Indholdsfortegnelse for 28-Apr-17 i Landbouweekblad

Die onlangse kredietafgraderings het spoke van 1998 se enorme rentekoersstygings opgejaag. Maar noudat die stof effens gaan lê het, begin dit lyk of sulke dramatiese stygings nie Suid-Afrika se voorland is nie. In 1998 was die Reserwebank se doelwit om die rand se waarde te beskerm. Korttermynrentekoerse is met 700 punte opgestoot nadat buitelandse valuta uit die mark gevloei het weens die finansiële krisis in Asië, maar tog het die rand in die daaropvolgende drie jaar 28% in nominale waarde verloor. Die aandelemarkte het met 40% gedaal en die BBP het op ’n kwartaalgrondslag gekrimp. Toe die rand in 2001 weer skerp daal – met 26% tussen einde September en einde Desember – het aandelepryse met 28% gestyg. Rentekoerse is wel in 2002 verhoog, maar glad nie so vinnig of…

PERDE | Siekte stuit nie Saalperdskou Die nasionale Saalperdskou in Bloemfontein word vanjaar onder die wolk van Afrika-perdesiekte gehou ná twee bevestigde gevalle kort voor die skou in die omgewing aangemeld is. Volgens dr. George Aldrich, voorsitter van die Saalperdgenootskap van Suid-Afrika, het plaaslike veeartse kort voor druktyd nóg twee moontlike gevalle ondersoek, waarvan een ’n Saalperd is. Die nasionale byeenkoms lok jaarliks sowat 920 inskrywings – wat die deelname aan die Futurity-kompetisie insluit. Meer as 200 inskrywings word jaarliks uit die Wes-Kaap ontvang, ’n beheerde gebied vir perdesiekte. Die meeste van die Wes-Kaapse deelnemers was reeds op die skouterrein in Bloemfontein ter voorbereiding van die byeenkoms toe die nuus bekend gemaak is. Met hul terugkeer sal dié perde in kwarantyn gehou moet word op Beaufort-Wes, Touwsrivier of George. Pogings…

1 NIGERIË| Dangote troef Tiger Dangote Flour Mills, wat vir vier jaar aan die Suid-Afrikaanse voedselkonglomeraat Tiger Brands behoort het, het ’n wins van 10,6 miljard naira (R445 miljoen) ná belasting gerapporteer vir die 15 maande tot verlede Desember. Onder Tiger was die maatskappy nooit winsgewend nie, en in Desember 2015 het hy ’n verlies van 12,5 miljard naira gely. Die bekende sakeman mnr. Aliko Dangote, die maatskappy se stigter, het die meule in Desember 2015 vir $1 by Tiger gekoop en 10 miljard naira daarin belê. Sedertdien het die omset meer as verdubbel (tot sowat 105,8 miljoen naira) en was daar ’n skerp styging in verkope van meel, noedels, spaghetti en ander pastaprodukte. — Business Day 2 ZIMBABWE | Wet sê beeste is sekuriteit ’n Nuwe wet wat mnr.…

‘Ons sê nie dat Brexit ’n goeie of ’n slegte ding is nie. Ons sê net ons moet seker maak dat ons nie nadelig daardeur beïnvloed word nie.’ SUID -AFRIK A sal nie ’n verlaging in sy tariefvrye kwotas aanvaar indien die Europese Unie (EU) so ’n rigting sou wou inslaan weens Brexit wat onlangs wettiglik begin het nie, sê dr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid. Davies, wat een van die gassprekers by die handelsregsentrum (Tralac) se jaarlikse konferensie was, het hierdie sterk boodskap gestuur rakende Brittanje se vertrek uit die EU. Einde verlede jaar het die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sadu) en die Europese Unie (EU) ’n ekonomiese vennootskapsooreenkoms (EPA) onderteken waar onder meer marktoegang vir verskeie landbouprodukte bekom is. Met die ooreenkoms het talle Suid-Afrikaanse produkname beskerming gekry…

Die suikerbedryf hoop dat die afdanking van mnr. Pravin Gordhan, die voormalige Minister van Finansies, die stryd teen die voorgestelde suikerbelasting nuwe lewe sal gee. Volgens die koeldrankvereniging van Suid-Afrika (BevSA) bring die nuwe minister ook nuwe geleenthede en idees om die voorgestelde suikerbelasting teen te staan. ’n Datum vir die belasting is nog nie aangekondig nie. “Dit is ’n nuwe minister met nuwe idees en opinies,” sê mnr. Tsepo Marumule, korporatiewe bestuurder by BevSA. “Dit skep die ruimte vir die bedryf om, met die samewerking van die res van die bedryf en die Regering, alternatiewe oplossings te vind om vetsug en ander gesondheidsrisiko’s op te los. “Een opsie is om die suikerinhoud van koeldranke in Suid-Afrika te verminder. Die suikerbelasting gaan meebring dat die prys van koeldrank met tot…

