Indholdsfortegnelse for 6-Jan-17 i Landbouweekblad

SOEK HOM! Die jaghonde Temba en Pixi op die spoor van bosvarke in ’n mielieland by Patensie. Hierdie foto, geneem deur mnr. Louw du Plessis van Kareedouw, is die wenfoto in Landbouweekblad en Garmin se fotokompetisie. Die prys is ’n Alpha 100-handtoestel en ’n T5-slimhalsband met GPS-tegnologie van Garmin ter waarde van R14 499. Op die foto is mnr. Von Weber van Jeffreysbaai. Weber en sy swaer, mnr. Ruaan Bezuidenhout, bedryf saam Raakvat Hounds, wat boere dikwels help om skadeveroorsakende diere, soos bosvarke, te bestry. Gaan kyk na die ander uitstekende inskrywings op Landbou.com onder Jou Foto. Tik die soekwoord #GarminDog in die soekreël om ál die inskrywings te sien. 99% JA VIR BAYER Aandeelhouers van die Amerikaanse saadmaatskappy Monsanto het kort voor die nuwe jaar ingestem tot die voorgestelde…

Verlede jaar was ’n goeie jaar vir die landbou in Afrika, met ’n paar opmerklike oorwinnings dwarsoor die vasteland, skryf prof. Calestous Juma van die Harvard-universiteit se Harvard Kennedy School. Een van die belangrikste aanwinste was die toenemende gebruik van ontluikende tegnologie in die landbou. Dit sluit in presisieboerdery, sensors, satelliete en hommeltuie. Só gebruik die maatskappy FieldLook satellietbeelde in die Gezira-besproeiingskema in die Soedan om inligting oor groei, humiditeit en plante se voedingstofbehoeftes te voorsien. Dié inligting word per selfoon aan boere deurgegee. In Nigerië word hommeltuie gebruik om die potensiaal vir uitgebreide rysverbouing te karteer. Die Britse GrowMoreX het byvoorbeeld ’n opname van 3 000 hektaar in New Bussa, ’n afgeleë gebied met gebrekkige infrastruktuur, gedoen. Volgens die 2016 Africa Agriculture Status Report van Agra (die alliansie vir…

MANIE wonder wat skuil agter die skielike skorsing van Mdu Shabane, direkteur-generaal van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming. Om net te sê dit hou verband met “prosedurele tekortkominge” oor sommige grondhervormingsprojekte van die departement, is mos nie goed genoeg nie. Die sluier oor die skorsing bly maar dig en Manie se spioene by die departement kon tot kort voor Kersfees nie met nuwe inligting vorendag kom nie. Al wat seker is, is dat die druk op minister Gugile Nkwinti al hoe meer toeneem oor sy departement se onvermoë om hervormingsprogramme te laat werk. Die Grondeisehof se beslissing dat ’n spesiale meester aangestel moet word om na die grondeise van huurarbeiders om te sien, moet ’n groot verleentheid vir Nkwinti wees. In wese neem die hof administratiewe beheer oor omdat die departement…

MENSE in die koringbedryf verskil oor die uitwerking wat die ekonomiese vennootskapsooreenkoms (EPA) oor handel tussen Suid-Afrika en die Europese Unie (EU) op die plaaslike koringprys en die verhandeling van koring kan hê. Die ooreenkoms, wat op 1 November in werking getree het, bepaal onder meer dat 300 000 ton EU-koring per jaar tariefvry na Suid-Afrika uitgevoer kan word. Koring mag net deur die hawens Walvisbaai, Durban en Richardsbaai ingevoer word en nie deur Kaapstad, Port Elizabeth en Oos-Londen nie, en ook net van 1 Februarie tot 31 Oktober. Dié kwota verteenwoordig sowat 20% van Suid-Afrika se verwagte koringinvoer in 2016-’17. Dr. Dirk Strydom, bestuurder van graanekonomie en -bemarking by Graan SA, sê hulle verwag nie ernstige prysbewegings nie. “Die voordeel is nog nooit in die koringprys weerspieël nie, maar…

DR. LUCAS MAMPANE, direkteur van die veeartsenydiens in Limpopo, moes bontstaan om wildboere van Wildbedryf SA (WRSA) se Ellisras-bedryfskamer te paai toe hulle hom onlangs voor stok gekry het oor die logistieke uitdagings wat verband hou met die trek van bloed by buffels voordat hulle verskuif kan word. Wildboere het op die kamer se jaarvergadering kapsie gemaak teen die reël dat ’n staatsveearts altyd teenwoordig moet wees wanneer die buffels se bloed getrek word, berig die Noordelike Nuus. “As ’n private veearts die bloed trek, maak dit tog nie sin om die staatsveearts ook daar te hê nie. Ek moes al in die verlede die werkers, helikopter en private veearts op my plaas los en 500 km ry om die staatsveearts te gaan oplaai omdat hy nie ’n voertuig gehad…

Deur middel van ’n kodisil kan ’n gedeelte van ’n bestaande testament gewysig of vervang word, soos ’n enkele paragraaf of erfenis. ’n Kodisil is ’n aparte testamentêre geskrif wat net soos ’n testament aan die vereistes van die wet moet voldoen ten aansien van ondertekening en ander aspekte. Dit word saam met die oorspronklike testament gelees. Die kodisil verwys altyd na daardie spesifieke oorspronklike testament deur na die datum van ondertekening van die testament en plek van ondertekening te verwys. Die testateur/testatrise moet ook saam met getuies die kodisil onderteken, net soos met die testament. Die getuies hoef nie dieselfde mense te wees wat die testament onderteken het nie. Alle ander vereistes wat by ’n testament geld, geld by die kodisil. Hou die kodisil en die testament bymekaar. WYSIGINGS…

