Indholdsfortegnelse for 17-Mar-17 i Landbouweekblad

EN TOE BARS DIE BORREL . . . Eintlik moes ek hierdie brief al lankal geskryf het, maar wie kon voorspel die wildborrel gaan só vinnig bars? Sien, in die afgelope vyf jaar is daar gespog, verkoop en astronomiese winste gemaak. En as dit pap reën, dan skep ons ou volkie mos maar. Ongelukkig is dit meestal vermoënde mense wat skep. Die armes se wrewel word net al hoe groter. Skielik was daar megawildboere en konsortiums, en, soos gewoonlik, volg ons hulle slaafs na en plaas hulle op ’n podium waar die son nie behoorlik skyn nie. Ons sal mos eerder na Tiger Woods luister as na ou Baksteen de la Rey van Bethal. Geld praat. En as geld praat, luister die grotes en soek na geleenthede om nóg groter…

HOE EN WAAR SWART KOPERS PLASE KOOP Interessante inligting uit ’n grondoudit wys op sekere kooppatrone by swart mense wat van 2010 tot 2016 landbougrond gekoop het. Dié oudit, wat mnr. Johann Bornman van Agri Development Solutions (ADS) met die samewerking van Landbou.com doen, toon dat swart kopers hulle veral toespits op sekere grond in Mpumalanga, Limpopo, die noordooste van KwaZulu-Natal, die oostelike dele van die Oos-Kaap en Rustenburg en Marikana in Noordwes. Heelwat transaksies vind ook in Gauteng plaas. Hy sê dié neiging toon ’n groot korrelasie met waar swart mense hulle geskiedkundig gevestig het. Voorts koop hulle kleiner stukkies grond (minder as 50 hektaar) in dié gebiede of om dorpe. M. KRUGER skryf: Swart en wit kopers verskil nie so baie van mekaar nie. Die naweek was daar…

DIE amptelike statistieke vir plaasmoorde is beduidend laer as dié van die TLU SA. Albei dui egter daarop dat die stryd teen landelike misdaad ver van gewonne is. Volgens die SA Polisiediens was daar in die eerste drie kwartale van die huidige boekjaar (1 April tot 31 Desember 2016) 47 plaasmoorde. Volgens die TLU SA se statistiek vir dieselfde tyd was daar 53. Vir die boekjaar vanaf 1 April 2015 tot einde Februarie verlede jaar was daar volgens die polisie 49 plaasmoorde – net twee meer as die amptelike syfer tot 31 Desember. Volgens die TLU SA se statistieke, wat maandeliks bygehou word, is daar vanjaar reeds 26 mense op plase vermoor. Selfs met die polisie se konserwatiewer telling sal die amptelike syfer dus stellig hoër wees as verlede jaar.…

OM van Suid-Afrika se verwagte mielie-oorskot in die komende seisoen ontslae te raak, moet dit so vinnig moontlik landuit. In dié proses moet Afrika as ’n mark nie uitgesluit word nie, sê prof. Ferdi Meyer, direkteur van die Buro vir Voedsel- en landbou-beleid (BFAP). Hy het op Graan SA se kongres buite Bothaville gesê daar is goeie uitvoermoontlikhede in lande in die sentrale en oostelike deel van Afrika, soos Kenia en Tanzanië. “Daar is probleme met geneties gemodifiseerde (GM) mielies, maar kontrakte vir geel GM mielies sal waarskynlik moontlik wees al is daar dalk probleme met die uitvoer van wit mielies.” Hy reken as pryse R1 830 per ton bereik, sal die uitvoer van mielies begin. Dr. Erhard Briedenhann, uitvoerende hoof van MIDS (’n maatskappy wat grondstowwe aan die veevoerbedryf…

DIE Parlement se portefeuljekomitee vir arbeid het die Nasionale Ekonomiese, Ontwikkelings- en Arbeidsraad (Nedlac) se verslag oor die nasionale minimum loon sonder wysigings aanvaar. Dié verslag stel voor dat die nasionale minimum loon op R20/uur vasgestel word. Dié loon van R3 500 vir ’n 40 uur-werksweek en ongeveer R3 900 vir diegene wat 45 uur per week werk, is vasgestel deur ’n paneel wat adj.pres. Cyril Ramaphosa aangestel het om hom raad te gee oor hoeveel die loon moet wees. Die portefeuljekomitee moet nou toesien dat die nodige wetgewing ingestel word om dié loon te verwesenlik. Dit blyk egter nie ’n maklike taak te wees nie. Dit het die komitee byna vier uur gekos om te besluit of hy die verslag net so moet aanvaar of eers wysigings moet aanbring.…

1 NIGERIË| Goedkoper lenings vir jong boere Nigerië gaan die Bank of Agriculture (BOA) herstruktureer om boere se toegang tot finansiering te verbreed en jonger mense se deelname aan die landbou en landbou-ondernemings aan te moedig, sê hoofman Audu Ogbeh, Nigerië se minister van landbou en landelike ontwikkeling. “Nadat ons die bank herstruktureer het, sal die rentekoers nie hoër as 7% wees nie. Ek druk vir 5%. Die wêreldwye gemiddelde is 3%. Dit is net in Nigerië waar ons 18% tot 25% hef.” Hy meen dis onregverdig dat net die-gene wat uit ’n welvarende huishouding kom, in aanmerking kom vir finansiering, en selfs hulle moet hemelhoë rentekoerse betaal. — News Agency of Nigeria 2 ZAMBIË| Opberging-bekgeveg ’n “Vals alarm”. Dít is hoe die Meulenaarsvereniging van Zambië (MAZ) aantygings van die…

GRAAN SA het sy grondwet verander om alle boere-groepe beter te verteenwoordig. Mnr. Jaco Minnaar (foto regs), herkose voorsitter, het die hoofbestuur se konsep-voorstelle, wat op vinniger transformasie gemik is, al met die verwelkoming aangekondig. Die veranderings, wat daarop neerkom dat Graan SA se verteenwoordiging en lidmaatskap met stemreg voortaan vir meer ontwikkelende boere toeganklik sal wees, is uiteindelik eenparig deur die afgevaardigdes aanvaar. Mnr. Nico Vermaak, bestuurder van korporatiewe dienste, het verduidelik dat die veranderinge beteken dat die organisasie voortaan net twee kategorieë van lede sal hê: Studiegroep-lede (uit die studiegroepe van Graan SA se landbou-ontwikkelingsprogram) wat minder as 100 ton per jaar produseer, en kommersiële lede, wat meer as 100 ton per jaar produseer. ’n Bykomende uitvoerende bestuurslid, wat ontwikkelende boere verteenwoordig, maar nie ’n streeksverteenwoordiger is nie,…

