotograaf van die Jaar aangewys. Die AgriSecuritas Landboujoernalis van die Jaar is Charl van Rooyen en die eerbewys vir die Monsanto Tegniese Artikel is deur Engela Duvenhage opgeraap. Johan se wenfoto is geneem op ’n besoek aan Nieu-Seeland tydens verlede jaar se kongres van die Internasionale Federasie van Landbou-joernaliste. BKB is al dekades lank by die kompetisie betrokke, sê mnr. Jacobus le Roux, hoofbestuurder van korporatiewe bemarking en openbare betrekkinge van BKB. “BKB is trots op sy jare lange verbintenis met Landbouskrywers SA. BKB se betrokkenheid as borg van die Landboufoto en Landboufotograaf van die Jaar beklemtoon die belangrikheid wat geheg word aan mense wat die medialandskap versier met kleurryke foto’s van die dinge…

Ondanks die droogte was daar finaliste met uitstekende inskrywings in DuPont Pioneer se Weeg en Wen-kompetisie. Die inskrywings het alle verwagtinge oortref, veral in die lig van die uiterste toestande wat in die 2015-’16-oesjaar voorgekom het. Sowat 100 boere landwyd het deelgeneem en sewe wenners is in die verskillende kategorieë aangewys. “Om ’n opbrengskompetisie aan te bied in ’n jaar waarin klimaatrekords spat, skets aanvanklik ’n ongunstige prentjie. Maar dan kry jy uitslae wat die asem wegslaan, soos wat ons in hierdie kompetisie gesien het. Dit spreek boekdele vir die vordering wat die topgraanboere reeds gemaak het,” sê mnr. Roelof le Roux, landboukundige by Pioneer Hi-Bred. SOJABOONWENNERS ■ Die hoogste opbrengs van sojabone in die westelike produksiestreek is behaal deur mnr. Armand de Villiers van Fochville, met ’n opbrengs van…

Groot groei word in die internasionale mark vir bloubessies verwag. Dít is hoekom die Rosléboerdery 100 ha bloubessies by Groblersdal en Worcester aangeplant het . . . en nóg 200 ha wil aanplant. Mnr. Charles Rossouw, bekende sitrusboer van Groblersdal en deel van die Rossouw-groep, sê Rabobank het vroeër vanjaar ’n verslag oor die verwagte groei in die bessiemark in die Europese Unie (EU) versprei. Die bank het gesê talle EU-lande kan in Amerika se voetspore volg, waar bessies baie gewild is. Die bank verwag die mark vir vars bloubessies in Europa kan in die volgende vyf jaar met minstens 7% per jaar groei. Europeërs eet 125 g bloubessies per persoon per jaar vergeleke met 500 g aarbeie per persoon per jaar. Rossouw sê Suid-Afrika word as een van die…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 20 ha in Noordwes, Mpumalanga en die Noord-Kaap vanaf Oktober verlede jaar tot September vanjaar. Gunstige prysneigings is in dié provinsies waargeneem, hoewel pryse by sommige distrikte gedaal het. In NOORDWES is 610 transaksies in 15 distrikte beklink. Dit het grond van 204 929 ha teen R7,162 miljard behels. Altesame 187 (31%) van die transaksies was vir grond kleiner as 50 ha. Daar was altesame 110 (17%) transaksies van kleur, wat 42 809 ha (20,9%) teen R566 miljoen verteenwoordig. Transaksies van kleur sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond verkry vir stedelike ontwikkeling. In MPUMALANGA is 134 310 ha teen R2,550 miljard verhandel. Daarvan was 90 (22%) ooreenkomste van kleur teen…

FEBRUARIE WILLOWMORE 9-10, Willowmore-skou. Boerbok, Angorabok, Merino, Dorper, jeugskou, biertuin, uitstallings, skoudans. Kobus Lötter, tel. 044 956 1009, sel 082 432 2393. HEIDELBERG (WK) 9-11, Heidelberg-skou. Hannelie de Lange, tel. 028 514 8710, sel 082 393 2056. E-pos: hdelange@ssk.co.za. VICTORIA-WES 9-11, Victoria-Wes-skou. Sel 082 940 8231. Stalletjies: Alicia, sel 083 518 2231. E-pos: vicweslandbou@  gmail.com. RIVERSDAL 15-18, Riversdal-skou. Betsie van Noordwyk, tel. 028 713 1215, sel 072 015 9671. E-pos: skou@riversdaler.co.za. WILLISTON 23-25, Williston-skou. Belinda Els, tel. 053 391 3005, sel 082 613 3137. E-pos: willistonskou3@gmail.com. MAART SWELLENDAM 2-4, Swellendam-skou en damesoggend. Miriam Bas-son, sel 082 788 6544. CARNARVON 3-4, Carnarvon-skou. Annemarie Mostert, tel. 053 382 3515, sel 083 321 3862. E-pos: carnarvonskou@gmail.com. HERTZOGVILLE 16-18, Hertzogville-landboufees (70ste herdenkingsfees). Perde: Saalperd, Friesperd: Sarel Bornman, sel 072 268 3919. Beeste: Angus, Brangus,…

