Indholdsfortegnelse for 24-Mar-17 i Landbouweekblad

Graan SA voer aan dat die koring-invoertarief Suid-Afrika nie sal seermaak nie, want vele ander faktore beïnvloed die broodprys. Tog volg die broodprys al vir die afgelope vier jaar dié van koring, skryf dr. Neva Makgetla, ekonoom. Vanaf 2011 tot 2016 het die koringprys 12% hoër as inflasie gestyg en dié van ’n standaardwitbrood met 13%. In 2013 het handelsowerhede bereken die tarief sou nagenoeg 1,6% jaarliks by die broodprys voeg. Die onderliggende probleem is dat Suid-Afrika nie die regte klimaat en omgewing het vir koring nie. Klimaatsverandering vererger die probleem. Volgens die Verenigde Nasies se Voedselen Landbouorganisasie (VLO) was die Suid-Afrikaanse produsenteprys van 2011 tot 2013 altesame 40% hoër as in Argentinië, die Oekraïne en Rusland en amper 20% hoër as in Duitsland en Amerika. Op die lange duur…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Fredericksburg se Angusse: Mooi, ja, maar góéd ook ■ Kruiskudde en vrysuipkoeie sorg vir melkwins ■ Voeding resep vir trofeebosbokke ■ Tegnorevolusie in die landbou is hier ■ Produksie 60% hoër met opleiding ■ Blinklywe bied kos, goeie byverdienste ■ Boereplan: Ontkalker kry nuwe lewe GESIN ■ Gee dit geur met speserye WILD Puik bokke het langtermynvoordele. ’n Jong bosboktrofeeram met 18 duim-horings kan minstens R100 000 op ’n veiling behaal. Die onoordeelkundige uitroei van bosbokramme met lang horings het mnr. Werner Nel van Hartbeespoort aangespoor om alles in die stryd te werp om bokke met dié gene vir die nageslag te bewaar. Media24 Weeklikse Tydskrifte Hoofbestuurder Minette Ferreira Uitgewer Theuns Venter Administrasie Johan Terblanche Kategoriebestuurder Armand Kasselman Intekenare Elmarie Eygelaar Hoof Media24 Drukmedia Ishmet Davidson…

BEKROONDE SWART BOER KAN NIE PLAAS VAN REGERING KOOP Ten spyte daarvan dat mnr. André Cloete, ’n suksesvolle swart boer van Greyton in die Wes-Kaap, die afgelope ses jaar sy vrugteboorde bykans kon verdubbel én banklenings terugbetaal, sukkel hy steeds om die Regering te oortuig om sy plaas, Klein Ezeljacht, aan hom te verkoop of selfs op lang termyn aan hom te verhuur. TRIENKIE VAN DER MERWE skryf: Hoe moet ’n mens dit nou verstaan? Die Regering is dan juis ongelukkig omdat daar te min swart boere is wat grond besit. BARRIE VERMEULEN skryf: Dit lyk my hy is een van daardie wat te wit is om swart te wees en te swart is om wit te wees. TASWIN GOUWS skryf: Welgedaan, goeie werk. Ek dink die Regering moet opkomende…

DIE wrede manier waarop plaasen kleinhoewebewoners aangerand en vermoor word, en die hoë voorkoms van sulke wrede aanvalle op plase dui daarop dat dit nie gewone misdaad is nie. Dit was die standpunt van dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, in ’n geskiedkundige parlementêre debat oor plaasmoorde verlede week – enkele dae ná ’n 63-jarige vrou op ’n hoewe by Muldersdrif met ’n boor aangerand en die gesiene landbouekonoom dr. Frikkie Liebenberg in ’n plaasaanval doodgeskiet is. (Berig op bladsy 15.) Die VF Plus het die debat aangevra ná ’n volgehoue vlaag plaasaanvalle en -moorde sedert die begin van die jaar. Die versoek is aanvanklik van die hand gewys, maar later toegestaan. Hy het bygevoeg die persepsie dat net wit mense op plase vermoor word, is onwaar. “Navorsing…

“ EEN van die unieke en skaars landbou-ekonome wat met groot sorg met Suid-Afrika se landboudata kon werk,” is hoe dr. Frikkie Liebenberg (foto regs bo) onthou word deur die ekonoom prof. Johann Kirsten (foto regs middel). Liebenberg (54) is op 10 Maart op sy plaas naby Bronkhorstspruit doodgeskiet. Hy was sedert 2012 ’n dosent aan die Universiteit van Pretoria nadat hy jare lank by die Departement van Landbou en die Landbounavorsingsraad gewerk het. Kirsten, hoof van die Buro vir Ekonomiese Ondersoek aan die Universiteit Stellenbosch, was ’n oudkollega en studieleier van Liebenberg. “Hy is waarskynlik die enigste kundige wat die detailtrajek van die kommersiële landbou sedert die uniewording in 1910 kon verstaan,” sê Kirsten. “Hy het vir ’n groot deel van sy loopbaan die historiese syfers van die Suid-Afrikaanse…

‘As ons nie as ’n sektor oorleef nie, sal daar nie transformasie wees om van te praat nie.’ DIE Regering moet eers net help om die krisis op te los wat veroorsaak word deur hoendervleisstorting uit die Europese Unie (EU), en dán aandag gee aan die transformasie van die sektor, sê die Food and Allied Workers Union (Fawu). Dit is bekend dat Suid-Afrika se pluimveebedryf nie na wense getransformeer is nie, maar indien die hoendervleisstorting, wat reeds tot die sluiting van maatskappye en die verlies aan duisende werksgeleenthede gelei het, nie vinnig opgelos word nie, sal niks oorbly om te transformeer nie. Mnr. Katishi Masemola, hoofsekretaris van Fawu, het aan die Parlement se portefeuljekomitee vir handel en nywerheid gesê die Regering moet onmiddellik invoertariewe op hoendervleis verhoog en na teenstortingsbelasting…

AS verbruikers “hokvrye eiers” wil eet, sal hulle ’n premie daarvoor moet betaal, soos wat vir eiers van vrylopende henne betaal word. “As hulle (McDonald’s) bereid is om te betaal, sal daar nie ’n tekort aan produsente wees nie,” sê dr. Charlotte Nkuna, senior uitvoerende beampte van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), Landbouweekblad het verlede week berig McDonald’s het in November verlede jaar ná ’n verbruikersveldtog onderneem dat hy in volgende tien jaar sy gebruik van eiers wat van batteryhokke kom, gaan uitfaseer. Nkuna sê die SAPV het nog nie bereken wat so ’n omskakeling ’n boer kan kos nie. “Dit sal moontlik wees om dele van die huidige infrastruktuur vir vrylopende of hokvrye produksie om te skakel. Die kwessie gaan wees dat ’n mens nuwe neskaste gaan nodig hê. Voorts…

