Indholdsfortegnelse for 09-Jun-17 i Landbouweekblad

In ’n dramatiese ommeswaai van sy populistiese standpunt het pres. Jacob Zuma verlede week gesê grondkwessies moet “binne die bepalings van die Grondwet en die wet opgelos word”. Hy was by ’n indaba van tradisionele leiers in Ekurhuleni. In Maart het hy aan dieselfde belangegroep gesê grondhervorming moet sonder vergoeding geïmplementeer word, en wysigings aan die Grondwet moet dit moontlik maak. “[Die Grondwet] is ’n instrument wat ons moet gebruik,” het Zuma verlede week gesê, en hom uitgespreek ten gunste van ’n enkele regsraamwerk vir die herverspreiding van grond. Hy het glad nie na onteiening sonder vergoeding verwys nie. Sterker steun vir klein besighede en kleinboere sal help om radikale sosiaal-ekonomiese verandering mee te bring. “Die ekonomiese bevryding van ons mense is fundamenteel gegrond op die herverspreiding van grond,” het…

VEEBOERE sal hul strewe na 100% produktiwiteit en sekere tradisionele behandelingsmetodes moet opoffer as die wêreld nog oor 40 jaar antibiotiese middels wil gebruik. Só het prof. Michael Apley van die Universiteit van Kansas se kollege vir veeartsenykundige geneeskunde op die Herkouerveterinêre Vereniging (RuVASA) se jaarlikse kongres by Misty Hills naby Muldersdrif gesê. “Die laaste keer dat ’n nuwe antibiotikumgroep geïdentifiseer is, was in 1978. Dit beteken ons het 40 jaar gelede die laaste antibiotika ontdek. Ons het dus reeds al die antibiotika gekry wat ons gaan kry. Ons moet dit wat ons het, met omsigtigheid hanteer,” het hy gesê. Die oordeelkundige gebruik van antibiotika berus op ’n paar beginsels, ongeag die tak van medisyne of diersoort wat behandel word. “Die veearts is verantwoordelik vir ’n korrekte diagnose. Van daar…

ALLE elektrisiteitsmeters op plase by Bothaville en Viljoenskroon gaan deur Eskom geoudit word om vas te stel of daarmee gepeuter is of nie. Dít kom nadat ’n mnr. Gerald Ferreira (44), ’n Eskom-subkontrakteur, op klagte van korrupsie, poging tot diefstal van elektrisiteit en bedrog in die landdroshof op Viljoenskroon verskyn het. Hy het glo oor meer as ’n jaar betalings van R2 000 tot R10 000 van meestal boere in die omgewing gehef om hul kragmeters te “kalibreer” sodat hul kragverbruik verminder, sê kapt. S’fiso Nyakane, woordvoerder van die Valke in die Vrystaat. Nadat hulle ’n wenk gekry het, het Eskom die Valke se hulp ingeroep in ’n ondersoek wat uiteindelik amper 18 maande geduur het. Ferreira is op 26 Mei op heterdaad op ’n plaas by Viljoenskroon betrap waar…

DIE Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) staan bankvas agter drukgroepe wat planne vir hidrobreking en mynbou in die Karoo teenstaan. Die vereniging is ook ten gunste van optrede om die internasionale radioteleskoopprojek SKA (Square Kilometre Array) se druk op die landbou in die Noord-Kaap te verminder. Mnr. Guillau du Toit, nasionale voorsitter van die NWKV, het by die NWKVjaarkongres in die Baai gesê dié projekte hou ’n bedreiging vir die landbou en veral vir die wolbedryf in. HyhetgesêdieSKAisreeds besig om ’n bykomende 130 000 ha grond te koop. Die vraag is hoe roofdiere op dié grond bekamp gaan word. Die beoogde oopgroef-uraanmyne en hidrobreking in die Karoo sal druk op skaars waterbronne plaas en kan ook water- en wolbesoedeling meebring. “Daar is bewyse van die slegte gevolge van uraanstof vir mens en…

DIE stroop van renosters wys hoe vinnig ’n omgewingskwessie kan uitkring na een waar landsburgers, die ekonomie en omgewingsveiligheid bedreig word. Dié misdaad moet dus tot ’n nasionale krisis verhef word, meen die Parlement se portefeuljekomitee vir omgewingsake. Mnr. Philemon Mapulane, voorsitter van die portefeuljekomitee, het dié standpunt gestel toe die Suid-Afrikaanse Polisiediens sy voorgestelde strategie rakende die onwettige handel in wild voorgelê het. Dié strategie se uitgangspunt is dat misdaad teen wild nie meer net ’n omgewingskwessie is nie, maar dat dit in ernstige georganiseerde misdaad ontwikkel het en die land se nasionale veiligheid bedreig. Dit verg dus doelgerigte wetstoepassing. Dié strategie dien nog voor die kabinet vir goedkeuring. “Die strategie moes as ’n saak van dringendheid goedgekeur word sodat ons die tempo kan verhoog van die geveg teen…

’N TEGNIESE werkgroep van Vrugte SA begin eersdaags samesprekings met die maatskappy Prokon voer oor die sakemodel van die statutêre inspeksies wat sedert einde verlede jaar ingestel is op alle produkte wat op varsproduktemarkte verkoop word. Dié besluit is geneem nadat verteenwoordigers van Hortgro met mnr. Billy Makhafola, direkteur van voedselveiligheid en gehalteversekering by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, vergader het. Mnr. Anton Rabe, uitvoerende hoof van Hortgro, het gesê daar is ooreengekom op ’n proses om “sinvolle protokolle saam met Prokon in te stel”. ’n Werkgroep sou tot stand gebring word binne twee weke ná die vergadering, wat op 23 Mei plaasgevind het. Die twee partye sal spesifiek die sakemodel en die metodologie waarvolgens die kostestruktuur van die inspeksies bepaal is, bespreek. “In beginsel is daar ooreengekom…