R2,19 biljoen Volgens die Tesourie beloop Suid-Afrika se bruto leningskuld sowat R2,19 biljoen meer as 51% van die bruto binnelandse produk. Vanjaar beloop renteterugbetalings op hierdie skuld sowat R129 miljard. Dit is geld wat nie beskikbaar is om aan opvoeding of infrastruktuur te bestee nie. Sien ook bl. 19 vir meer oor die BBP. – Amelia Genis 2 miljoen bokse Suid-Afrika het teen die einde van die 47ste week van die jaar 2 005 334 kartonne tafeldruiwe uitgevoer. Dit is ’n skraps meer as verlede jaar se 1 961 210 kartonne, maar meer as dubbel die 2014-’15-seisoen se 819 704 kartonne. In die seisoen voor dit het die totaal in die ooreenstemmende week op net 489 987 kartonne gestaan. – Suid-Afrikaanse Tafeldruifbedryf 19 besighede Van Januarie tot Oktober vanjaar is…

DAAR IS TALLE OPLOSSINGS Om by veranderende landbou-, politieke en maatskaplik-ekonomiese omstandighede aan te pas, verg nuwe modelle sodat landbouondernemings volhoubaar kan wees. Die eenmansaak en kleinboerdery gaan moeilik aan die verwagtinge en vereistes vir landbou-ondernemings oor die volgende 10 jaar voldoen. Vennootskappe met ander boere, plaaswerkers, finansiële instellings of hulle almal saam bevoordeel reeds boerderye om die impak van skaalvoordele te benut en groter winsgewendheid te bereik. Verskeie projekte van dié aard word reeds suksesvol bedryf. Baie eenman-familieboerderye se groeipotensiaal word geknou deur beperkte toegang tot kapitaal. In party gevalle is gebrekkige kennis van party van die belangrike kernvereistes vir die suksesvolle bedryf van landbou-ondernemings ook ’n probleem. Deur vennote te betrek wat gediversifiseerde belangstellings en kennis het, kan waarde tot die gesamentlike onderneming toegevoeg word. Dit is natuurlik…

MIELIEBOERE BESPAAR MET TREKOSSE Trekosse het op saaiplase nog nie heeltemal voor trekkers gewyk nie. Op die plaas Rondawels by Ottosdal in Wes-Transvaal (nou Noordwes) gebruik mnr. Boeta Hugo en sy seun Frans osse vir die ploeg- en skoffelwerk in die mielielande. Die Hugo’s het wel trekkers en ander meganiese werktuie, maar hulle het twee spanne osse waarmee hulle elke jaar 100-150 morg (sowat 85-130 ha) mieliegrond ploeg. Sodoende bespaar hulle brandstof en hou die slytasie op hul trekkers laag. Mnr. Boeta Hugo ploeg al sedert 1926 met osse. Sy probleem is dat dit deesdae al hoe moeiliker word om jukke en ander toerusting wat vir osploegwerk nodig is, in die hande te kry.…

Op plekke in die westelike dele waar wel geplant is, het die jong gesaaides teen verlede week swaar getrek in warm, winderige toestande en sonder opvolgneerslae. DIE somer se reënvalprentjie is tot dusver ’n gemengde een. Talle boere is dankbaar dat hulle ’n groener Kerstyd as verlede jaar binnegaan, maar in uitgestreke dele raak die voorsiening van weiding en water aan vee by die dag ’n ernstiger stryd. Neerslae sedert begin Oktober was in ’n groot mate tot die oostelike produksiegebiede beperk. In die omgewing van Bethlehem en Vrede in die Oos-Vrystaat is verlede Maandag welkome neerslae van 41 mm tot 51 mm aangeteken, sê me. Alani Janeke, woordvoerder van Vrystaat Landbou. Sy voeg by dat uiterste weerstoestande in dié provinsie heers. Sonneblomme staan byvoorbeeld reeds in die blom tussen…

DIE ondernemende sitrusmaatskappy ClemenGold trek dié feestyd vir sy sitrus ’n nuwe baadjie aan – die keer as ’n pragtig verpakte ClemenGold-deurdrenkte jenewer. Die jenewer word deur mee. Lucy Beard en Leigh Lisk van die Hope on Hopkins-stokery in Kaapstad gestook. Mnr. Abraham van Rooyen, hoofuitvoerende beampte van die ANB-beleggingsgroep (Clemen-Gold se houermaatskappy), het sowat agt maande gelede met die idee vir ’n boetiek-jenewer met ClemenGold-geure vorendag gekom. Dit is onder meer aanlyn by Yuppiechef (R359 vir 500 ml) beskikbaar. Van Rooyen het in Letsitele grootgeword, en altyd gesê boerdery of groot besighede is nie vir hom bedoel nie. Vandag besit die maatskappy egter 16 plase in vier gebiede, met die moontlikheid om ook internasionaal uit te brei. “Negatiewe gedagtes kan dus postiewe gevolge hê,” het hy op die bekendstelling…