Gewasnavorsers vir Suid-Afrika se wintergraanproduksiegebiede het verlede jaar opnuut vordering gemaak met belowende resultate in proewe op veral die proefplaas Langgewens by Moorreesburg. Dr. Johan Labuschagne, senior navorser by die direktoraat plantwetenskap van die Wes-Kaapse departement van landbou, sê sy grondgehalteproewe wys dat verminderde bewerking ’n belangrike bydrae tot die stabiliteit van stelsels lewer. “Die aktiewe koolstof en stabiele aggregaatfraksie is gewoonlik laer met konvensionele bewerkings as met die verminderde bewerkingsbehandelings. Aktiewe koolstof is die energiebron van grondlewe. Boere wat grondversteuring beperk, verhoog dus inherent die vrugbaarheid van hul grond.” ’n Studie deur een van sy studente toon dat geenbewerking in laereënvaltoestande meer grondwater opberg as konvensionele bewerking. “By hoërreënvaltoestande is nie verskille gemeet nie.” Hulle is besig om stikstofpeile vir koring en kanola binne stelsels op vyf plekke te…

Die Suid-Afrikaanse ekonomie het verlede jaar skaars gegroei. Voorspellings het gewissel van die Internasionale Monetêre Fonds se 0,1% in Julie tot die 0% wat mnr. Lesetja Kganyago, president van die Suid-Afrikaanse Reserwebank, in dieselfde maand voorspel het. Nadat die ekonomie in die derde kwartaal van verlede jaar met 3,3% gegroei het, het die Reserwebank sy skatting tot 0,4% vir verlede jaar en 1,3% vir vanjaar verhoog in ’n verklaring van die monetêre beleidskomitee wat op 22 September uitgereik is. Ongelykheid en werkloosheid neem steeds rekordafmetings aan en verlede jaar is gekenmerk deur immer stygende kwartaallikse werkloosheidsyfers. Die jongste beskikbare syfer is 27,1% vir die derde kwartaal van verlede jaar, die hoogste in 13 jaar. Hoewel die kwessie van ’n nasionale minimum loon verlede jaar op die spits gedryf is en…

Suid-Afrika bly ’n netto invoerder van oliesaadprodukte. Plaaslike boere het daarom die vooruitsig van heelwat beter pryse in die volgende jaar. Die plantvoornemens vir die nuwe saaityd wat die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) bekend gemaak het, het gedui op die voorneme om altesaam 3,75 miljoen ha – oftewel 14,7% meer hektare – te beplant teenoor verlede jaar se 3,2 miljoen ha. Een van die onsekerhede was dat daar al hoe meer gevalle voorgekom het van boerderye wat nie produksiekrediet vir die nuwe planttyd kon bekom nie, ondanks pogings deur die georganiseerde landbou. Die aanplantings kan dus uiteindelik minder wees. Die wêreldproduksie van graan en oliesade het skerp toegeneem. In Amerika is rekordoeste pas klaar gestroop en die wêreld se graanvoorraad is op rekordvlakke. Die wêreldproduksie van sojabone is sowat 336 miljoen…

Verbruikers eet nie meer net met hul oë nie, maar hulle soek toenemend vrugte wat uitsonderlik smaak. Vrugteboere sal vanjaar moet gehoor gee aan hierdie behoeftes as hulle die guns van die wêreldmarkte wil behou. “Vrugte moet nie net mooi lyk nie, maar dit moet ook lekker smaak. Dis een van die grootste fokuspunte,” sê mnr. Jacques du Preez, bestuurder van handel en markte by Hortgro, die produsente-organisasie vir sagtevrugte. Dr. Richard Volz van Nieu-Seeland, wetenskaplike by Plant & Food Research (PFR), het op die Interpera 2016-peerkon-gres gewaarsku dat die mededinging vir die verbruiker se geld al hoe strawwer word, be-rig JOHAN COETSEE. Die teling van nuwe peerkultivars wat gemaklike eetgehalte bied en in die gereed-om-te-eet-kategorie (R-T-E) val, min tot geen kouebehoefte en ’n langer raklewe het, moet voorkeur geniet.…

Die meeste groentesoorte het verlede jaar op ’n slegte noot afgesluit: Pryse was laag, die ekonomie sukkel, daar word al weer aan die minimum loon getorring, die droogte knaag steeds in baie streke en die koste-knyptang druk oudergewoonte waar dit seermaak. En nou het die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye aangekondig dat alle produsente van vars produkte in Suid-Afrika van vanjaar af aan die minimum bemarkingstandaarde, soos in die Wet op Landbouprodukstandaarde (Wet 119 van 1990) voorgeskryf is, sal moet voldoen en boon-op self vir die inspeksiediens moet betaal. Dit was beslis ’n jaar om te vergeet, of dalk juis nie, want dit help om die perspektief op die goeie jare akkuraat te hou. Vir die jaar wat voorlê, is daar egter wel ligpunte regdeur elke bedryf. PROKON KRAP…

Klimaatsfaktore gaan vanjaar ’n belangrike bepalende faktor vir melkproduksie wees. Dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), sê as dit veral in die weidingsgebiede droër is, kan produksie beperk bly. Verlede jaar was produksie van Januarie tot Oktober 1,7% laer as in die ooreenstemmende tydperk die vorige jaar. Volgens voorlopige syfers wat teen druktyd beskikbaar was, was produksie wel in Oktober verlede jaar alleenlik 4,4% hoër as in Oktober 2015. Winsmarges op plase is onder druk weens die lae melkprys versus die hoë koste van produksiemiddele, veral dié van voer. “Die melkprys-voerprys-verhouding gaan nie sommer verbeter voor produsentepryse verhoog nie, wat onwaarskynlik is voor Maart of April,” sê Koos. In Oktober verlede jaar was die verhouding 1,18:1, vergeleke met 1,12:1 in Oktober 2015. “Dit was marginaal beter, maar steeds…

Elke keer as die planter aangehaak word, is alles ingestel op die hoogste moontlike opbrengs. As hy dan weens ongunstige weerstoestande net die helfte van sy mikpunt behaal, is dit steeds die moeite werd, sê mnr. Armand de Villiers (41) van Fochville. Sy stewige oes van 3 ton sojabone per hektaar in droëlandtoestande staaf die onwrikbare uitkyk in sy boerdery dat ’n mens na die hoogste louere moet mik. Daarmee het hy die eerste prys in die afdeling vir sojabone onder droëland in die westelike produksiegebiede gewen. Armand en sy vrou, Annemarie, boer sedert 1998 in ’n vennootskap saam met sy pa en ma, Pieter en Armanda. Armand is in beheer van Sirkel A-boerdery se saaiery en sy pa is die veeboer wat die kommersiële Bonsmaraboerdery en voerkraal bedryf. Hoewel…

