Indholdsfortegnelse for 20-Jan-17 i Landbouweekblad

GROEN IS TABOE Onvolwasse avokado’s wat nie behoorlik gaan ryp word nie, sal voortaan van varsproduktemarkte verwyder word, waarsku mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van Subtrop. Hy sê dit is onwettig om vars produkte wat nie aan wetgewing voldoen nie, te verkoop. Die Regering se nuwe inspeksiediens wat deur die maatskappy Prokon behartig word, gaan vroeë avokado’s toets. Donkin maan kwekers om seker te maak hul vrugte voldoen aan volwassenheidstandaarde voor dit gepluk word. Kontak Subtrop by tel. 015 307 3677. KIEM-KOMMER Die Nasionale Dieregesondheidsforum waarsku dringende stappe is nodig teen antibiotika-weerstandigheid. Die forum het op ’n onlangse vergadering gesê daar is tans geen sentrale punt van waar bevindinge oor weerstandigheid uitgeruil kan word nie. Twee departemente — Landbou, Bosbou en Visserye en Gesondheid — is tans gesamentlik vir sulke…

Die gebruik van landbougrond in die Oos-Kaap is beslis nie optimaal nie, maar daar is tog heelwat gunstige neigings in landboubedrywe in dié provinsie, volgens die Agbiz-ekonoom mnr. Wandile Sihlobo. Volgens data van die Melkprodusente-organisasie was die Oos-Kaap in 2015 die grootste melkproduserende provinsie in Suid-Afrika en het nagenoeg 30,6% van die land se melk gelewer. Dit was ’n toename van 3% teenoor die vorige jaar. Die provinsie se melkboere is nadelig geraak deur verlede jaar se droogte, maar daar kan vanjaar herstel wees. Dan neem die aantal nuwe kommersiële produsente toe, veral van graan en oliesaad, by Matatiele, Ugie en Maclear. ’n Aantal van dié boere het voordeel getrek uit die steun van landbougroepe en private beleggers, soos onder meer Graan SA met sy boere-ontwikkelingsprogram en Old Mutual se…

Die brand is veroorsaak deur ’n smeltdraad wat afgebrand het as gevolg van ’n foutiewe Eskom-transformator op die plaas Botuin. DIE brand wat ses dae lank oor die Nuwejaartyd op plase in die Roggeveld tussen Calvinia en Middelpos gewoed het, het sowat 25 000 ha veld verwoes. Die sewe boere wat geraak word, het dringend voer nodig, sê mnr. André Steenkamp van die plaas Elandsfontein en mnr. Willem en me. Huibrey Theron van die plaas Droëkloof. Steenkamp sê die brand het alles verwoes. “Van goeie weiveld het net as en klippe oorgebly.” Die Therons, wat die helfte van hul weiveld in die brand verloor het, sê dit is ’n kritieke weidingstyd omdat die meeste van hul Merino-ooie dragtig is en vanaf Maart begin lam. Hulle trek nog met hul vee…

1 ZAMBIË EN ZIMBABWE | Kommandowurm-inval Daar was teen druktyd kommer dat die gevreesde kommandowurmplaag wat net voor Nuwejaar in die noorde van Zambië uitgebreek en vroeg vanjaar na Zimbabwe versprei het, laasgenoemde se hele mielieoes kan verwoes. Me. Dora Siliya, minister van landbou in Zambië, het verlede week in Lusaka bekend gemaak sowat 124 000 ha van die 1,4 miljoen ha mielies wat in die land aangeplant is, is geraak. In die voorafgaande week is geskat dat die wurms oor 90 000 ha versprei was. Zambiese amptenare het aan africanfarming.com gesê sedert noodmaatreëls ingestel is, het die wurms nie verder versprei nie. Intussen berig AllAfrica dat die plaag ook na die Zimbabwiese provinsie Noord-Matabeleland versprei het. Die Zimbabwiese regering het ook noodmaatreëls ingestel. Zimbabwe sukkel reeds sedert verlede jaar…

Daar is dikwels ergerlike debatte by boerebyeenkomste oor die boer se aandeel in die verbruikersrand (winkelrakprys) van voedselprodukte. Die redenasie is eenvoudig – die boer kry net 20-30% van die winkelrakprys. Dan word gesê dít is hoekom die boer nie wins maak nie. Ongelukkig is dit ’n kwaai oorvereenvoudiging van die hele prysgaping van die plaashek tot op die winkelrak. Die boer se wins is nie noodwendig hoër as sy aandeel in die verbruikersrand hoër is nie. Daar is vele faktore wat meewerk in dié prysgaping. Een groot fout is om byvoorbeeld lamstjops se prys op die winkelrak te vergelyk met die karkasprys van die lam. Daar is al baie daaroor geskryf en navorsing gedoen. Jy moet die “bloktoets” op die karkas doen, elke snit se verkoopprys in ag neem…

Dis een van die grootste suksesverhale in bewaring in Afrika en dalk selfs wêreldwyd, gesels mnr. Norman Adami geesdriftig oor Suid-Afrika se besluit om in die middel 1900’s ’n beleid van volhoubare gebruik vir wild aan te neem. Dit het aan wild ’n waarde gekoppel en private eienaarskap moontlik gemaak. Danksy dié stap het wildgetalle in die land sedertdien van sowat 500 000 diere tot sowat 18 miljoen diere vandag gegroei. “Daarvan is 6 miljoen in die land se nasionale en provinsiale parke en die res op private plase wat oor bykans 17 miljoen ha tot 20 miljoen ha strek.” Suid-Afrika het 10 000 tot 12 000 wildplase. Norman, voorheen ’n grootkop by SAB en deesdae eienaar van Nyumbu Game naby Brits, was ’n spreker op Wildswinkel se inligtingsdag op…