DIE avokadobedryf het oor die laaste agt jaar met 68% gegroei. Die vraag na dié vrugte is so sterk dat die prys aanhou styg – ten spyte van ongekende groei in produksie wêreldwyd. Só sê dr. André Ernst van die Allesbeste-boerdery en kwekery (Tzaneen) en Landbouskrywers SA se Boer van die Jaar 2016. Hy het op die onlangse Malumadag op Tzaneen daarop gewys dat avokadokwekers van oor die hele wêreld doeltreffender sal moet raak in hul produksiemetodes. “Ons gaan meer bome op minder grond en met minder hulpbronne, soos water, moet produseer. Ons gebruik tans omtrent 261 liter water om 1 kg avokado’s te produseer. Ons sal beter as dit moet doen.” Hy sê avokadoverkope het dié van sitrus in 2015 in Brittanje verbygesteek. Hoewel die Chinese bevolking nog betreklik…

Is daar nog waarde in trusts? Dit is ’n ope vraag noudat ons die aanslag van die Tesourie op trusts ervaar. Ek kyk vandag kortliks na twee belangrike belastingkwessies wat trusts nou en vorentoe gaan raak. Die eerste is die nuwe artikel 7C van die Inkomstebelastingwet (Wet 58 van 1962) wat lenings aan trusts hanteer, asook die nuwe verhoogde belastingkoers wat geld vir trusts. Ek het al oor die jare in hierdie rubriek my kommer uitgespreek oor die onoordeelkundige gebruik van trusts op grond van gewaande voordele – gewoonlik wat belasting betref – of werklike voordele wat egter in die gegewe omstandighede ontoepaslik is. Ek gaan nie nou hierop uitbrei nie. Ek bepaal my eerder by die gevolge van die twee kwessies hier uitgelig. Artikel 7C is ná enkele wysigings…

Wanneer die mikrobesproeiingstelsel in ’n jong sitrusboord op die plaas Vinefera by Robertson aangeskakel word, klink dit soos die gezoem van ’n reuseswerm bye. Dit is omdat elke mikrospuitjie teen die wande van ’n Tree Hog, ’n veelkantige, swart plastiekhouer, spuit. Dit konsentreer die water om die boom se stam pleks van om dit oor ’n groot oppervlakte te versprei. Mnr. Louis Loubser glimlag opgewonde oor dié gezoem. Dit span immers die kroon op sy harde werk oor maande om die Tree Hog te ontwerp en te ontwikkel. Dié werk werp nou vrugte af danksy internasionale belangstelling in sy waterslim patent wat tot 62% water en elektrisiteit bespaar en onkruidbestryding vergemaklik. Die beginsel is eenvoudig: Die Tree Hog beperk verdamping en besproei oor ’n beperkte gebied. Dit is byna soos…

As stapelvoedsel vir menige Suid-Afrikaner en ’n belangrike deel van voerrantsoene vir intensiewe veeboerderye is die mielie vir almal belangrik. In die volgende episode op kykNET (DStv-kanaal 144) vertel ’n groep boere en bedryfskenners meer oor mielieproduksie en watter sake die bedryf die meeste beïnvloed. Bothaville en omgewing en die boerderyonderneming van mnr. Thabo van Zyl is een van die insetsels wat die verbruiker beter sal inlig oor die doen en late van ’n mielieboer. ’n Kykie na die verwerking van mielies vir menslike verbruik en in die veevoerbedryf is ook op die agenda. Mnr. Jaco Minnaar vertel meer oor hoe die mieliebedryf aanleiding gegee het tot Afrika se grootste landbouskou, die Nampo-Oesdag by Bothaville. Die paneel kenners in die ateljee sluit in mnre. Corné Kruger (Senwes), Jacob de Villiers…

Gousiekteplantvergiftiging by herkouers Ek het ’n plant op my eiendom geïdentifiseer wat skielike vrektes onder Damaraskape en Boerbokke, wat ek nuut aangekoop het, veroorsaak het. Bloednier is eers as oorsaak gediagnoseer, maar ’n ander mening het gousiekte as oorsaak aangedui. Ek kry die plant nie dood met ’n glifosaat-bevattende onkruiddoderproduk nie. Fadogia homblei is die wetenskaplike naam vir die bosluisbessie of wildedadel wat tot die plantfamilie Rubiaceae behoort. Dit kom veral voor in die noordelike streke van Suid-Afrika, in Limpopo. Dit is ook algemeen op die wit, grys en bleekrooi gronde van die noordelike en oostelike dele van Gauteng, waar die oorgang is van granitiese gesteentes in die Magaliesburg na gesteentes wat die Laeveld kenmerk. Bosluisbessie is ’n meerjarige kruid tot klein struik met verskeie regop stamme tot ongeveer 50…

Die Britte het ook Paul Kruger se luukse reis-ossewa gebuit, maar dit later weer teruggestuur. Die Slag van Bloedrivier is seker die indrukwekkendste voorbeeld hoe walaers in oorloë gebruik is, maar die eerste fortlaers is al op die Oosgrens gevind wanneer langer strafekspedisies uitgegaan het om gebuite vee te herwin. Voor hulle het die Romeine en later die Germaanse stamme tydens die volkeremigrasies en konflikte in Europa ook van walaeromskansing gebruik gemaak. Op die oog af lyk ’n walaer nie eintlik of dit ’n skans kan bied nie. As ’n assegaai die latte mis, kon dit regdeur die tent trek. Waens kon ook maklik deur ’n paar sterk mans sywaarts geruk of omgekeer word. Onder en tussen die waens is daar altyd deurkomplek. Die waens kan ook maklik aan die…

Te oordeel na die groot toename in internasionale paviljoene, soos Duitsland, Zimbabwe, die Tsjeggiese Republiek, Brittanje en Frankryk, op vanjaar se Agritech Ekspo is die internasionale belangstelling in Zambië as ’n landboumark ooglopend. Groot internasionale maatskappye belê reeds in die land, terwyl verskeie projekte beoog word. Suid-Afrikaanse maatskappye wat ’n teenwoordigheid in Zambië wil vestig, moet nie dié geleentheid misloop nie. Suid-Afrikaanse maatskappye wat reeds uitstalruimte bespreek het of ’n borg is, sluit in Agrico, Gallagher Power Fence SA, Hydraform, Lindsay Africa, Kempston Agri – Claas, Neptun Boot, Organico, Senter 360, Teejet en Roff. Verskeie ander verskaffers het hoofkantore in Suid-Afrika, maar hul Zambiese takke het die besprekings gemaak.…

Jagters moet seker maak die toerusting wat hulle gebruik, is geskik vir dit wat hulle wil jag. Die afstand, omgewing en toestande waarin jy gaan jag, speel ’n groot rol. In die algemeen kies jagters die soort kaliber wat geskik is vir toestande. Byvoorbeeld, in die Vrystaat wat baie plat is, gebruik jy verkieslik ’n platskietkaliber. Wanneer dit bosveld is en jy op korter afstande skiet, gebruik jy verkieslik ’n kaliber met koeëlpunte wat stadiger trek en minder vleisskade veroorsaak. Die kaliber en die gewig van die punte moet gepas wees vir dit wat jy wil jag. As die kaliber nie gepas is vir die dier en die omstandighede waarin jy jag nie, kan jy die dier makliker kwes. Koeëls van vinnige kalibers, soos die .270 en die .264, word…