Waaraan skryf jy die afgelope paar jaar se hernieude belangstelling in die Grensoorlog toe? Dis eintlik ’n verskynsel wat jy dikwels in die wêreld sien. Sowat 25 jaar nadat ’n oorlog plaasgevind het, is daar ’n opwelling in belangstelling, veral van die veterane wat nou in hul middeljare is. So ’n ding, ’n oorlog, is ’n groot intensiteit van gevoel, want jy weet nie of jy môre nog gaan lewe nie. Baie van die veterane het nooit weer so gevoel nie. Tydens oorlog het elke minuut ’n vibrasie wat jy nie in civvy-straat kry nie. Die ander ding is dat hul kinders en kleinkinders nuuskierig is oor wat hul pa of oupa aangevang het. Dis ook ’n feit dat die skerp kant van ’n oorlog – die soldate op die…

’N UITKNIPSEL van ’n berig in ’n koerant wat glo in 2004 verskyn het, vertel van ene Alexander se voorspelling dat ’n lang en erge droogtesiklus vanjaar deur vloede gebreek gaan word. Me. Minda Marshall van Mokopane het dié uitknipsel opgespoor. Sy weet nie in watter koerant die berig geplaas is en presies wanneer nie. Aantekeninge vir die Vaalrivier die afgelope honderd jaar toon volgens die koerantuitknipsel dat groot droogtes in vyf gevalle deur groot vloede gebreek is. Die eerste vloed op rekord was in 1912. Die volgende vloed was 21 jaar later in 1933, toe 21 jaar later in 1954, 20 jaar later in 1974 en 21 jaar later in 1995. Die inligting in die berig stem ooreen met die teorieë van emeritusprofessor Will Alexander van die Universiteit van…

ALGEMEEN 20 JANUARIE: Veldramveiling. Jansenville. Angora-stoettelersvereniging. E-pos: samga@angoras.co.za 24-28 JANUARIE: Sentraalbinnelandse Boerbokskou en -veiling. Afridome, Parys. Eric Dugtig, sel 079 498 7427; Retha Calitz, sel 083 462 3482; Gerald Calitz, 083 502 0227. E-pos: sentraalbinne landboerbokklub1@gmail.com 26 JANUARIE: Veldramveiling. Graaff-Reinet. Angora-stoettelersvereniging. E-pos: samga@angoras.co.za KURSUSSE 12-17 JANUARIE: Kommersiële fynproewer-sampioenverbouing. Kaapstad. (Ook via rekenaargesteunde onderrig.) * 16-18 JANUARIE: Kettingsaagoperateur. Mobiele kursus.** 16-18 JANUARIE: Trekkeroperateur. Mobiele kursus.** 16-18 JANUARIE: Kunsmatige inseminasie: Beeste. George.*** 18-20 JANUARIE: Toesighouding. Mobiele kursus.** 19 JANUARIE: Dragtigheidswaarneming: Beeste. George.*** 19 JANUARIE: Spuitpompoperateur. Mobiele kursus.** 20 JANUARIE: Veilige hantering van chemiese middels. Mobiele kursus.** 20 JANUARIE: Kalfgrootmaak. George. *** 23-25 JANUARIE: Kunsmatige inseminasie (beeste). Krugersdorp.*** 23-25 JANUARIE: Kettingssaag-operateur. Mobiele kursus.** 24-26 JANUARIE: Driedagkursus in bewaringslandbou. Foundations for Farming – Gateway to Africa, Beulah-park, Gauteng. Neill Jackson, tel. 082 407 6774.…

405 000 Suid-Afrika het verlede jaar 405 000 kissies van die nuwe, plaaslik ontwikkelde tafeldruifkultivar Tawny Seedless uitgevoer. Lombardi Genetics, die kultivar se ontwikkelaar, reken vanjaar sal tot 1,5 miljoen kissies uitgevoer word. Verlede jaar was maar die eerste jaar wat dié kultivar in produksie was. Van die boere het meer as 3 000 kissies per ha geoes, en een selfs 4 000 kissies. Lees meer op bl. 18. – Lucille Botha 13 miljoen ton Na verwagting sal Suid-Afrika se mielie-oes in die huidige produksiejaar 11,7 miljoen ton tot 13 miljoen ton wees, ten spyte van voortgesette onsekerheid oor of ’n La Niña-weerverskynsel gaan ontwikkel of nie. Met só ’n groot oes sal Suid-Afrika weer ’n netto uitvoerder van mielies wees. Die Amerikaanse departement van landbou voorspel ’n wêreldwye mielie-oes…

TAMATIEPLAAG IN WES-KAAP BESPEUR ’n Verwoestende tamatieblaarmynermotspesie is in die Wes-Kaap bespeur. Die Wes-Kaapse departement van landbou sê Tuta absoluta is in dié provinsie gevind ondanks pogings om sy vordering in ander provinsies te keer. C. V., PETRUSBURG skryf: Spuit voorkomend. As jy bewus word van die plaag, is dit te laat. Die aartappeloes in ons omgewing is totaal vernietig. HAEL SLAAN GROENTE AAN FLARDE ’n Enkele haelstorm het groenteboere tussen Brits in Noordwes en Tarlton in Gauteng ’n aaklige begin tot hul somer besorg en binne minute miljoene rande se skade aangerig. Volgens mnr. Rudi Engelke, groenteboer van die Kaapse Vlakte, gaan dit tans glad nie goed met groenteboere nie. “Die volumes kool, wortels en beet op die markte is tans baie hoog. Ons is gelukkig as ons R3/kg…

DIE gesleep van regeringsvoete om grond te onderverdeel en waterpermitte uit te reik, laat geleenthede om grondtransaksies in die Witzenberg-streek te beklink en produksie uit te brei, in rook opgaan. Boere se frustrasie daaroor is duidelik in die onlangse nuusbrief deur die Witzenberg-PALSgrondhervormingsinisiatief (Partnership in Agri Land Solutions). “Die feit dat PALS as private inisiatief met sy eie bronne en water reeds talle projekte suksesvol kon aanpak, gaan hopelik aan die Regering bewys hoeveel meer daar gedoen kan word indien staatsdepartemente die nodige goedkeuring help bespoedig,” lui die brief. Ses projekte se eienaarskap is reeds aan PALS oorgedra. ’n Verdere 12 sal binne die volgende drie tot ses maande oorgedra word, en nóg 20 projekte is vir vanjaar beplan. Altesame 383 begunstigdes is al opgelei deur die Koue Bokkeveldse Opleidingsentrum.…