Pogings die afgelope jare om weer met die samewerking van die Regering landbouversekering gereed te kry waarmee boere hul oeste teen natuurlike rampe, soos droogtes en vloede, kan verseker, was tot dusver onsuksesvol. In die 1970’s het die Regering landbouversekering ingestel wat gegrond was op ’n rand-vir-rand-subsidie, met die samewerking van private versekeringsmaatskappye. Hierdie skema was egter onsuksesvol weens die groot finansiële gevolge vir lede en omdat baie boere eerder verkies het om ondersteuning via ramphulpskemas van die destydse Departement van Landbou te kry. Mnr. Kosie van Zyl is ’n kenner van landbouwetgewing en voormalige raadgewer by Agri SA. Hy het ’n paar jaar gelede ’n studie gedoen oor die potensiële rol van oesversekering in die Suid-Afrikaanse landbousektor binne die konteks van rampbestuurwetgewing en die Land Bank se finansiële strategie…

Daar bestaan reeds goeie riglyne vir die doeltreffende gebruik van bioberokingsgewasse in intensiewe stelsels. In hul referaat, “Biofumigation for the control of soil-borne diseases”, gee mnre. John Clarkson, Vincent Michel en Roy Neilson, navorsers van Engeland, Switserland en Skotland, die volgende raad aan boere: • Stel vas wat die verhouding tussen glukosinolaat (GSL), isotiosianaatvlakke (ITC) en die onderdrukking van patogene organismes is. Met ander woorde verstaan die probleem en die gewas wat dit moontlik kan oplos. • Kies die regte bioberokingsgewas of -produk. Soos vroeër genoem, bevat alle koolgewasse nie hoë konsentrasies glukosinolaat nie, of stel nie isotiosianaat vry as die selwande gebreek word nie. • Span optimale gewaspraktyke in. Omdat groot hoeveelhede materiaal nodig is vir welslae met bioberoking, moet saaidigtheid, saaityd en bemesting reg wees. Navorsing toon byvoorbeeld…

WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JULLE AL GENEEM HET? Die onderlinge samewerking van die groep bevoordeel almal. As sekere genetiese eienskappe in ’n stoetery-eenheid ontbreek, kan dit dadelik by die medelede verkry word tot voordeel van teling. Die voordeel vloei deur tot op kuddevlak, waar die ware inkomste van skaapboerdery lê. – DIEDERIK WAT IS JOU GROOTSTE UITDAGINGS? Die gewigtigste besluit is die seleksie van teelramme, wat ’n seisoen se lammeroes kan beïnvloed. Die keuse van kultivars van die voergewasse vir die diere is belangrik. En verder maak veediefstal en roofdiere die lewe van die skaapboere moeilik. – NIEL EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Die samewerking bevoordeel die aanbied van gesamentlike produksieveilings in Februarie en in September. Op die eerste veiling word ramme en ooie aangebied en op die tweede…

Dit is nie net in die KwaZulu-Natalse Middelland waar wyn gemaak word nie. Teen die voet van die Drakensberg naby Winterton het mnr. Mauritz Koster, mede-eienaar van die Cathedral Peakwynlandgoed, reeds in 2007 ’n proef op 2 ha met Merlot en Pinotage gedoen. Tans is daar 28 ha wingerd, waarvan 12 ha reeds in drag is. Dié plaas verbou Cabernet Sauvignon, Merlot, Pinotage, Chardonnay en Sauvignon blanc. Die Sentrale Drakensberg word ook deur die Suid-Afrikaanse wynbedryf- en inligtingstelsels (Sawis) as ’n wynstreek erken. “Ons kry die Drakensberg se koue lug in die aand, maar die dae raak baie warm op die valleivloer,” sê Mauritz. Hy glo hul swaar kleigrond wat nietemin goed gedreineer is, is ideaal vir rooiwyn. Duikers en voëls in die wingerd en ’n vrees vir hael tel…

Mnr. Mike Bosch het al diep boerderyspore in Afrika getrap. Sy ouers, wyle Pieter en Veronica Bosch, het eers by Marandellas in Zimbabwe geboer voordat hulle in 1983 na Suid-Afrika verhuis het. Hulle het die plaas Mantsole by Bela-Bela gekoop en ’n Beefmasterstoetery begin. In 1988 het hy saam met sy pa begin boer. Later was Pieter voorsitter van dié ras se telersgenootskap en Mike het hom mettertyd opgevolg. In dié tyd het Mike Afrikahoenders aangehou om bosluise van sy beeste af te pik. Toe hy agterkom hoe geslaag dit is en hoe gehard dié hoenders is, het hy ’n nuwe ras, die Boschveld-hoender (genoem na hul Boschveld-Beefmasterstoetery), met ’n driehoekkruising tussen die Venda-hoender (goeie eierprodusent), Ovambo-hoender (gehard) en Matabele-hoender (besonder groot) geteel. Hierdie hoenders het só gewild geword dat…

ONKRUID CHARLIE REINHARDT STRYD TEEN VAALBOS EN SEKELBOS Ons boer op Groblersdal met wild en het ’n groot probleem met vaalbos en in ’n mindere mate met sekelbos. Ons gebruik twee tegnieke om die vaalbos te verwyder. Die eerste tegniek is om die bome met ’n TLB (veeldoelige laaigraaf) om te stoot en dit dan op ’n hoop te kry. Dié tegniek is die vinnigste en goedkoopste, maar het ’n groot impak op die veld daaronder. Die tweede tegniek is om die bome deur werkers te laat afsaag en die bome ook op ’n hoop te pak en met die TLB die wortelstelsel uit te grawe. Dié metode is stadiger en kos meer, maar het nie so ’n groot impak op die veld nie. Met die eerste metode bly die…