DIE jongste voorstelle van die staat se kant oor grondplafonne is nie nasionale vasgestelde perke nie, maar perke wat mnr. Gugile Nkwinti, die Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, op distriksvlak kan bepaal. Dit is steeds onaanvaarbaar omdat dit vaag is en onsekerhede sal meebring, het dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz, by die organisasie se vooruitskouing vir volgende jaar gesê. Dié nuwe voorstel, wat moontlik aanstaande jaar in die wetsontwerp op die regulering van grondbesit kan verskyn, is wel op ’n manier vordering omdat dit wegbeweeg van die vorige voorgestelde nasionale perke. Die perke sou wees: Tot 1 000 ha vir kleinskaalse kommersiële plase, tot 2 500 ha vir kommersiële plase op mediumskaal, tot 5 000 ha vir grootskaalse, kommersiële plase, en ’n spesiale kategorie van…

Navorsing van die paneel wat adj.pres. Cyril Ramaphosa raad gegee het oor die minimum loon, toon slegs 36% van die armste Suid-Afrikaanse huishoudings het toegang tot werkgeleenthede. Diegene wat egter wel werk, verdien dikwels so min dat hulle nie vir hul afhanklikes kan sorg nie. Die bestaansloon vir werkendes word op R4 317 beraam. Meer as 6,7 miljoen mense verdien minder as R4 000 per maand. Meer as die helfte van werkende Suid-Afrikaners verdien minder as R3 700 per maand en 4,6 miljoen mense verdien minder as R2 500 per maand. Volgens die verslag van die paneel dek R2 500 slegs die minimum voedselvereistes van ’n gesin van vyf. Die minimum kalorieë van 2 100 per dag kos sowat R445,55 per persoon per maand. Altesaam 11 miljoen mense kan dit…

DAAR is ’n sterk korrelasie tussen die witmielieprys en die waarde van die rand teenoor die Amerikaanse dollar. Die korrelasie in die afgelope 12 maande tot Desember vanjaar beloop 0,8. Die witmielieprys volg dus die rand getrou na ( GRAFIEK 1 ). Die korrelasie tussen die witmielieprys en die Amerikaanse geelmielieprys is heelwat swakker – net 0,4. ’n Korrelasie van 1 beteken die pryse beweeg presies in tandem saam. Die afgelope twee weke was daar egter ’n swak korrelasie van 0,6 tussen die rand en die witmielieprys. Die rand het van R14,59 op 18 November sterker begin vertoon, terwyl witmieliepryse steeds gestyg het. ’n Knap ouseisoen-witmielieeindvoorraad bied ondersteuning aan witmieliepryse. Sprake van merkwaardige hoeveelhede witmielie-invoer deur Zimbabwe ondersteun die plaaslike prys. Witmielie-invoer uit Noord-Amerika was tot dusver tot 14 700…

Jou testament is jou laaste sê. As jy nie daarin gesê het wat jy wou nie, is jou kans verby. As jou bedoeling nie duidelik blyk nie, kan jou erfgename benadeel word. Al is dit duidelik wat jy wil hê moet na jou dood gebeur, is daar nie altyd sekerheid indien jy die kortpad gekies het en ’n “standaard-testament” opgestel het nie. Standaard-testamente is twak, en mense wat dit aanbeveel, weet nie waarvan hulle praat nie. Jy is nie “standaard” nie. Jou geliefdes is nie “standaard” nie. Die wetlike gevolge, ingesluit belastinggevolge, is nie “standaard” nie. Daar is ’n swetterjoel glipsplekke wat alles kan beduiwel. Ek kyk na enkeles. KONTROLELYS ■ Jou testament moet op skrif wees. ■ Die bedoeling moet duidelik blyk dat dit jou testament is en nie…

Sonkrag speel ’n belangrike rol om mnr. Georg Sievers se besproeiingskoste te verlaag. Hy het twee jaar gelede ’n sonkragstelsel op die plaas geïnstalleer om minder afhanklik van die nasionale verskaffer van elektrisiteit, NamPower, te wees en die pompkoste van sy besproeiingsboerdery te verlaag. Die stelsel sal homself binne vyf jaar kan betaal danksy besparings wat dit meebring, sê Georg. Hy pomp die water nie regstreeks met sonkrag nie, maar voer dit by die nasionale kragnetwerk in en gebruik NamPower om die spilpunte aan te dryf. “Die sonkragstelsel se lewering is wisselvallig en ek het die nasionale netwerk nodig om dit te stabiliseer,” sê hy. Dan betaal hy net vir die verskil tussen sy verbruik en die krag wat hy lewer. Hy betaal tans R1,73 per kW en ontvang R1,12…