Die Suid-Afrikaanse Mangokwekersvereniging (SAMKV) gebruik die goeie oes van Kent- en Keittmango’s wat tans op die winkelrakke is, om verbruikers bekend te stel aan die verskillende gebruike van groenskil-mango’s. Die klem in vanjaar se veldtog is op die identifisering van ryp vrugte waarvan die skil na ’n ligter groen verkleur wanneer dit reg is om te eet. Verbruikers word ook touwys gemaak oor alternatiewe maniere om dié groter, soeter vrugte te gebruik. Die SAMKV sê vanjaar se oes was in die algemeen aansienlik beter as die oes van 2015-’16 waarvan ’n groot deel deur hael vernietig is. Die droogte het die oes ook erg benadeel. Nie net is die oes vanjaar groter nie, maar die vrugte is ook groter as verlede jaar. Om alles te kroon is minder siektes as…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG CARLETONVILLE GOLDEN VALLEY (621) 21 ha, aan Van der Westhuizenfamilietrust, van I. van Aardt, R1 900 000. HARTSENBERGFONTEIN (332) 26 ha, aan O.H.C.M. Door, van HM&PL Protea Prop. BK, R3 250 000. NIGEL ZYFERFONTEIN (576) 106 ha, aan BJK Industries, van Boiler And Energy Prop., R1 800 000. PRETORIA KLOPPERSBOS (128) 21 ha, aan P.A. Kotze, van A.M. Ungerer, R880 000. RAMA (768) 510 ha, aan Rama HD Inv 1 (Edms.) Bpk., van Rama-gemeenskapseiendomsvereniging, R500 000. STRYDFONTEIN (307) 39 ha, aan A.F.C. Gospel, van J.J. Herman, R5 400 000. ZONKOLOL (473) 22 ha, aan J.J. en S.D.V. van Staden, van H.P. Aucamp, R995 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR SOM’S HOEK (1151) 3 286 ha en UITVLUCHT (1156) 1 200…

PRYSE WYS RAS IS GESOG Dohne-Merinotelers glimlag van oor tot oor met die uitstekende pryse op die eerste 20 herfsveilings wat sedert die begin van die jaar gehou is. Pryse is nagenoeg 20% beter as ’n jaar gelede. Dr. Kobus Delport, bestuurder van die Dohne-Merino-telersgenootskap, sê op net drie van die veilings was die gemiddelde prys vir ramme minder as R10 000. Dohne-Merino-ooie is teen gemiddeld R2 200 stuk verkoop. “Wat verbasend is, is dat van die veilings gehou is in distrikte waar die droogte nog nie gebreek is nie. Dit weerspieël die vertroue in die mark danksy die uitstekende wolen vleispryse.” Op die nasionale veiling in Bloemfontein is ’n SA rekordprys van R220 000 vir ’n ram betaal. Die verkoper was mnr. Boeta Wessels van Weska, Bredasdorp. Die kopers…

122m. kissies Die Sitruskwekersvereniging se mnr. Justin Chadwick verwag dat Suid-Afrika vanjaar sowat 122,8 miljoen kissies van 15 kg sitrus sal uitvoer. Verskeie produkte het merkwaardig gegroei. Na verwagting sal omtrent 16% meer Valencias vanjaar uitgevoer word as in 2016. Suurlemoenproduksie is 18% hoër en nuwe uitvoermarkte moet ontwikkel word. — Jasper Raats 14,6m. ton Die Amerikaanse departement van landbou (USDA) beraam dat Suid-Afrika se mielie-oes 14,6 miljoen ton gaan wees. Dit is 12% meer as die vorige maand se skat-ting en 78% hoër as in die vorige seisoen. Anders as die plaaslike Oesskattingskomitee skat die USDA die algehele nasionale oes en nie net kommersiële oeste nie. Amerika se berekening is ingevolge die Noorde se oesjaar. — Agbiz 14,3 miljoen Volgens die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie…

‘As ons nie as ’n sektor oorleef nie, sal daar nie transformasie wees om van te praat nie.’ MNR. KATISHI MASEMOLA, hoofsekretaris van FAWU, oor die krisis weens hoendervleis-invoer uit die EU. Bl. 16 ‘Suid-Afrikaanse produsente lewer hoender goedkoper en doeltreffender as hul Europese eweknieë.’ MNR. MIKE SCHÜSSLER, ekonoom, oor die ongelyke handelsbestel wat geld tussen Suid-Afrika en die Europese Unie. ‘Jy moet maar hoop en glo die common law beskerm jou as jy op ’n punt kom waar jy nie die huurkontrak kan hernu nie.’ MNR. ANDRÉ CLOETE, boer van Greyton, oor die risiko’s van ’n opkomende boer sonder verblyfsekerheid. Bl. 22 ‘Dit is moeilik om met oortuiging van ’n toe-name in plaasaanvalle en -moorde te praat as geen empiriese data van onafhanklike navorsing toon dat boere spesifiek teikens…

GRONDKWESSIE: NATUURLIKE PROSES IS BETER Pres. Jacob Zuma se ampstermyn is besig om uit te loop en die ANC se gewildheid is besig om drasties te taan. Zuma besef dat hy iets drasties sal moet doen om enigsins iets blywends na te laat as sy termyn verby is. Hy gryp nou na strooihalms, want alles in Suid-Afrika is besig om ’n kreeftegang te gaan. Die strooihalms waarna hy gryp om sy bas by sy ondersteuners te red, is radikale grondhervorming en radikale ekonomiese transformasie, wat alles vanjaar blitsvinnig afgehandel moet word. Wat ’n onrealistiese droom! Die towerwoord by grondhervorming is grondonteiening. Die hele proses gaan glo in een wet saamgevat word en alles gaan seepglad en sonder enige teenkanting en probleme afgehandel word, reken hy. Wat die radikale ekonomiese transformasies…

DIE kwessie of meer as 17 miljoen Suid-Afrikaners hul maatskaplike toelaes ná 1 April gaan ontvang, kan ’n ernstige impak op landelike gemeenskappe hê, waarsku Agri SA. Die krisis het ontstaan omdat die kontrak tussen die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid (Sassa) en Cash Paymaster Services (CPS), die genoteerde diensverskaffer wat betaling van die toelaes behartig, op 31 Maart verstryk. Teen druktyd moes ’n nuwe kontrak nog gefinaliseer word. Volgens mnr. Hamlet Hlomendlini, senior ekonoom by Agri SA, word plattelandse omgewings en markte oorheers deur arm huishoudings wat oorleef met die hulp van bestaansboerdery, maatskaplike toelaes en geld wat familielede van stede af stuur. “Vir baie families in landelike omgewings is maatskaplike toelaes hul enigste bron van inkomste. Dit is ’n buffer teen armoede en wanvoeding,” sê hy. GEHEEL EN…