DIE internasionale prys van Amerikaanse harde, rooi winterkoring (HRW-koring) in die Golf van Mexiko het sedert Mei 2014 van $335/ton tot $151/ton in November verlede jaar gedaal. Die internasionale prys van koring het van Augustus tot Desember verlede jaar ’n laagtepunt bereik. Dus het die Suid-Afrikaanse koringtarief tot R1 591,40/ton toegeneem. Danksy die invoertarief het plaaslike koringpryse nie die daling in internasionale koringpryse gevolg nie. Na verwagting gaan die internasionale koringprys teen Augustus vanjaar tot $185/ton toeneem. Dit kan daartoe lei dat die koringinvoertarief teen Augustus met R400/ton verlaag word tot net onder R1 100/ton. Die verwagting is egter dat ’n nuwe koringinvoertarief voor die lys van die Desember 2017-koringkontrak op die JSE ingestel kan word. Uit GRAFIEK 1 is dit duidelik dat Suid-Afrikaanse koringpryse sedert Augustus verlede jaar nie…

Grasse is nie net nuttige rehabiliteerders van gedegradeerde grond nie; hulle kan ook geneties gemanipuleer word om ’n gevaarlike gifstof af te breek. Ingenieurs van die Universiteit van Washington in Amerika het dié ontdekking gemaak toe hulle twee gene vanaf ’n bakterie in twee grasspesies ingeplant het. Dié bakterie breek RDX, ’n algemene komponent van plofstof en ammunisie, af. Die twee grasse wat hulle gebruik het, is Panicum virgatum (’n spesie verwant aan witbuffelsgras) en Agrostis stolonifera (kruipgras), wat algemeen op gholfbane gebruik word. Dié GM grasplante het in minder as twee weke al die RDX uit ’n stuk besoedelde grond verwyder. Niks van die giftige chemiese stof was in hul blare of stamme te vind nie. Grasse, wat maklik en welig groei, is by uitstek geskik vir grondrehabilitasieprojekte. Nou…

Wildbedryf SA en die Regering het planne om Suid-Afrika se wildsvleisproduksie binne 20 jaar tot 250 000 ton op te stoot, het mnr. Norman Adami, eienaar van Nyumbu Game naby Brits, op ’n inligtingsdag van die veilingshuis Wildswinkel op Stellenbosch gesê. Wildsvleis is ’n unieke produk wat natuurlik en organies is met minder kilojoules en cholesterol as ander rooivleis. Daarom het die bedryf sulke enorme groeipotensiaal, het hy gesê. As die nasionale wildsvleisproduksie 250 000 ton kan haal, sal die bedryf teen ’n karkaswaarde van R35/kg sowat R7 miljard sterk wees. “Die bedryf is onderontwikkel, maar daar is ’n groot plaaslike en internasionale vraag na wildsvleis. Ek reken daar is ’n sluimerende vraag na omtrent 750 000 ton wildsvleis wêreldwyd. Dis enorm. Nieu-Seeland lewer op die oomblik die meeste wildsvleis…

‘Die landbou het ’n goeie storie om te vertel en ons moet sorg dat die storie korrek en uit een mond aan die besluitnemers oorgedra word . . .’ Boere moet hande vat en mekaar ondersteun om die aanslae van die afgelope paar jaar se droogtes, ekonomiese probleme en politieke onsekerheid die hoof te bied sodat die landbou gou weer sy regmatige plek in die ekonomie kan inneem. Volgens mnr. Charl Senekal, wat met suiker, beeste en wild by Mkuze in KwaZulu-Natal boer en voorsitter is van die landbou-organisasie ProAgri-forum, wat voormalige Suid-Afrikaanse Boer van die Jaar-wenners verteenwoordig, is verlede jaar gekenmerk deur die ergste droogte in die geskiedenis van die suikerbedryf en moontlik ook die graan- en wildbedryf. Oesverliese van miljarde rand en duisende werkverliese het voorgekom. Baie boere…

Duur voer, pekelperke, ’n drastiese styging in die invoer van hoendervleis, en verkoopspryse wat min styg, het die pluimveebedryf verlede jaar gekenmerk. Stukke aan die been uit die Europese Unie het vir die meeste invoerstygings gesorg. Volgens mnr. Kevin Lovell (foto), uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging, was daar luidens die nuutste data geen teken van verstadiging nie. “Die invloed van handelsbeperkinge (laat verlede jaar) weens die uitbreking van voëlgriep sal waarskynlik eers vanjaar gesien word omdat voorraad vir die res van verlede jaar reeds in, of op pad na, Suid-Afrika was.” Kevin sê as die rand verswak, beskerm dit nie noodwendig die plaaslike bedryf teen invoer nie. Uitvoerders pas pryse aan sodat dit goedkoper hier aankom. “Omdat die produkte byna net surplus is, maak dit vir uitvoerders sin om…

Die droogte was die afgelope twee jaar ’n groot struikelblok vir vrugteboere en vanjaar sal dit nie minder so wees nie. “Die huidige watervlakke en moeilike klimaatsomstandighede sal steeds van boere se grootste kwellinge wees,” meen me. Mariëtte Kotzé van Hortgro, die produsente-organisasie vir sagtevrugte. Totale produksievolumes is darem nog nie deur die droogte geraak nie. “Die droogte is gebiedsgebonde en nie alle streke word ewe nadelig beïnvloed nie. Elgin, Grabouw, Villiersdorp, Vyeboom en die Langkloof is produksiegebiede wat wel swaar trek,” sê sy. “Die watervlak van die Theewaterskloofdam is betreklik laag. Boere het nog besproeiingswater, maar maatreëls vir goeie besproeiingskedulering moet ingestel word sodat die volumes gehaal kan word en na-oesbesproeiing, veral by die laat kultivars, kan plaasvind.” Sy meen daar moet op ’n hoër vlak aandag geskenk word…