Op die nasionale RPO se afgelope kongres is daar besluit dat die volgende funksies ingevolge die statutêre heffing verrig moet word (dit stem ooreen met die riglyne wat op die werksessie aanvaar is): ■ Die vestiging van verhoudings met regeringsdepartemente wat ’n invloed op die rooivleiswaardeketting het. ■ Ondersteuning van nasionale strukture wat geskep is om die rooivleisbedryf te ondersteun, soos die Landbou-aksieplan en die Nasionale Ontwikkelingsplan. ■ Ondersteuning van en samewerking met nasionale forums, soos die Dieregesondheidsforum, die Veediefstalvoorkomingsforum, die Landbouhandelsforum en die Roofdierbestuursforum. ■ Toegewyde en volhoubare pogings moet aangewend word vir optimale winsgewendheid in die waardeketting, gebaseer op vryemarkbeginsels en minimum inmenging. ■ Die versameling en verspreiding van inligting oor die bedryf. ■ Die forum moet a-polities wees. ■ Die forum moet kostedoeltreffend wees. Wat die pad…

Mense kan dus beplan en dit maak wild amper ’n makliker beleggingsopsie. Dit is geen geheim dat kleurvariante van wildsoorte se pryse kwaai gedaal het nie. Die gemiddelde pryse van ander soorte, soos swartwitpense, is beslis ook laer. Die persentasie waarteen pryse verlangsaam het, wissel van soort tot soort. As verlede jaar se Wildswinkel-veilings met die eerste ses veilings vir vanjaar vergelyk word, lyk dinge nie so sleg nie. Wildswinkel-veilings het verlede jaar ’n totale omset van R1,19 miljard gehad. Van daardie bedrag het die verkoop van kleurvariante 12% verteenwoordig. As kleurvariante se pryse dus daal, beteken dit nie die wildbedryf is skielik in die moeilikheid nie; dit is net 12% van die groter mark. Die res van die R1,19 miljard is saamgestel uit R590 miljoen vir buffels, R200 miljoen…

D it is op die plaas Ukhebe by Cullinan buite Pretoria waar dr. Hinner Köster, sy broer Heiko en Heiko se vrou, prof. Esté van Marle-Köster, geskiedenis gemaak het. Dit het hulle reggekry deur onder meer die Suid-Afrikaanse kampioen-Herefordbul, Best Performer WDW 120053, verlede jaar na die wêreldkampioenskapsbyeenkoms te stuur, waar dié bul derde geëindig het. Die stoetery het ook in 2014 tydens die nasionale kampioenskapskou in Bloemfontein 18 beeste ingeskryf en die kampioenbulkalf, intermediêre reserwekampioenvers, beste paarbulle en ses klaswenners opgelewer. TOP-BLOUBLOEDSTOETERY “Die Vicedale Hereford-stoetery gebruik die beste teelmateriaal ter wêreld. Verse word op 16 tot 20 maande oud en teen ’n minimum dekgewig van sowat 390 kg met Amerikaanse en Kanadese Hereford-semen geïnsemineer,” sê Heiko. Die beste plaaslike bulle word daarna by die verse gehou om dragtigheid te…

Julle was een van die eerste boere om met appels in die Oos-Vrystaat te boer. Wat het aanleiding gegee daartoe? Dit was ’n manier om te diversifiseer en ’n inkomste te verdien uit iets anders as mielies, koring en aartappels – die gewone boerderyprodukte wat hier geproduseer word. Ons het in 1995 besluit om met appels te begin boer. Destyds was die rand swak en dit was goed om produkte aan die uitvoermarkte te verkoop. Dit was dus ’n goeie besluit om appelboerdery aan te pak. Ons het intussen ook bessies begin plant, wat ook uitgevoer word. Hoe groot is die Oos-Vrystaatse appelbedryf op die oomblik? Daar word nie op ’n reuseskaal met appels in ons omgewing geboer nie, maar daar is tog betekenisvolle volumes vrugte. Die meeste appelaanplantings lê…

Ebenezer beteken “die klip van hulp”. As ons 1 Samuel 7:12 lees, sien ons hoe Samuel die kinders van Israel herinner: “tot nou toe het die Here ons gehelp”. Dis bemoedigend om terug te kyk en te sien hoe ver die Here ons al vanjaar gebring het. By die nasionale argiewe in Washington DC, Amerika, is daar ’n kennisgewing by die ingang wat lui: “Die verlede is proloog.” Ons moet onthou hoe ver die Here ons al in hierdie pragtige Suid-Afrika geneem het. As Hy ons in die verlede gehelp het, sal Hy ons beslis in die toekoms help. As ons na die volk Israel kyk, wie se land beswaarlik so groot soos die Krugerwildtuin is, sien ons dat die hele wêreld hulle pro-beer aanvat het, maar nie daarin kon…