AMERIK A ANSE hoendervleis op Suid-Afrikaanse winkelrakke was verlede jaar omtrent so skaars soos hoendertande, maar ’n onlangse foto op Facebook wys dat dit nou op minstens Food Lover’s Market se rakke te koop is. In Desember was Amerika naas Brasilië Suid-Afrika se grootste bron van ingevoerde hoendervleis, toe 14,4% daarvan uit Amerika gekom het. Mnr. Kevin Lovell, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), sê die styging kon verband gehou het met die invoerverbod uit sekere Europese lande weens voëlgriep. Verder kon die Suid-Afrikaanse verbruiker nou genoeg vertroue in die produk gekry het. Altesame 65 000 ton Amerikaanse hoenderstukke aan die been mag sedert Januarie verlede jaar jaarliks sonder teenstortingstariewe ingevoer word. Dié toegewing is gemaak sodat Suid-Afrika deel kon bly van die Amerikaanse wet op groei en geleenthede…

AL het sommige Mediterreense lande hard probeer om Suid-Afrikaanse sitrus vanweë swartvlek uit hul markte te hou, was verlede jaar een van die bestes ooit vir plaaslike produsente. Dít is ’n pluimpie vir die Suid-Afrikaanse onderhandelaars, sê mnr. Pieter Nortjé, voorsitter van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SASKV). Nortjé het op die tweede SASKV-beraad in Port Elizabeth ’n paar waarskuwings gerig. Hy is bekommerd dat boere met grootskaalse uitbreidings besig is om hulself “in die moeilikheid in” te plant. Nagenoeg 6 miljoen nuwe bome is reeds vanjaar vir aanplanting bestem. “Die afgelope vyf jaar was besonder goeie jare vir plaaslike produsente danksy goeie klimaat, die gesonde internasionale vraag en die verswakking van die rand. Die bedryf beweeg egter histories deur sewejaar-siklusse. Met die groot uitbreidings in aanplanting sal nuwe afsetgebiede gevind moet…

Veranderinge aan die dieselrabat kan ’n wesenlike invloed op boere se insetkoste hê. Die Tesourie en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) het op 15 Februarie aangedui die rabatstelsel gaan ná 16 jaar hersien word. Mnr. Corné Louw, senior ekonoom van insette by Graan SA, het op die organisasie se onlangse kongres gesê die georganiseerde landbou bestudeer nou die voorgestelde wysigings. Die veranderinge sluit onder meer in dat boere net sal kan eis vir diesel wat vir primêre produksie op die plaas gebruik word, en nie vir die verwerking en vervoer van produkte nie. Dit sal boere wat ver van leweringspunte is, benadeel. Die SAID wil ook produksiebedrywighede koppel aan ’n fisieke punt waar produksie binne ’n sekere radius plaasvind. Louw sê dit is onprakties omdat talle boere op meer as een…

DIE Dorper-skaaptelersgenootskap van Suid-Afrika wil in die komende paar jaar 300 000 lewende ooie na Rusland uitvoer, en mnr. Attie Westraad, rasdirekteur van die genootskap, is vol vertroue dat Suid-Afrika in só ’n vraag sal kan voorsien. Die genootskap voer al langer as 18 maande gesprek met die grootste landbou-onderneming in Rusland nadat die finansiëledienstemaatskappy PricewaterhouseCoopers se Russiese tak ’n navraag aan dié onderneming se Suid-Afrikaanse tak gerig het. “ ’n Afvaardiging van Rusland het Suid Afrika vroeg verlede jaar besoek en ’n afvaardiging van ons genootskap het Rusland in September verlede jaar besoek. Die landbou-onderneming in Rusland wat die Dorpers wil invoer, het reeds twee soortgelyke projekte suksesvol uitgevoer.” Hy sê Rusland het ’n groot tekort aan rooivleis, en om in dié behoefte te voorsien, wil hulle eindelik meer…

Australië se departement van landbou hou jaarliks ’n uitstekende vooruitskouingskonferensie waar belanghebbendes vir twee dae die toekoms van landboumarkte in diepte bespreek. Anders as ons, is hulle toegespits op sake wat aandag moet kry sodat hulle winsgewend bly en op die internasionale mark mededingend is. Op die afgelope konferensie is daar weer gekyk na hoe tegnologie toegepas kan word om hulle ’n mededingende voorsprong te gee, veral om wins mettertyd te vergroot. Kommersiële boere in Australië, saam met dié van Nieu-Seeland en Suid-Afrika, is van die boere wat die minste ondersteuning van hul regerings kry. Dié studie word jaarliks op internasionale vlak gedoen deur die organisasie vir ekonomiese samewerking en ontwikkeling. Die organisasie gebruik ’n omvattende maatstaf om regeringsteun te bereken. Dit sluit invoertariewe en byvoorbeeld diesel-rabat (soos by ons)…

’n Europese agentskap ontwerp nou ’n presisiespuitstelsel wat hopelik die verbruik van onkruiddoders drasties sal verminder. Dit behels kameras wat op onkruidspuite geïnstalleer sal word om ’n saailand vir onkruid te skandeer, en op die daad te bepaal presies waar gespuit moet word en waar nie. EIT Digital sê hy is gereed om met bekendstellingsprojekte te begin. Die doelwit is om met gevorderde slimtegnologie – onder meer 5G, Groot Data en die Internet van Dinge – boere in staat te stel om hul verbruik van onkruiddoders met tot 80% te verminder. Die Internet van Dinge, ’n nuwe gonswoord, verwys na die tegnologie waarmee voorwerpe toenemend in netwerkstrukture met mekaar verbind word en as niemenslike internetdeelnemers begin optree. 5G is die vinnigste mobiele netwerktegnologie tot dusver en Groot Data verwys na…

Die Engelse vrugte-onderneming Primafruit UK en Barloworld Agriculture het kennis geneem van mnr. Louis Loubser se Tree Hog, wat belangrike deure vir die produk oopgemaak het. Primafruit het Louis met die internasionale patentreg gehelp en skep ook bewusmaking van die Tree Hog onder sy internasionale boere. Daar sal byvoorbeeld binnekort Tree Hogs op ’n tafeldruiweplaas in Egipte staan. Primafruit het ook vyf plase geïdentifiseer (drie in Suid-Afrika, een in Spanje en een in Peru) aan wie hy Tree Hogs gaan verskaf. Temo Parts, ’n afdeling van Barloworld Agriculture wat onderdele aan die landboumark verskaf, sal die bemarking, verkope en verspreiding van die Tree Hog in Suid-Afrika en sekere ander lande behartig. “Die maatskappy se nasionale handelaarsnetwerk en logistieke infrastruktuur sal goeie produksteun help verseker,” sê Louis.…