Daimler-Benz AG se Unimog (Universal-Motor-Gerät) is van Duitse afkoms en so boer soos koffie en beskuit, want dit is immers 70 jaar gelede spesifiek ontwerp om produktiwiteit in die landbou te verhoog. In die vroeë 1940’s was Albert Friedrich, ’n Daimler-lugvaartingenieur, se hoofopdrag om ’n veelsydige voertuig vir die landbou te ontwerp. In die jare ná die Tweede Wêreldoorlog was kos skaars en planne moes dringend gemaak word om voedselproduksie te verhoog. Friedrich se ontwerpplanne het tot die eerste prototipe gelei, wat op 9 Oktober 1946 aan ’n toetsrit onderwerp is. ’n Swaar vrag hout moes oor baie ruwe bosboupaaie vervoer word. Met hierdie toetsrit was daar glo nog geen enjinkap nie. Hierdie prototipe het later die ontwikkeling van trekkers en werktuie vir die landbou vernuwe en ook die weg…

AFWEERMIDDEL VERJAAG INSEKTE MET JOU KLERE Kledingstukke met ’n reuklose, ingeboude insekafweermiddel word nou deur die onderneming Dusk to Dawn bemark. Die aktiewe bestandeel vir die afweermiddel is permetrien, ’n middel wat ook in voedselverwerkingsaanlegte, bakkerye en voedselwinkels gebruik word om insekte weg te hou. Die verspreider, mnr. Schalk van der Merwe (foto), sê dit is volkome veilig vir die hele gesin (selfs kleuters) en die middel bly aan die kledingstukke kleef. Hy sê die klere kan gemiddeld 70 keer gewas word voor die afweermiddel nie meer doeltreffend werk om insekte, soos muskiete, bosluise en vlooie, te verdryf nie. Permetrien is ’n sintetiese weergawe van ’n natuurlike middel wat ook in sekere blomme, soos krisante, voorkom en insekte weghou. Prys: Vanaf R180 (BTW ingesluit). NAVRAE: Mnr. Schalk van der Merwe,…

Die Teubes-familie se onthaallokaal en restaurant op Kapel het nie oornag tot stand gekom nie. Destyds, nadat ’n kelder aan wie hulle wyndruiwe gelewer het, hulle finansieel in die steek gelaat het, moes hulle ’n plan maak om kop bo water te hou. “Idi is lief vir mense ek is lief vir kosmaak en om ’n plek mooi te maak,” vertel Marinda. Die twee het begin om spyseniering vir geleenthede te doen – eers by mense se huise en by ander lokale, maar met die droom om eendag op hul plaas ’n plek te bou waar mense agteroor kan kom sit. Vandag bedryf Marinda al 12 jaar lank hul eie onthaallokaal en restaurant. Waylen Titus, wie se ma, Sophie, nog al die jare vir die familie werk, het saam met…

Hoekom bly die Hantam, en die plaas Zandkraal, jou so inspireer? Ek is op Zandkraal (vandag met ’n “S”), langs die Renosterrivier tussen Calvinia en Williston, gebore. Dié harde, droë wêreld van eensame verlatenheid het ’n onuitwisbare indruk op my gemaak en bekoor en inspireer my steeds. Deur daarna terug te gryp en dit te koppel aan wat ons nou in Suid-Afrika beleef, hou ek die bittersoet herinneringe aan ’n verbygaande tydperk in stand. Pretensie en aansitterigheid het jou nog altyd geïrriteer. Waarom steek jy graag draak daarmee? Die waarheid duld nie die bak van mooi broodjies nie. As joernalis moet jy vreesloos kan standpunt inneem. Dis ’n kuns om dit met humor te doen. Teen 2012 het jy glo al 7 400 rubrieke en 5 miljoen woorde geskryf. Raak…

Die gidsprojek van die Suid-Afrikaanse Brouerye se “beter gars, beter bier”-inisiatief is met soveel welslae deur mnr. Josias le Roux van Langhoogte-plase by Cale-don in die Wes-Kaap aangepak dat hy onlangs as nasionale Volhoubare Garsboer van die Jaar aangewys is. Josias bedryf ’n gemengde boerdery met koring, gars, kanola, hawer, lupiene, lusern en Dohne-Merino’s. Hoewel sy graanvertakking nie tot stilstand gaan kom as hy sou ophou om gars te verbou nie, sê hy gars is dikwels sy winsgewendste gewas. Daarsonder sal sy inkomste en die veevertakking beslis ’n knou kry. Sukses met gars word grootliks bepaal deur die topkultivars wat deesdae beskikbaar is, sê Josias. “Iemand wat nog met ou kultivars sukkel, verloor 15-20% van die opbrengs net as gevolg van die kultivar.” Ander raad vir suksesvolle garsproduksie is om…