Die Reserwebank se monetêre beleidskomitee het einde Mei rentekoerse onveranderd gehou, al het die inflasiekoers vir April tot 5,3% gedaal, wat onder die boonste teikenband van die inflasiekoers van 6% is. Dit is egter nie genoeg rede om die rentekoers te laat daal nie, want daar is groot wisselkoersrisiko’s weens die potensiële vinnige uitvloei van buitelandse kapitaal uit die Suid-Afrikaanse ekonomie. Die beleidskomitee is ook onseker of inflasie laag gaan bly. Die Regering wys hy steur hom aan geen vereistes vir goeie korporatiewe bestuur van staatsondernemings nie. Dit is dalk een rede waarom ’n derde internasionale kredietgraderingsagentskap – Moody’s – Suid-Afrika se kredietwaardigheid binnekort gaan afgradeer. Die kans is dan goed dat internasionale beleggingsfondse hul beleggings aan Suid-Afrika sal moet onttrek. Hul beleggingsmandate skryf voor dat hulle nie in lande…

Verandering of sogenoemde transformasie in die landbou is volgens die Regering se beleid onlosmaaklik gekoppel aan die kwessie van grondeienaarskap. Onlangse uitlatings van pres. Jacob Zuma dat hy ten gunste is van onteiening van grond sonder vergoeding het opnuut vrese laat opvlam dat ons op pad is na dit wat in Zimbabwe plaasgevind het. Almal weet dat eiendomsreg deur die Grondwet van Suid-Afrika beskerm word en dat onteiening sonder vergoeding nie moontlik is sonder om die Grondwet te wysig nie. Die ANC het juis ’n mosie om die Grondwet in hierdie verband te wysig in die Parlement teëgestaan. ’n Paar weke later het Zuma op ’n nasionale konferensie vir plaaslike owerhede benadruk dat geen onwettige besetting van grond deur plaaslike besture geduld moet word nie. Sekere munisipaliteite het reeds wetstoepassingseenhede…

Na die goeie reën die afgelope somer ondervind ek groot probleme met vrotpootjie. Hoe kan ek van my skape se vrotpootjie ontslae raak? Vrotpootjie word deur die kiem Dichelobacter nodosus veroorsaak. Deur skape slegs met ’n voetbad (sien foto hiernaas) te behandel, sal nie help om daarvan ontslae te raak nie. Die enigste manier is deur ’n goed georganiseerde program en om deur gereelde inspeksies alle diere wat aangetas is, te identifiseer. Diere wat nie op behandeling reageer nie, moet uitgeskot word. Een van die probleme met die gebruik van ’n voetbad in ’n uitroei-program is dat die besmetting dikwels onderdruk word. Dan is die besmetting moeiliker om op te spoor in aangetaste diere se kloue. Dit is belangrik om daarvan bewus te wees dat ek hier verwys na die…

My goeie vriende — Janu, Rensia en hul seun, Krige, — was pas aan die Weskus vir ’n familievakansie. Nadat ons ’n paar bottels wyn leeggemaak het, het hulle talle beloftes gemaak oor die “tonne kreef” wat hulle gaan terugbring Karoo toe. Gelukkig het hulle woord gehou en kon ons kreef in die Karoo geniet. As dit by kreef kom, het ek altyd dieselfde probleem – dis nooit groot genoeg om jou lus behoorlik te blus nie. Die krewe wat ons hier kry, is gewoonlik ’n paar skameles bymekaar, die tipes wat alleen onder ’n donker rots staan by ’n kreefdans, die tipe wat moet skoene dra, want sy voete kry seer op die sand. Ja, daai tipe kreef wat nie genoeg sout op sy gesig het om baardolie te…

In die 1990’s is Indië se aasvoëlbevolking byna uitgewis weens vergiftiging as gevolg van die gebruik van diklofenak, die anti-inflammatoriese pynstiller wat gebruik is om beeste te behandel. Die getalle van die drie belangrikste aasvoëlspesies in die suide van Asië het binne ’n kwessie van ’n dekade met 96% geval. Die invloed daarvan op die omgewing en die ekonomie was katastrofies. In Suid-Afrika is die bewaringstatus van die kransaasvoël en swartaasvoël in 2014 van kwesbaar tot bedreig verander. Terselfdertyd is die monnikaasvoël, witkopaasvoël en witrugaasvoël se status tot krities bedreig aangepas. Baie redes kan vir hierdie agteruitgang van getalle aangevoer word, maar in alle gevalle hou dit regstreeks of onregstreeks met menslike gedrag verband. Ruim ’n derde van aasvoëlvrektes word deur die moetie-mark veroorsaak. Verskeie liggaamsdele word as “kure” gebruik…

Die verwagte gunstige plaaslike mielie-oes vir die bemarkingsjaar 2016-’17 en die gevolglike laer realisasie van die produsenteprys sal na verwagting die oliesademark in die nuwe produksiejaar onder druk plaas. Luidens Absa se landboumarkverslag sal dié neiging daartoe aanleiding gee dat die produksieoppervlak vir mielies in 2017-’18 onder druk kom, met die verwagte toename in die produksie van oliesade, veral sojabone en sonneblomme. Sowat 1,9 miljoen ton oliesaad kan plaaslik verwerk word. Die verwagte invoer van sonneblommeel sal met sowat 10 000 ton daal teenoor die 93 000 ton wat in die vorige bemarkingsjaar ingevoer is. Die plaaslike prys vir sonneblomme op 21 April vanjaar het met 4% teenoor die vorige week van R4 599 per ton tot R4 413/ton gedaal, teenoor die daling van 5,9% in die prys vir sojabone…