Daar is reeds 1 miljoen sakkies aartappels (sakkies van 10 kg elk) meer in die eerste kwartaal van vanjaar verkoop as in die eerste kwartaal van 2015 toe ’n rekord-aantal van 250 miljoen sakkies landwyd in Suid-Afrika geproduseer is. Volgens Aartappels SA se statistieke is in Maart vanjaar meer as 10 miljoen sakkies aartappels op varsproduktemarkte oor Suid-Afrika heen verkoop. Dit is bykans 25% meer as in Maart 2015 (die rekordoesjaar) toe net meer as 8 miljoen sakkies verkoop is. Volgens Aartappels SA is daar verlede jaar altesame 17,3 miljoen sakkies aartappels (15% minder) op varsproduktemarkte afgelewer as in 2015. Daardie afname in die aanbod het die gemiddelde verdienste per sakkie vir die jaar met 65% verhoog. Die ongunstige weer was die grootste oorsaak van die laer aanbod en dus…

’n Moontlike daling in brandstofpryse is omskep in ’n stewige verhoging op 3 Mei weens pres. Jacob Zuma se middernagtelike kabinetskommeling en die skade wat dit aan die rand aangerig het. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB, sê die skerp verswakking van die rand het ’n regstreekse invloed op brandstofpryse – vandaar die verhoging. “Daarmee saam het die prys van Brent-ruolie sedert einde Maart met sowat $4/vat gestyg om die verbruiker se sak nog verder te skud.” Maree sê volgens die statistieke wat in die middel van die maand beskikbaar was, kan verbruikers ’n styging van 44c/l tot 48c/l in die prys van petrol verwag en 30c/l tot 32c/l in die prys van diesel. “Die beweging in die wisselkoers is verantwoordelik vir gemiddeld 35c/l in die…

R251 961 Vyf provinsiale regerings het gemiddeld R251 961 per boorgat betaal om 204 boorgate toe te rus as deel van die Regering se droogtehulpprogramme sedert einde 2015, volgens inligting in ’n parlementêre antwoord deur mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye. Uit 120 nuwe boorgate wat gesink is, het net 70 water gegee. Lees ook die berig op bl. 15. 3% Weens die swakker rand en hoër Brent-ruolieprys sal die dieselprys aanstaande maand stellig met 3% styg. Volgens data van die Sentrale Energiefonds kan diesel met 37c/l styg en petrol met 55c/l. Dié stygings sal saamval met oestyd vir somergewasse en planttyd vir wintergewasse, en gaan graanboere swaar tref. Brandstof maak nagenoeg 11% van hul produksiekoste uit. — Agbiz 515 Daar is in Maart 515 trekkers in…

‘As ons nie boere help om tegnologies vooruit te gaan nie, gaan hulle stagneer, en ’n ding wat stagneer, gaan dood.’ MNR. DUP HAARHOFF van GWK Agri op Douglas in die Noord-Kaap, oor die waarde van presisietegnologie. Bl. 34 ‘Ek sien geen ander leiers na vore kom nie. Hy’s die sterkste van die lot, en beslis ook die mees charismatiese.’ ME. MAGDA WIERZYCKA, uitvoerende hoof van Sygnia, oor die leierskapspotensiaal van mnr. Julius Malema van die EFF. Bl. 22 ‘Dit blyk jy kan nie sonder kuilvoer boer as jy ’n goedkoper produksie-eenheid wil hê nie.’ MNR. KENNETH BOTHA, direkteur van Barnlab, ’n voermaatskappy. Bl. 42 ‘Dit is ’n nuwe minister met nuwe idees en opinies.’ MNR. TSEPO MARAMULE van BevSA, oor ’n moontlikheid dat mnr. Pravin Gordhan se opvolger meer…

NUUSBROKKIES ■ Daar is nagenoeg 43 000 wolboere in die Unie van Suid-Afrika. Die jaarlikse wolskeersel word op minstens £12 miljoen geskat. ■ Die distrikslandbou-unie Belfast is op Vrydag 21 Maart op Bethal gestig. Die unie bestaan uit die boereverenigings Palmer, Valleispruit, Voorwaarts, Goede Hoop, Dalmanutha en Steenkampsberg. ■ Ook op 21 Maart is die nuwe gebou vir studente in grondbewaring op die navorsingstasie Frankenwald by Johannesburg amptelik deur die mynmagnaat sir Ernest Oppenheimer geopen. ■ Ses perde — vyf merries en ’n hings — is van Amerika per skip na Suid-Afrika onderweg. Die perde is deur mnr. L.P. Steyn van Willowmore bekom van die vereniging van Amerikaanse ryperdtelers in Louisville. ■ Dr. P.W. Vorster, senior vakkundige beampte in die afdeling tuinbou van die Departement van Landbou, het op ’n…

Hofsake ook inspeksiediens afgeweer – vir eers Dreigende regsoptrede deur die graanbedryf oor die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se beoogde burokratiese inspeksiediens is voorlopig van die baan. Die departement het onderneem om met die bedryf oor ’n werkbare stelsel te onderhandel. Mnr. Leon du Plessis, administrateur van die Mielietrust, het ná onderhandelinge gesê LEAF, die aangewese inspeksieagentskap, gaan nie deel van die proses wees nie. Die departement onderhandel nou ook met ander bedrywe. Verskeie produsente-organisasies en bedrywe het regstappe oorweeg ná vyf sulke inspeksiedienste sedert verlede November aangewys is om statutêre inspeksies te doen waarvoor bedrywe moet betaal – al doen hulle reeds hul eie inspeksies. Bedryfslede meen as die Regering nóg ’n inspeksiediens wil hê, moet hy self daarvoor betaal. Daar is ook groot ongelukkigheid omdat LEAF…