Voor broodnodige reën nie landwyd uitsak nie, is daar min hoop dat die prys van teelmateriaal noemenswaardig sal styg. En, ofskoon die beesbevolking weens die nagevolge van ‘n El Niño-verskynsel reeds kwaai gekrimp het, is boere nie bereid om tans groot risiko’s te waag om teelmateriaal te bekom nie, sê mnr. Chris Troskie, hoof van OVK/CMW se vee-afdeling. Hy sê in Noordwes, die Vrystaat en in die Oos-Kaap was boere genoodsaak om koeie met kalwers te verkoop aan boere wat genoeg weiding het. Nadat hulle die kalwers gespeen het, het die kopers die koeie vetgemaak en aan slagplase verkoop. “Op ’n veiling verlede week het dragtige koeie net R8 500 stuk behaal. Dit wys daar is tans ’n beperkte vraag na vroulike aanteeldiere. Ondanks goeie reën in die noordelike provinsies…

Meer as 30% van Suid-Afrika se water gaan verlore weens lekkasies, wat beteken verspreiders kan geen inkomste daaruit put nie. Teen 2030 sal die gaping tussen beskikbaarheid en vraag sowat 2,7 miljard kubieke meter wees, met ’n algehele vraag van 17,7 miljard kubieke meter. Staatsbesteding aan water het egter gedaal, en staan tans op R2,9 miljard per jaar, terwyl R58 miljard per jaar nodig is. Só sê mnr. Fred Platt, uitvoerende hoof van die genoteerde infrastruktuurgroep Accéntuate, wat betrokke is by waterinfrastruktuurprojekte. Hy meen Suid-Afrika behoort sy benadering tot water te verander. Dit geld veral die landbou, wat 60% van die land se water verbruik. “Tans is dit net ’n item op ons inkomstestaat, wat dikwels saam met elektrisiteit gegroepeer word.” Hy sê voorts water behoort as ’n nasionale bate…

‘KORINGMARK IS GESABOTEER’ Dit is 1 Desember 2016 en Suid-Afrikaanse meulenaars moet 50% van die koring en 30% van die mielies wat hulle benodig, invoer. Tog is die gemiddelde prys wat ’n plaaslike boer vir sy koring ontvang, R1 344 per ton, oftewel 30%, laer as wat dit ’n meulenaar vandag sal kos om koring in te voer na ’n meul aan die kus. Die mielieboer se prys is gelyk aan die kusprys en R220/t laer as Randfontein-invoerpariteit. Hoe is dit moontlik dat die koringmark so funksioneer in die lig van die groot tekort aan koring en die feit dat Suid-Afrikaanse koring van die beste gehalte ter wêreld is? Koringboere was baie dankbaar toe die Regering drie jaar gelede ’n tarief op ingevoerde koring ingestel het. Die doel van dié…

‘Met stygende voedselinflasie, asook duurder krediet en brandstof sal die armes slegter daaraan toe wees. Dit kan nóg maatskaplike onstabiliteit en misdaad meebring.’ SUID-AFRIKA het onlangs afgradering na rommelstatus net-net misgeloop, dog die vooruitskouing vir die kredietgraderingsinstansies Fitch, Moody’s en Standard & Poor’s, bly negatief. “Dis beslis goeie nuus dat die vernaamste kredietgraderingsagentskappe Suid-Afrika se beleggingsgradering in stand gehou het. Finansiële markte, veral die rand, het gunstig op die nuus gereageer,” sê prof. Johann Kirsten, hoof van die Buro vir Ekonomiese Ondersoek aan die Universiteit Stellenbosch. “Om te verhoed dat die kredietgradering in die volgende 12 maande verlaag word, moet die Tesourie voortgaan om fiskale dissipline te toon. “Dit is net so noodsaaklik dat die Regering groter vordering wys met strukturele hervormings aan die arbeidsmark wat die potensiaal het om…

ONTOEREIKENDE landbouproduksie in Afrika en Asië in verhouding tot die bevolking van dié vastelande gaan minstens tot 2040 heers. Suid-Afrikaanse boere kan vooruit boer deur voedselprodukte na lande in daardie wêrelddele uit te voer, sê mnr. Ernst Janovsky, hoof van Absa-Agribesigheid se sentrum vir uitnemendheid. Hy voorspel dat die rand in die toekoms met 6% tot 10% per jaar teenoor die Amerikaanse dollar gaan verswak. Hy het op die onlangse Subtrop-bemarkingsimposium in Mbombela (Nelspruit) gesê boere moet anders dink oor die toekoms en hoe die ekonomie hulle gaan raak. Hy beveel aan dat hulle so vroeg moontlik in die jaar hul dollar-gebaseerde produksiemiddele koop en dan hul uitvoerprodukte so laat as moontlik in die siklus verkoop. “Só kan boere munt slaan uit die wisselkoerssiklus.” MEDEDINGING Hy waarsku egter dat boere…