$41 miljard Afrika staan jaarliks netto krediet van $41 miljard aan die res van die wêreld toe. Teenoor die $161 miljard aan lenings, voorskotte en hulp wat invloei, vloei $203 miljard jaarliks uit – onder meer $68 miljard ontduikte belastings van multinasionale maatskappye (of 6,1% van Afrika se bruto binnelandse produk). Verder vloei $30 miljard wins na die maatskappye se tuislande. — Al Jazeera 6 maande Suid-Afrikaanse boere benodig deesdae net ses maande om die nuutste tegnologie te begin gebruik, volgens mnr. Jaco Beyers, John Deere se verkoopsbestuurder vir Afrika suid van die Sahara. “Net ’n paar jaar gelede was ons (met die inbring van nuwe John Deere-produkte na Suid-Afrika) nog vier jaar agter Amerika,” het hy op die Nampo-Oesdag op Bothaville gesê. — MARLEEN SMITH 101% Suid-Afrika se kommersiële…

‘Jy kan tog nie iets reguleer waarvan jy niks weet nie.’ MNR. ACHMAT SEDICK, direkteur van die Moslemregsraad se Halaal-trust, oor die Regering se planne om spesiale produksiemetodes, soos organiese en veldvleis, te reguleer. Bl. 20 ‘Ons het probeer kyk wat van die geld geword het, en dit is skrikwekkend.’ MNR. OMRI VAN ZYL, uitvoerende direkteur van Agri SA, oor die resultate van ’n oudit oor staatshulp vir droogtegeteisterde boere. Bl. 14 ‘ ’n Kombinasie van dwang en vrywillige benadering blyk die doeltreffendste oplossing te bied om verandering teweeg te bring.’ DR. DAVID SPEKSNIJDER, verbonde aan die Universiteit van Utrecht in Nederland se departement aansteeklike siektes en immunologie (fakulteit diergeneeskunde). Bl. 15 ‘Die renosters sal vir hulself moet begin sorg.’ MNR. BARRY YORK, renosterboer, oor die nodigheid dat inkomste uit…

‘BOERE, DIS TYD OM GROND TE GRYP!’ Waar Suid-Afrika nou staan, is die eintlike kruispad waarby die land in 1994 gedink het hy staan, skryf Chris Burgess in sy redakteursbrief in LBW van 2 Junie 2017. KT skryf: Ag, dankie tog! Chris, ek voel partymaal lighoofdig van die waansin wat jy hier noem. Ek luister soms na Afrikaanse radio en dink: Kan dit wees? Is almal gekoop, vertraag of totaal oningelig? Dankie tog vir ’n nugter verstand en dat jy die moed het om die waarheid kaalkop en krities te praat. I.J. skryf: Die situasie lyk toenemend hopeloos en ons word ál meer met ’n desperate alternatief gekonfronteer. Dit sal interessant wees om te verneem hoe ver dinge moet gaan om ’n tipping point te bereik waar ons tot optrede…

’N LAM van die Ile de Francestoetery RCH naby Ermelo het in die jaarlikse Landbouweekblad- karkaskompetisie op die Royalskou in Pietermaritzburg ’n telling van 99,37% volgens die Samicbeoordeling behaal en is vir R1 350 per kilogram opgeveil. Me. Regina Harmse (in die middel op die foto) het die wen-karkas geteel. Saam met haar op die foto is haar man, mnr. Wilco Harmse (links), en mnr. Jan de Jong, wat die slaglammers lewend beoordeel het. Die grootste koper van die aand, die Oysterbox-restaurant in Durban, het onder meer die wenkarkas vir R31 455 gekoop en was verantwoordelik vir meer as helfte van die aand se omset van net meer as R235 000. Die beste beeskarkas op die skou was ’n Bonsmara van die Mtubatuba Mini Farms. Dit is vir R70/kg aan…

 IN DIE LIG van ’n allemintige 4 miljoen ton mielies wat hierdie seisoen uitgevoer sal moet word om by ’n normale oordragvoorraad te eindig, gaan die graanbedryf op 14 Junie ’n beraad met alle belanghebbendes hou om seker te maak die uitvoerpyplyn is so oop as moontlik. ‘Daar was baie oorlêlande ook wat nou weer in produksie is met die voordele wat dit inhou.’ “Daar gaan beslis hindernisse wees, maar dit is gelukkig makliker om uit te voer as om in te voer,” sê mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA. “Ons het verlede jaar ’n soortgelyke vergadering gehou om planne vir grootskeepse invoer te beraam.” Dit kom ná die Oesskattingskomitee in sy jongste skatting voorspel dat hierdie seisoen die grootste mielie-oes en hoogste opbrengs in die geskiedenis…

DIE voortgesette lewering van wolproduksie-adviesdienste in die kommunale gebiede verkeer onder druk. Mnr. Guillau du Toit het by die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) se jaarkongres in Port Elizabeth gesê ofskoon Cape Wools en die Woltrust sowat 70% van die finansiering daarvoor voorsien, moet die res van die geld buite die bedryf gevind word. Weens die ekonomiese klimaat raak dit ’n ál groter kwessie. “Daarom bly vennootskappe met die Regering en ander belanghebbendes van wesenlike belang om te verseker die belangrike ontwikkelingswerk kan volhoubaar voortgaan.” Ses van die agt produksie-adviseurs in die kommunale gebiede wat voorheen deur die departement van landelike ontwikkeling en agrariese hervorming in die Oos-Kaap aan die NWKV gesekondeer was, het intussen uit diens getree. “Dit plaas groot druk op die vermoë en voortgesette ontwikkelingsdiens,” het Du Toit gewaarsku.…