Pannar se slimfoontoepassing (app), Sprout, is al meer as 3 000 keer afgelaai. Dié nuttige stukkie gereedskap is veel meer as ’n ensiklopedie of handboek. Dit word voortdurend verfyn en met nuwe funksies bygewerk, sê me. Christin Hunter, kommunikasiebeampte. Sy sê ’n “Bakkie Buddy” vir sojabone, soortgelyk aan die bestaande aanlynveldgids oor mielie-, koring- en sonneblomsiektes, is op pad. Nog ’n nuwe funksie op die horison is ’n diens waarvolgens ’n boer met sy slimfoon ’n foto van ’n siek plant sal kan neem en dit op die app laai, waarna dit aan ’n Pannar-landboukundige gestuur word om geïdentifiseer te word. Safex-pryse word elke 15 minute op die app bygewerk, en daar is ’n rits ander nuttige hulpmiddels, soos ’n funksie waarmee ’n boer verskillende kultivars sy aan sy kan…

Mnr. BP Greyling en sy pa, Kerneels, wat langs hom by Wakkerstroom in Mpumalanga boer, se belegging van R450 000 in twee van die beste fynwolramme in Suid-Afrika werp nou goeie vrugte af. Hulle het twee uitsonderlike Merinoramme uit die Fairworld Merino-stoetery van mnre. Willem en Acton van Aardt van Kookhuis gekoop. Eers het hulle Barrier, ’n fynwolram met wol van 14,3 mikron, vir R250 000 gekoop. Vier jaar later het hulle Google, met wol van 17,7 mikron, vir R200 000 bekom. Die doel met Barrier, ’n groot, mooi ram wat toe 117 kg geweeg het, was om aangepaste superwynwolskape te teel met wol wat soos Barrier s’n lyk. Hulle wou die mikrons nog verder verlaag sonder om grootte in te boet. BP vertel dit is maklik om met superfynwolskape…

Onkruidweerstand is ’n verskynsel wat die vervaardigers van onkruiddoders tot in maatskappyfondamente geskud het in ’n stadium toe daar gereken is dat onkruiddoders (oftewel plantdoders), anders as byvoorbeeld insekdoders, klaarblyklik die probleem van die opbou van weerstand vrygespring het. Aan die begin van die 1970’s het onkruiddodergebruik rekordhoogtes bereik, maar teen die einde van die dekade het die probleem van onkruidweerstand stewig kloue ingeslaan. HIÉR ONTWIKKEL WEERSTAND DIE VINNIGSTE Weerstand teen die onkruiddodergroep wat die ensiem asetolaktaatsintase (ALS) inhibeer, het die vinnigste van alle onkruiddoders ontwikkel. Binne enkele jare nadat hierdie middels op die mark gekom het, is groot verwagtinge vir breëspektrumonkruidbekamping by kleingrane en sekere peulgewasse daarvan gekoester. Voorbeelde van ALS-inhibeerders is chlorsulfuron (geregistreer vir kleingrane) en imasamoks (geregistreer vir sekere peulplantgewasse). Sekere van die ALS-inhibeerders word deesdae steeds…

BORDER LEICESTER 1 Grootkampioenooi. Eienaar: Mnr. Harry Tully (links) (082 342 1052), Kandra-stoetery, Howick. Hanteerder: Quintin Brits, Hoër Landbouskool Weston. 2 Grootkampioenram (regs). Eienaar: mnr. Harry Tully (middel), Kandra-stoetery, Howick. Hanteerder: Quintin Brits, Hoër Landbouskool Weston. Reserwegrootkampioenram (links). Eienaar: Mnr. Harry Tully, Kandrastoetery, Howick. Hanteerder: Sphelele Masinga, Hoër Landbouskool Weston. 3 Reserwegrootkampioenooi. Eienaar: Mnr. Dave Baugh (heel links) (082 342 1052), Thistledown Farming, Howick. Hanteerder: Alex Eilers, Hoër Landbouskool Weston. Ook op foto: Dave se kinders, Lucy (naaslinks) en Donovan Baugh. DORMER 4 Grootkampioenram (regs). Eienaar: Mnr. Scheepers Lamprecht (naasregs) (082 807 3152), Rooihek Dormers, Amersfoort. Hanteerder: Mnr. Aaron Masondo. Reserwegrootkampioen-ram (links). Eienaars: Mnre. Steyn (heel links) en Tjaart (middel) Steenekamp (072 313 2232), Twee Broers-stoetery, Barkly-Oos. Hanteerder: mnr. Fux Makhaleni. 5 Grootkampioenooi (regs). Eienaar: Mnr. Scheepers Lamprecht (voor, naasregs),…

Die gewese kombuis is nou ’n smidswinkel met ’n versameling blaasbalke, wamakergereedskap en ’n karaktervolle werkbank. GEWILDE BLOG KEER (WEER) TERUG! Sarie Marais-Nell het op nog ’n paar plase gaan rondloer vir landbouskatte van weleer. Sy gaan die volgende paar weke oor haar historiese vondse skryf. Laat weet ons van vervloë dae se gebruiksvoorwerpe en bouwerk op jou plaas of in jou omgewing. Stuur ’n e-pos met ’n kort beskrywing en foto’s aan Lucille Botha by lbotha@landbou.com. Sowat vyf jaar gelede het Hannes en Henriëtte Kotzé haar oupa, Johnnie Loock, en pa, Willem, se hele museum vol kosbaarhede op Colesberg gaan haal en Moorreesburg toe getrek. Dit was ’n klompie jare ná Willem sy plaas, Bluegum House, buite Graaff-Reneit verkoop en Colesberg toe verhuis het. “My pa het my altyd…

’n Ander lekkerte wat die somer vir my draaglik maak, is windbuksskiet. Wolke stapel teen die hemel, donderwere rammel hul intensies uit en reën dans ligvoets met die aarde. Ja-nee, die somer ís ’n mooi seisoen en ek wens al die boere emmers en emmers vol reën toe. Natuurlik laat die somer ook die kwik styg en dit veroorsaak ’n lastigheidjie . . . Wanneer die kwik styg, raak dit mos tyd vir vakansie en dan wil die familie seewater toe beur. See toe beteken vir ons die Kaapse waters, iewers doer van Stilbaai se kant af tot net so deuskant die plek waar Jan van Riebeeck toentertyd die Drommedaris se seile ingehaal het. Die mooie Kaapse strande en die fraaiste, klein dorpies is iets om te aanskou, maar, ai…

Voordat jagters in hul bakkies spring en die veld gaan aandurf, moet heelwat beplanning gedoen moet word. “Eerstens moet jy bepaal wanneer en waar jy wil gaan jag. Kry jou toerusting en wapen reg. Dit is ook belangrik om te oefen om akkuraat te skiet,” sê mnr. Fred Camphor, uitvoerende hoofbeampte van die Suid-Afrikaanse Jagters- en Wildbewaringsvereniging (SAJWV). Fred sê jy behoort minstens tien skote op ’n skietbaan te skiet vir elke skoot wat jy in die jagveld gaan skiet. Maak seker die geweer werk soos hy moet en dat die teleskoop reg ingestel is. Dit is ook belangrik om jou skietposisie te oefen. “ ’n Dier staan nie altyd stil nie. Hy kan gedraai na jou kant toe staan, of baie verder of heelwat nader. Dalk rus jy teen…