Die gróót uitdaging vir suikerrietboere vanjaar is om ná die ongelooflike droogte te herstel. Só meen mnr. Richard Nicholson, ekonomiese navorsingsbestuurder by Canegrowers, die suikerrietkwekersvereniging. “Die beskikbaarheid van plantmateriaal vir die opbouproses bekommer die hele bedryf. Baie veldtogte is in verskillende gebiede aan die gang om te verseker dat daar genoeg plantmateriaal is om al die suikerriet wat weens die droogte skade gely het, te vervang. Die kleinboere se herstel is egter ’n enorme bekommernis omdat hulle erg deur die droogte geraak is. Canegrowers praat tans met verskeie staatsdepartemente om hulp te bekom om kleinboere se herstel te verseker. Richard sê die afgelope droogte was een van die moeilikste en uitdagendste vir die meeste boere. “In gebiede soos Zoeloeland en die Noordkus was dit die ergste in honderd jaar. Die…

WAT IS DIE BESTE BOERDERY BESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om in tegnologie te belê en bewaringsen presisieboerdery praktyke tevolg. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Boerdery gee jou net een geleentheid en jy moet spring of jy loop jou kans mis; nie môre nie, maar vandag. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Om nie beskikbare grond te koop nie. WAT IS JOU GROOTSTE BOERDERYUITDAGINGS? Onstabiele wêreldmarkte en die inkrimping van die beskikbare landbougrond. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Mense word meer en die vraag na voedsel verhoog. Ek is in die regte bedryf. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? Ek het aanvanklik stroperkaarte gehad en die groot wisselings in opbrengs het my baie van my lande se opbrengspotensiaal geleer; ook die prys wat…

Kriptosporidiose word veroorsaak deur ’n protosoa van die genus Cryptosporidium en is gewoonlik ’n onopsigtelike infeksie by ’n verskeidenheid diere, visse, reptiele en mense. Kliniese gevalle kan ook voorkom deurdat letsels, veroorsaak deur die organisme, in die dermkanaal kan voorkom met gevolglike diarree. Dié besmetting kom veral voor by pasgebore diere en waar diere se immuunstelsel onderdruk is. Die besmetting is ook ’n soönose, en kan dus van diere na mense oorgedra word. Cryptosporidium-spesies is kleiner as koksidia en voltooi hul lewensiklus in die dermkanaal se epiteelselle. By jong diere word die lewensiklus in drie tot vier dae voltooi. EPIDEMIOLOGIE Die infeksie kom die algemeenste by kalwers voor, maar ook by varke, lammers en bokkies. Uitbrekings van kliniese siekte kom meestal voor tussen die ouderdom van een tot vier weke.…

My vriendin het in die Karoo grootgeword. Saans, ná badtyd, het sy en haar sussie met kaal lyfies by die koue gang afgehardloop kombuis toe. Daar het hul slaapklere voor die ou Aga-stoof gewag, lekker warmgebak. Die res van die aand het die hele gesin net daar in die kombuis, om die ronde tafel, gekuier. Haar ma het bredies met lang souse, wat al van voormiddag af stadig in die oond stowe, en tuisgebakte brood in hul borde geskep. Gewoonlik het die ou Boerboel ook voor die stoof neergeplof. Wanneer hul pa met ’n hanslam in sy arms by die kombuisdeur ingestap het, is daar vir dié ook voor die stoof plek gemaak. Hierdie stowe, wat vir baie Suid-Afrikaners ’n nostalgiese aar raakboor, is ook Emmie Heathman (61) van Camperdown,…

Tydens ’n radio-onderhoud vra die omroeper my hoe ons versoening in Suid-Afrika kan bevorder. Die Here het dadelik vir my die antwoord gegee: Ons moet net met mekaar praat. Wees goed vir mekaar. Dít sal versoening aan die gang sit. Dit begin nie in die Parlement met die ondertekening van ’n dokument wat verklaar dat ons versoen sal word nie. Dit begin in die huis, tussen man en vrou, tussen ouers en kinders. Dan versprei dit verder op die plaas tussen die boer en sy werkers, na die naburige plase tot in die distrik, die hele land en uiteindelik die Parlement. Ons moet ons sondes teenoor mekaar bely, maar begin eers by God. Jesus was die versoener tussen mens en God. 1 Johannes 1:9 sê: “Maar as ons ons sondes…

MENSE van Ugie in die landelike Oos-Kaap kan voortaan voordeel trek uit ’n nuwe skema – ’n broodnodige hupstoot in dié gemeenskap waar meer as 70% van die volwasse inwoners werkloos is. Ingevolge die skema gaan sentrums vir die vroeë ontwikkeling van kinders opgerig en gebruik word om kospakkies te versprei. Lede van die gemeenskap sal ook as kinderoppassers opgelei word. Die houtverwerker PG Bison het die skema met die samewerking van die nie-regeringsorganisasie Judea Hope en die Ugieboerevereniging bekend gestel. Judea Hope versprei voedsame maaltye in die gebied. Mnr. Pieter de Wet, hoofbestuurder van die PG Bison-fabriek in Ugie, sê afgesien van die etes, sal PG Bison stowe, yskaste, stoele en tafels verskaf. “Die voedingskema sou ook nie moontlik gewees het sonder die boere wat die groente verskaf nie,”…

GAUTENG CARLETONVILLE BRAKFONTEIN (476) 72 ha, aan A.J. van Straaten, van Vaal Software Services, R2 380 000. RHENOSTERFONTEIN (560) 308 ha, aan K2014034184 Suid-Afrika (Edms.) Bpk., van Karmiek-trust, R2 000 000. NIGEL NOOITGEDACHT (286) 200 ha, aan W.J. Steenkamp, van I.M. Vermaak, R2 500 000. LANGKUIL (363) 316 ha, aan DG Industrial Enterprises, van Absa Prop. Development (Edms.) Bpk., R6 300 000. PRETORIA KAMEELDRIFT (298) 24 ha, aan Numigraph (Edms.) Bpk., van Sunkloof Prop., R7 501 200. SCHIETPOORT (507) 43 ha, aan M.C.B. du Plessis en P.J. du Plessis, van G.G. Andonopoulos, R2 000 000. KNOPJESLAAGTE (385) 86 ha, aan Mitrajaya Development SA, van Scarlet Ribbon Prop. 27, R40 000 000. KWAZULU-NATAL BALLITO HIGHRAIN (15076) 217 ha, aan Highrain Macs (Edms.) Bpk., van C.N. Dieunissen, R14 080 000. JOZINI CLOETE…