VERBRUIKERS moet beskerm word teen vals en misleidende aansprake oor spesiaal geproduseerde voedsel. Dít is die rede wat mnr. Billy Makhafola, direkteur van voedselveiligheid en gehalteversekering by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, voorhou vir planne om sulke aansprake te reguleer. Volgens mnr. Achmat Sedick, direkteur van die Moslem Juridiese Raad se halaal-trust (MJCHT), een van minstens vyf organisasies wat halaalsertifisering in Suid-Afrika doen, is dit ’n edele, dog onrusbarende voorneme. “Die Regering kan nie sommerso eienaarskap van die halaalwaardeketting oorneem nie. Dit behoort aan Moslems en dit is óns wat die integriteit van hierdie stelsel sal bepaal,” sê Sedick. Die Moslemgemeenskap is die eerste groepering met wie Makhafola reeds vergader het om die beplande regulering te bespreek. Volgens Sedick is daar nog baie onbeantwoorde vrae ná die vinnige…

‘Daar was nog nooit ’n registrasie of toegewing om fipronil met melasse te meng nie.’ W YNBOERE se lidmaatskap aan die skema vir geïntegreerde wynproduksie (IPW) kan opgeskort word indien hulle nie ag slaan op vermanings teen die gebruik van middels met die aktiewe bestanddeel fipronil wanneer hulle miere in wingerde beveg nie. IPW-lede het middel Mei ’n kennisgewing gekry waarin hulle ingelig word dit is onwettig om produkte met fipronil (met handelsname soos Regent, Agadi, Citrunil, FarmAg Fipronil, Recoul, Reward, Rhyme, Rossi, Sharda Fipronil en Warden) te gebruik om miere te bestry. Mnr. Dirk van Eeden, bestuurder van tegniese bemarkingsdienste by Inteligro, sê mierbestryding is ’n voorvereiste vir witluisbekamping. Witluise is die vernaamste vektor vir die GLRaV-3-virus wat rolblaar in Suid-Afrikaanse wingerde veroorsaak. “Ideaal gesproke wil ons die miere…

Die wenners van twee belangrike afdelings van die Old Mutual-trofeewynskou kom uit streke wat tradisioneel nie beskou is as produsente van hoëgehalte-wyndruiwe nie. Een van die verrassings van die skou was toe GWK se Landzicht-wynkelder op Douglas in die Noord-Kaap die American Express-trofee vir die beste Cabernet Sauvignon ingepalm het. “Stellenbosch is al klaar jaloers!” het mnr. Michael Fridjhon, een van die beoordelaars, grappenderwys oor die Landzicht Winemaker’s Reserve Cabernet Sauvignon 2015 gesê. Die landgoed De Krans, naby Calitzdorp, se Tritonia 2015 het die trofee vir die beste rooi versnit (nie-Bordeaux-styl) gewen. Mnr. Miles Mossop van Tokara, buite Stellenbosch, het die Old Mutual-trofee vir die wynskou se suksesvolste produsent gewen. De Morgenzon buite Stellenbosch het die internasionale beoordelaarstrofee en die trofee vir die beste witwyn algeheel gewen, asook die Miele-trofee…

Vanjaar se totale mielie-oes is die hoogste tot nog toe. Dit blyk asof die rekordoes van 1980-’81 (nagenoeg 14 656 000 ton) vanjaar met sowat 975 050 ton oortref kan word. Vanjaar se totale mielie-oes kan volgens die vierde produksieskatting 15 631 050 ton beloop. Die gemiddelde mielie-opbrengs van 5,9 ton/ha is ook ’n ongeëwenaarde rekord. Die opbrengs in 1980-’81 het in daardie jaar ’n rekord van 3,38 ton/ha beloop en is op 4 338 000 hektaar aangeplant. Die grootste hoeveelheid hektare kommersiële mielies wat tot nog toe aangeplant is, het 4 729 000 hektaar in 1967-’68 beloop. Die gemiddelde opbrengs het 1,12 ton/ha beloop. Die aanplantings van produsente wat droëbone, sorghum, grondbone, sojabone, sonneblomsaad en geel mielies verbou, was vanjaar net 3,5% meer as verlede jaar (sien GRAFIEK 1…

WAT HET DIE GROOTSTE INVLOED OP JUL SUKSES GEHAD? William Gibbings: Ons vertrou op God en wy elke dag aan Sy hande toe. Dit is wat dit vir ons moontlik gemaak het om verlede seisoen meer as 13 ton mielies per hektaar op droëland te oes. Bruce Gibbings: Ons holistiese benadering met intensiewe aandag aan al die detail en produksiepraktyke. Ons is elke dag op die plaas en gesels met mekaar oor dinge wat moontlik verkeerd of gebrekkig kan wees. Mark Stewart: Tegnologie het die afgelope paar jaar ’n groot rol gespeel, soos werktuie en toestelle wat presisieboerdery moontlik maak en veranderlike toedienings akkuraat kan uitvoer. Van hierdie tegnologie is die planter die grootste aanwins. Ons gebruik ’n 8 ry-Equalizerpresisieplanter. Elke plantbakkie kan afsonderlik beheer word om wisselende plantwerk en…

Mnr. Dirk Lesch (inlas) van die plaas Elim, Malmesbury, wat al meer as een keer die Proteïennavorsingstigting se kanolakompetisie gewen het, sê die grootste fout wat ’n kanolaboer kan maak, is om kanola té laat plat te sny. “Twee dae te vroeg is ’n kleiner fout as twee dae te laat. Ek hou net die boonste peule dop vir saadverkleuring. Die saadjie kan donkergroen wees, maar sodra hy ’n swart of bruin kolletjie het, kan jy platsny.” Eweneens kan ’n boer vergeet van welslae met kanola waar daar te min bemes is, sê Dirk. “Moenie minder as 90 kg stikstof toedien nie, en net een kopbemesting is te min.” Die laaste fout om te vermy, is om teruggehoude saad te gebruik. “Mense sê maklik die opbrengs van teruggehoude saad is…