Pynappel-enpiesangkoek Hierdie koek is ’n variasie op die bekende Hummingbird-koek, wat sy oorsprong in Jamaika het, maar veral gewild is in die suide van Amerika. Wat hierdie variasie anders maak, is dat die pekanneute in die beslag vervang word met klapper, wat die koek aansienlik goedkoper maak om te bak, maar niks van die smaak wegneem nie. Om die vars pynappel in die beslag te proe, gebruik ek net ’n bietjie kaneel en geen ander speserye nie. Die koek word net lekkerder hoe langer dit staan. Vir my is die geur op dag twee of drie op sy beste. Beslag 230 g sagte botter 500 ml ligbruinsuiker 15 ml vanieljegeursel 4 ekstragroot eiers 750 ml koekmeel 250 ml klapper 7 ml bakpoeier 5 ml koeksoda 5 ml kaneel 3 ml…

Van links is me. Jacqui Heeks van Spilo Technical Textiles en mnre. Dirk Louw van Sebulon Boerdery in die Sandveld, en Pieter Ferreira en Jason Carroll van Boschendal. Van links is mnre. Graham Leslie van Real IPM, Martin Geldenhuys van Geldenhuys-boerdery en Marius Rust van Rust-boerdery. Van links is mnr. Justin Platt, besturende direkteur van Zylem, me. Jean Kuiper, hoofbestuurder van Real IPM, mnre. Graeme Sait van Nutri-Tech Solutions en Nico Uys van Probio. Van links is mee. Julia Delport van Arrum Fresh, Alison Pohl en Brigitte van Dyk, albei van Woolworths. Van links is me. Jean Kuiper, hoofbestuurder van Real IPM, mnre. Tollie Nel van Newcastle en Francis Steyn van die Wes-Kaapse departement van landbou.…

Melkboere beleef ’n ongunstige melk-tot-voerprysverhouding wat produksiegroei belemmer. Te en einde November verlede jaar is verwag dat totale melkproduksie vir 2016 3% laer as in 2015 kon wees, toe produksie met 6,4% gegroei het. Verlede Oktober was produksie 4,4% hoër as ’n jaar gelede, maar totale produksie van Januarie tot Oktober was steeds 1,7% laer as dieselfde tydperk die vorige jaar. Dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), het in die November-Desember-verslag oor markaanduiders gesê die herstel in produksie in September en Oktober was onder meer danksy gunstiger toestande in weidingsgebiede. Verder hetdie vergelykende laer syfers vir dié twee maande in 2015 ook ’n rolgespeel dat syfers beter lyk. Droër toestande en beperkte besproeiingswater sal egter na verwagting verdere produksiegroei bly belemmer, terwyl hoë graanpryse en skaars ruvoer steeds…

GAUTENG CARLETONVILLE HONINGKLIP (178) 104 ha, aan Keoma-trust, van Braai Perfect (Edms.) Bpk., R3 800 000. RIETFONTEIN (33) 38 ha, aan A.A. en M.D. Botha, van A.M. en D.S. Jacobs, R1 276 000. NIGEL BOSMANSKOP (293) 248 ha, aan Keerom Akkerbou, van K.L. Groenewald, R7 000 000. PRETORIA HARTEBEESTFONTEIN (123) 22 ha, aan J.H.P. Squire, van J.H. Breytenbach, R1 700 000. JAKKALSFONTEIN (531) 22 ha, aan Home Mecca (Edms.) Bpk., van H&B Plant Hire, R1 550 000.JR (417) 21 ha, aan Mapheello-Enterprise and Distributors, van A.S.E. en P.D. Vorster, R1 000 000. THE WILLOWS (340) 22 ha, aan Small Spider (Edms.) Bpk., van Enrok-trust, R5 700 000. UITVLUGT (79) 22 ha, aan G.E. en J.S. Swanepoel, van G.J.N. Basson, R1 500 000. KAMEELZYNKRAAL (547) 140 ha, aan Metacine, van Delta…

‘Al wanneer dit te laat is om in te ent, is wanneer die dier reeds die siekte het.’ DR. DANIE ODENDAAL, direkteur van die Veearts Netwerk, oor die risiko’s van insek-oordraagbare siektes ná die reën. Bl. 16 ‘Die veld wat afgebrand het, was ons somerweiding wat ons moes deurdra tot April en Mei.’ ME. HUIBREY THERON van die Roggeveldse plaas Droëkloof oor die brande daar. Bl. 17 ‘Niemand kan my sê waar daardie geld lê nie.’ MNR. DOUGLAS STERN, voorsitter van Agri Oos-Kaap, oor die R19 miljoen in droogtehulp wat die nasionale Regering aan die provinsie bewillig het. Bl. 15 ‘Hoe ryper die druiwe, hoe groter die potensiële rookskade, want die skade kom gewoonlik voor in die laaste maand voor parstyd.’ ME. KARIEN O’KENNEDY van die Universiteit Stellenbosch oor rookskade…

‘KOMMERSIËLE LANDBOU MOENIE KLEINBOERE VERDER ONDERSTEUN’ Die kommersiële landbou kan nie die Regering se program vir kleinboere verder ondersteun, net om uiteindelik hul plase aan dié boere af te staan nie, meen die landbou-ekonoom mnr. Fanie Brink. SENSEI skryf: Fanie is reg. Die georganiseerde landbou volg ’n paaibeleid met die staat. Mnr. Max Price, rektor van die Universiteit van Kaapstad, volg dieselfde strategie, en die gevolg is dat die EFF oor hom hardloop. Dié paaibeleid speel in die hande van die anargiste. ’n Paaibeleid kan slegs doeltreffend wees indien die organisasie in ’n posisie van mag is. Die georganiseerde landbou sal moet begin onderhandel uit ’n posisie van krag en ophou met sy onsuksesvolle paaibeleid. Die landbou sal sy regte deur regsoptrede moet vestig en dan uit ’n posisie van…