Die Suid-Afrikaanse koffiebedryf begin wortelskiet. Oor die afgelope 12 maande het minstens vyf nuwe boere koffieplantasies gevestig met die doel om dié produk kommersieel te lewer, sê mnr. Rob Cummings van Beaver Creek Coffee (Port Edward), een van die grootste koffieboere in Suid-Afrika. “Ek beraam dat tot 75 ha koffie in Suid-Afrika aangeplant is. Ons hoop om binne die volgende 12 maande ’n Suid-Afrikaanse koffieprodusente-organisasie te stig. Dit sal baie vir die bedryf beteken aangesien ons dan kennis kan uitruil en die bedryf gesamentlik vorentoe kan laat gaan,” sê Cummings. Volgens hom is die meeste van die nuwe uitbreidings in die noordooste van die land. “In Suid-Afrika is ’n oes van gemiddeld 1,5 ton tot 2 ton per hektaar haalbaar. Koffie is ’n produk van ’n hoë waarde as jy…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 10 ha in Mpumalanga, Noordwes en die Noord-Kaap vanaf Januarie tot Desember verlede jaar. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in twee van die ses distrikte. Altesame 431 transaksies het 135 697 ha teen R2,775 miljard behels. Daarvan was 76 (18%) ooreenkomste van kleur, wat 27 253 ha (20,1%) teen R536 miljoen behels het. Sowat ’n derde (31%) van die transaksies was vir grond kleiner as 50 ha. Altesame 603 transaksies het in 12 distrikte in Noordwes plaasgevind. Net in drie distrikte het pryse gedaal. Altesame 185 929 ha is verhandel teen R4,843 miljard. Daarvan was 97 (16%) ooreenkomste van kleur, wat 13,1% van die totale waarde behels het. Altesame 31% van die…

MAART BEAUFORT-WES 29 Maart-1 April. Beaufort-Wes-landbouskou. SA Hackney-kampioenskap, Walliese Ponie-kampioenskap: Charles de Villiers, tel. 023 414 3372. SA Persie-kampioenskap: Jaco Spamer, sel 083 412 7877. Dorpers, Merino’s, Slaglammers: Corné Nel, sel 082 410 8898. Jeugskou: Corné Nel, sel 082 410 8898. Uitstallers: Amelia Nel, sel 082 920 5962. Sekretaresse: Elsje Nigrini, e-pos: beaufort wes@skfd.co.za; sel 082 777 1315. APRIL SENEKAL 6-8, Senekal-skou. Perdeskou (alle perderasse en beginnerruiters welkom), beeste, skape, hoenders, kindervermaak, skaapskeerdemonstrasie, uitstallings van ou werktuie en karre en vele meer. Stalletjies en bemarking: Marcel de Kock, sel 083 980 7232; Leigh-Ann van Rensburg, sel 082 854 4546. Voorsitter: Piet Coetzer, sel 073 852 7420. ERMELO 10-12, Hoëveld: SA Boerperd-streekskampioenskap. Ermelo. Petro Grové, sel 082 551 3221. Web: www.saboerperd.com CLANWILLIAM 20-22, Clanwilliam-ekspo. SA Vlaamperd-streekskou. Perde: Heinie Nieuwoudt, heinie.nieuwoudt@sfp advice.co.za,…

Die verskil wat ’n bietjie reën darem kan maak. Die groot genade wat dit bring. Die pad van Johannesburg na Ottosdal in Noordwes was groen en geil. Oral was klimaksgrasse en mielies tot teen die pad. Swerms kiewiete wat in die vroeë aand op die teerpad saamdrom, wolke insekte wat teen die voorruit van die huurmotor disintegreer en ’n doelgerigte stinkmuishond wat in die skemer oor die pad dartel. Oral wemel dit van die lewe. Die ou Wes-Transvaal het jare laas só uit sy nate gebars. Ná die lang droogte is dit eenvoudig wonderlik om te sien hoe genoeg reën en baie genade alles weer op ’n gesonde, uitbundige koers kan plaas. Die volgende dag by die bewaringsbewerkingskonferensie op die Ottosdal-skouterrein is die boere in ’n goeie luim. Grappies, kwinkslae…

MNR. LOUIS LOUBSER, ’n vrugte-en-wynboer van Robertson, het die Tree Hog ontwerp. Dit is ’n plastiekomhulsel vir boomstamme wat besproeiingstyd met tot 62% verkort. Dit maak boonop onkruidbekamping makliker en bome se wortels en loof ontwikkel beter. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek het vir my ’n goeie vrou in die Karoo gekry en ons is in Oktober 2014 getroud. Yolandé help met die administrasie van ons kampterrein en met die plaas se boekhouding. Sy volg ook tans ’n kursus om aërobiese oefeninge op die dorp aan te bied. Ons seuntjie, Niko, is nou ’n jaar en vier maande oud. My ouers, Niko en Marina, woon ook op die plaas. My pa — en sy geel bakkie — is die gesig van ons kampterrein…

Mosiuoa Lekota (Cope) “As Suid-Afrikaanse boere minder raak, word kos duurder vir almal, veral vir armes. As ons gebeure in landelike gebiede wil stopsit, moet ons hier [in die Parlement] begin. As ons die wet verontagsaam en met misleidende uitsprake mense aanmoedig om mekaar aan te val, is ons die primêre bron van die probleem. Ons het ’n President wat vir mense sê om grond te vat sonder vergoeding, ten spyte van wat sy party sê. Iemand sonder politieke ruggraat. As die President uitsprake maak wat teenstrydig is met die Grondwet, is hy deel van die misleiding van jong mense. Ons kan nie stilbly hieroor nie. Ons kan nie stilbly wanneer (Julius) Male-ma (van die EFF) sy platform gebruik om dele van ons bevolking te dreig met die dag wanneer…

Die Regering hoop dat ’n finansiële reddingsboei en maatreëls om hoë insetkoste te verlaag die land se hoenderbedryf kan red. Mnr. Cyril Ramaphosa, Adjunkpresident, het in antwoord op ’n vraag van mnr. Ntomuhle Khawula van die IVP in die Parlement aangedui die Regering beoog ’n reeks handelsmaatreëls om die bedryf te ondersteun binne die reëls van die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) en die land se handelsooreenkomste. Bedryfsfinansiering en aansporings gekoppel aan wedersydse voorwaardes oor transformasie, behoud van die werkmag en investering word ook oorweeg, sowel as maatreëls wat die koste van insette sal verlaag en globale mededingendheid kan verhoog. Twee taakspanne, een van die Regering én een van die staat, sake- en arbeidsektor, is reeds op die been gebring om dringend oplossings te vind.…