DOSERINGSPOMP HOU PH EN CHLOOR OP REGTE VLAK Etatron se nuwe eOne Plus-reeks van solenoïed-doseringspompe is ontwerp om alle waterbronne op ’n plaas te kan behandel. Die eOne-stelsels maak raaiwerk oor pH-beheer en die toediening van chloor onnodig. Die eenhede word aan inlynelektrodes verbind wat voortdurend die pH en vrye of chloorresiduvlakke meet. Hulle maak dan voortdurend intydse regstellings om te verseker die voorafbepaalde suur- en/of chloorvlakke, soos deur die boer bepaal is, word gehandhaaf. Die robuuste eenhede word van hoëgehaltemateriaal vervaardig, wat chemies weerstandig is om die maksimum leeftyd en lae onderhoudskoste te verseker. Die boer het die keuse om ’n volledige stelsel te koop wat gereed is om te gebruik, of individuele modules waarmee hy die waterbehandelingstelsel mettertyd kan opbou. PRYS: Van R11 750 tot R42 750. NAVRAE:…

Die reuk van beesstert wat stadig in die oond gaar stowe, hang in die lug toe ons op ’n reënerige Sondagmiddag aan Hennie en Esperansza van der Walt se voordeur op die dorpie Rosendal klop. Dit is hier, in haar ruim plaaskombuis met sy reuse-kombuistafel en houtstoof, waar sy op haar gelukkigste is, vertel Esperansza. Die Van der Walt-egpaar werk albei vir GWK, maar oor naweke en in haar vrye tyd kook Esperansza vir al wat ’n geleentheid is. “Ek het al vir 1 200 mense kos gemaak – op dieselfde dag wat ek daarvan gehoor het!” vertel sy. Sy is ’n bekende gesig op die jaarlikse Kersiefees in Ficksburg, waar sy ook agter die kospotte staan. En as iemand haar die dag met iets lekkers te ete wil bederf,…

Die Marico Oog, ’n natuurlike fontein wat oorspronklik uit dolomitiese rots ontspring, is sowat 16 m diep met ’n deursnee van by die 60 m. Dirk Johannes Buitendag het dié waterryke plaas in 1935 gekoop. Vandag boer sy kleinseun Ignus Muller daarop. Hy het dit op sy beurt by sy ma, Anna Maria, geërf. Daardie jare is die fontein in die volksmond “die Kaal Oog” genoem, want daar was geen bome nie en min riete. Vir verbygangers wat dit van die pad af bekyk het, was dit bloot ’n kaal oog. “Ons is ongeveer 3 km van die Bosveld,” sê Ignus. “Die stroom vars water kom vanaf die Okavango-delta met ’n reeks ondergrondse riviere en mere – ongeveer 700 km soos die kraai vlieg. “Die water van die Marico Oog…

TWK AGRI gaan ’n meerderheidsbelang in die maatskappy BedRock Mining Support verkry om meer waarde tot sy rondehoutprodukte te kan voeg. Die transaksie sal op 1 Junie voltrek word. Dié landboumaatskappy met sy hoofkantoor op Mkhondo (Piet Retief), Mpumalanga, het ’n houtafdeling wat onder meer pulphout, pale en mynhout lewer. Mnr. Ferdie Brauckmann, uitvoerende bestuurder van die houtafdeling, sê die pale- en mynhoutmarkte lewer die beste pryse. Met die koop van ’n belang in BedRock Mining Support skep TWK Agri vir homself ’n groter en alternatiewe mark. Dit is ook ’n mark waar hy produkte met groter waarde kan lewer. Brauckmann sê TWK Agri verbou die bloekomboom Eucalyptus grandis in sy omgewing, wat Swaziland insluit en dit aard baie goed daar. Die maatskappy kan in die toekoms baie produkte aan…

Die droogte in die Wes-Kaap kan waterblommetjies vanjaar weer skaars maak, sê mnr. Heinrich Lategan van die plaas Tevrede buite Worcester. “Ons het tans nie water vir waterblommetjies nie. Verlede jaar was maar swakkerig. “Die waterblomtyd is as ’t ware gehalveer omdat die damme gewoonlik einde April, en soms einde Maart, al vol is. Ons het nog nie reën gehad nie. Ons damme is nog leeg. Die eerste hoogtepunt (in Mei) voor die winter is daarmee heen.” Hy hoop dit reën gou genoeg sodat hulle die Septemberhoogtepunt kan haal. Vanjaar is die derde agtereenvolgende jaar dat laat en min reën die produksie van waterblommetjies in die Boland knou. Aangesien dit so ’n wisselvallige bedryf is, moet boere altyd koste sterk in toom hou. Lategan sê omdat vanjaar so riskant is,…

GAUTENG PRETORIA EENZAAMHEID (534) 64 ha, aan Siema Inv, van Nkuleko 123, R750 000. KWAZULU-NATAL LOUWSBURG PONGOLA (61) 103 ha, aan Welken-familietrust, van J.H. Welken, R8 200 000. PIETERMARITZBURG LILIE FONTEIN (1053) 457 ha, aan Brooklyn and Alton Farms, van H.E. Bruce, R11 000 000. MOUNT VERDE (18081) 36 ha, aan Sibling Investments, van Mount Verde (Edms.) Bpk., R2 337 000. UNDERBERG DIEU DONNE (8179) 279 ha, aan Braecroft Timbers (Edms.) Bpk., van Chep Suid-Afrika (Edms.) Bpk., R8 323 458.FP 224A (10712) 302 ha, aan Braecroft Timbers (Edms.) Bpk., van Chep Suid-Afrika (Edms.) Bpk., R10 913 087.FP 56 (9657) 39 ha en SPRING-FIELD (5297) 809 ha, aan Brae-croft Timbers (Edms.) Bpk., van Chep Suid-Afrika (Edms.) Bpk., R38 782 737. UTRECHT HT (17) 1 385 ha en RIVIER-PLAATS (28) 356 ha,…