PERDESIEKTE | Kuruman onder kwarantyn ’n Gebied van 30 km rondom die Noord-Kaapse dorp Kuruman is onder kwarantyn nadat ’n moontlike geval van perdesiekte daar aangemeld is. Dit beteken dat perde of donkies tot verdere kennisgewing nie in of uit die gebied beweeg mag word nie. Mnr. Phemelo Manankong, kommunikasiebeampte van die Noord-Kaapse departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, sê die departement se veeartsdiens het monsters by drie perde geneem en na die Onderstepoortlaboratorium gestuur om getoets te word. “As die uitslag van die toets negatief is, sal die kwarantyn opgehef word. As die uitslag positief is, sal die kwarantyn 60 dae lank nadat die laaste perd van die siekte gevrek het, geld.” Simptome van perdesiekte sluit in asemhalingsprobleme, ’n geswelde kop, skuim by die neus en skielike vrekte.…

AFRIKALANDE wat meen ’n drieledige vryehandelsgebied, die Tripartite Free Trade Area (TFTA), gaan vanjaar al realiseer, is waarskynlik ooroptimisties, sê die handelsadviesdiens XA International Trade Advisers. Mnr. Donald MacKay, direkteur van XA, het in reaksie op die verwagting dat die TFTA vanjaar in werking sal tree, gesê die eerste deel van die ooreenkoms wat handel oor voornemens en die aanloop tot die ooreenkoms was die maklike deel. “Die moeilike deel is onder meer die onderhandelinge oor die jaarlikse uitfasering van tariewe in die onderskeie markte. Dit kan lank draal.” Die TFTA behels ’n voorgestelde vryhandelsgebied wat 26 Afrika-lande raak binne die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG), die Oos-Afrika-gemeenskap (EAC) en die Gemeenskapsmark vir Oos- en Suider-Afrika (Comesa). Dié lande het ’n gesamentlike bevolking van 625 miljoen mense en ’n totale bruto binnelandse…

RYP en hael het die aartappeloes effens later en kleiner gemaak, wat ’n onverwagte meevaller vir aartappelboere gebring het. Volgens statistieke van Aartappels Suid-Afrika het die gemiddelde prys vir ’n 10 kg-sakkie van R41,18 op 3 Januarie tot R51,75 op 9 Januarie toegeneem. Die volume op nasionale markte het oor dieselfde tydperk gehalveer van 718 000 ton op 3 Januarie tot 359 000 ton op 9 Januarie. Dié styging volg skaars twee maande nadat Landbouweekblad laat in November voorspel het dat die gemiddelde prys nie sommer bo R35 per 10 kg-sakkie sal styg nie. RYP EN HAEL Mnr. Gerhard Posthumus, uitvoerende hoof van WesGrow, ’n moer-en-tafelaartappelbemarkingsmaatskappy, blameer ongunstige weersomstandighede vir die kleiner aanbod aartappels op nasionale markte. “Tans is dit hoofsaaklik die Vryburg- en Petrusburg-gebiede wat aartappels lewer. Vryburg het…

D it is nou die tyd van die jaar wat die meeste van ons reeds begin om ons nuwejaarsvoornemens te vergeet. Die vakansie is net ’n vae herinnering en die daaglikse probleme by die werk en die skool druk ons reeds teen die grond vas. Dit is ook die tyd wanneer die Kersgevoel uit ons murg is en ons weer begin kla en blameer. Dit is iets waarmee ons baie goed is: Om die sleg en die foute rondom ons raak te sien en ons omstandighede verantwoordelik te hou vir ons probleme. Miskien moet ons vanjaar met net twee nuwejaarsvoornemens deurdruk. Kom ons onderneem om vanjaar elke dag ons oë oop te hou vir dít wat goed is, en kom ons maak elkeen ’n verskil aan ons eie toekoms. Tussen…

‘OM ’N VERSKIL TE KAN MAAK’ Akademie kom eerste, maar die Bergview-kollege se kernbesigheid is nie net om leerlinge vir verdere studie en ’n loopbaan toe te rus nie, maar om uiteindelik uitnemende ouers te wees “wat ’n verskil maak waar hulle ook al gaan”. Só stel dié private hoërskool van Matatiele, aan die grens tussen die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal, sy amptelike missie. Om ’n verskil in jou gemeenskap te maak, is nie toevallig nie ook die lewensleuse van mnr. Braam van Tubbergh, afgetrede onderwyser en boer van die omgewing. Hy het Bergview-kollege ’n dekade gelede basies uit sy eie sak begin toe daar nie ’n ander heenkome was vir die graad 7’s van die Bergview-laerskool, waar hy in daardie stadium skoolhoof was, nie. Dit was in 2007. Met 52…

Tyd is belangrik. Elke dag moet sekere take verrig word om die sukses van ’n saaiboerdery te verseker, sê mnr. Roelof van der Merwe. Die grond waarop hy boer, is oor die Vaalhartsskema versprei. Hy skryf die boerdery se sukses toe aan die raad wat hy van sy oorlede pa gekry het. “Vra. Wat jy nie weet nie, weet iemand anders dalk en dit kan jou help. Gebruik suksesvolle mense as raadgewers en pas hul raad aan by jou toestande.” Roelof meen ’n boer moet betroubare insetverskaffers se raad volg. “Hulle is mense wat jy nie net kán vertrou nie, maar wat jy wel heelhartig moet vertrou.” Saad-, kunsmis- en gifverteenwoordigers is deel van Roelof se wenspan. Hy sê ’n verteenwoordiger moet die regte aanbevelings kan maak vir sy toestande,…