‘Ons hoop maar net daar kom iets van die regeringshulp wat al maande gelede aan alle boere beloof is. Boere het nog nie ’n sent daarvan gesien nie.’ MNR. WAYMAN KRITZINGER, ondervoorsitter van Agri Oos-Kaap. Bl. 15 ‘Ons benadering tot die landbou mag nie deur polities gedrewe agendas onderdruk word nie.’ MNR. ROSSOUW CILLIÉ, ondervoorsitter van Pro-Agri. Bl. 30 Elke keer as die planter aangehaak word, is alles ingestel op die hoogste moontlike opbrengs. MNR. ARMAND DE VILLIERS, boer van Fochville, wat die hoogste opbrengs met sojabone op droëland in DuPont Pioneer se Weeg en Wen-kompetisie behaal het. Bl. 58 ‘In Amerika is daar selfs ’n skaapras, die Babydoll, wat vir wingerdbeweiding aanbeveel word.’ MNR. THYS LOUW, wynmaker van Diemersdal, oor die Dormerskape wat help ‘snoei’ in die wingerde. Bl.…

Die toekoms van Suid-Afrika se landbousektor sal bepaal word deur niks minder nie as wat ons met ons bates doen — ons mense, ons grond en ons water. Indien ek vandag in beheer van die landbou was, sou ek heel eerste die voormalige Transkei sover wou kry om landboukundig sy volle potensiaal te bereik. Dit kan die grootste enkele bydrae tot voedselproduksie in Suid-Afrika lewer. Die land moet regtig ernstig begin om sy bates en hulpbronne doeltreffender te gebruik. In die verlede was die toekoms van Suid-Afrika altyd op die rykdom van die mynbousektor gebou. Met minerale wat byna uitgeput is, word die toekoms egter in gevaar gestel. Waar sal ons finansiële krag vandaan kom? En terwyl ons hieroor wonder, vloei veel meer geld uit die land as wat ons…

EREGRAAD IN HANDEL AAN LANDBOULEIER ’n Eredoktorsgraad in die handel gaan vir die eerste keer aan ’n landbouleier toegeken word. Hy is mnr. Fanie van Rensburg, wie se ywer in veral die koöperatiewe sektor baie boere in moeilike tye op hul plase gehou het. Die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (nou die Noordwes-Universiteit) het aangekondig dat hy die graad aan Van Rensburg gaan toeken “op grond van die diens wat hy aan die gemeenskap gelewer het sonder ’n soeke na finansiële vergoeding of enige ander vorm van erkenning”. Hy het die landbou in veral twee opsigte gedien, naamlik die rooivleisbedryf en die koöperatiewe sektor. In sy loopbaan was hy direkteur of lid van sowat 60 maatskappye of rade, meestal as voorsitter. Hy is in 1956 op 33 jaar aangestel…

TERWYL pluimveeprodusente en -werkers sê die voorlopige beskermingstarief op Europese hoendervleisstukke aan die been gaan hulle niks help nie, waarsku ’n handelsraadgewer oor die geldigheid daarvan. Mnr. Donald MacKay, besturende direkteur van XA Trade Advisors, sê die Kommissie vir Internasionale Handelsadministrasie (Itac) het sy ondersoek oor ’n moontlike tarief ingevolge een stel reëls gedoen, maar die tarief ingevolge ’n ander stel reëls afgekondig. Itac se ondersoek het in Februarie begin toe die ooreenkoms oor handel, ontwikkeling en samewerking (TDCA) tussen Suid-Afrika en die Europese Unie (EU) in werking was, maar die tarief is afgekondig nadat die nuwe ekonomiese vennootskapsooreenkoms (EPA) in werking getree het. “Daar is ’n menigte probleme om ’n ondersoek ingevolge een stel reëls te doen en die tarief ingevolge ’n nuwe stel in te stel.” Volgens MacKay…

’N VERSLAG wat onlangs saamgestel is deur drie grondhervorming-kenners – me. Annelize Crosby, Agri SA se beleids- en grondsake-adviseur, dr. Jack Armour, Vrystaat Landbou se kommoditeitebestuurder, en mnr. Theo Boshoff, regsadviseur by Agri SA – lig die vernaamste argumente teen beplande wetgewing uit, wat ’n maksimum perk stel op hoeveel grond deur een individu besit mag word. KOSTE VS. VOORDELE Die grondplafonstelsel voorveronderstel ’n sentrale inligtingstelsel wat alle fisieke besonderhede en eienaarskap van alle landbou-eiendom in private besit in Suid-Afrika uiteensit. Só ’n stelsel bestaan egter nie tans in Suid-Afrika nie. Om dié struikelblok te oorkom, stel die verslag die instel van ’n “Grondkommissie” voor, waaraan alle inligting oor grondeienaarskap bekend gemaak sal moet word. Die vraag is egter of die koste van só ’n kommissie geregverdig kan word. Die…

Dit is die tyd van die jaar wanneer almal voorspellings waag oor ekonomiese sake en markte vir die nuwe jaar, maar dit wil my voorkom of die meeste voorspellings verkeerd gaan wees. Die belangrikste is om kennis te neem van die verwagte neigings en dit in ag te neem. Dit is uiters belangrik om te weet wat jou te doen staan as die neiging in die teenoorgestelde rigting beweeg as wat algemeen verwag word. Jy moet jouself voorberei daarop en aan alternatiewe planne dink, want groot veranderinge kan vanjaar voorkom. Internasionale kundiges meen vanjaar kan aansienlike geopolitieke en ekonomiese veranderinge verder gevoer word met beleidsverskuiwings namate veral die vier groot magsblokke hulself herposisioneer. Amerika gaan met nuwe beleidsrigtings na vore kom wat finansiële en landboumarkte raak. Voeg daarby dat die…