’N TOEPASSING van Graan SA stel boere in staat om hul boerdery se data in te voer en te vergelyk met dié van sy buurman en die breër Suid-Afrikaanse mark. Mnr. Dirk Strydom, bestuurder van graan-ekonomie en bemarking by Graan SA, het op die jaarkongres op Nampopark buite Bothaville gesê dié maatstaftoepassing se waarde sal toeneem hoe meer boere dit gebruik. Van die inligting wat in die toepassing ingevoer kan word, is markinligting en data oor reënval, plantvordering, oesvordering en -kondisie. Boere sal toegang kan kry tot kollektiewe inligting op die boereverenigingvlak, asook landwye data. In die toekoms sal boere ook syfers oor produksiekoste, insetkoste en prysvergelyking kan bekom. Sowat 86% van kongresgangers het aangedui dat hulle die toepassing sal gebruik.…

Aartappels is ’n belangrike stapelvoedsel in Suid-Afrika en in die res van die wêreld. Om die probleme en geleenthede in dié bedryf te bespreek, het die Nasie in Gesprek-span onder meer met me. Immaculate Zinde, bestuurder vir produkpromosie by Aartappels SA, gesels. Hierdie bedryfsliggaam bestaan uit ’n netwerk van mense en ondernemings met ’n visie om ’n lewensvatbare aartappelbedryf in Suid-Afrika te verseker. Nasie in Gesprek bring die verbruiker nader aan die landbou. Elke week kyk die program na ’n spesifieke bedryf en hoe dit plattelandse gemeenskappe sowel as Suid-Afrika se ekonomie bevoordeel. Onderhoude met boere en hul werknemers, die sekondêre bedrywe en die georganiseerde landbou gee die kyker ’n blik op wat dit verg om kos te lewer en by die verbruiker uit te kry. Die reeks word in…

’n Brasiliaanse onderneming wat genetiese navorsing en ontwikkeling doen, Agricomseeds, maak daarop aanspraak dat hy ’n nuwe, konvensionele mieliebaster geteel het wat opbrengste met tussen 35% en 50% verhoog. Die baster, bekend as LEADGRAIN, is oor ’n tydperk van 12 jaar geteel en het ’n groot kop met byna dubbel die hoeveelheid rye en pitte wat ’n konvensionele mieliekop het. Die mielie is nie geneties gemodifiseer (GM) nie en is dus nie onderhewig aan regulasies nie, soos in die geval van GM mielies wat weerstand bied teen onkruiddoder of insekte. Volgens mnr. Jean Carlo Landivar, uitvoerende hoof van Agricomseeds, is die baster gereed vir aanplantings in Brasilië vanjaar. As die ingeteelde eienskap in net die manlike of vroulike ouerplant voorgekom het, het die mieliekoppe van 20 tot 24 rye pitte.…

Tradisionele eenman-diamantdelwerye in Noordwes en die Noord-Kaap het in die jongste jare toenemend plek gemaak vir groter maatskappye, dikwels van oorsee, wat met groter masjinerie dieper en wyer myn, ook met dinamiet. Soos in vorige droogtes, toe die delf van spoeldiamante vir talle gesinne kos op die tafel help sit het, is dit nou weer die geval. Talle boere is egter ontsteld oor die verwoesting van produktiewe landbougrond. Nie net veld nie, maar ook hoëpotensiaalsaaigrond loop deur. Hulle meen die myners oortree rehabilitasie-vereistes op flagrante wyse. Hulle laat dikwels die plekke waar klaar gemyn is net so versteurd agter, sonder enige klaarblyklike poging om dit naastenby te herstel tot die toestand waarin dit was. Oral in die gebied lê die tekens van verlate mynterreine wat dikwels nie eens gelykgemaak is…

Stuur skriftelike klagte aan die Departement van Minerale Hulpbronne se streekbestuurder in Klerksdorp. Die departement sal inspeksies doen en die bewerings ondersoek. As dit waar is, sal die departement teen die houers van mynregte optree. Dít is die Departement van Minerale Hulpbronne se raad aan bekommerde grondeienaars. Die departement sê in ’n verklaring in reaksie op Landbouweekblad se vrae dat hy nie kommentaar kan lewer nie tensy spesifieke myners in die gebied uitgewys word. In dié dele van Noordwes en die Noord-Kaap waar spoeldiamante gemyn word, doen amptenare van die departement se streekkantoor inspeksies om vas te stel of die regulasies nagekom word. ’n Regulatoriese kennisgewing word aan oortreders uitgereik waarin die myner aangesê word om dit reg te stel, sê die departement.…

Die toetrede van BP Greyling se seun, Ghini, tot die boerdery verlede jaar was ’n groot hoogtepunt in sy lewe. Sy seun haal reeds ’n swaar las van sy skouers af met die daaglikse bestuur van die omvangryke boerdery. Ghini het die grade B.Com. Ondernemingsbestuur en ’n honneurs in Strategiese Bestuur met spesialisasie in internasionale en voorsieningskettingbestuur aan die Universiteit van Pretoria behaal. Hy is nou ’n aandeelhouer en direkteur van verskeie maatskappye binne die Langfontein-groep. Dit was nie vir Ghini ’n nuutjie toe hy plaas toe is nie, want sy pa het hom van kindsbeen af by die boerdery betrek en hy het altyd as jong seun hard op die plaas gewerk. “Noudat ek heeltyds op die plaas is, vervul ek my lewensideaal om saam met my pa te…

Die vestiging van aangeplante weiding verg net soveel aandag as die bestuur daarvan. Mnr. Llewellyn Angus sê die onderstaande metodes van vestiging en bestuur geld vir sy deel van die Hoëveld, met aanpassings vir die hoërpotensiaalgebiede waar boere geneig is om algeheel te saai en nie in rye te plant nie. ■ Smutsvingergras. Vestig dit van Oktober tot Februarie. Hy volg die trekkerwielmetode waarvolgens die sade vanuit ’n saadkas deur ’n plastiekpyp tot in die voorwiel se voortjie voor die agterste wiel afgly sodat dit vasgetrap kan word. Hy het dié werktuig self gemaak. Die afstand tussen die rye is ongeveer 0,75 m en die saaidigtheid is 2 kg tot 3 kg/ha. Namate die gras groei en saad maak, word meer plante gevestig. Ná drie jaar tot vier jaar bedek…

Die prys wat kontantgewasse hierdie somer realiseer, laat besproeiingsboere besef hulle staan by ’n kruispad en moet langtermynbesluite neem oor die rigting wat boerdery onder besproeiing moet inslaan, hetsy kontant- of boomgewasse. Mnr. Alfons Visser, boer, entrepreneur en sakeman van Hartswater op die Vaalharts-besproeiingskema wat al as Suid-Afrikaanse Boer van die Jaar bekroon is en by Graan SA se grondboonwerkgroep betrokke is, sê só ’n besluit moet oor die boeg van die terugbetaalvermoë van grond geneem word. “As die huidige reënvalpatroon in ag geneem word, met sy druk op gewaspryse weens die El Niño-verskynsel, is dit duidelik dat ek nie grond wat ek nou koop oor ’n termyn van 15 jaar met kontantgewasse kan terugbetaal nie,” sê hy. Boere moet dus na ’n alternatief soek. Suid-Afrika se grootste gewas, mielies,…