Me. Laurie Smorthwaite van die wynlandgoed Abingdon in die KwaZulu-Natalse Middelland het in 2015 die KZN School of Wine gestig wat WSETkwalifikasies (Engeland se wyn-enspiritualieë-onderwystrust) aanbied. “My studies by die WSET het my uitkyk op wyn heeltemal verander. Die skool staan baie tyd af aan die manier waarop wyn geproe word en die beoordeling van die gehalte en karakter van die wyn. ’n Wynmaker kan maklik ’n objektiewe gehalte- en karakteroogmerk vir sy eie wyn ontwikkel as hy of sy die karakter van wyne uit verskillende streke van die wêreld kan herken,” sê Laurie. Die KZN School of Wine beywer hom daarvoor om wynmakers in KwaZulu-Natal by te staan om hul potensiaal te ontwikkel. NAVRAE: Me. Laurie Smorthwaite, webwerf: www.kznschoolofwine.co.za; sel 060 349 7732.…

WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om te diversifiseer. Buiten my kommersiële bees- en hoenderboerdery bemark ek verskeie planne. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Moet nooit ingee nie; druk deur. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om nie altyd my eerste instink te volg nie. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Entstof vir plaasdiere, want dieresiektes gaan ’n groot probleem word weens die opbouende weerstand teen antibiotika. Die veranderings vind té vinnig plaas vir die wetenskap om by te hou. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME IN BOERDERY? Om die koste van produksiemiddele te beperk. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Om die voordele in die nadele raak te sien en geld daaruit te maak.…

Hoe het jy begin boer? Ek was in die weermag in ’n ongeluk en was daarná vir vyf jaar, en 18 operasies, buite aksie. My pa het vir ’n ou geboer, maar nie grond besit nie. Ek het in daardie tyd ou trekkers en voertuie gekoop en opgebou om geld te maak en besig te bly. Naderhand het ek my eie stukkie grond gekoop – eers 20 ha, toe 40 ha, toe 60 ha. Ek het met Boerbokke gespekuleer en vir ander mense pynappels vervoer, maar besef toe ek moet eerder my eie pynappels plant. Ek het in 1986 op baie klein skaal begin. Dit het my grys hare gegee, maar tot baie ander besighede gelei. Met watter kultivar boer jy? Die Queen-pynappel. Toe ek begin boer het, was daar…

DIT lyk asof die komende rosyntjie- en sultanaseisoen goeie vooruitsigte het, maar ná die storm wat vroeg verlede jaar groot skade in die belangrikste produksiegebiede aangerig het, is belanghebbendes versigtig om te vroeg opgewonde te raak. Volgens mnr. Dappie Smit, hoofbestuurder van Droëvrugte Tegniese Dienste, kan die bedryf meer as 60 000 ton rosyne en sultanas in die komende seisoen bemark. Dit is ’n toename van meer as 20% teenoor die 50 000 ton wat verlede jaar geoes is. “Die reën hetons verlede jaar op die verkeerde tyd gevang. ’n Oes watmeer as 70 000 tonbeloofhet, hetnie eens 50 000 tongehaal nie.Die gehaltewas egter goed en weens teëspoed in ander lande watgroot belanghebbendesindie internasionale rosyntjiemark is, wasdie prysendie wisselkoersook in ons guns,” sê Smit. Volgens mnr.Leon Laubscher, landboubestuurder vanSADroëvrugte, is…

1/3 Volgens die jongste beskikbare data het Suid-Afrika verlede November slegs ’n derde van sy sojapersvermoë gebruik. Die bedryf belê sedert 2012 in sy persvermoë ten einde invoer te verminder en plaaslike produksie te stimuleer. Weens verlede jaar se droogte is slegs 741 550 ton sojabone geoes, teenoor 1 miljoen ton in 2015. Verder kon voermaatskappye goedkoop oliekoek invoer. – Agbiz 34,2m. ha Die Amerikaanse departement van landbou (USDA) verwag rekord-sojaboonaanplantings van 34,2 miljoen hektaar in die huidige produksiejaar, volgens sy eerste oesskatting. Dit sal die tweede jaar agtereenvolgens wees waarin Amerika meer as 4 miljard skepels (sowat 108,9 miljoen ton) soja kan oes omdat sojapryse hoër is as mieliepryse. Vyf persent minder mielies en 3% minder koring kan geplant word. – USDA 34% Sowat 704 700 ton pimperneute sal…

Die verkoop van hoogs bederfbare kommoditeite, soos groente, word met sekere werklikhede geassosieer. Een daarvan is onbuigsame prysbepaling. Dit beteken die prys moet aansienlik meer wissel om die balans tussen vraag en aanbod in so ’n mark te herstel. In ’n tipiese jaarlikse siklus sal daar dus groot prysskommelings wees. ’n Reaksie daarop kan wees om onbuigsaamheid as nadelig vir die stabiliteit van die aanbodketting te beskou. Baie mense meen ’n boer sal bevoordeel word as hy sy produkte se pryse vasmaak en sy lojaliteit aan ’n koper toesê. Dit beteken die boer moet ’n termynkontrak met ’n verskaffer beding deur die prys én die volume vir die termyn te waarborg. Die ander standpunt is dat ’n boer in dié onbuigsame wêreld net op die kontantmark moet handel dryf. Dit…