’N ENKELE haelstorm het groenteboere tussen Brits in Noordwes en Tarlton in Gauteng einde November ’n aaklige begin tot hul somer besorg en binne minute miljoene rande se skade aangerig. Volgens mnr. Peet Janse van Rensburg, groenteboer van die Langplaas-boerdery by Brits, is minstens 45 hektaar beet, skorsies en botterskorsies op hul plaas totaal verwoes. ’n Verde-re 22 hektaar jong beet het erge skade gely. “Hier is minstens R3 miljoen skade op ons plaas, maar ons is nie die ergste getref nie. Een van die boere hier naby het meer as 100 hektaar wortels verloor,” sê hy. Teen ’n gemiddelde opbrengs van 60 ton wortels per hektaar en ’n inkomste van R2,50 per kilogram, is dit skade van nagenoeg R15 miljoen. “Ons is nog in ’n gelukkige posisie, want ons…

Die maatskaplike toestande van bewoners in landelike gebiede wat agteruitgaan, kan daartoe lei dat mense hulle tot misdade wend in ’n stryd om te oorleef. Dit het dus noodsaaklik geword dat alternatiewe maniere en strukture ingestel word om die polisie – en veral die veediefstaleenhede – se hande te versterk om dié veediefstal hok te slaan. Volgens die nasionale Veediefstalforum blyk dit dat veediefstal al hoe meer georganiseerd deur middel van sindikate bedryf word. Die forum moedig dus alle veediefstaleenhede van die SA Polisiediens aan om veediefstalinligtingsentrums te stig. Provinsiale forums teen veediefstal en die boerderygemeenskap word ook versoek om by sulke sentrums betrokke te raak. Volgens mnr. Willie Clack, voorsitter van die nasionale forum, maak die hoë voorkoms van veediefstal en die feit dat meer vee op een slag…

ROOI LIG RED BYE Ligterapie kan bye help om die skadelike uitwerking van neonikotinoïed-plaagdoders beter te oorleef, het Britse navorsers bevind. Hulle ontwikkel nou ’n klein toestel wat aan die binnekant van ’n byekorf gesit kan word om sy inwoners te behandel, en hoop dit kan ’n goedkoop oplossing vir ’n reuseprobleem met verreikende gevolge wees. Prof. Glen Jeffery van die Universiteitskollege London (UCL) se instituut vir oftalmologie (oogkunde) verduidelik dat die plaagdoders bye se mitochondriese funksionering onderdruk, en sodoende die produksie van adenosien-trifosfaat (ATP) verlaag. ATP word gebruik om chemiese energie binne selle oor te dra sodat die selle kan funksioneer. As ATP-produksie onderdruk word in bye wat aan neonikotinoïede blootgestel is, raak die insekte minder beweeglik. Hulle kan hulself naderhand nie meer voed nie, en vrek weens verhongering.…

Sitrus, appels, mango’s en aartappels word dikwels op opvallende plekke in die paklyn gekneus sonder dat dit raakgesien word. Dit lei tot afkeurings en die onnodige vermorsing van kos. Danksy TuberLog-tegnologie kan gehaltebeheer verfyn word deur die fisieke skade te bepaal wat in pakskure aangerig word. Dr. Chris Bishop, hoof van die ná-oeseenheid by die Writtle-universiteitskollege in Brittanje, gebruik dié tegnologie gereeld in groot Spaanse pakskure om te bepaal in watter mate slytasie en skade aan die paklyn tot produkverliese lei. Bishop was die genooide spreker by die tweede ná-oes-innovasiesimposium op Stellenbosch. “As ons dié skade kan beperk, kan ons lemoene in Spanje pak en dit reguit Duitsland, Brittanje of Denemarke toe stuur sonder dat dit nodig is om die lemoene weer met aankoms te sorteer en herpak. Dit kan…

Hoewel sojabone byna wêreldwyd verbou word, het individuele kultivars ’n beperkte gebiedsaanpassing. Dus sal die kultivar wat die beste vir ’n gegewe omgewing aangepas is, dié een wees wat oor ’n aantal jare die hoogste opbrengs en graangehalte lewer. In vergelykbare omgewingstoestande en produksiepraktyke kan boere kultivars met ’n hoë opbrengs en bogemiddelde opbrengs-waarskynlikheid kies. Daarom voer die Landbounavorsingsraad (LNR) se Instituut vir Graangewasse (IGG) jaarliks saam met talle medewerkers kultivarproewe uit om beskikbare kultivars in verskillende toestande te evalueer. Die belangrikste inligting oor kultivarkeuse by sojabone is die duur van die groeityd. Anders as by die meeste algemeen verboude gewasse, is sojabone gevoelig vir dagliglengte en ’n gegewe kultivar sal ál later ryp word hoe verder suid dit in Suider-Afrika geplant word. Om dieselfde rede sal die plantdatum ook…