BOSLUISE Watter rol speel bosluise in die verspreiding van knopvelsiekte? Aanvanklik is gemeen bytende insekte dra die virus oor, maar daar is bevind sekere bosluise kan ook die virus oordra. Drie bloedsuiende, harde bosluisspesies wat algemeen in Afrika suid van die Sahara voorkom, is betrokke by die oordrag van knopvelsiekte in beeskuddes dwarsoor Afrika. Die drie bosluisspesies wat as vektore van die siekte geïdentifiseer is, is Rhipicephalus (Boophilus) decoloratus (bloubosluis), R. appendiculatus (bruin-oorbosluis) en Amblyomma hebraeum (bontbosluis). Dit is bewys deur dr. Jimmy Clement Lubinga, wat sy doktorsgraad in veterinêre tropiese siektes oor hierdie onderwerp aan die Universiteit van Pretoria verwerf het. Knopvelsiekte is in 1929 vir die eerste keer in die huidige Zambië gediagnoseer. Dit het deur die huidige Botswana na Suid-Afrika versprei en dek nou die hele vasteland.…

Daar in Smithfield, my ou omgewing, waar turksvye baie volop was, moes een van die voorvroue eendag die dokter besoek. Verstopping in die ergste graad. Nadat die prosedure afgehandel is, vra die dokter: “Hoeveel het jy geëet?” “So omtrent 50,” was haar antwoord. Ek het turksvyblaaie ingesmokkel van die ou woonplaas en dit groei pragtig hier in Paraguay, maar ek het al byna moed opgegee om dit te laat dra. Ek het al baie rate en raad gekry en alles geprobeer, maar geen vrugte nie. In 2011 ry ons ’n draai deur Brasilië en kom op ’n visplaas waar die turksvyplante goed groei en vrugte dra. Ek vra die eienaar vir ’n blad en plant dit saam met myne. ’n Jaar of wat later besluit ons dat die turksvyplante, soos…

Hierdie Boek van alle boeke is soos ’n ryk goudmyn wat net nooit leeg gedelf kan word nie. As ’n mens groot respek vir die Bybel as die Woord van God het, dan wil jy graag verstaan wat jy lees. Dit frustreer my as ek iets nie verstaan nie, maar terselfdertyd groei my bewondering vir hierdie Boek van alle boeke wat soos ’n ryk goudmyn net nooit leeg gedelf kan word nie. Die ouderdom – wat hopelik met die wysheid van die grysheid gepaardgaan – leer ’n mens om die roetekaart te volg met dit wat jy verstaan en geduldig te wag op die res. Deur die jare kon ek verskillende vertalings van die Bybel lees. Min vertalings, indien enige, kan die oorspronklike honderd persent korrek uitdruk. Die omstandighede waarin…

Die uitmergelende droogte van verlede jaar het steeds ’n impak op boere se kontantvloei. Hoewel daar die afgelope maande goeie reën oor groot dele van die land uitgesak het, is verkoopsyfers van werktuie steeds nie waar vervaardigers dit graag wil sien nie. Trekkerverkope van 478 eenhede in Januarie is byna 18% minder as die 580 eenhede wat verlede Januarie verkoop is. Stroperverkope van 16 eenhede is dieselfde as die 16 eenhede wat verlede Januarie verkoop is. “Die laer trekkerverkope vanjaar weerspieël ’n hoë mate van omsigtigheid in die mark,” sê mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die SA Landboumasjinerie-assosiasie in ’n onlangse nuusverklaring oor vanjaar se laer trekkerverkope. Hy sê baie boere het nog nie die kontantvloei ná die droogte van die vorige seisoen om die aankoop van nuwe trekkers te…

24,5% Die kleinhandelsprysinflasie van brood en grane was in Januarie vanjaar 24,5% op ’n jaargrondslag. Die grootste prysstygings was van mieliemeel (39,9%), bruinbrood (13,1%), witbrood (11,5%) en rys (11,2%). Vrugte het ook groot prysstygings van 32% ervaar. Lemoene was byna 63% duurder en piesangs 35% duurder. — Nasionale Landboubemarkingsraad R610 milj Die bierreus AB InBev wil R610 miljoen in die Suid-Afrikaanse landbou belê en 2 600 ekstra werksgeleenthede in die landbouwaardeketting skep. Die maatskappy wil 800 nuwe opkomende boere en 20 nuwe kommersiële boere finansier om hop, gars en mielies te verbou. AB InBev sal op die landbou en landbouverwerking konsentreer. Lees ook die berig op bl. 18. — Lucille Botha 8% In Februarie is 675 trekkers verkoop, byna 8% minder as die 731 wat verlede Februarie verkoop is. Algehele…

Namate Suid-Afrika se politieke omgewing agteruitgaan, gebeur dieselfde met openbare veiligheid, skryf me. Lizette Lancaster, navorser by die Instituut vir Sekerheidstudies. Vir die sesde jaar agtereenvolgens was daar ’n toename in die aantal rooftogte in Suid-Afrika, en die hoë moordsyfer duur voort. Dit is die twee betroubaarste aanduiders van openbare veiligheid en die misdade wat die meeste openbare vrees veroorsaak. Die stygende koerse wys dat die Regering sy taak om te verseker dat alle Suid-Afrikaners veilig is, nog lank nie bereik het nie. (Lees ook die berig op bl. 14.) Dié situasie kan nie geblameer word op ’n gebrek aan genoeg hulpbronne vir die polisie nie. Die Minister van Finansies het ’n begroting van R93 miljard in 2017-’18 vir die polisie aangekondig. Dit is 6,6% meer as die R87 miljard…

Al langer as 60 jaar is Opsitkers ’n instelling in Landbouweekblad . Met die internet en Opsitkers op Landbou.com  het die stroom geskrewe inskrywings minder geraak, maar ons plaas steeds graag ál die geskrewe briewe. OU KROKODIL, GP: Hy is 63, wewenaar, 1,72 m, 78 kg, met ligbruin oë en grys hare. NGK. Hou van motorsport, swem, fliek, stap, braai, potjiekos, fietsry en alles wat mooi is. UITDAGING, VS: Hou van die natuur, diere, sport, lag en lewe. Verlang mans, 52 tot 62, met karakter en wat ’n opregte vrou soek. Sy is 58, weduwee, 1,56 m, 56 kg, met blou oë en blonde hare. NGK. Onderwyseres. TOLBOS, GP: Sy verlang ’n eerlike man wat trots is op sy voorkoms, nie oorgewig is nie en…