REIVILO — ’N WARE BOEREDORP Op die Noord-Kaapse dorp Reivilo het bykans elke inwoner ’n boerderytjie met meestal melkbeeste op sy eiendom aan die gang. Dit maak dit seker al dorp in die land waar ’n mens terselfdertyd dorpenaar én boer is. Inwoners word aangemoedig om te boer. Die dorpsmeent beslaan byna 3 000 morg (2 500 ha) weiveld wat in kampe ingedeel is. Elke inwoner kan tien koeie en tien kalwers aanhou teen billike maandelikse weigeld van 15c per koei en 5c vir ’n kalf. Die dorpserwe beslaan elk ’n half morg, maar die meeste dorpsboere het twee of drie erwe langs mekaar. Daar is geen sentrale waterbron nie. Elke erf het ’n windpomp of twee met ’n opgaardam van sink of beton. Tot onlangs was die belasting op…

NOORD-KAAP | ‘Die aarde is geweldig droog ’ Die somerreëngebiede van die Noord-Kaap het “kol-kol en streep-streep” reën gekry, sê mnr. Danie Jacobs, voorsitter van Agri Namakwaland. Neerslae van 10 mm tot 50 mm is gemeet, dikwels by reënmeters wat net ’n paar meter van mekaar staan. Goeie opvolgreën sal bepaal of vanjaar beter as verlede jaar is, toe daar net in Januarie baie swaar reën was. “Dié reën het baie boere gehelp, maar omdat daar nie opvolgreën was nie, is daar nie ruveselreserwes op die veld nie. Die aarde is geweldig droog. Ons het ’n groot behoefte aan water.” Me. Theresa de Vries van die plaas Boskop, Brandvlei, sê hulle het in die eerste week in Januarie 15 mm en 25 mm reën op verskillende plekke gemeet. Dit is…

NÁ goeie reën oor groot dele van die land waarsku veeartse boere om betyds hul vee teen insekgedraagde siektes, soos knopvelsiekte, drie-dae-stywesiekte en veral slenkdalkoors, in te ent. “Al wanneer dit te laat is om in te ent, is wanneer die dier reeds die siekte het. Andersins is dit nooit te laat nie,” sê dr. Danie Odendaal, direkteur van die Veearts Netwerk. Hy sê dit duur twee weke om ’n dier wat nog nie vantevore teen knopvelsiekte ingeënt is nie, ten volle te beskerm nadat die dier ingeënt is. Diere wat voorheen daarteen ingeënt is, sal binne twee dae immuniteit ontwikkel. “Die entstof teen drie-dae-stywesiekte is soortgelyk, maar boere hoef nie elke jaar teen die siekte in te ent as hul diere reeds daarteen ingeënt is nie. Verse wat voorheen…

‘In ’n poging om hierdie inkomste te vermeerder, is al hoe meer aandag gegee aan projekte om plaasprodukte te ontwikkel. Hierdie afdeling het met 18% gegroei.’ KRIMPENDE staatsubsidies dwing die Landbounavorsingsraad (LNR) om al hoe meer op eksterne inkomste staat te maak om sy navorsingsprojekte aan die gang te hou. Dr. Shadrack Moephuli, hoofbestuurder van die LNR, het met die bekendstelling van die organisasie se jaarverslag vir 2015-’16 gesê gedwonge begrotingsbesnoeiings het ’n groot impak op die raad se werk gehad. “Daarmee saam het die boekjaar saamgeval met een van die ergste droogtes wat Suid-Afrika nog beleef het. Dit het die uitvoering en die resultate van veldproewe beinvloed,” het hy gesê. Die LNR se parlementêre toelaes van die departemente van Landbou, Bosbou en Visserye en van Wetenskap en Tegnologie is…

SUSTER Salomé Kotzé van die Norvalspontstaatskliniek was só beïndruk deur ’n nuwe permakultuur-kostuin by Gariepdam se Gariep A Forever Resort dat sy besluit het iets soortgelyk hoort op ’n dorre, onbenutte stuk grond op die kliniek se terrein. Die tuin was die handewerk van mnr. Billy Kunneke van Pure Beings, ’n stigting wat die verbouing van organiese kos bevorder, maar die kliniek het geen geld beskikbaar gehad om Kunneke te betaal nie. Hy was so geesdriftig oor die idee dat hy self borge begin soek het om plante te skenk. Verder is versamelaarswyne met Gary Player se handtekening daarop by die Waschbank River Lodge naby Norvalspont deur Gerhard Vrye (DJ Skuim) van Gariep Game Services opgeveil om geld in te samel. Die tuin is in ’n blitsige tien dae voltooi.…

GRONDPLAFONNE is ’n herverspreidingsmaatreël met die doel om die grootte van ’n eiendom te beperk, ten einde meer grond beskikbaar te stel vir bestaansboere, kleinboere of opkomende boere. Verskeie ander lande – onder meer Indië, China, Taiwan en Suid-Korea – het al in ’n stadium as deel van hul grondhervormingsprogramme sulke perke op die grootte van boerdery-eenhede gestel. Van dié lande het sedertdien dié benadering laat vaar. Verskeie studies is oor die jare gedoen oor die impak van die gebruik. Tydens die drie jaar lange konsultasieproses ná die publikasie van die groenskrif oor grondhervorming in 2011 het die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming navorsing aangevra oor onder meer die beleid se implikasies vir die landbou-ekonomie. In ’n studie deur prof. Herman van Schalkwyk en mnr. Andrew Makhanete is gekyk…