DA soek stééds boorgate Nadat me. Annette Steyn, die DA-skaduminister vir landbou, die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye al langer as ‘n jaar met vrae gepeper het oor boorgate wat tydens die droogte met miljoene rande se belastinggeld gesink en toegerus is, kan sy nou eindelik begin vasstel of dié boorgate bestaan. Ná herhaalde geskrewe vrae in die Parlement het sy nou eindelik die satellietkoördinate van boorgate in Noordwes bekom. Sy het op 19 April daarheen vertrek om daarna te gaan soek. “Ek sal verdere vrae stel oor wie aangestel is om te help met die bepaling van waar die boorgate opgerig moes word. “Die koste van die boorgate bekommer my steeds en ek gaan dit verder opvolg,” sê sy. Mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye,…

’N GROEP vindingryke wynboere wil met ’n toer na Asië Suid-Afrika se skamele markaandeel daar vergroot. Die Premium Independent Wineries of South Africa (Piwosa), ’n onafhanklike groep van tien premie-wynprodusente wat hulself finansier, was teen druktyd al besig met besoeke aan Singapoer, Hongkong, Sjanghai en Tokio, waar hulle onder meer met die media, handel en verbruikers in verbinding sou tree. “Asië se ekonomie en demografie ontwikkel teen ’n verbysterende tempo, baie vinniger as ons tradisionele Europese uitvoermarkte. Daar is ’n geleentheid vir ons wyn in Asië,” sê mnr. Alex Dale, stigter en mede-eienaar van The Winery of Good Hope en lid van Piwosa. China is een van die wêreld se grootste ontluikende wynmarkte, maar Suid-Afrika se aandeel daarin is tans net 1,5%. Franse en Australiese wynprodusente het reeds tot aksie…

‘Jy moet inisiatief neem, ’n bietjie harder werk en bereid wees om gekritiseer te word.’ Onsekerheid heers oor die vooruitsig vir ekonomiese groei in Afrikalande suid van die Sahara. Die verwagting is dat ekonomiese groei van 0,4% verlede jaar tot 2,6% vanjaar kan herstel. Sekere toonaangewende lande in die streek ervaar egter groot risiko’s wat ekonomiese groei kan beperk. In dié lande, waaronder Suid-Afrika en Nigerië, kan beleids- en politieke onsekerheid na verwagting vanjaar toeneem. Die impak van die toenemende droogtetoestande in Oos-Afrika beperk ook ekonomiese groei vir lande in die streek. ’n Hernude klem op die belegging in infrastruktuur en ’n gepaste monetêre beleid wat tot laer rentekoerse lei, is die grondslag vir die streek se ekonomiese groeiverwagtinge. Die toenemende onsekerheid oor beleids- en politieke risiko in Suid-Afrika kan…

Die wisselkoers en veral die koringinvoertarief skep tans groot onsekerheid op die mark. Vroeër vanjaar was daar ’n bohaai oor die invoertarief. Dit het bly verhoog weens die toepassing van die for-mule waarvolgens dit bereken moet word. Soos internasionale pryse verlaag, verhoog die dollar-invoertarief om Suid-Afrikaanse boere teen goedkoper invoer te beskerm. Dit moet omgeskakel word in rande, en ’n verswakking in die rand dra noodwendig tot ’n verhoogde invoertarief by. Daar was heelwat indabas gehou oor die koringbedryf (met probleme oor alles van gradering tot kultivars), maar volgens waarnemers het daar nog nie veel verander nie. TARIEF EN PRYSE Die verwagting was dat die koringinvoertarief op ’n nuwe grondslag bepaal word (wat tot laer invoerheffings lei). Die staat se voorneme was skynbaar om die nuwe grondslag einde Maart bekend…

Vermikompos raak ál gewilder as bemestingsmiddel in die landbou. Mnr. Mark Shaw, hoof van herwinning by die firma Turfnet in Johannesburg, sê hulle kan deesdae nie voorbly om in die groeiende vraag na vermikompos te voorsien nie. Nie net word hul komposklante uit die sport- en tuindienstebedryf al hoe meer nie, maar daar is ook ’n toeloop van die boerderykant. Mnr. Daniel Barwick, ’n eko-entrepreneur, het die maatskappy Turfnet in 1995 op die been gebring. As ’n maatskappy spesialiseer dit in tuindienste en die onderhoud van groot grasperke, soos op gholfbane. Hy het gou besef hoe verniel hierdie ekostelsels was en het begin om sy eie kompos te maak met die plantreste uit sy tuindienste. Hierdie kompos-aanleg is sedertdien uitgebrei sodat die maatskappy nou ook ’n wurmboerdery bedryf waarin vermikompos…