1 ZAMBIË| Meulenaars en boere slaags oor tariewe In die lig van ‘n dreigende koringtekort het die Zambiese regering ingestem dat 150 000 ton koring ingevoer word. Die meulenaarsvereniging van Zambië (MAZ) vra dat invoertariewe op dié koring geskrap word om stabiele pryse op koringprodukte te verseker. Die Zambiese boere-unie (ZNFU) is egter gekant teen dié stap. Die unie wil hê die regering moet ’n stelsel instel, soos Suid-Afrika, waarvolgens ’n heeltydse invoertarief geld om plaaslike produksie te beskerm. Só ’n tarief sal dan opwaarts aangepas word as internasionale koringpryse styg. In Suid-Afrika kon dié tariefstelsel egter nog nie koringproduksie verhoog nie. Zambië benodig jaarliks sowat 540 000 ton koring, maar het die afgelope seisoen minder as 300 000 ton geoes. — African Farming 2 UGANDA | Voëlgriep-risiko versprei straks…

DIE hoeveelheid natuurlike hulpbronne tot ’n land se beskikking waarborg nie meer sy toekoms nie. Dit gaan eerder deur die bevolkings met die beste menslike vermoë bepaal word, was die boodskap van prof. Mohammad Karaan van die Universiteit Stellenbosch toe hy die Suider-Afrikaanse Sitrusberaad in Port Elizabeth geopen het. “Omdat Suid-Afrika in dié opsig tekortskiet, kan sy lot deur ander bepaal word wat beter presteer. As Nigerië Suid-Afrika se buurland was, sou ons lankal gekolonialiseer gewees het bloot omdat die menslike energie van Nigeriërs dié van Suid-Afrika verreweg oortref. Dieselfde geld ook die Chinese, wat die Wes-terse kultuur vinnig aanvaar het sonder om Shakespeare en Charles Dickens te bestudeer.” Karaan sê die ekonomiese krisis verdiep wêreldwyd. Die lande wat dit die beste sal afweer, is dié wat in staat is…

HERFSKOMMANDOWURM is onlangs ook op besproeiingsoja opgemerk. Mnr. Ingni Bouwer, ’n agent van Laeveld Agrochem by Ermelo, sê die eerste tekens van die plaag is op 6 Maart by Dirkiesdorp tussen Piet Retief en Wakkerstroom in Mpumalanga opgemerk. “Tot dusver is die verspreiding van die wurms beperk tot een plaas in die gebied waar sowat 250 ha sojabone onder besproeiing verbou word,” sê hy. Volgens mnr. Cedric Mboyisa, ’n woordvoerder van die Suid-Afrikaanse Suikervereniging, is suikerrietplantasies nog nie besmet nie. Volgens die jongste uitgawe van die Suid-Afrikaanse Suikerjoernaal is suikerriet wat digby besmette mielielanderye voorkom, nog nie besmet nie. Navorsingspanne van die Suid-AfrikaanseSuikerriet-navorsingsinstituut is op ’n gereedheidsgrondslag om op te tree in die geval van ’n moontlike besmetting van die suikerrietaanplantings. Mnr. Corné Liebenberg, bemarkingsdirekteur van Laeveld Agrochem, maan boere…

PIERRE VERCUIEL Boere moet studente bly Boere moet ewigdurende studente wees as hulle aan die voorpunt wil bly, meen mnr. Pierre Vercuiel, wat ’n korporatiewe boerdery-onderneming in Suid-Afrika en Zambië staangemaak het. Hy boer in Suid-Afrika onder meer met varke, speenkalwers en saaigewasse. Hy het ook voerkrale, ’n komposaanleg en ’n wildboerdery. In Zambië boer hy met sojabone, graangewasse en avokado’s. Die reuseboerdery het op sy familieplaas, Damascus, ontstaan. “Die boerdery is niks anders as ’n besigheid nie, maar dis ’n bietjie anders as ander besighede, bloot omdat jy die biologie en sakebeginsels met mekaar moet trou. Daar is lang beleggings- en produksiesiklusse, politieke betrokkenheid en ’n klomp emosie. “Dit vra dat ’n mens jouself moet bemagtig met ’n wyer kennis as net die tegniese aspekte van boerdery,” sê hy.…

LIMPOPO -BOERE wat al duisende rande aan die herstel van vervalle plaas- en provinsiale paaie bestee het, hoop dat ’n hofuitspraak wat beslis het dat boere in die Oos-Kaap vergoed kan word vir die herstel van paaie, vir hulle uitkoms kan bied. “Die feit dat daar só ’n uitspraak ten gunste van die landbou was, is goeie nuus, maar ek wil boere tog waarsku dat hulle nie nou links en regs moet begin paaie regmaak en wonder vir wie hulle die faktuur gaan gee nie,” sê mnr. Drickus Botha, die TLU SA Noord se streekbestuurder. Hy meen die uitspraak van die Grahamstadse Hooggeregshof, met duidelike voorwaardes oor wanneer sulke vergoeding kan plaasvind, sal ook in Limpopo van toepassing wees. Hulle moet egter eers die uitspraak deeglik bestudeer. Botha sê vervoerkontrakteurs…

Amandels is die boomneut wat wêreldwyd die meeste verbou word. Amandels is egter nie ’n neut nie, maar die kerngedeelte van ’n pit. (Dit is soos ’n appelkoospit wat jy waarskynlik kleintyd met ’n klip oopgekraak het.) Die wêreldproduksie van amandels het teen 2014 ongeveer 1 077 000 ton beloop teenoor okkerneute (655 651 ton), kasjoeneute (629 668 ton), pimperneute (568 168 ton), haselneute (337 870 ton), pekanneute (108 456 ton), makadamianeute (44 204 ton), dennepitte (39 950 ton) en Brasiliaanse neute (25 000 ton). Amerika is die land wat die meeste boomneute verbou (1 474 333 ton). Hy word gevolg deur Turkye (336 000 ton), Iran (324 600 ton), China (217 740 ton), Indië (179 791 ton), Viëtnam (119 048 ton) en 899 652 ton in die res van…

WIE IS JOU MENTOR? My pa, Niko. Hy het swaar begin — hy was maar 21 toe sy pa oorlede is en moes sy studies staak om te kom boer — maar hy het my geleer dat ’n ding nooit klaar ontwerp is nie. Hy het my Tree Hog-projek heeltyd ten volle ondersteun. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Ook my pa se woorde dat ’n ding nooit klaar ontwerp is nie. Jy moet nooit ophou dink oor iets nie en dit ook nie sommer net aanvaar omdat iemand so sê nie. Moenie bang wees om vrae te vra nie. Daar is nie iets soos ’n dom of ’n verkeerde vraag nie.…