GESOGTE ‘LUSERN’ MET DORINGS In die Noorsveld, wat byna uitsluitlik in die distrikte Jansenville en Somerset-Oos in die Oos-Kaap voorkom, is plase gesog omdat die noorsdoring uitstekende veekos in droogtetye is. Die noorsdoring (Euphorbia coerulescens), ook bekend as noors, soetnoors en vaalnoors, is in der waarheid die “lusern” van groot dele van dié gebied. Dié kaktus met sy doringrige stekels is sappig en goed bestand teen droogte. Wanneer die veldweiding opraak, kan boere die noorse kap en aan hul vee voer. Die plante moet gekap word omdat die vee dit normaalweg nie vreet nie weens die dorings. Die gekapte noorse moet ook goed verlep en droog wees voordat die vee dit goed vreet. Dit is die geval omdat die melk van die plant die diere se bekke brand. As voer…

DAAR is geen manier dat hy as ’n direkteur-generaal (DG) in sy kantoor sal sit en planne vir kommersiële boere beraam sonder dat hy hulle ook daarby betrek nie, was die versekering wat mnr. Mike Mlengana, DG vir Landbou, Bosbou en Visserye, aan boere op Graan SA se kongres gegee het. Hy het gesê kommersiële boere, as deurslaggewende belanghebbendes, moet met ’n grondhervormingsplan na die Regering gaan. “Suid-Afrika kan nie soos Zimbabwe wees nie. Boere hoef nie bang te wees vir grondhervorming nie. Ons het steeds die Grondwet wat ons beskerm,” het hy gesê. Verder het hy gesê sy departement is besig om die gebrek aan beplanning vir die kommersiële landbou in sy departement reg te stel, en hy het herhaaldelik gesê sy deur is oop vir enige boer en…

‘Die Chinese ekonomie groei steeds teen 5% per jaar ten spyte van dié land se probleme. Besteding op voedselprodukte groei teen 18%.’ BOERE wat aan die Green Farm Nut Company (GFNC) makadamias vir uitvoer lewer, het verlede jaar die beste pryse in 20 jaar verdien danksy die wisselkoers, sê mnr. Alex Whyte, hoofbestuurder van dié maatskappy. Boere het gemiddeld $16,34 per kilogram vir hul neute verdien teen ’n wisselkoers van gemiddeld R14,49 per dollar. Die rand vertoon vanjaar egter heelwat sterker en dit kan die randinkomste swakker laat vertoon. Whyte verwag pryse van $16 tot $17 per kilogram. “Ons kan dus vanjaar ’n beter prys vir makadamias aanbied as verlede jaar,” sê Whyte. GFNC se ekonome maak aan die begin van elke produksietyd ’n voorspelling van wat die gemiddelde wisselkoers…

DIE kosprodusent RCL Foods se hoendersake-eenheid het in die ses maande tot Desember ’n verlies van R37,8 miljoen gely. Die maatskappy as geheel se verdienste voor rente, belasting, waardevermindering en afskrywing (ebitda) het met 21,9% gedaal. As die hoendersake egter uitgesluit word, asook ongerealiseerde wins en verliese op verskansingsinstrumente, het die ebitda met 8,4% gestyg. RCL Foods se onlangse afdanking van meer as 1 000 werkers weens die krisis het volgens mnr. Rob Field, finansiële direkteur, die Regering se aandag getrek. Betekenisvolle samesprekings tussen die bedryf en die Regering is nou onderweg. RCL lewer reeds lank hoendervleis aan kitskosrestaurante en wil dié bedrywighede uitbrei sodat hy ál minder aan die mark vir kleinhandelhoendervleis en kitsbevrore stukke blootgestel sal wees, waar ingevoerde hoendervleis pryse afdruk. Met die onlangse terugsnyding in produksie…

AFGEVAARDIGDES op Graan SA se jaarkongres het die private sektor, wat boere as kliënte het, geloof vir hoe dié hul deur die droogte help kom het. Mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof, het gesê die landbou se private sektor het betekenisvolle bedrae bestee om boere, klein en groot, deur die droogte te help. Mnr. Jozeph du Plessis, boer van Schweizer-Reneke en bestuurslid van een van die streke wat die strafste onder die droogte deurgeloop het, het ’n mosie van dank ingestel. “Ek weet nie van een kommersiële boer wat hulp van die Regering gekry het nie. “Maar ons het in hierdie droogte ons ware vriende leer ken. Dis die insetverskaffers en finansiële instellings. Hulle het die ekstra myl vir ons gestap.” Sy mosie is met applous begroet en aanvaar.…

Jy het onlangs aangedui die Regering is vasbeslote om sonder vergoeding op kommersiële plase beslag te lê. Waarom sê jy dit? Nasionalisering van plase is in ooreenstemming met die ideologie van die Nasionale Demokratiese Revolusie, wat deur ’n aantal senior ANC- en regeringsleiers as die ware beleidskonsep van die Regering erken word. Ooreenkomstig dié konsep het Nkwinti sowel as die President albei vanjaar verklaar dat ’n wet goedgekeur moet word wat die staat sal toelaat om sonder vergoeding op kommersiële plase beslag te lê. Ek glo die President en die Minister. Sal só ’n beleid nie baie skade aan die landbousektor doen nie? Boere moet verstaan dat ideologies gedrewe beleidsvormers skade gedoen het op terreine wat wissel van mynbou tot vervaardiging. Boere moenie dink dat hul sektor anders sal wees…

Die Minister van Finansies het op 22 Februarie sy begrotingsrede gelewer. Die vraag is nou hoe die Begroting jou beplanning gaan raak. Die bykomende belasting van R28 miljard wat die Tesourie gekort het, word ingesamel deur vyf belastingveranderinge te maak ( TABEL ). Die grenskoers van 45% raak net 103 353 mense, want dit is ál wat meer as R1,5 miljoen verdien. Trouens, net 256 000 mense in Suid-Afrika verdien bo R1 miljoen, en hulle sal R16 miljard van hierdie bykomende be-lasting moet betaal. Dit is ’n gemiddelde van R62 500 meer belasting vir elkeen van hulle. ’n Paar ander aspekte wat nie tydens die begrotingsrede bespreek is nie, maar wel verskyn in dokumente wat op die Tesourie se webwerf beskikbaar is, kan ’n impak hê. Die Tesourie het op…

Miniatuur-hommeltuigies wat met ’n taai jel bedek is, kan die antwoord op die wêreld se bestuiwingskrisis wees, meen Japanse navorsers. Hul toetse wys sulke klein robot-“bye” kan ingespan word om plante kunsmatig te bestuif. Dr. Eijiro Miyako, ’n chemikus van die nasionale instituut vir gevorderde nywerheidswetenskap en -tegnologie, berig in die vaktydskrif Chem dat hy en sy span ’n spesiale, ioniese vloeibare jel daarvoor ontwikkel het. Die vlieënde robotjies is met perdehare bedek, om die haartjies op ’n by se lyf na te maak, en dit is met die jel bedek. Die hommeltuigies is met radiogolwe beheer. Hulle het op dié manier bamboes-lelies (Lilium japonicum), ’n skaars blomspesie inheems aan die westelike dele van dié land, suksesvol bestuif. Die tuigies het eers stuifmeel op een blom versamel, en is toe…