Sherike van der Merwe, ondervoorsitter van die produksiediergroep, kom van ’n plaas buite Bloemfontein en wou van kleins af ’n veearts word. Sy het egter reeds op 17 matriek geskryf, Pretoria was te ver en die studiekoste van meer as R100 000 per jaar was te duur. Sherike het toe eers ’n B.Sc.-landbougraad aan die Universiteit van die Vrystaat behaal, maar nie haar droom laat vaar nie. Haar gemeenskapsdiensjaar sal sy in die Krugerwildtuin wil verrig, maar sal tevrede wees met enige plattelandse dorpie: “Ek wil glad nie in die stad werk nie. “Ek sal graag wil werk daar waar ek ’n aanwins vir die platteland kan wees. Ek dink daar is ’n groot nood vir veeartse.” Sy dink daar is beslis geleenthede vir vroue om met produksiediere te werk.…

NASORG WAARBORG BIED GEMOEDSRUS VIR POMPE PumpRely neem die groot gesukkel uit sonkragpompe. Dit is ’n nuwe skema waarvolgens die boer ’n verlengde waarborg van drie jaar kan bekom deur ’n bybetaling van 15% (BTW uitgesluit) van die verkoopprys van sy nuwe waterpomp te doen. Onderhewig aan voorwaardes, onderneem Cedar Solar om binne 24 tot 72 uur die watervloei van ’n foutiewe pomp te herstel indien die installasie volgens spesifikasie gedoen is. Die skema is op Cedar Solar se Pump-man, Flood-, Storm- & Hurricane-reeks van toepassing. Soos Kwagga Smith (op die foto), Blitsbok, lid van die Goue Leeus en self ’n boer, sal bevestig, is die Pumpman-, Storm-, Flood- en Hurricane-pompe werkesels. Nasorg deur Cedar Solar is van hoogstaande gehalte. PRYS : Die Pumpman-reeks se pryse begin by R10 168…

Mnr. John Miller (55) van Winston Farms in die distrik Cathcart glimlag van oor tot oor. Nie soseer omdat een van sy South Devon-koeie vanjaar weer ’n Elite-platinumprys gewen het nie, maar by die vooruitsig dat sy seun, James (26), die vyfde geslag op die plaas, binnekort die aflosstok by hom gaan oorneem. Toe John sy pa, destyds een van die voorste South Devon-telers, op ’n vroeë ouderdom verloor het, was dit om sentimentele redes dat hy die nalatenskap wou voortsit. Vir James gaan dit egter nie meer oor sentiment nie, maar ’n hoogs vrugbare kudde wat homself bewys het. Hy sê die diere gaan nog lank op die plaas loop. Op die Millers se veiling verlede Augustus het hulle gemiddeld net minder as R30 000 stuk gekry vir die…

1 Senior kampioenram (wol), 5224 JAR. Eienaar: Mnr. Johan Rautenbach (links, sel 082 780 1 1 89), Blesbokfontein, Lindley. Hanteerder: Mnr. David Letseleha. 2 Junior kampioenram (wol), 5064 KIN. Eienaar: Mnr. Joe Wilkinson (links, sel 072 146 0467), Enkeldoorn, Vereeniging. Hanteerder: Mnr. Shorty Mohape Hierdie ram was ook die reserwe junior kampioenram. 3 Senior kampioenram, 5035 GU. Eienaars: Mnre. Jan (middel) en Thomas Uys (links, sel 082 375 9217), Nooitgedacht, Steynsrus. Regs is mnr. Simon Mofokeng, die hanteerder. 4 Junior kampioenram 5224 KIN. Eienaar: Mnr. Joe Wilkinson (links), Enkeldoorn, Vereeniging. Regs is mnr. Shorty Mohape, die hanteerder. Dié ram was ook die reserwe junior kampioenwolram. 5 Kampioen-superlam, 6004 VR. Eienaar: Mnr. Franco von Wielligh (links, sel 079 496 1272 De Rust, Kroonstad. Hanteerder: Mnr. John Makoena. 6 Kampioen-ramlam (wol), 6023…

Fleurenville Arcadia sien reeds drie dekades met deernis om na die welstand van die inwoners wat dié sonderlinge oord hul tuiste noem. Nou is daar die unieke Fleurenville-bejaardesorgsentrum in Montana, Pretoria, wat toegespits is op mense met ’n behoefte aan gespesialiseerde versorging, veral weens demensie en fisieke verswakking. Die ontwerp behels ’n landelike omgewing met moderne, smaakvolle en netjiese tuine en ruim wooneenhede. Die tuin vorm deel van die oord se rustige, helende atmosfeer en dien ook as buitelug-kuierplek. Nog kenmerke wat genesing, sosiale integrasie en samesyn in die hand werk, is gesellige kaggels, ’n biblioteek, speletjieskamer, apteek, kapel, teatergeriewe en werkkamers waar inwoners stokperdjies beoefen. “Ons glo die gehalte van die versorging wat ons verskaf, vorm die kern van die dienste wat ons bejaardesorgsentrum bied,” sê mnr. Hennie de…