BOSLUISBEKAMPING NÁ GOEIE REËNVAL Ek gebruik al die afgelope 15 jaar ’n springdip met aktiewe amitras wat met kalk gestabiliseer word. Ek het onlangs gedip, maar die bosluise het nie teen die volgende dag afgeval nie. Ek is aangeraai om 60 bloubosluiswyfies vir weerstandstoetse te oes en om dipmonsters na die Malelane-navorsingseenheid te stuur. Sal die dip vir ander bosluise (multigasheer) ook werk? Sover vasgestel kon word, is daar is nie weer-stand by multigasheerbosluise teen enige van die dipmiddels wat op die mark is nie. Bloubosluisweerstand is egter algemeen. Indien die bosluise nie binne ’n paar uur ná die behandeling afgeval het nie, is iets fout. Die eerste ding waarna ek dan gewoonlik kyk, is of die konsentrasie van die dip in die dipbak korrek is. Het jy bosluise op…

Pekanneut-enkaramellaagkoek Die pekanneute word in botter gebraai voor dit by die beslag gevoeg word. Dit gee ’n ongelooflike lekker smaak aan die koek. Laat staan die koek vir ’n dag in ’n lugdigte houer voor jy dit voorsit. Dit gee al die geure kans om te ontwikkel. Beslag 45 ml sagte botter 310 ml pekanneute, fyn gekap 150 g sagte botter 280 ml suiker 2 ekstragroot eiers 500 ml koekmeel 8 ml bakpoeier 2 ml sout 160 ml melk 10 ml vanieljegeursel Versiersel 100 g sagte botter 500 ml versiersuiker 125 ml geroosterde pekanneute, fyn gekap 1 blik (360 g) karamelkondensmelk Ekstra pekanneute vir versiering (opsioneel) Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer twee koekpanne van 20 cm. Voer uit met bakpapier en smeer weer. Smelt die 45 ml…

GRAANPRODUSENT VAN DIE JAAR Mnr. Jozua du Plessis van die plaas Middelbult by Delmas is Graan SA se Graanprodusent van die Jaar. Hy, sy vrou, Sonja, en twee van hul seuns boer met Bt-vrye mielies, sojabone, sojaboonsaad, koring en aartappels onder besproeiing en op droëland. Die moeilike landboutoestande van die 1990’s het Jozua geleer om sy boerdery goed te bestuur. Dit was toe ook droog en die ekonomie was swak. Min mense het geglo hy sou oorleef. Kort nadat hy sy eerste plaas in 1983 gekoop het, het hy besef droëlandboerdery is te wisselvallig. In 1991 het hy spilpuntbesproeiingstelsels begin installeer. Hy het nou 480 ha onder spilpunte. Die besproeiing help hom om meer as een oes per jaar van ’n land te kry. Gevolglik saai hy elke jaar op…

BERNARD RABE EN ARMAND DE VILLIERS Mnr. Bernard Rabe van Rabe-boerdery is die wenner in die weste in die nasionale mielieopbrengskompetisie op droëland. Mnr. Armand de Villiers van Sirkel A-boerdery is as die wenner in die weste van die sojaboonopbrengskompetisie aangewys. Die vereistes van die kompetisie is onder meer dat 2 ha aaneenlopend gestroop moet word. Bernard het op droëland 11,11 ton mielies per hektaar gestroop, terwyl Armand 3 ton sojabone per hektaar gestroop het. Bernard en Armand boer albei in die distrik Foch-ville met mielies, soja, sonneblomme en beeste. Hulle gebruik net landbouchemiese produkte van topgehalte en Laeveld Agrochem ondersteun hulle in elke stap van die boerdery om goeie opbrengste te bevorder. CHRISTOFF SMIT Mnr. Christoff Smit is as Agri Limpopo se Jongboer van die Jaar vir 2015 aangewys.…

Mnr. Anton Alexander, bestuurder van menslike hulpbronne by die Ouwerf-plaas (Crookes Brothers), uit die EGVV-landboustreek (Elgin, Grabouw, Vyeboom en Villiersdorp) is as die algehele wenner aangekondig van die Wes-Kaapse Prestige Landbou-eerbewyse vir 2016. Hy het in sy wennerstoespraak sy liefde vir die landbou laat blyk: “Dit is vir my meer as net ’n werk, dit is ’n leefwyse!” Mnr. Alan Winde, Wes-Kaapse minister van ekonomiese geleenthede (verantwoordelik vir toerisme, ekonomiese ontwikkeling en landbou), het gesê Anton is ’n ware ambassadeur vir die landbou. Die wenner het onder meer ’n kontantprys van die departement ontvang sowel as ’n geskenkbewys van die hoofborg, Shoprite. Die kompetisie is in 2002 deur die Hexvallei-tafeldruifvereniging begin om erkenning te gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat landbouwerkers lewer. In 2005 het die Wes-Kaapse departement…

