Indholdsfortegnelse for 23-Jun-17 i Landbouweekblad

MOSAMBIEK GROET Mnr. Edu Kleyn, ’n bekende Suid-Afrikaner in Mosambiek se landboukringe en ook stigterslid van DriveMoz (’n webblad vir besoekers aan Mosambiek), is verlede week in ’n ongeluk tussen ’n motorfiets en sy voertuig in Krugersdorp oorlede. Hy was bekend as ’n suksesvolle boer in Mosambiek en was ook betrokke by verskeie eiendomsontwikkelings daar. Landbouweekblad betuig meegevoel met sy vrou, Annie, sy broer, Gerhard (’n joernalis) en die res van die familie. Hier is hy met sy kleinseun, Eduard. op die waarde van die landbou as ’n bateklas, sê mnr. Etienne Nel, uitvoerende hoof van ZAR X. Senwes en SenwesBel het ook vroeër vanjaar op dié nuwe beurs genoteer. Nel sê die notering van landbouondernemings bied aan gewone mense toegang tot standvastige, volhoubare maatskappye wat bydra tot die land…

Die Regering wil nie werklik die kwessie van grondhervorming oplos nie; dit word as ’n politieke instrument gebruik, sê mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA. As die Regering ernstig was, sou hy titelaktes aan swart boere gegee het en ook teen dié tyd al ’n behoorlike grondoudit gedoen het. Hy glo die Regering se optrede stel voedselsekerheid in gevaar en verhinder swart boere om suksesvolle kommersiële boere te word. “Dit pas die Regering om voor te gee die landbousektor is gekant teen grondhervorming, terwyl dit glad nie die geval is nie.” Graan SA en sy lede aanvaar dat grondhervorming absoluut noodsaaklik en wenslik is. “As die Regering grond aankoop en self die titelaktes hou, maak hy van swart boere plakkers. As die begunstigdes nie die grond besit…

Die Limpopo-melkery en sy suiwelverwerkingsaanleg buite Louis Trichardt op die plaas Ledig van die Fourie-familie huisves sowat 1 600 Holsteinkoeie waarvan omtrent die helfte in melk is. Ander vee is ’n groot Saanen-melkbokkudde, Kalahari Red-bokke en veredelde Boerbokke. Die melkbeeskudde wat dag in en dag uit volstoom melk lewer, vereis eersteklas voervloeibeplanning. Daar moet altyd genoeg kuilvoer van ’n hoë gehalte wees en daarvoor is veelvuldige snysels per jaar no-dig. Mnr. Willie du Preez is aan die stuur van die primêre boerdery op Ledig. “Ek kyk onder meer na die gewasverbouing. Dit is belangrik om ’n staatmakermieliebaster, soos PAN 6B-410B, te gebruik. Ons het besproeiingslande en hierdie meerkoppige baster in die mediumgroeiklas gee vir ons ’n goeie opbrengs van ’n goeie gehalte met ’n uitstekende verhouding van kop tot plant.…

REGERING SE PLAN MET STAATSLANDBOUGROND Die Regering gaan alle onderbenutte landbougrond in staatsbesit laat bewerk om veral huishoudelike voedselsekerheid te verseker, het die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming gesê. DRIES skryf: Ai, twee koeie per hektaar plus nog ’n groentetjie. Dit is geen wonder dat geen projek tot nou toe kon slaag nie. DOLF skryf: Hierdie plan is nie volhoubaar nie en is doodgebore. CD WAIT skryf: Waar gaan elke hektaar water kry? En hoe lank gaan dit duur om derduisende kaart-en-transportsertifikate uit te reik? Die plan is nie prakties uitvoerbaar nie! BRAKANJAN skryf: Sal dit werk? Wat as iemand jou twee koeie steel of hulle word siek? Wat dan? Waar gaan die begunstigdes geld kry om koeie te koop of te vervang? Al kry hulle die koeie present…

Wydverspreide reën het in die winterreëngebiede van die Wes- en Noord-Kaap geval en verligting en hoop gebring. In die Overberg het graanlande al ’n groen skynsel nadat sowat 60 mm by Caledon en 30 mm by Swellendam gemeet is. Mnr. Joos Badenhorst van die plaas Langvlei in die Napky sê die meeste boere in sy omgewing het 30 mm reën gemeet. By hom is dit die eerste reën van die jaar. Al sy lande was geplant teen die tyd dat dit gereën het. Hy sê die damme het nog nie water nie en weiding is so skaars dat hulle hul vee moet voer. Hy het gars en hawer wat hy verlede jaar geoes het, maar baie boere in sy omgewing moet mielies en lusern aankoop. Hoewel die mielieprys betreklik laag…