Die wetlike proses wat gevolg moet word voordat gemyn mag word, word deur ’n hele reeks omgewingswette gereël, sê me. Lize Redelinghuis, regspesialis van die omgewingskonsultasie-maatskappy Shangoni Management Services. Twee daarvan is die Wet op die Ontwikkeling van Minerale en Petroleumhulpbronne (Wet 28 van 2002) en die Wet op Omgewingsbestuur (Wet 107 van 1998). Die staatsdepartement verantwoordelik vir die hantering en oorweging van aansoeke om magtiging vir mynbou-aktiwiteite is die Departement van Minerale Hulpbronne. Wanneer ’n maatskappy of ’n individu in ’n bepaalde gebied wil begin myn, vereis albei daardie wette dat hy eers moet aansoek doen om ’n mynreg of mynpermit, na gelang van die grootte van die betrokke gebied, asook om omgewingsmagtigings. Hierdie aansoekproses is omslagtig. Dit behels onder meer die voltooiing van omgewingspesialisstudies (soos oor die impak…

Mnr. Heinrich Bruwer, Voermol se nuutste Beesboer van die Jaar, gee die toon aan met bestuur en snelle genetiese vordering. Die 30-jarige Heinrich en sy vrou, Clara, pas presisieboerdery toe op hul plaas met Brahman-, Charolais-, Hereford-, Angus-, Braford- en Brangusbeeste deur alle beskikbare tegnologie te gebruik, onder meer in vitro-bevrugting, waarvoor hulle moderne geriewe ingerig het. Sy baanbrekerswerk met in vitro herskryf telkens die geskiedenisboeke, en hy behaal ongekende sukses met ’n vatpersentasie van tot 70. Sien ook “Benut kundigheid vir snelste genetiese vordering”, LBW, 23-30 Desember 2016. Dit help egter nie veel ’n boer doen groot moeite met genetiese versnelling, maar pas nie goeie beginsels vir algemene bestuur toe nie. Daarom skenk Heinrich en Clara baie aandag aan bestuursaspekte, soos hulpbronbenutting, veldbestuur, lekke en dek- en-kalftyd. BEESGETALLE NIE…

Multivax-P Plus* is ’n bekende en betroubare entstof wat aktiewe immunisering van skape bied teen bloedpens, bloednier, klem-in-die-kaak, sponssiekte, klostridiale baarmoederontsteking (kwaadaardige edeem van die baarmoeder), bloedderm en infeksies wat deur Clostridium novyi tipe B veroorsaak word. Die entstof kan ook as hulpmiddel gebruik word in die bekamping van pneumoniese pasteurellose by alle skape. Dit is ook doeltreffend in die bekamping van sistemiese pasteurellose by gespeende vetmaakskape en teelskape. Multivax-P Plus kan by dragtige ooie gebruik word as ’n hulpmiddel in die bekamping van bloedpens, bloednier, klemin-die-kaak en pasteurellose by lammers, mits die lam in die eerste twee dae ná geboorte genoeg biesmelk kry. Dié gekombineerde 7-in-1-entstof teen klostridiale siektes en Pasteurella is die enigste in Suid-Afrika wat ysterregulerende proteïene bevat. Waar yster teenwoordig is, vermeerder pasteurellabakterieë. Ander entstowwe is…

‘Man, cowboys het nie vleis gehad in die veld nie. Hulle het termiete en sprinkane geëet.’ Rondom die tyd dat ekonome waarsku oor kospryse wat skerp gaan styg, gesels kenners een oggend op Praat saam oor alternatiewe vir vleis. Bone, sê ’n bekende sjef. En eiervrug, sojamengsels, kekerertjies, mopaniewurms en sprinkane. Toe ek “sprinkane” hoor, spring my gedagtes die verlede in na een warm Saterdagmiddag toe ons nog kinders was. Die grootmense het gaan skuins lê en die buurt se seuns speel cowboys en kroeks. Ek mag ook saamspeel. Ek is die kroegmeisie. Die ou kruiwa is die “kroeg”. Ek pluk sowat 12 groen grenadellas van die ranke oor die heining en sny die boonste stukkie af met ’n mes wat ek stilletjies in die kombuis moes gaan haal. Een-een…

Die voorspellings dui op ’n groter waarskynlikheid van bogemiddelde reënval tot in Mei. Volgens ’n regeringsontleding vroeg in November is die beskikbaarheid van en toegang tot produksiemiddelle goeie nuus vir graanboere. NAMIBIË Landbouverwagtinge in Namibië lyk vanjaar gunstig danksy die goeie weer en maklike toegang tot PRODUKSIEMIDDELE . Seisoenale reën het in November in die noordelike deel van die land geval, wat graanaanplantings aangemoedig het en tot voordeel van die vestiging van vroeë G R A AN O ESTE was. Weervoorspellings vir die belangrikste produksiegebied is die hele seisoen gunstig. Die voorspellings dui op ’n groter waarskynlikheid van bogemiddelde reënval tot in Mei. Volgens ’n regeringsontleding vroeg in November is die beskikbaarheid van en toegang tot produksiemiddele goeie nuus vir graanboere. Dit volg op ongunstige toestande in die produksietyd 2015-’16…

Nieteenstaande ’n erge droogte in die Sondagsriviervallei in die bloeitydperk wat die naweloes (en moontlik die Valencia-oes) gaan benadeel, wil dit tans lyk asof dié streek ’n normale suurlemoenoes kan verwag. Die eerste suurlemoene sal binne twee weke die pakhuis bereik, sê mnr. Hannes de Waal, besturende direkteur van die Sondagsrivier-sitrusmaatskappy (SRCC). Hy sê ’n sterk vraag na die vrugte het die vorige seisoen gekenmerk. “Ofskoon die prys in Europa en die Midde-Ooste weens ’n groter as verwagte oes in Argentinië teen die einde van die jaar afgeplat het, het die plaaslike vraag sterk gebly en is produsente goed beloon.” Danksy die veelsydige gebruik van suurlemoene, sê hy daar word gehoop om nuwe markte te vind om die verhoogde produksie wêreldwyd te absorbeer. “Vanweë die erge koue in Spanje is…

Iewers is daar fout, maar ek is geneig om te dink die fout lê aan die polisie se kant. DR. JOHAN BURGER, navorser by die Instituut vir Sekerheidstudies, oor die teenstrydigheid tussen die amptelike statistieke oor plaasmoorde en dié van die TLU SA. Bl. 14 ‘Ons sal alles koop waarop ons ons hande kan lê, solank ons seker is die neute is nie gesteel nie.’ MNR. ANGUS WHYTE, hoofbestuurder van Green Farm Nut Company, oor die groot vraag na makadamias. Bl. 19 ‘Verwikkelinge rakende grondhervorming, veral uitlatings oor “onteiening sonder vergoeding”, kan in die voorsienbare toekoms beleggings in die landbousektor ontmoedig.’ MNR. WANDILE SIHLOBO, hoof van ekonomiese en landbousakenavorsing by Agbiz. Bl. 23 ‘Ons wou die brouerswêreld aan Suid-Afrika bekend stel vanweë die enorme potensiaal wat plaaslike hop inhou.’ MNR.…