Uit die Oos-Vrystaat sal hulle nooit weggaan nie, sê Maretha de Kock, en vervolg: “Net in die Vrystaat maak die seisoene sin. Die somers is alles groen, die herfs is mooi met al die verskillende kleure, in die winter is alles vaal en in die lente bot alles weer te pragtig. Elke seisoen lyk anders en hier is ’n mens alte bewus daarvan.” Stephan, ’n kabinetmaker, en Maretha, wat mode-ontwerp studeer het, het eers in Hermanus gewoon waar hulle ’n meubelfabriek gehad het, voor hulle die plaas in die Oos-Vystaat gekoop het. Vandag boer hulle met beeste, skape en wild en hulle het ook ’n troulokaal, gastehuis en luukse selfsorg-akkommodasie op die plaas. Vir die onthale en troues behartig hulle al die spyseniering self. Somertyd plant Maretha ’n groot groentetuin,…

Die aantal stele wit proteas wat uitgevoer word, het die afgelope vier jaar dieselfde gebly. Me. Karien Bezuidenhout, bestuurder van Cape Flora SA, sê sowat 7% van alle proteas wat uit Suid-Afrika uitgevoer word, is wit. Inligting oor waarheen dit uitgevoer word, is beperk. Volgens die Raad van Toesig op die Uitvoer van Bederfbare Produkte (PPECB) word die grootste deel van Suid-Afrika se fynbosproduksie na Europa uitgevoer. Van die 67 proteaboere in Suid-Afrika produseer 43 boere wit proteas, van wie 39 in die Wes-Kaap is. Pryse wissel na gelang van die seisoen en beskikbaarheid en styg gewoonlik voor dae soos Valentynsdag en Moedersdag. Die huidige prys vir ’n wit koningsprotea is R45 tot R85 per steel, na gelang van die verkoopsmetode. Bezuidenhout sê slegs 6 500 tot 8 500 stele…

GAUTENG CARLETONVILLE BRONKHORSTFONTEIN (566) 188 ha, aan A.M. Shepherd en T.J. Shepherd, van Blue Disa Trading 213, R800 000. ELANDSFONTEIN (334) 51 ha, aan L.C. Krool, van H.E. Bantjes, R1 150 000. HARTEBEESTFONTEIN (38) 23 ha, aan F.K. en N.O. Masekoa, van J.I.G. Breet, R1 470 000. RANDFONTEIN(247)24ha,aan Foodcorp, van NIB5 Share Block (Edms.) Bpk., R104 780 620. RANDFONTEIN(247)24ha, aanRCLFoods,vanFoodcorp (Edms.) Bpk., R240 119 335. DERDEPOORT MERRIEPAN(49)499ha,aan Gedeelte 3 Plaas Merriepan 49 BK, van Stokesia Prop. Inv., R4788000. KWAZULU-NATAL BALLITO LOT 81 (1572) 20 ha, aan Nagayah-familietrust, van K. Naidoo, R530 000. NEWCASTLE PAARDEPLAATADENE HEIGHTS (8831) 232 ha, aan AHI Investment (Edms.) Bpk., van Bothaspas, R1 600 000. TIGERKLOOF (399) 132 ha, aan A.J. Naudé, van E.D. Wessels en M. Wessels, R820 000. PIETERMARITZBURG BRACO (13499) 449 ha, aan Truter…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 10 ha in die Oos-Kaap vanaf Februarie verlede jaar tot Januarie vanjaar. In dié tyd is 343 ooreenkomste in 33 distrikte gesluit wat 210 343 ha teen R1,934 miljard behels het. By 48,5% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem – ’n duidelike weerspieëling van die invloed van die moeilike landboutoestande. Uit die totale ooreenkomste was 55 transaksies van kleur, 16% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (37), regeringsaankope van landbougrond (8), asook grond verkry vir munisipale gebiede. In dié proses is 24 635 ha ter sprake of 11,7% teen R321 miljoen. Uit die totaal was 84 (24%) transaksies vir grond kleiner as 50 ha, met die meeste (50%)…

KLEINVEE ‘VERTROUE IN VEILINGS HELP MARK’ Die blootstelling aan kommersiële produksieveilings help die vertroue by opkomende boere skep sodat hulle veilings as ’n betroubare markmeganisme beskou. Dr. Cobus Oberholster, hoofbestuurder van BKB se afdeling vir veilings en eiendomme, sê die deelname van nuwe boere aan veilings dra by tot die vertroue dat veilings as ’n markmeganisme werk. “Veilings bly steeds ’n prysmakende meganisme in die mark wat die beginsel van gewillige koper en gewillige verkoper ondersteun,” sê hy. Nog ’n voordeel van kleiner boere se deelname aan produksieveilings is die verbetering van die gehalte van hul teelkuddes. “Lesotho se boere ondervind die afgelope jare reeds die genetiese verbetering soos aangedui deur verhoogde wolproduksie. Indien die buurland se boere se vertroue in die veilingstelsel verbeter, sal die verkryging van nóg goeie…