BOEREDAE 8-10 JUNIE: Cape Agri Week Expo: Mega PETex-troeteldierskou, Wes-Kaapse pluimveeskou, SABBS-Boerboelskou, en meer. Worcester. Web: www.capeagri week.co.za; e-pos: annemarie@megagrp.co.za; tel. 021 863 0397. 9 AUGUSTUS: Gauteng-suiweldag. Belnori-boetiekkaasmakery, Bapsfontein (Gauteng). Sprekers sluit in Benita Bekker van Bloemfontein, Kobus Mulder van Kaapstad, Leon Kruger van die LNR Irene, dr. Brylene Chitsunge en dr. Chris van Dijk. Daar sal ook praktiese hoefsny- en onthoorningdemonstrasies wees. Verskaffers van onder meer dierevoer, dieremedisyne, benodigdhede vir kaasmakery en sonkragverhitting sal stalletjies hê. Besprekings noodsaaklik. E-pos: Belnori220@gmail.com; tel. 082 377 5698. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. Sprekers: Hendrik van Pletzen (Genetiese vooruitgang danksy gehalteramme en die ekonomie), dr. Faffa Malan (Johne se siekte, weerstandige inwendige parasiete en rooiluise, ramsiekte, vrotpootjie, absesse, skaapbrandsiekte). SAVM nooi veral vroue wat tot die landbou…

Van waar ek staan, laat op ’n Saterdagmiddag op soek na ’n hoender wat nog in die peri-peri-sous moet in voor hy op die kole gaan vir kuiergaste, voel dit waaragtig nie of kosinflasie op ’n jaargrondslag 6,7% laer is nie. Kospryse is nou blykbaar die laagste in 18 maande, soos die onlangse verbuikersinflasie-indeks toon . . . Ondanks ’n koorsagtige rondkrappery kan ek geen heel hoender vir minder as R100 kry nie. Toe ek laas hoender gekoop het, kon ek nog vir R60 iets toonbank toe dra. Ek skuif maar oor na die los stukke op soek na David Wolpert en die invoerders se goedkoper vleis uit die Europese Unie. Maar nee, dié is óók baie duurder as wat ek kan onthou. Die invoerders maak seker ’n lekker winsie…

MNR. SOLLIE POTGIETER SR. van Burkea Wild naby Vaalwater boer al jare lank met wild en is bekend vir sy uitsonderlike elande en suiwer swartwitpensbloedlyne. Hy meen die spekulante gaan nou die bedryf verlaat en hy is optimisties oor die toekoms. Lees die artikel op bl. 32. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Elize en ons het twee kinders, Sollie jr., wat saam met my boer, en Suzette. HET JY ’N STOKPERDJIE? Die bedryf van ’n suksesvolle wildplaas ís my stokperdjie. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons ontspan graag op Jeffreysbaai. WATTER SPORTSPAN ONDERSTEUN JY? Ons skree vir die Blou Bulle, al bloei ons nou. MNR. FRANCOIS FROEH-LICH (89), vee-en-besproeiingsboer van die plaas Blyderivier in die distrik Pearston, maak danksy ’n lugkompressor korte mette met verkalkte waterpype op…

1 ZIMBABWE| Zim benoem Dok Theo Die Zimbabwiese Kommersiële Boerevereniging (ZCFU) het onlangs dr. Theo de Jager, ’n Suid-Afrikaanse boer, benoem as voorsitter van die Wêreldlandbou-organisasie (WLO). De Jager is ook verkiesbaar as dié organisasie se voorsitter vir Afrika. Vir laasgenoemde pos ding hy mee met mnr. Omri van Zyl, Agri SA se uitvoerende direkteur. Agri SA was nie bewus van De Jager se benoeming nie, en het mnr. William Rolleston, voorsitter van Nieu-Seeland se federale landbouvereniging, as voorsitter van die WLO benoem. Rolleston neem tans in dié pos waar. De Jager is ’n lid van Agri Limpopo se transformasiekomitee, voorsitter van die konfederasie van landbou-unies in Suider-Afrika (Sacau) en dien ook in die Agri All Africa-raad. Mnr. Fritz Glauser, die visevoorsitter van die Switserse Boerevereniging en tesourier van die…

DIE druk waaronder verbruikers verkeer, het klaarblyklik verkope van suiwelprodukte geknou. Volgens syfers van die maatskappy Nielsen is 3,3% minder vars melk en 2,1% minder langlewemelk in die 12 maande tot Maart vanjaar verkoop. Luidens ’n verslag van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro) word byna die helfte van die onverwerkte melk wat gelewer word, vir vars en langlewemelk gebruik. Volgens Sampro wys die Nielsen-syfers die verkope van ses van die nege suiwelprodukte wat gemonitor word, het in die jaar tot Maart gedaal. Ál produkte waarvan die verkope gestyg het, was maas (4%), voorafverpakte kaas (10,6%) en room (1,3%). DUURDER Die pryse van al nege suiwelprodukte het met meer as die inflasiekoers gestyg, wat volgens Sampro ongewoon is. Vars melk se rakprys het met 12,4% gestyg en langlewemelk s’n met 13,2%. Oor…