Dr. Elleunorah Allsop, wat pas haar doktorsgraad op 57 verwerf het, reken daar is waarde in om ’n Ph.D. eers op ’n ryper ouderdom aan te pak. “Danksy jare se ondervinding is jou verwysingsveld soveel wyer en dit maak dit makliker om ’n mens se navorsingbevindinge beter binne die groter konteks te kan plaas.” Haar loopbaan in die landboubedryf is een wat sy nie sommer sal verruil nie – al het sy byna toevallig daarin beland weens die reëls van die destydse staatdiensburokrasie. Toe sy in 1977 aan die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad gematrikuleer het, wou sy eintlik ’n B.Sc. met dierkunde studeer. In daardie jare kon slegs mans egter om staatsdiensbeurse aansoek doen om in dié rigting te studeer. “Om die een of ander rede kon meisies…

Hulle vaar tans goed, maar hulle vra hulself gedurig af wat hulle béter kan doen. ’n Mens móét inflasie met rand en sent klop en dis waar hoëtegnologieboerdery ’n rol speel. Dit stel jou in staat om verder te kyk as net die gemiddelde, sê mnr. Gerhard Bruwer, oudste seun van mnr. Vickie Bruwer sr. van die Genade-boerdery in die Douglas-omgewing, wat verlede jaar aangewys is as ’n GWK-ikoon in die gewasproduksie-afdeling. Die boerdery verbou 2 000 ha elk mielies en koring, 160 ha aartappels (50% vir verwerking, 30% vir moerproduksie en 20% vir die varsproduktemarkte), 900 ha lusern, 250 ha grondboontjies, 250 ha saadsonneblomme en 70 ha pekanneute. Hulle boer ook met sowat 800 Bonsmarakoeie en rond beeste in hul eie voerkraal af. Sedert hulle hoëtegnologie-boerderybeginsels begin toepas het,…

Volgens die Amerikaanse ruimte-agentskap, Nasa, sou verlede jaar heel moontlik die warmste jaar in menseheugenis gewees het. Nes 2015, 2014 en 2013 . . . Hoewel party mense nog beweer dat aardverhitting en klimaatsverandering nie die gevolg van menslike bedrywighede is nie, is die korrelasie tussen die verandering in oppervlaktemperatuur en die konsentrasie koolstofdioksied in die atmosfeer, soos aangedui in die GRAFIEK , duidelik. Teen dié agtergrond is dit hoogs waarskynlik dat hierdie rekordneiging vanjaar voortgesit gaan word. As mense oor klimaatsverandering praat, word die impak daarvan op stygende seevlakke, die verlies aan ysbeerhabitatte en dalende voedselproduksie benadruk. Verder word daar klem gelê op stygende seetemperature en word die aanname van grootskaalse droogte dikwels gemaak. Die groter waarskynlikheid vir buitengewone weerverskynsels is egter ’n aspek van klimaatsverandering wat dikwels onderbeklemtoon…

WATERBESPARING WEES WYS MET GEBRUIK VAN GRYSWATER Stelsels vir die gebruik van gryswater is te duur en te ingewikkeld dat almal dit kan installeer, sê me. Esther Jacobs, ’n Bloemfonteinse argitek wat in volhoubare ontwikkeling spesialiseer. Wetgewing bepaal gryswater mag nie langer as 24 uur opgeberg word nie om te keer dat dit vrot word. Gevolglik is dit vir Jan en alleman ingewikkeld om sulke stelsels te bedryf. Esther se maatskappy Slightly Greenish wil mense met kennis en gereedskap toerus om volhoubaarder te kan leef. Sy het besef daar is ’n behoefte aan ’n bekostigbare en eenvoudige produk om gryswater te kan hergebruik. Só is die gepatenteerde Water Warrior gebore. Dit behels ’n koppelstuk waarmee ’n mens ’n 25 mm-tuinslang maklik aan ’n 50 mm-dreinpyp kan koppel en só jou…

1 Grootkampioen-parkperd, Mr Mojive. Eienaar: Willow Tree Saddlebreds (sel 082 674 3784), George Borcherds-stal, Middelburg, Oos-Kaap. Vertoner: Me. Riekie Engelbrecht. 2 Kampioen (vyfgang, kinders), Shrek. Eienaar: Mnr. Arnold Naudé (me. Glenda Koen, sel 082 578 7610), Crystal Anvil-stal, Bethlehem. Vertoner: Christine Naudé. Naudé het ook die grootkampioen (driegang), Never Say Never, vertoon. 3 Grootkampioen (vyfgang), Touch Me Twice. Eienaar: Human Auto (mnr. C.J. du Plessis, sel 082 820 0162), C.J. du Plessis-stal, Bethulie. Vertoner Mnr. C.J. du Plessis. 4 Grootkampioen (enkeltuig), Mr World’s Aprilla. Eienaar: Mnr. De Wet Human (sel 082 800 1430), Brenhindy-stal, Bainsvlei, Bloemfontein. Vertoner: Me. Delande Human. 5 Grootkampioen (siertuig), Great Balls of Fire. Eienaar en vertoner: Me. Luci Nouwens (sel 083 635 9459), Image Countystal, Clarens.…

Redelikheid en ordentlikheid het nog nooit tweede gekom nie. Om iemand ’n tweegesig te noem, is ’n baie onvleiende opmerking. Dit beteken jy moet so iemand liefs nie vertrou nie. Wanneer hy vandag vir jou ’n goeie gesig wys, beteken dit nie dat hy môre dieselfde sal doen nie. Wyle dr. Koot Vorster het by geleentheid aan ’n groepie jong dominees gesê: “Broers, julle moet vir daardie man bid, maar wanneer julle bid, onthou om altyd die een oog oop te hou.” Waarskynlik wou hy op sy kenmerkende manier sê dat sommige mense selfs nie onder gebed vertrou kan word nie! Hierdie tweegesig-houding geld nie net vir individue nie. Daar is allerlei groeperings van mense wat vaardighede ontwikkel om dubbele rolle te vertolk. Iemand het selfs gepraat van straatengele wat…