ALGEMEEN 28-30 APRIL: Suid-Afrikaanse Kaasfees. Sandringham, Stellenbosch. Agri-Expo. E-pos: admin@agriexpo.co.za; web: www.cheese festival.co.za; tel. 021 975 4440. 16-18 MEI: Energy Revolution Africa. Tegnologie-werksessies, uitstallings, verskaffers van hernubare energie. Web: www.african-utility-week.com/era BOEREDAE 11 MEI: Voermol-boeredag by die nasionale Skaapboer van die Jaar, Julian Southey. Manor Holme, Middelburg (Oos-Kaap). Shelley Cornish. E-pos: shelley.cornish@tongaat.com, tel. 032 439 5854. 17-18 MEI: Winterskool: Hoe begin ek oor ná ’n droogte? Nasionale Weidingsforum. Boereverenigingsaal, Helmeringhausen. Lizelle Murray. E-pos: murrayzel@gmail.com; tel. 00264 63 283 309. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar. E-pos: Bennieneline@eleo.co.za; sel 082 440 4492. Met die samewerking van die boerevereniging van die Afrikaanse Hoërskool Kroonstad (Rooiskool). KONGRESSE 17-19 MEI: Rooivleisabattoirvereniging. Spier-landgoed, Stellenbosch. E-pos: info@rvav.co.za; web: www.rmaa.co.za; tel. 012 349 1237. KURSUSSE 2–4 MEI: Kettingsaag-operateur. Protea-opleidingsentrum, mobiele kursusse.…

Dit is ironies dat een van die boeke wat die Britte se onverskoonbare gedrag voor en tydens die Anglo-Boereoorlog die beste belig, deur ’n Brit geskryf is. Martin Meredith, ’n Britse joernalis en Oxfordnavorser, se onlangse boek, Afrikaner Odyssey: The Life and Times of the Reitz Family, is byna onverbeterlik. Een van sy beskrywings wat my altyd sal bybly, is die oomblik toe pres. Paul Kruger finaal besef het Alfred Milner, daardie verwaande kapokhaantjie van die empaaier, stel eintlik glad nie in die regte van Britse burgers in die ZAR belang nie, maar soek net ’n verskoning om oorlog te verklaar. Met trane wat oor die ou strydros se wange loop, snou Kruger die Brit toe: “Jy soek nie hervorming nie, jy soek net my land.” Dat ’n Brit dié…

‘REGERING STAAR HOM BLIND TEEN GROND’ Werklike bemagtiging in die landbou behels nie grond nie, maar vaardighede. Vir die Regering om grond aan mense te gee om hulle te bemagtig, “is om die kar voor die perde te span”, het mnr. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficientgroep, op ’n blitskonferensie van AfriSake oor die wetsontwerp op die regulering van landbougrondbesit gesê. ZIMBOER skryf: Pres. Jacob Zuma en die ANC veg om politieke oorlewing. Die metode hier in Zimbabwe was dieselfde, en ná 17 jaar lê die landbou, nywerhede en die ekonomie op sy rug. Vir die volgende verkiesing het die ANC niks oor om aan te bied in ruil vir stemme nie, behalwe dat die klein plase nou verder verdeel gaan word. As elke burger van Suid-Afrika grond moet besit,…

VOORGESTELDE WETSONTWERP OP DIE REGULERING VAN GRONDBESIT WAAROOR HANDEL DIT? Dié wet se doel is om die grootte van eiendomme te beperk en grondbesit deur buitelanders te reguleer. Dit maak ook voorsiening vir die instel van ’n spesiale kommissie vir grond wat lands-burgers tot rekenskap sal dwing oor hul eienaarskap. Die kategorieë vir grondplafonne sal distriksgewys bepaal word. INVLOED OP BOERE Enige eienaar van landbougrond sal onderhewig wees aan dié plafonne. Die voorstel is dat plase in kategorieë verdeel word: Kleinskaalse kommersiële plase kan tot 1 000 ha beslaan, mediumskaalse kommersiële plase tot 2 500 ha, grootskaalse kommersiële plase tot 5 000 ha en bosbou, wildsplase en hernubare energieplase tot 12 000 ha. Enige grond wat die boer bo dié plafon besit, moet met vergoeding onteien word en die staat…

 DIE GROOTSTE risiko wat Suid-Afrika tans in die gesig staar, is nie meer pres. Jacob Zuma se korrupte Regering nie. Die leierskapsvakuum in die ANC is selfs meer vreesaanjaend. Geen leier het nog na vore getree om teen die president op te staan nie. ‘Zuma het al die opposisie, die sterk stemme, die mense met die potensiaal om te lei, die eerlikes en die onomkoopbares die afgelope jaar verwyder of hulle het self die pad gevat.’ Só meen me. Magda Wierzycka, een van die rykste vroue in die land en hoof- uitvoerende bestuurder van die batebestuursfirma Sygnia. Sy het onlangs in ’n Sondagkoerant gesê Zuma behoort enige bedrag geld betaal te word om sy pos te ontruim in ’n poging om te keer dat hy verdere skade aan die Suid-Afrikaanse…