“WILDBOERDERY is nie vir sissies nie, nie meer nie.” Só sê mnr. Barry York, ’n bekende wildboer van Vaalwater en lid van die Golden Breedersgroep. Die koring gaan nou van die kaf geskei word, sê hy, en die verskil tussen wildboere en wildsplaaseienaars is besig om duidelik sigbaar te word. Golden Breeders het onlangs aangekondig dié groep kanselleer sy jaarlikse wildveiling by Castle de Wildt by Modimolle. Mnr. Bernard Groenewald, eienaar van Castle de Wildt, sê in ’n verklaring die besluit is gegrond op “gesonde sakebeginsels”. Tans is die produksiekoste van hoë gehalte diere veel hoër as wat op veilings aangebied word. Dit sal dus “onverantwoordelik” wees om sulke diere teen laer pryse te verkoop. York stem saam en sê daar was nog nooit ’n reserweprys op ’n Golden Breeders-veiling…

 TEGNOLOGIESE vooruitgang is die dryfkrag vir die ontwikkeling van die wêreldlandbou en boere wat wil voortbestaan, sal moet byhou sê dr. Michael Bradfield (R E G S), uitvoerende hoof van Breedplan SA. Hy sê as ’n mens na die prysverskil tussen bees- en hoendervleis kyk, kos beesvleis meer as dubbeld soveel per kilogram as hoender. Die enigste regverdiging vir dié duurder prys is die verbruiker se liefde vir die produk. Suid-Afrika moet meer geld aan navorsing en ontwikkeling bestee en wetenskaplik boer. “Wat gee die veebedryf ’n bestaansreg as dit nie bereid is om geneties aan te pas nie?” vra hy. Bradfield sê vooruitgang in genetiese tegnologie gaan waarskynlik die grootste rol in die toekoms van die landbou speel. Deur seleksie het boere in Amerika dit reeds reggekry om Angusbeeste…

Landbou-ontwikkeling moet ’n voorrangsaak vir die regering wees, sê mnr. Hamlet Hlomendlini, senior ekonoom by Agri SA. Hy het in reaksie op die landbousektor se gunstige groei gesê ’n duidelike pad vir landbou-ontwikkeling moet beplan word wat jong mense betrek. Hy sê die jonger geslag het ’n belangrike rol. Hoewel 44 000 werkgeleenthede vanjaar in die eerste kwartaal in die landbou verlore gegaan het, was byna 900 000 mense verlede jaar in diens van die bedryf. Die landbougemeenskap raak ál ouer en talle jong mense word verhoed om betrokke te raak. Hlomendlini sê grondeienaarskap is van groot belang sodat nuwe toetreders dit as bykomende sekuriteit vir lenings kan benut.…

ALTESAME 215 034 huishoudings in Suid-Afrika besit skape, 613 662 huishoudings besit beeste, en 429 065 huishoudings het bokke. Van dié vee besit die opkomende sektor sowat 40%. Dit lewer al ’n groot bydrae tot voedsel- en inkomstesekerheid in die land, het mnr. Louis Wessels, voorsitter van die Wes-Kaapse tak van die Rooivleisprodusente-organiasie (RPO) op hul algemene jaarvergadering op Bredasdorp gesê. “Die bedryf se omset kan met 30% verhoog word as die informele sektor ontwikkel en gestimuleer word. Die bedryf is nie net een van die 15 topbydraers tot die bruto binnelandse produk nie; dit groei ook die afgelope tien jaar bokant inflasie.” Die vraag na Suid-Afrikaanse rooivleis styg sterk en daarmee saam die pryse van skaap- en beesvleis wat in die laaste jaar met 20% gestyg het. Speenkalfpryse het…

DA AR is goeie nuus en minder gunstige nuus oor die weerstoestande vir boere vir die volgende produksietyd. Volgens mnr. Johan van den Berg van Santam-landbou sal ’n moontlik verswakte of afwesige El Niño-weerpatroon in 2017-’18 normale of beter as normale produksietoestande meebring. Van den Berg het op die Noord-Kaapse kongres van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) in Kimberley gesê die klimaatspatroon het reeds begin verander. “Dit beteken goeie nuus vir boere, maar ’n goeie mielie-oes beteken ook laer produsentepryse,” sê hy. Hy sê die reënval in die sentrale tot die oostelike deel van Suid-Afrika in ’n neutrale El Niño-toestand is betreklik hoog, of minstens ’n normale gemiddelde. “Die westelike deel kan ietwat droër wees. Dit is egter nog vroeg in die seisoen. Groter sekerheid sal eers teen Augustus verkry word.” El…