MNR. KONING SCHOLTZ (87), ’n voormalige voorsitter van die Persie-skaaptelersgenootskap en voorsitter van die landgoed Salmonsfontein naby Douglas is verlede jaar oorlede. Luidens ’n verklaring van die Persie-skaaptelersgenootskap het Scholtz vir sy familie, oudhede (hy het Africana-meubels, outydse plaasgereedskap en werktuie en outydse plaashekke versamel) en sy Persieskape geleef. Hy was onder meer ’n direkteur van die destydse Douglas Koöp (nou GWK), die destydse SA Karakoelkoöperasie (nou KLK), raadslid van die internasionale Karakoelsekretariaat en van die Swartkop-Persietelersgenootskap. Hy was ook voorsitter van verskeie kultuurorganisasies, onder meer die McGregor-museum en die William Humphreys-kunsgalery (albei op Kimberley) en die Noord-Kaapse Kultuurraad. Nie net was Oom Koning, soos almal hom geken het, bekend vir sy Persies nie, maar hy het die oudste en grootste Persiekudde in die land gehad. Die eerste Persieskaap in…

’n Sterker rand-dollar-wisselkoers, tesame met ’n prysdaling in die aktiewe bestanddele van onkruid- en insekdoders kan dalk ’n prysverligting vir Suid-Afrikaanse boere inhou. Mnr. Corné Louw, senior ekonoom by Graan SA, sê die rand vertoon op ’n jaargrondslag tans beter as teenoor die ooreenstemmende tyd verlede jaar toe ’n sterker dollar prysdalings in die aktiewe bestanddele geneutraliseer en tot prysstygings in die Suid-Afrikaanse mark gelei het. “As die wisselkoers van Desember 2015 tot Desember verlede jaar vergelyk word, is die rand nou 7,7% sterker. Dit beteken dat plaaslike produksiemiddele vanjaar goedkoper sou gewees het as ’n jaar gelede indien die internasionale pryse van aktiewe bestanddele dieselfde sou gebly het,” sê Louw. Hy sê die prys van glifosaat, wat veral in Roundup-produkte gebruik word, het egter vanaf November tot Desember verlede…

ALGEMEEN 20 JANUARIE: Veldramveiling. Jansenville. Angora-stoettelersvereniging. E-pos: samga@angoras.co.za 24-28 JANUARIE: Sentraalbinnelandse Boerbokskou en -veiling. Afridome, Parys. Eric Dugtig, sel 079 498 7427; Retha Calitz, sel 083 462 3482; Gerald Calitz, 083 502 0227. E-pos: sentraalbinne landboerbokklub1@gmail.com 26 JANUARIE: Veldramveiling. Graaff-Reinet. Angora-stoettelersvereniging. E-pos: samga@angoras.co.za KURSUSSE 23-25 JANUARIE: Kunsmatige inseminasie (beeste). Krugersdorp* 23-25 JANUARIE: Kettingsaagoperateur. Mobiele kursus.** 24-26 JANUARIE: Driedagkursus in bewaringslandbou. Foundations for Farming – Gateway to Africa, Beulah-park, Gauteng. Neill Jackson, tel. 082 407 6774. E-pos: neill@foundationsforfarming.org 26 JANUARIE: Dragtigheidswaarneming: Beeste. Krugersdorp.* 26-27 JANUARIE: Randsnyeroperateur. Mobiele kursus.** 27 JANUARIE: Kalfgrootmaak. Krugersdorp.* 30-31 JANUARIE: Besproeiingsonderhoud. Mobiele kursus.** 30 JANUARIE-1 FEBRUARIE: K.I. Skape/bokke. George.* 31 JANUARIE-1 FEBRUARIE: Kursus in die vervaardiging van jogurt and maas. LNR, Irene. Annetjie Loubser. E-pos: aloubser@arc.agric.za; tel. 012 672 9153. 1-3 FEBRUARIE: Trekkerinstandhouding. Mobiele kursus.** 2-3…

FEBRUARIE WILLOWMORE 9-10, Willowmore-skou. Boerbok, Angorabok, Merino, Dorper, jeugskou, biertuin, uitstallings, skoudans. Kobus Lötter, tel. 044 956 1009, sel 082 432 2393. VICTORIA-WES 9-11, Victoria-Wes-skou. Sel 082 940 8231. Stalletjies: Alicia, sel 079 469 6443. E-pos: vicweslandbou@gmail.com RIVERSDAL 15-18, Riversdal-skou. Betsie van Noordwyk, tel. 028 713 1215, sel 072 015 9671. E-pos: skou@riversdaler.co.za WILLISTON 23-25, Williston-skou. Belinda Els, tel. 053 391 3005, sel 082 613 3137. E-pos: willistonskou3@gmail.com MAART SWELLENDAM 2-4, Swellendam-skou en damesoggend. Miriam Bas-son, sel 082 788 6544. CARNARVON 3-4, Carnarvon-skou. Annemarie Mostert, tel. 053 382 3515, sel 083 321 3862. E-pos: carnarvonskou@gmail.com OTTOSDAL 7-9, Ottosdal-vriendskapskou. Beeste: Willem Weld-hagen, sel 082 863 6690. Skape: Wimpie Rossouw 083 305 0090. Industriële uitstallers: John Tait, sel 082 572 3951. Stalletjies, vermaak en algemene navrae: Lizette Scholtz, sel 018 571 0104…