Die probleem én die oplossing lê onder ons voete. Die konsep is so oud soos Adam en Eva, maar ons het dit jare lank misgekyk. Twee jaar gelede het ek en my seun, Jurie, wat saam met my boer, by herlewingslandbou (boer met die grond pleks van met beeste, sonneblomme en mielies) ingekoop, en besluit ons gaan voortaan hierby hou, anders sal ons oor ’n paar jaar nie meer kan boer nie. Ons het vier probleme met ons destydse produksiemodel geidentifiseer: Ons het nie meer geld gemaak nie, te veel grondvog het verdamp en weggeloop, ons het elke jaar tyd en geld aan die simptome pleks van die oorsake bestee en uiteindelik het die stert pleks van die kop die hond geswaai. ’n Mens boer tog om geld te maak,…

MNR. BP GREYLING van Wakkerstroom boer met wolen vleisskape, vleisbeeste, graan en raaigras. Hy vertel op bl. 36 van sy droogteplanne om sy derduisende beeste en skape kos te gee. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en Karen het ’n seun, Ghini (23), en twee dogters — Nina, Ghini se tweelingsuster, en Rita (25). Nina is ’n regsgeleerde, Rita ’n bedryfs-en-stelselingenieur en Ghini boer saam met my. WAT HET JY GESTUDEER? Ek het die grade B.Com. (Personeelbestuur) en B.Com.Hons. (Ondernemingsbestuur) aan die Universiteit van Pretoria verwerf. MNR. LLEWELLYN ANGUS van die plaas Whispering Willows by Arlington het sy saaiboerdery ten volle vir aangeplante weidings en vee- en wildboerdery verruil. Hy glo ’n boer wat met vee wil boer, moet eers suksesvol weidings kan vestig. Lees die artikel op bl. 41.…

Pres. Jacob Zuma (BO) se uitlatings tydens die onlangse opening van die Huis van Tradisionele Leiers het afgewyk van sy eie koukus se standpunt oor die onteiening van grond sonder vergoeding. In ’n eggo van wat mnr. Julius Malema, EFF-leier, ’n paar dae vantevore in die Parlement gesê het, het Zuma gesê swart Suid-Afrikaners moet saamstaan om beheer oor Suid-Afrika se grond terug te kry. “Ek glo dit is ’n kwessie waaroor die meerderheid – swart mense in die algemeen en Afrikane in besonder – nie moet stry nie. Dit is nie ’n kwessie waaroor ons van mekaar kan verskil nie. As ons verskil, span ons nie ons kragte saam nie en sal ons terugbeweeg na die tyd toe grond van ons as verskeie rassegroepe weggevat is. Ons moet oor…

NUWE hopkultivars met opwindende, vrugtige aromas kan Suid-Afrika se piepklein hopbedryf tot nuwe hoogtes voer. AB InBev het onlangs ’n hop-werksessies in George aangebied om plaaslike hopkultivars aan sy internasionale boetiekbierbrouers bekend te stel. Die maatskappy wil binne vier jaar ’n netto uitvoerder van aroma-hop wees. “AB InBev Afrika wil Suid-Afrika se hopproduksie met sowat 150 ton opstoot tot altesaam 1 000 ton per jaar. Meer as 250 ton sal vir die uitvoermark geoormerk word,” het mnr. Ricardo Tadeu, voorsitter van AB InBev se Afrika-sone, gesê. Veral die vlytbiermark sien uit na dié produkte. Vlytbiere maak net 2% van die wêreld se biermark uit, maar gebruik 20% van die verboude hop. Hop word gewoonlik gebruik om aan bier die kenmerkende bitter smaak te gee, maar die afgelope dekade is daar…

CLOVER | Platsak verbruikers knou winste Clover se inkomste het in die ses maande tot einde Desember verlede jaar met slegs 2,1% gestyg, terwyl sy bedryfswins met 5,2% gedaal het en sy kernverdienste per aandeel 14,7% laer is. Die maatskappy sê in ’n verklaring oor sy halfjaarresultate hy moes verlede jaar sy pryse aan melkboere verhoog om die primêre sektor te beskerm teen die nadelige gevolge van die droogte en hoë voerpryse. Verbruikers was egter weens die stram ekonomie platsak, en Clover kon nie dié en ander hoër produksiekoste, soos duurder verpakkingsmateriaal, deur hoër produkpryse verhaal nie. Boonop was bestanddele, soos suiker, duurder en daar was ’n tekort aan vrugtepulpkonsentraat. Clover het ook groot beleggings in onder meer sy produksiegeriewe, verspreidingstelsel en navorsing gemaak. Dit sluit in R42 miljoen vir…

REGUL ASIES wat volgens die witskrif oor klimaatsverandering reeds in 2013 aanvaar sou wees om maatskappye te verplig om hul uitlaatgasse aan die Regering verslag te doen, is nóú nog nie ingestel nie. Die Parlement se portefeuljekomitee vir omgewingsake moes onlangs hoor die enigste gesaghebbende data oor lugbesoedeling dateer uit 2010. “Daar was geen wetlike vereiste vir maatskappye om data te verskaf nie. Die verantwoordelikheid was geheel en al die Regering s’n,” het mnr. Hilton Trollip, senior navorser vir energie, omgewing en klimaatsverandering by die Energienavorsingsentrum van die Universiteit van Kaapstad gesê. Hy het gesê as die Regering uitlaatgasse wil beheer, sal hy moet weet wie die gasse afskei. Die voorgenome verslagdoenstelsel sou die hoeksteen vorm van pogings om lugbesoedeling te verminder. Dié soort verslagdoening geld reeds in China, Amerika…

BELEID | ‘Bure erken SA landbou se belang’ Buurlande se regerings blyk meer bewus te wees van hoe belangrik Suid-Afrika se rol in voedselsekerheid is as ons eie Regering, sê dr. Roelof Botha, ekonoom. “Ons het ’n onontbeerlike rol om die res van die vasteland te voed,” het hy op ’n geleentheid van Standard Bank-agribesigheid in Centurion gesê. Botha, wat betrokke is by onder meer die GOPA-navorsingsgroep en PricewaterhouseCoopers, sê die sektor het ’n belangrike rol in die land se handelsbalans. Sedert 2013 het die primêre landbou se handelsbalans ’n surplus van R91 miljard getoon en die sekondêre landbou s’n ’n surplus van R39 miljard. Verder doen die sektor baie vir maatskaplike belegging deur plaaswerker-ontwikkeling, onderwysprojekte, persoonlike opheffingsprojekte, beurse en opleiding, gesondheidsorg, behuising en infrastruktuur. Botha voorspel ekonomiese groei van…