Die swak rand, dalende slagsyfers en gunstige weer steun die prys van plaaslike beesvleis. Op internasionale vlak word hoër beesvleispryse tot einde vanjaar voorspel, volgens Absa se oorsig van landbouneigings. Beesvleispryse het in die week van 22 November versterk teenoor die vorige week. Pryse sal na verwagting meer steun kry weens die verwagte hoër vraag in die komende feestyd. Die voorspelde Absa-beesvleispryse is soos volg: Klas A is 0,16% hoër op R37,80/kg en klas C is 0,21% hoër op R32,95/ kg. Die speenkalfprys was gemiddeld 0,48% hoër op R20,95/kg. Die prys van huide in die betrokke week was 0,31% laer (R15,24/kg) vir ’n groen huid. Dié pryse was in ooreenstemming met die swakker rand op 1,19%. Dié neiging kan voortduur om ’n uitwerking op die prys van velle te hê.…

GAUTENG CARLETONVILLE DE BEERS KRAAL (94) 437 ha, aan J.C. Seyffert en R. Seyffert, van Rysmierbult BK, R3 250 000. KLIPDRIFT (422) 24 ha, aan A. van Niekerk en H. van Niekerk, van J.H. Steyn, R832 200. OLIVEDALE (197) 20 ha, aan Balwin Prop Ltd, van Adampol (Edms.) Bpk., R91 200 000. VYFHOEK (428) 45 ha, aan Dalevest (Edms.) Bpk., van L.D.C. Geldenhuys, R2 300 000. PRETORIA FIROLAZ (485) 21 ha, aan C.J. Human, van C.J. Barnard, R500 000. KWAZULU-NATAL KOKSTAD HIGHLANDS (8306) 51 ha, aan die distriksmunisipaliteit Ugu, van G.G. Hogg, R1 441 519.ES (194) 56 ha, aan Wittstocktrust, van S.B. Bastard, R442 016. PIETERMARITZBURG HILTON (12304) 20 ha, aan Plaisance Farming, van Roni’s Farm, R4 500 000.FT (17585) 524 ha, aan Spring Grove Property-trust, van Netherwood Farm BK,…

SIMMENTALER RAS BLINK UIT, BEHAAL GOEIE PRYSE ’n Goeie vertroue in die Simmentaler, onder meer as ’n kruisras en beesras wat goed in die voerkraal vaar, het nuwe lewe in die laaste paar amptelike veilings van die vierde kwartaal geblaas. Mnr. Flaf Lauwrens, hoofbestuurder van die Simmentaler-en-Simbra-beestelersgenootskap, sê sedert die genootskap se nasionale veiling op 1 September by die Kroonboma naby Kroonstad het die verkoopsyfers van bulle en vroulike diere ’n sterk stygende neiging getoon. Op die laaste sowat vyf veilings is verkope van 100% aangeteken. Volgens hom het die vertroue in die Simmentaler begin opvlam nog voordat die onlangse reënbuie verligting oor dele van die binneland gebring het. Die grootste getalle van die ras word in Noordwes aangetref waar die westekant nog min reën ontvang het, met die oostekant…

ALGEMEEN 20 JANUARIE: Veldramveiling. Jansenville. Angora-stoettelersvereniging. E-pos: samga@angoras.co.za. 24-28 JANUARIE: Sentraal Binneland Boerbokskou en -veiling. Afridome, Parys. Eric Dugtig, sel 079 498 7427; Retha Caltiz, sel 083 462 3482; Gerald Calitz, 083 502 0227. E-pos: sentraalbinne landboerbokklub1@gmail.com. 26 JANUARIE: Veldramveiling. Graaff-Reinet. Angora-stoettelersvereniging. E-pos: samga@angoras.co.za. KURSUSSE 5-6 JANUARIE: Fynproewersampioenverbouing, klein skaal. Kaapstad. (Ook via rekenaargesteunde onderrig.)** 5 JANUARIE-3 MAART: Opleidingsakademie: Vee. George.* 9-10 JANUARIE: Fynproewersampioenverbouing, entrepreneursvlak. Kaapstad.** 12-17 JANUARIE: Kommersiële fynproewer-sampioenverbouing. Kaapstad. (Ook via rekenaargesteunde onderrig.) ** 16-18 JANUARIE: Kettingsaagoperateur. Mobiele kursus.*** 16-18 JANUARIE: Trekkeroperateur. Mobiele kursus.*** 16-18 JANUARIE: Kunsmatige inseminasie: Beeste. George.* 18-20 JANUARIE: Toesighouding. Mobiele kursus.*** 19 JANUARIE: Dragtigheidswaarneming: Beeste. George.* 19 JANUARIE: Spuitpompoperateur. Mobiele kursus.*** 20 JANUARIE: Veilige hantering van chemiese middels. Mobiele kursus.*** 20 JANUARIE: Kalfgrootmaak. George. * 23-25 JANUARIE: Kunsmatige inseminasie (beeste). Krugersdorp.* 23-25 JANUARIE: Kettingsaagoperateur.…