Heelparty nuwe kultivars is op die horison vir Suid-Afrikaanse wintergraanboere. Mnr. Driecus Lesch, Kaapse koringteler by die saadmaatskappy Sensako, sê beperkte hoeveelhede van die nuwe kultivar SST 0147 sal vanjaar vir die eerste keer kommersieel beskikbaar wees. Volgende jaar sal daar genoeg saad wees. Koringboere kan ook uitsien na die nuwe kultivar SST 0166, wat ’n mediumgroeityd (soortgelyk aan SST 056) en ’n uitstekende opbrengspotensiaal het. Die kultivar wat verlede jaar beskikbaar gestel is, word vanjaar die eerste keer ingesluit in die nasionale kultivar-evaluasieprogram in die Wes-Kaap. ’n Beperkte hoeveelheid daarvan kan volgende jaar die eerste keer kommersieel beskikbaar wees. Sensako is ook besig om die voergarskultivar SSG 066V te vermeerder. Dit kan vir voergraan en groenvoer gebruik word en sal teen 2018-’19 kommersieel beskikbaar wees. Sabbi, die Suid-Afrikaanse garsteelinisiatief,…

Selfs al plant Suid-Afrikaanse boere 27% meer mielies, soos einde verlede jaar beoog is, gaan die land in 2017-’18 steeds groot hoeveelhede van dié stapelvoedsel vir mens en dier in Suider-Afrika moet invoer. Dít beteken Suid-Afrikaanse pryse behoort naby die hoër invoerpariteitsvlak te bly. Normaalweg beweeg Safexpryse binne die band tussen in- en uitvoerpariteit – in ’n netto uitvoerjaar nader aan die laer uitvoerpariteit, en andersom in ’n netto invoerjaar. Die afgelope jaar het die droogte oeste en die skrapse voorraad só geknou dat veral die witmielieprys in die grootste deel van die jaar selfs bo invoerpariteit was. Die geelmielieprys was meestal op invoerpariteit en het ook ’n keer of wat hierdie vlak, wat tradisioneel as ’n soort plafon beskou word, verbygesteek. Deur die loop van die jaar het pryse…

Nog net een keer sedert 1980 het La Niña so laat in die kalenderjaar soos vanjaar ontwikkel. En dit lyk ook nie of dié weerverskynsel van plan is om lank gesig te wys nie. Die voorspellingsmodelle, asook soortgelyke La Niñas van die verlede, wys dat die huidige een heel waarskynlik van korte duur en aan die swak kant gaan bly, sê die Australiese buro van meteorologie (BOM). See-oppervlaktemperature rondom die ewenaar in die Stille Oseaan – wat op die stand van La Niña of haar broersverskynsel El Niño dui – was sedert die doodloop van 2015-’16 se super-El Niño maande lank hoofsaaklik in ’n neutrale fase. In November verlede jaar het dit beweeg tot onder -0,5 ºC, die drempel vir ’n swak La Niña. Die meeste atmosferiese veranderlikes oor die…

Vanjaar se sitrusoes gaan grootliks bepaal word deur die hoeveelheid water wat oor die volgende paar maande beskikbaar sal wees, sê mnr. Justin Chadwick, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging. “Dit was reeds moeilik om te voorspel hoe verlede jaar se oes sou lyk, maar vanjaar gaan nog moeiliker wees, want ons het in die somerreëngebiede geen lentereën gehad nie. Met die eerste goeie reën wat eers in die vroeë somer uitgesak het, is dit dus nie ’n normale reënjaar nie. Boonop kom ons uit twee baie droë jare.” Justin sê Suid-Afrika se produksie vir uitvoer was verlede jaar omtrent 10% minder as in 2015. “Ons het van 11,8 miljoen kartonhouers teruggesak tot minder as 10 miljoen kartonhouers en as dit in die somer nie goed reën nie, kan vanjaar…

Teen Desember was wynboere in verskeie streke diep onder die indruk van die knellende droogte, wat lyk of dit die bedryf swaarder gaan tref as verlede jaar. “Sommige plekke, soos die Breedevallei, is al van Oktober af op hul waterkwota, wat nie in die vorige jaar die geval was nie. Die private damme sowel as groot damme, soos Theewaterskloof en Brandvlei, is baie leër as voorheen,” sê mnr. Francois Viljoen, bestuurder van wingerdboukundige dienste by VinPro. Die Theewaterskloofdam was einde November maar 47% vol teenoor 69% in die ooreenstemmende week in 2015. Die Brandvleidam was einde November 2015 sowat 54% vol, maar ’n jaar later staan hy op 52%. VinPro het ’n dokument met droogteriglyne en -planne gepubliseer om boere deur dié moeilike tyd te help. “My mentor het altyd…

Ondanks verlede jaar se droogte het tabakboere baie om voor dankbaar te wees, sê mnr. Francois van der Merwe, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Tabakinstituut (Tisa). Anders as baie graanboere het die meeste tabakboere in die afgelope jaar darem oeste gehad en min of meer deurgekom, sê hy. Die droogte het egter sy tol geëis en baie van die damme en riviere waaruit boere besproei, het opgedroog. Omdat al Suid-Afrika se tabak onder besproeiing verbou word, het dit ’n nadelige impak op die gehalte van die blare gehad. “Hoewel tabak ’n geharde plant is, moet hy op die regte tye water kry, anders verdik die selwande. Dit beïnvloed die gehalte van die blaar, wat op sy beurt weer die rookgehalte en prys beïnvloed,” verduidelik hy. Die kilogramme was dalk daar, maar…

Nieu-Seeland se inheemse woude word bedreig. Dié woude het oor die bestek van miljoene jaar in die afwesigheid van soogdiere ontwikkel. Die koms van immigrante het egter ’n toestroming van soogdiere beteken wat hul pad deur die woude vreet en van die inheemse diersoorte laat uitsterf of dit bedreig. Die inheemse voëls, reptiele, ongewerweldes en flora kon nie die aanslag van die uitheemse roofdiere weerstaan nie. Dit was veral die voëllewe wat gely het. Mnr. David Wallace, ’n boer, het in 1999 met ’n ambisieuse projek die grondslag gelê vir ’n bewaringsgebied in die berggebied van sy kinderjare, Maungatautari in Waikato. Dit is twee jaar later bekragtig met die totstandkoming van ’n ekologiese eilandtrust ingevolge waarvan die bewaringsgebied Maungatautari bedryf word. Die bewarea van 3 363 ha word deur landbougrond…