‘Dit sal dalk nodig wees om ons invoervereistes op te skerp.’ ALLES moontlik moet gedoen word om Suid-Afrika se biosekuriteit op te skerp in ’n poging om die dodelike mielie-afsterwingsiekte (MLND), ’n virus wat ’n hele mielie-oes kan uitwis, uit die land te hou. Dr. Marinda Visser, bestuurder van graannavorsing en -beleid by Graan SA, het op die organisasie se jaarkongres gesê sy wil nie spoke opjaag nie en is huiwerig om te sê wat die kans is dat die siekte Suid-Afrika sal bereik. Dit sal egter ernstige gevolge inhou as dit wel gebeur. Die siekte is die eerste keer in September 2011 in Afrika opgemerk (in Kenia) en het sedertdien ook na Tanzanië, Uganda, en Suid-Soedan versprei. Dit het vermoedelik uit China na Afrika versprei, maar kom ook in…

Die saaiboere wat die beste vaar met die bemarking van hul oeste is diegene wat elke maand een twaalfde van hul oes verkoop. Die Nasionale Oesskattingskomitee se eerste amptelike oesskatting en hersiene oppervlakteskatting vir somergraan in die huidige produksiejaar was vir baie markdeelnemers ’n verrassing. Die totale oes kan tot 72% groter wees as verlede jaar. Dit is veral die Vrystaat en Noordwes wat baat vind by die goeie oeste. Volgens die skatting kan somergewasse ’n oes van altesaam 16,14 miljoen ton oplewer, teenoor 9,4 miljoen ton verlede jaar. Die geldwaarde van 2016-’17 se oes is sowat R40 miljard, wat sowat R10 miljard meer is as verlede jaar, selfs al is die pryse vanjaar laer. Baie boere het in elk geval geen voordeel getrek uit verlede jaar se hoë pryse…

Ongesertifiseerde teeldiere wat op veilings verkoop word, is steeds ’n algemene probleem. Prof. Dietmar Holm van die fakulteit veeartsenykunde aan die Universiteit van Pretoria, die aanvanklike aanvoorder van ’n projek om standaard-sertifikasie van veilingbulle te bevorder, sê hulle hoor gedurig van boere wat op produksie- en stoetveilings beeste gekoop het wat nie behoorlik deur ’n veearts as siektevry en geskik vir teelt gesertifiseer is nie. Dikwels is die verkopers net glad nie van die reëls en regulasies bewus nie, maar ander kere probeer telers die regulasies eenvoudig systap. Hulle sal byvoorbeeld ’n dokument soos ’n brief, verslag of selfs nota vanaf ’n tegnikus aanbied wat soos ’n sertifikaat lyk, maar nie geldige sertifisering is nie omdat dit nie deur ’n veearts uitgereik is nie. WORTEL VAN BRUCELLOSE-KRISIS Die gebrekkige siekte-sertifisering…

■ Benut die normaalweg nuttelose sojaboonreste en raaigrasstrooi deur voerkorrels daarvan te maak deur sowat 30% ander bestanddele by te meng voordat dit verkorrel word. ■ Gebruik mieliekuilvoer om verse mee te oorwinter. Dit word gesny wanneer dit potensieel sowat 9 ton graan/ha kan lewer. ■ Besproei raaigras waarop die stoetooie lam en hul lammers grootmaak. ■ Kweek en verwerk raaigras- en sojaboonsaad vir Agricol in lisensie van Sansor om aan ander boere te verskaf. ■ Kruis die nageslag van twee uitsonderlike Merino-superfynwolramme met mekaar om groot, sterk fynwollammers te teel wat superfynwol van hoë gehalte lewer. ■ Het reeds 4 000 ooie per jaar deur ’n lammerhokstelsel gesit; tans is daar 1 500 in die stelsel. ■ Doen spesiale stappe om die wol se skoonopbrengs en treksterkte te verbeter.…

Claire (foto bo) hanteer vullens van geboorte af om hul vertroue te wen en hulle rustig en gehoorsaam groot te maak. Haar raad is: ■ Stel die vul binne die eerste paar uur aan mense bekend. Maak seker die merrie meng nie in nie. Indien nodig kan ’n helper haar vashou. ■ Beweeg versigtig en gehurk nader sodat jy klein en skadeloos voorkom. Laat die vul toe om aan jou te ruik en selfs te knibbel as hy nuuskierig is. ■ Streel die vul se nek met stadige handbewegings, maar hou sy lyftaal en uitdrukking dop om seker te maak hy is op sy gemak. Beweeg af na die skof, al langs die ruggraat en na die agterstewe. ■ Streel oral – bene, pens, ore en voorkop. Die meeste vullens…

Intensiewe veeproduksie steun swaar op kuilvoer van goeie gehalte en die Kuilvoerkoningkompetisie moedig boere aan om hul inkuilingstegnieke te verbeter. Die algehele wenner is Van Greunen-boerdery buite George in die Wes-Kaap. Mnr. Bennie van Greunen het die prys namens die boerdery ontvang. Die Van Greunens boer onder meer met melkbeeste en was die wenner in die afdeling vir mieliekuilvoer. Die Westend-landgoed buite Morgenzon in Mpumalanga se voersorghumkuilvoer was die beste. Dié landgoed boer intensief met Holstein-melkbeeste, Drakensbergers en Merino’s. Die beste hawerkuilvoer is op Klipheuwel by Philadelphia in die Wes-Kaap deur JH Blanckenberg gemaak. Mnr. Philip Blanckenberg, wat dié melkplaas bestuur, het die eerbewys ontvang. Maar nie net melkboere maak goeie kuilvoer nie. Mnr. Marnus Pretorius van Mafunyane in Noordwes se wildplaas en kwarantyngeriewe is op ’n redelike klein stuk…

Franse roosterbrood uit Paasbolletjies Die spesery van Paasbolletjies is ’n onmiskenbare herfsgeur. Boonop maak Paasbolletjies heerlike Franse roosterbrood. Om dit makliker te maak – en ook meer prakties as jy ’n tafel vol mense moet kosgee – braai ek nie elke porsie afsonderlik in ’n pan nie, maar bak alles saam in die oond. ’n Lekker plan vir jou as jy Paasnaweek kuiergaste kry. 6Paasbolletjiesgehalveer 8 eiers 125 ml melk 60 ml room 5 ml vanieljegeursel 3 ml fyn kaneel 15 ml strooisuiker Heuning en gekapte neute, om af te rond Voorverhit die oond tot 160 °C en smeer ’n oondbak met botter. Pak die deurgesnyde Paasbolletjies in die voorbereide bak. Klits die eiers, melk, room, vanieljegeursel, kaneel en strooisuiker saam en giet dit egalig oor die Paasbolletjies. Laat…