’n Petisie wat veral op gebreke in ’n omgewingsimpakstudie oor die ontginning van uraan in die Karoo klem lê, en waarin mense hul teenkanting kan uitspreek, doen tans die ronde. Mense kan deur dié petisie registreer as belanghebbendes en betrokke partye. Dit maak kapsie teen die beoogde ontginning in die Kareepoort-gebied, asook die algemene ontginning van uraan in die hele Karoo. Water speel ’n belangrike rol in die besware. Daar word gevra dat die opname oor oppervlakwater in die studie weens verskeie gebreke oorgedoen moet word. Lewe in die Karoo hang in ’n groot mate van ondergrondse waterbronne af. Uraanmyne hou ’n ernstige en onaanvaarbare hoë risiko van besoedeling en oorbenutting van dié bronne in. Boere meen die landbou sal vernietig word as boorgate besoedel word of opdroog. INKOMSTE Die…

Verskeie aspekte is belangrik met die aanstelling van ’n trust se trustees. Die Meester van die Hooggeregshof moet gewaarmerkte afskrifte van alle nuwe trustees se ID-dokumente op lêer hou. Die Meester mag nie enige trustee afkeur of weier om ’n magtigingsbrief uit te reik nie, behalwe: ■ As hy/sy nie sekuriteit kan verskaf terwyl dit van hom/haar vereis word nie; ■ As hy/sy minderjarig is; en ■ Indien die akte dit verhoed. By ’n testamentêre trust kan die Meester ’n trustee verwyder indien die trustee: ■ Die betrokke testament ook as ’n getuie onderteken het; ■ Geestelik siek is; ■ Onbevoeg is om sy eie sake te hanteer; ■ Minderjarig is. ’n Trustee kan ook verwyder word as die akte ’n persoon diskwalifiseer, byvoorbeeld dat die eggenote van ’n trustee…

VERBRAKKING VAN GROND Ons woon op ’n plaas en het groente in die een hoek van ons erf geplant. Gif moes op die een of ander manier in die grond beland het. Daar is moontlik gif gespuit met die houer waarmee die tuin agterna natgegooi is. Ons kan dit nie verklaar nie, maar die hele groentetuin, asook ’n groot boom langsaan, het gevrek. Lang grasse groei op die stukkie grond, maar geen groente wil groei nie. Waar kan ons die grond laat ontleed en wat sal dit kos? Die grond is reeds vier jaar dood. Ons woon 100 km van Port Elizabeth af. Ek aanvaar u is seker dit was wel gif? Indien gif wel op daardie gedeelte van die erf weggegooi is, behoort dit mettertyd af te breek en…

Toffie-appelpoeding Appels ■ 6 appels van jou keuse, geskil, ontkern en in wiggies gesny ■ 60 ml gouestroop ■ 15 ml gesmelte botter ■ 5 ml vanieljegeursel Beslag ■ 450 ml koekmeel ■ 10 ml bakpoeier ■ 250 ml ligbruinsuiker ■ 200 ml louwarm melk ■ 150 g botter, gesmelt ■ 2 eiers Stroop ■ 125 ml gouestroop ■ 180 ml ligbruinsuiker ■ 180 ml kookwater ■ Sap van 1 lemoen of suurlemoen Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n bak van 30 cm met botter. Kook die appelwiggies vir ’n paar minute in kookwater tot halfgaar, dreineer en druk droog. Pak die appelringe in die oondbak. Meng die gouestroop, botter en vanieljegeursel en gooi oor die appels. Laat staan eenkant. Meng die koekmeel, bakpoeier en suiker in…

APRIL LICHTENBURG 26-29, Eeufeesskou. Beeste: Simmentaler (nasionaal), Brahman en Limousin (streek), ander rasse. Kleinvee: verskeie rasse. Derick. E-pos: derick@xourel.co.za; sel 079 602 5376. BLOEMFONTEIN 27 -7 Mei, Bloemskou. Nasionale kampioenskappe: SA Saalperd, Miniatuurperd, Friesperd, Merino Classic, Merinolandskaap, Ayrshire, Santa Gertrudis, Angus. Vir alle rasse, provinsiale en streekskampioenskappe, skoue, vertonings en veilings, besoek www.bloemskou.co.za of skakel 051 4489 894/5/6. MEI BLOEMFONTEIN 1-4, Boerbok-wêreldkampioenskap. Boerboktelersvereniging, Bloemfontein. Marizelle Kruger. E-pos: marizellekrugersa@gmail.com CARNARVON 12-13, Carnarvon se landbou-en-vliegekspo. Kleinvee, slaglammers, vliegtuie. Hennie Jordaan, sel 083 485 0464. Annemarie Mostert, sel 072 735 0082. AUGUSTUS LUTZVILLE 3-5, Lutzville-skou. Skaapkampioenskap en Benede-Olifantsrivier se perdekampioenskap. Melanie Agenbag, jeanetteafox@gmail.com, sel 083 620 2294, 072 269 9440. OKTOBER CRADOCK 26-28, Cradock-skou. SA Saalperd-streekskou , Walliese Ponie-klubskou, Kaapse Boerperd: Colin Moolman, colin.moolman@afgri.co.za, sel 082 928 0389. Merino, Dorper, Boerbok, Persie, Angora,…