VOERBEET NUWE KULTIVARS VIR VOER EN BEWEIDING Voerbeet kan bewei of uitgehaal en gevoer word as deel van die voervloei van melken vleisbeeste en skape. Dié gewas het ’n hoë opbrengspotensiaal van 20 ton droëmateriaal per hektaar of meer, wat beteken minder grond is nodig om ’n spesifieke getal diere deur die winter te dra. Dit is ’n betreklik laekostegewas en is bestand teen die meeste siektes wat koolgewasse aanval. Die saadmaatskappy Barenbrug het drie nuwe voerbeetkultivars – Robbos (uithaal of bewei), Ribondo (bewei) en Blizzard (uithaal). Die aanbeveling is dat voerbeet vroeg Oktober tot laat November gesaai word wanneer die grondtemperatuur aanhoudend hoër as 10 °C is. Voerbeet kan in die herfs, winter en lente benut word. Dit kan ook gebruik word om die laktasie van melkkoeie te verleng…

Mieliepap-‘lasagne’ Iets tussen ’n paptert en lasagne is ’n maklike en ekonomiese manier om almal se mae vol te kry. Ek het geelmieliemeel (polenta) in groente-aftreksel gaargemaak, wat ekstra geur gee. Jy kan gerus enige mieliemeel en water (met genoeg sout daarin) ook gebruik. Sorg egter altyd dat die vleissous geurig en ryk is. Vleissous 45 ml olyfolie 2 uie, gekap 3 knoffelhuisies, fyn gedruk 5 ml komyn 3 ml brandrissievlokkies 15 ml tamatiepasta 1 blik (410 g) gekapte tamaties Tamatieblik vol water 2 takkies roosmaryn 2 vars lourierblare Sout, vars gemaalde swartpeper en ’n knippie suiker Pap 1 liter ligte groente-aftreksel 250 ml geelmieliemeel 30 ml botter Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak Krummellaag 250 ml vars broodkrummels 1 wiel fetakaas 30 ml olyfolie Verhit die olie vir…

‘Jy kan ook plaagdiere met hom skiet of gate in leer maak as jy tuie vir die perde wil maak en jou punch soek is. Daar is sommer baie dinge wat jy met ’n .22 kan doen.’ Nou kyk, daar is beslis nie één beste of ideale kaliber nie. Een wat groot genoeg loodpille gooi om olifante mee te stuit, kan jy nie op tortelduiwe gebruik nie. ’n Buffelkaliber werk ook nie so goed op springbokke nie, want dié klein bokke word gewoonlik op langer afstande geskiet. Tensy jy jou iewers trompop teen ’n springbok vasloop, is hy veilig, want buffelroer se kind se trajek is net te krom om ’n Kalaharibok anderkant ’n breë duinstraat plat te trek. Toe ek eendag my pa na die beste kaliber vra, het…

Ofskoon wolpryse op die laaste veiling van verlede jaar teruggesak het, was daar genoeg rede vir glimlagte op die SA Wol- en Bokhaarkopersvereniging (Sawamba) se afsluitingsparty in Port Elizabeth. Pryse het vroeër nuwe hoogtepunte bereik.…

Prof. Frans Swanepoel (55), ’n vooraanstaande veekundige, is as hoogleraar in landboutransformasie by die Universiteit van Pretoria aangestel. Hy sal ’n program oor volhoubare landbou-ontwikkeling en -transformasie in Afrika lei. Hy was voorheen hoof van die departement veekunde aan die Universiteit van die Vrystaat en die Universiteit van Fort Hare, waar hy ook dekaan van die fakulteit wetenskap en landbou was. Hy is in 1990 deur Landbouskrywers SA (Oos-Kaap) as Landboukundige van die Jaar vereer. Swanepoel was in 2008-’09 ’n besoekende professor aan die Cornell-universiteit in Amerika waar hy steeds as ’n besoekende vennoot by die instituut vir Afrikaontwikkeling navorsing doen en klas gee. Hy is ’n raadslid van die Landbounavorsingsraad en ander landbou-instellings in Afrika. Swanepoel is ook ’n beoordelaar van verskeie beesrasse.…

ZAMBIË Zambië se uitvoerverbod op mielies is verleng omdat die voedselreserweagentskap nie sy doelwit om 500 000 ton mielies vir strategiese graanreserwes te koop, bereik het nie. ’n Tender is onlangs deur die agentskap uitgereik vir die koop van 220 000 ton mielies om die mikpunt te bereik. Die agentskap het in die eerste week van November die Zambiese verskaffers versoek om ’n aanbod te maak om 220 000 ton mielies aan die agentskap te verkoop. Die land se departement van landbou het gesê die uitvoer van mielies sal net toegelaat word wanneer die agentskap sy mikpunt behaal het. Daar is ook gerugte dat die Zambiese regering in sy nasionale begrotingsrede op 11 November verlede jaar ’n belasting van 10% op die uitvoer van mielies voorgestel het. Dit sal glo…

FEBRUARIE WILLOWMORE 9-10, Willowmore-skou. Boerbok, Angorabok, Merino, Dorper, jeugskou, biertuin, uitstallings, skoudans. Kobus Lötter, tel. 044 956 1009, sel 082 432 2393. VICTORIA-WES 9-11, Victoria-Wes-skou. Sel 082 940 8231. Stalletjies: Alicia, sel 083 518 2231. E-pos: vicweslandbou@gmail.com RIVERSDAL 15-18, Riversdal-skou. Betsie van Noordwyk, tel. 028 713 1215, sel 072 015 9671. E-pos: skou@riversdaler.co.za WILLISTON 23-25, Williston-skou. Belinda Els, tel. 053 391 3005, sel 082 613 3137. E-pos: willistonskou3@gmail.com MAART SWELLENDAM 2-4, Swellendam-skou en damesoggend. Miriam Bas-son, sel 082 788 6544. CARNARVON 3-4, Carnarvon-skou. Annemarie Mostert, tel. 053 382 3515, sel 083 321 3862. E-pos: carnarvonskou@gmail.com OTTOSDAL 7-9, Ottosdal-vriendskapskou. Beeste: Willem Weld-hagen, sel 082 863 6690. Skape: Wimpie Rossouw 083 305 0090. Industriële uitstallers: John Tait, sel 082 572 3951. Stalletjies, vermaak en algemene navrae: Lizette Scholtz, sel 018 571 0104…