Waarom het jy by Megaboere betrokke geraak en kon jy voorsien hoe gewild dit sou wees? Ek en my vennoot, Christelle Parrott, wou iets oor die landbou doen, want die landbou is deel van die deursnee Afrikaanse kyker se DNS. Christelle woon op ’n plaas en haar familie boer al geslagte lank. Ons het daardie tyd ook gehoor dat 20% van die land se boere sowat 80% van die land se kos lewer. Later het ons uitgevind dis ’n doodgewone syfer op internasionale front, maar destyds het dit my verbeelding aangegryp. kykNET het ons voorstel aanvaar, maar met die voorwaarde dat ons ’n borg moet kry. Een kort e-pos aan FNB het die transaksie beklink, want Francois Marais van FNB het dadelik die waarde van die…

Namate bergfiets-tegnologie vooruitgaan, het fietse se wielgrootte, suspensie en afmetings verander. ’n Mens kan jou dit skaars indink dat bergfietse eers nie ’n suspensie gehad het nie. Die eerste se bergfietse was toegerus met harde staalvurke, sonder ’n skokabsorberingsmeganisme. Later is die staalvurke vervang met twee skokbrekers wat in die vurke ingebou is. Dit was ’n omwenteling vir bergfietsry – skielik het die fietse beter gehanteer en dit was sagter op die ryer se liggaam, wat beteken het hy of sy kon baie vinniger ry met veel meer beheer. Toe die volsuspensiefiets ontwerp is – met skokabsorbeerders voor en agter – het dit gemak en beheer nog meer verbeter. ’n Draaiskakel (pivot in Engels) is in werklikheid ’n ronde koeëllaer wat in die alluminium- of koolstofveselraam ingebou word. Dit laat…

DIE anti-apartheidstryder en voormalige kabinetslid mnr. Jay Naidoo het sy gewig agter ’n Vrystaatse bemagtigingsinisiatief gegooi. Kragtens die Ficksburg-verklaring wat onlangs op dié Oos-Vrystaatse dorp onderteken is, onderneem Vrystaat Landbou, die Earthrise Trust (waarvan Naidoo ’n trustee is) en etlike gemeenskapsorganisasies en internasionale hulporganisasies om die lot van landelike gemeenskappe te verbeter deur spesifieke opheffingsprojekte. Mnr. Henk Vermeulen, hoofbestuurder van Vrystaat Landbou, sê die projek het sy oorsprong op die plaas Rustler’s Valley tussen Ficksburg en Rosendal wat aan die Earthrise Trust behoort. Daar het Naidoo sy ervaring in maatskaplike ontwikkeling gebruik om die plaasbewoners op te hef en te bemagtig. “Jay wou grond verskaf aan die plaasbewoners sodat hulle hul eie voedsel kon lewer. Hulle het by Vrystaat Landbou aangesluit as ’n boerdery, hoewel die plaas meer vir toerismedoeleindes…

Vanjaar se olyfoes is sowat 30% kleiner as dié van verlede jaar, maar gehalte ten opsigte van intense smaak en hoër olie-inhoud kan beter wees, sê mnr. John Scrimgeour van Buffet Olives en voorsitter van die tafelolyfforum van die Suid-Afrikaanse olyfbedryfsvereniging (SA Olive). Die kleiner oes word toegeskryf aan droogte en brande in die Wes-Kaap (van waar 90% van die produksie kom) en olywe se neiging tot “alternatiewe drag”. Scrimgeour sê die brande het skade veroorsaak aan ’n derde van een van die grootste produsente se boorde. In olyfboorde in die noorde kan die afgelope weke se swaar reën tot ’n toename in swamsiektes lei, wat vanjaar se oes en die bome kan benadeel. In die Wes-Kaap is die vrugte en bome baie gesond danksy die droë toestande. Hulle raam…

ALGEMEEN 23 MAART: Monsanto-inligtingsdag. Bothaville. E-pos: magda. du.toit@monsanto.com 24-25 MAART: Namibiese Landbou-unie se landbou-braaikompetisie. Uhlenhorst-boerevereniging, Bitterwasser Lodge, Uhlenhorst. Hoekus van Niekerk. E-pos: hoecon@afol.com.na; sel 00264 81 294 4676. 24-25 MAART : Groot Pampoenfees. Heidelberg (Wes-Kaap). www.pumpkinfestival.co.za 28-30 APRIL: Suid-Afrikaanse Kaasfees. Sandringham, Stellenbosch. Agri-Expo. E-pos: admin@agriexpo.co.za; web: www.cheesefestival.co.za; tel. 021 975 4440. BOEREDAE 23 MAART: Voermol-boeredag by die nasionale Beesboer van die Jaar, Heinrich Bruwer. Lovedale, Vryburg. Amanda Bruwer, e-pos: bruwerpumps@lantic.net; sel 082 979 4452; of Gawie Coetzer, e-pos: gawiec@vodamail.co.za; sel0827743874. 30 MAART-9 APRIL: Stars of Sandstone-erfenisfees: Stoomtreine, trekkers, trekos-demonstrasie, veteraanvoertuie en -vliegtuie (onder meer Harvard, Tiger Moth, Stampe en Chipmunk), wapenuitstalling. Sandstonelandgoed naby Ficksburg. Leigh Sanders. E-pos: leighs@sand stone.co.za; sel 079 327 7649. 11 MEI: Voermol-boeredag by die nasionale Skaapboer van die Jaar, Julian Southey. Manor Holme, Middelburg (Oos-Kaap). Shelley…

MAART HERTZOGVILLE 16-18, Hertzogvillelandboufees (70ste herdenkingsfees). Perde: Saalperd, Friesperd: Sarel Bornman, sel 072 268 3919. Beeste: Angus, Brangus, Dexter, Brahman: RC Malherbe, sel 084 851 8262. Kleinvee: Dorpers, Vleismerino, Suffolk, Boerbok: Japie van Bergen, sel 082 803 2498. Stalletjies, uitstallers, vermaak, driegangbraaikompetisie, skoonheidskompetisie. Algemene navrae: Rudi, sel 083 453 5220; Na-Mari, sel 082 344 9130. HOFMEYR 17-18, Hofmeyr-landbouskou. Kaapse Boerperd en Amerikaanse Saalperd: Gert Lötter, Karoobos. lotter@gmail.com of sel 071 678 7431. Merino en Dohne-Merino: Matt Philps, sel 082 378 7138. Slaglam: Bennie, sel 082 667 2355. Stalletjies: Annarine van der Merwe, sel 083 306 9652. Hondeskou: Jenique, sel 083 603 3323. Skoudans: Lood, sel 082 439 0593. BEAUFORT-WES 29 Maart-1 April. Beaufort-Wes-landbouskou. (SA Hackney)*, (Walliese Ponie): Charles de Villiers, tel. 023 414 3372. (SA Persie): Jaco Spamer, sel 083 412…