‘Daar is nog nie wetgewing wat die uitvoer van renosterhoring toelaat nie.’ DIE verkoop van renosterhoring is nou ’n saak van dringendheid by renostereienaars wat tot dusver op die verkoop van skaars wildsoorte staatgemaak het om die bewaring van hul renosters te finansier. Mnr. Pelham Jones, voorsitter van die private renostereienaarsvereniging (PROA), sê boere kon nie ’n sent uit hul renosters verdien tussen die instel van die moratorium op binnelandse handel in 2009 en die onlangse opheffing daarvan op bevel van die Grondwethof nie. Ander inkomstebronne moes vir renosterbewaring betaal. “Twee jaar gelede het een goue-wildebees wat R1 miljoen op ’n veiling verdien het, vir ’n hele jaar se ekstra sekerheid vir ons renosters betaal,” sê mnr. Peter Oberem, voorsitter van Wildbedryf SA. Hy sê sekerheidskoste op sy plaas beloop…

‘Sodra jy die eerste klein tree in daardie rigting gegee het, kan jy weet jy is op die regte pad.’ SUID -AFRIK A se saaigronde het in die afgelope 20 jaar met die ekwivalent van 2 ton kalk per hektaar versuur omdat boere eenvoudig nie genoeg kalk toedien nie, sê mnr. Etienne Schoeman, besturende direkteur van die kalkmaatskappy Grasland. Hy was deel van ’n Nasie in Gesprek-sessie op die Nampo-Oesdag oor onder meer grondgesondheid onder leiding van Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad. Schoeman vermoed die rede vir boere se gebrekkige kalktoediening is ’n kontantprobleem. “Maar boere moet besef dat die ekostelsel, biologiese aktiwiteit en die doeltreffendheid van misstowwe in die grond deur die korrekte pH bepaal word.” Oor bewaringslandbou en die aanvaarding van geenbewerking het mnr. Pieter Smit, produkbestuurder van…

Met afsterwe moet sekere koste betaal word deur al-le bestorwe boedels, soos kapitaalwinsbelasting, eksekuteurstariewe en boedelbelasting. ’n Bestorwe boedel moet genoeg kontant hê om hierdie koste te vereffen anders sal bates verkoop moet word of erfgename ten duurste geld moet leen en inbetaal. Die eienaars van ’n boerdery wat in ’n maatskappy, beslote korporasie of in ’n vennootskap (selfs ’n familie-onderneming) bedryf word, kan ’n koop-en-verkoopooreenkoms sluit, gefinansier deur lewensdekking. ’n Koop-en-verkoopooreenkoms is normaalweg ’n ooreenkoms tussen die aandeelhouers van ’n besigheid (die terme “besigheid” en “eienaar/s” wat hierna gebruik sal word, verwys dan na ’n maatskappy/aandeelhouers, beslote korporasie/lede en vennootskap/vennote), soos op die boer van toepassing. Die ooreenkoms bepaal dat, met die afsterwe van ’n eienaar van die onderneming, die ander eienaar(s) verplig word om die oorledene se belang…

Vir die heel eerste keer het me. Rhoda Kadalie geen benul van wie met die louere gaan wegstap in die stryd om die nuwe President van Suid-Afrika te word nie. Sy meen wel mnr. Cyril Ramaphosa, me. Nkosozana Dlamini-Zuma en dr. Zweli Mkhize is die sterkste aanspraakmakers op die hoogste stoel in die land. Terwyl Ramaphosa die steun van Cosatu geniet, is die ANC se Jeugliga en Vroueliga weer aan Dlamini-Zuma se kant. “Vir die eerste keer is daar dus verdeeldheid, maar die ANC sal altyd verenig as die party in gevaarlike waters beland. ’n Mosie van wantroue sal dus nie help om (pres. Jacob) Zuma uit die pad te kry nie, want op die ou end sal die ANC saamstaan en sy turf beskerm.” Kadalie sê die ANC se…

Skaapboere is al herhaaldelik gewaarsku dat getoetste ramme die belangrikste skakel in presisieveeboerdery is. Tog gaan sekere boere voort met die praktyk om ongetoetste ramme aan te koop en boonop heeljaar in teeltroppe te hou. Die gevaarligte flikker gevolglik oor die lewenskragtigheid van ramme se saad. In die artikel “Gee aandag aan ramme en keer tragedie” (LBW, 10 Julie 2015) is al gemaan oor die besmetting van ramme met die bakterie Brucella ovis, veral wat die Noord-Kaapse kleinveebedryf betref. As veearts wat veral reproduksiewerk in ’n groot deel van die ekstensiewe skaapboerderygebied van die Noord-Kaap en die suide van Namibië doen, is dit kommerwekkend dat meer as 50% van die ramme in ’n radius van sowat 400 km rondom Upington met Brucella ovis besmet is. Is die probleem steeds te…

Die New Holland TT45-trekker is ideaal vir kleinboere. Met sy kraglewering van 35 kW is dié trekker sterk genoeg om kleiner werktuie doeltreffend te laat werk op kleiner stukke grond. PRYS: R330 600. • NAVRAE: New Holland, tel. 011 922 2300. Die T6020 van 82 kW is ’n kleiner weergawe van sy stewiger ouboet, die T6090, maar is net so veeldoelig vir algemene plaaswerk. PRYS: R843 600. New Holland se veelsydige T8 380 is by uitstek geskik vir algemene plaaswerk. Dit is boonop toegerus met New Holland se beproefde SmartTrax™-rusperbande wat vastrap verbeter en grondverdigting verlig. PRYS: R3 990 000. Die New Holland T6090 is ’n veeldoelige trekker met ’n enjinkraglewering van 121 kW. Met ’n wringkrag van 710 N.m teen 1 400 r/min. en ’n driepunthaak wat 6,6 ton…

Lensiesop met varkvleis Gesond, ekonomies en maklik om te maak. Dié heerlike, dik wintersop is net die ding vir ’n koueaand. ■ 4 groot, gaar varkworsies, in stukkies gesny OF 1 pak (250 g) spekvleis, gesnipper ■ 30 ml olie ■ 2 groot uie, fyn gekap ■ 4 wortels, grof gerasper ■ 500 ml rooi lensies, vir 10 minute in koue water geweek en gedreineer ■ 2 liter hoenderaftreksel ■ Kookwater, indien nodig ■ 30 ml vars pietersielie ■ Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak Braai die varkworsiestukkies (of spekvleis) in die olie tot goudbruin. Skep uit en hou eenkant. Braai die uie en wortels in dieselfde kastrol in die olie wat oorgebly het tot sag. Voeg die lensies by en braai vir 1 minuut. Voeg die aftreksel by…