Bewaringslandbou, spesifiek verminderde bewerking, het die afgelope tyd die botoon gevoer in die produksie van wêreldrekordgraanopbrengste met mielies. Die heersende wêreldrekord is 33,39 ton/ha, wat mnr. David Hula in 2015 in Amerika se nasionale vereniging van koringverbouers se gewilde mielieopbrengs-kompetisie behaal het. Dit was met geenbewerking behaal. Die jongste wenner, vir verlede jaar se oes, is mnr. Randy Dowdy, wat 32,7 ton/ha afgehaal het. Dit was ook, soos Hula, in die kategorie vir strook- en geenbewerking onder besproeiing. Randy het ook al ’n sojaboonopbrengs van net onder 7,4 ton/ha behaal. Hy is toegespits daarop om stres by sy plante reg deur die groeityd tot die minimum te beperk. “Hoe ons die onvermydelike stres wat ’n plant deur die jaar moet hanteer, bestuur en verlig, bepaal hoe ons die meeste uit…

Blatjanghoendersosaties Met alledaagse bestanddele wat ons almal in die kombuiskas het, kan jy ’n perfekte marinade vir hoender aanmekaarslaan. Die sosaties is net so lekker as jy dit vinnig oor die kole braai. ■ 4-5 groot hoenderborsies, in repies van 1 cm dik gesny Marinade 30 ml olyfolie 45 ml blatjang 5 ml bruinsuiker 30 ml appelasyn 30 ml worcestersous 3 ml Tobascosous Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak Laat week 10 dun houtsosatiestokkies in kookwater. Terwyl die sosatiestokkies week, meng al die bestanddele vir die marinade saam en giet dit oor die hoenderrepies in ’n nie-metaalbak. Bedek en laat marineer vir ongeveer 30 minute. Voorverhit die oond tot 200 °C en voer ’n bakplaat met foelie uit. Haal die sosatiestokkies uit die water en druk dit droog. Ryg…

Hoe het die idee ontstaan? Ons het in 2004 van die Vrystaat af hierheen verhuis. Ek wou graag my eie inkomste verdien. Daar was reeds twee werkershuisies by die dam en ek het dadelik die moontlikheid gesien om die huisies en ons strandhuis by Glentana (sowat 18 km van die plaas) in ’n gastehuisonderneming te omskep. Het jy self die huisies opgeknap? Ja, saam met een ambagsman het ek die werkershuisies tien jaar gelede eiehandig gerestoureer. Dit het twee jaar geduur. Ek het self teëls gelê en ou spieëlkaste in wasbakke omskep. My man, Lodic, het intussen ingestem om my gedeeltelik te finansier om ’n derde en groter huisie te bou. Tussendeur moes ek drie leeuwelpies help grootmaak wat elke vier uur bottel moes kry. Hulle is later na ’n…

Intussen sing ek die beginwoorde van ’n bekende kerklied: ‘God is hier teenwoordig; laat ons biddend nader . . .’ Ek het nie onmiddellik ’n antwoord gehad toe iemand my vra wat erger is as die dood nie. Dis ’n moeilike vraag, was my eerste reaksie. “Gee my kans om daaroor te dink,” het ek gesê. Maar hy wou nie wag nie en het sy eie antwooord begin formuleer. “Dis om eintlik net te bestaan as jy, volgens billike oordeel, al moes doodgegaan het,” meen die goeie vriend van my, met ’n wrang trek op sy gesig. Sy mening het hy klinies en eerlik uitgespel. Ek was vir ’n paar oomblikke sprakeloos. Stil-stil het ek vir myself gesê: “Versigtig nou, Boeta, jy staan op glibberige grond.” Ek kon aanvoel hoe…

Maak seker jy weet wat is die betrokke plaas se jagreëls, soos: Op watter tye van die dag of nag jy mag jag; Waar op die plaas jy nie mag jag nie; Spesifieke diere wat jy nie mag jag nie; Die prys van die wild; en Watter spesies en hoeveel diere beskikbaar is. Vra dié vrae oor wat jy moet betaal: Is BTW in- of uitgesluit? Wat is alles by die tariewe ingesluit? Baie plase vra ’n dagtarief. Wat kry jy daarvoor? Is verblyf ingesluit? Is vuurmaakhout ingesluit en, indien wel, hoeveel hout is ingesluit? Moet jy self hout neem of ekstra daarvoor betaal? Sluit die dagtarief gidse in? Is die uitmekaarhaal van die karkas ingesluit? Is daar ’n voertuig om die bok mee op te laai? Is daar koelkamergeriewe…

As dit nie was vir die verhoging in die brandstofheffing en ook die hoër padongelukkefondsheffing wat op 1 April in werking tree nie, kon verbruikers na goeie nuus oor brandstofpryse uitgesien het. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB, sê teen die middel van die maand was die oorverhaling vir petrol 44-47c/l en vir diesel was dit 22c/l. “Hierdie vlak van oorverhaling was bewerkstellig danksy die relatiewe sterkte van die rand teenoor die Amerikaanse dollar en ook die bestendige vertoning van Brent-ruoliepryse.” Maree sê verbruikers sou kon uitsien na laer pryse, maar die verhoging van 30c/l in die brandstofheffing en die verhoging van 9c/l in die padongelukkefondsheffing wat in die Minister van Finasies se begrotingsrede in Februarie aangekondig is, sal die goeie nuus laat wegkwyn. “Die verwagting…

ALGEMEEN 23 MAART: Monsanto-inligtingsdag. Bothaville. E-pos: magda. du.toit@monsanto.com 24-25 MAART: Namibiese Landbou-unie se landbou-braaikompetisie. Uhlenhorst-boerevereniging, Bitterwasser Lodge, Uhlenhorst. Hoekus van Niekerk. E-pos: hoecon@afol.com.na; sel 00264 81 294 4676. 24-25 MAART: Groot Pampoenfees. Heidelberg (Wes-Kaap). www.pumpkinfestival.co.za 28-30 APRIL: Suid-Afrikaanse Kaasfees. Sandringham, Stellenbosch. Agri-Expo. E-pos: admin@agriexpo.co.za; web: www.cheesefestival.co.za; tel. 021 975 4440. BOEREDAE 23 MAART: Voermol-boeredag by die nasionale Beesboer van die Jaar, Heinrich Bruwer. Lovedale, Vryburg. Amanda Bruwer, e-pos: bruwerpumps@lantic.net; sel 082 979 4452; of Gawie Coetzer, e-pos: gawiec@vodamail.co.za; sel0827743874. 29 MAART: Soyield-boeredag: Solaria-hommeltuigdemonstrasie, tegniese produksie, Leo-Co-plantvoedingbespreking. Da Costa & Son-plaas, Bapsfontein. Sel 079 524 6482. 30 MAART-9 APRIL: Stars of Sandstone-erfenisfees: Stoomtreine, trekkers, trekos-demonstrasie, veteraanvoertuie en -vliegtuie (onder meer Harvard, Tiger Moth, Stampe en Chipmunk), wapenuitstalling. Sandstonelandgoed naby Ficksburg. Leigh Sanders. E-pos: leighs@sand stone.co.za; sel 079 327 7649. 11 MEI:…