“As sy nie die kersie op die koek kan wees nie, sal jy tevergeefs probeer om haar te oorreed om die partytjie te help reël.” Met dié woorde is ’n gesindheid blootgelê wat beslis nie prysenswaardig is nie. Om gesien en gehoor te wil word en om erkenning te wil kry, is ’n swakheid waaraan baie mense ly. Of is dit niks meer as ’n billike verwagting nie? Dit bring ons by ’n vraag van die lewenspraktyk se hart, naamlik: Wat motiveer ons om sekere dinge te doen of nie te wil doen nie? Motiewe kan ’n geweldige dryfkrag wees – na ’n goeie of slegte kant toe. Motiewe kan maklik verkeerd gelees word, veral wanneer dit aan iemand anders gekoppel word. Jy kan maklik iemand anders verdink van iets…

Prof. Willem Fölscher is op die jaarvergadering van die Misstofvereniging van Suider-Afrika (Fertasa) postuum vereer met ’n goue medalje vir sy diens aan die kunsmisbedryf. Fölscher is in 2010 oorlede. Hy was vroeër hoof van die departement grondkunde en plantvoeding aan die Universiteit van Pretoria (UP ) en het die graad B.Sc. in 1941 behaal en twee jaar later die graad M.Sc. in chemie. Ondanks die feit dat hy weens tuberkulose in ’n sanatorium beland het, het hy in 1954 ’n doktorsgraad in grondchemie aan die Universiteit van Kalifornië verwerf. Sy navorsing oor die chemiese reaksies tussen fosfaattoediening en grond het later ’n belangrike rol gespeel in aanbevelings vir kunsmistoedienings op ekonomiese grondslag. Hy is in 1956 aangestel as die hoof van die departement landbouskeikunde aan die UP. Op sy…

INTERNASIONAAL: Die prys het met 1,3%, of $1,81/t (R23,48/t), tot $146,23/t (R1 897/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 7,2%, of $11,42/t (R148,14/t), laer. Verwagte pryse: Julie – $147,32/t (R1 911/t), September – $150,23/t (R1 949/t), Desember – $154,48/t (R2 004/t), Maart – $158,34/t (R2 054/t). PLAASLIK: Die Safexprys van wit mielies het met 4,2% tot R1 712/t teenoor die vorige week gedaal. Geel mielies het met 2,3% tot R1 852/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is die prys van wit mielies 65,4%, of R3 239/t, laer, terwyl geel mielies 49,6%, of R1 820/t, laer is. Verwagte witmieliepryse: Julie – R1 735/t, September – R1 794/t, Desember – R1 870/t, Maart – R1 900/t. Verwagte geelmieliepryse: Julie – R1 873/t, September – R1 925/t, Desember – R1 983/t, Maart – R2…

Wildpryse het die afgelope jaar drasties verlangsaam. Dit is dus nou ’n kopersmark en boere met kontant in die hand kan waarskynlik puik teelmateriaal teen ’n fraksie van die prys van twee tot drie jaar gelede aanskaf. Dit is veral by skaars wild en kleurvariante waar die prysverskil die duidelikste sigbaar geword het. In 2014 het ’n dragtige bastergemsbokkoei van een van Suid-Afrika se toptelers R900 000 behaal. Vanjaar het koeie van dieselfde teler nie meer as R350 000 stuk behaal nie. Op vanjaar se veiling het die duurste swartwitpenskoeie van dié teler ongeveer R1,1 miljoen verdien, maar in 2014 is ’n dragtige topkoei teen R7 miljoen verkoop en ander koeie het R2,3 miljoen tot R3,4 miljoen behaal. Wildboere meen die bedryf het nog ’n gesonde toekoms. Volgens hulle word…

Altesame 22 – 52,4% – van 42 distrikte in die Vrystaat het dalende grondprysneigings in die 12 maande tot April vanjaar getoon. Die ontleding van grondverkope in die tabel is vir grond van groter as 10 ha. In dié tyd is 709 ooreenkomste gesluit, wat 325 969 ha teen R4,536 miljard behels het. Daarvan was 60 transaksies van kleur – 8,4% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (46), regeringsaankope (4) en grond verkry vir stedelike ontwikkeling (4). Dit het 15 154 ha (4,6%) teen R812 miljoen – 17,9% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 63 transaksies vir grond van kleiner as 50 ha (9%), met die meeste transaksies (360 of 51%) vir grond van 300 ha of groter. Statistieke vir ál…

MEATMASTER RAS BEUR BOONTOE Meatmastertelers is deur die onlangse droogte oortuig dat hul telingsdoelwitte op die regte pad is, sê mnr. Mario du Preez van Collett Farming, Bethulie. “Ons grootste probleem tans is om genoeg aanteelvee te verseker om in die vraag te voorsien. Hierdie situasie het ook gelei tot ’n noemenswaardige groei in die verdienste vir goeie teelmateriaal oor die afgelope jaar,” sê Du Preez. Die gemiddelde prys vir vroulike diere op veilings verlede jaar was net meer as R3 000 vir ’n ooi met lammers. Vanjaar het dit tot R4 150 gestyg. Die gemiddelde verdienste vir ramme verlede jaar was bykans R12 000, terwyl die 59 ramme op die nasionale skou teen gemiddeld R14 250 stuk verkoop is. Die Meatmasters se nasionale veiling is vanjaar weer op 10…