Boedelbeplanning, of liewer finansiële beplanning, gaan nie net daaroor om te beplan om dood te gaan nie. Tog wil ek vandag daarby stilstaan: Finansiële beplanning vir wanneer jy doodgaan. ’n Goeie finansiële plan is ’n resep oor hoe om welvaart te skep en hoe om dit te geniet terwyl jy lewe. Ons kan egter nie die dood miskyk nie, want ná jou kom ander, diegene wie se versorging op jou skouers rus. Daarmee saam wil jy tog ook seker maak dat ander ná jou die vreugde van jou arbeid en welvaart sal geniet. Net soos wat ons land se paaie egter al hoe meer vol slaggate word en daar meer dorings in die veld is ná die somerreën, is daar toenemende finansiële slaggate en dorings wat jou resep kan laat…

Australiërs eet net die helfte van die graanvesel wat hulle as deel van ’n gebalanseerde dieet nodig het, wys ’n nuwe studie. Dít kom te midde van ’n internasionale beweging wat voorskryf dat gesondheidsbewuste verbruikers koolhidrate, en spesifiek koring en gluten, vermy. Die navorsers van die Universiteit van Wollongong het die verbruik van amper 2 000 kossoorte met graanvesel nagespeur in opdrag van dié land se raad vir graan-enpeulplantvoeding (GLNC). Mnr. Eden Barrett, die dieetkundige wat die studie gelei het, sê hul navorsing wys dat Australiese volwassenes gemiddeld net 6,4 g graanvesel per dag inneem. Dít verteenwoordig net twee porsies hoëveselgraankosse, wat omtrent die helfte is van wat ’n volwassene nodig het om gesond te bly. Een groot probleem is dat die mense wat die minste graan eet, se graanvesel…

WAAROM WIL DIE STAAT SOVEEL SKOLE SLUIT? Dit vorm deel van die gewone gang van besigheid. Ons monitor leerdergetalle in skole en neem dan ’n besluit om skole te laat saamsmelt of skole te sluit. WATTER KRITERIA WORD IN AG GENEEM WANNEER DIE BESLUITE OOR SLUITINGS GENEEM WORD? Die norme en standaarde vir skole skryf voor dat ’n laerskool 135 leerders en ’n hoërskool 200 leerders moet hê om lewensvatbaar te wees. As dit onder die syfers daal, raak dit te duur vir die departement om die skool in sy huidige formaat oop te hou. WANNEER WORD SKOLE INGELIG OOR DIE SLUITINGS? HOEVEEL TYD IS DAAR OM VOOR TE BEREI? Die proses duur sowat nege maande om afgehandel te word. Die Suid-Afrikaanse skolewet is duidelik oor wat gedoen moet word.…

’n U itslagpersentasie van 50 — selfs 55 as die dier baie vet is en ’n ongewone liggaamsbou het — is ’n goeie riglyn vir algemene beesrasse. Toe mnr. Christiaan de Jager van Badplaas onlangs ’n 12-jarige Chianinakoei laat slag en sy ’n uitslagpersentasie van byna 62 behaal, het dit bevestig wat hy lankal in die buiteland gehoor en self vermoed het: Daar is nog onontginde moontlikhede vir Suider-Afrika se boere om méér wins te maak en hul volhoubaarheid te verhoog. Toegegee, dit gaan tans nie sleg met veeboere nie omdat hulle nou hoë pryse vir hul slagvee kry. Die rede is diere wat op groot skaal in die afgelope droogte geslag is toe die weiding skraps en spaargeld min was om voer te koop. Veeboere moes toe baie vee…

Die Chianina (uitgespreek as kee-a-nina) is ’n swaargewig in sy land van herkoms, Italië, en amptelik die grootste beesras ter wêreld. Dié ras kom oorspronklik uit die Toskane-vallei in Italië en is genoem na die Chiante-rivier in dié vallei. Volgroeide bulle weeg tot 1,8 ton en koeie tot 1,2 ton, danksy ’n lang lyf, want die bees is nie buitengewoon breed nie en het nie ’n growwe beenstruktuur nie. Kalwers wat 725 kg weeg as hulle ’n jaar oud is, is moontlik met die regte bul se semen. Die beeste is wit, met ’n kort haarkleed. Die vel, kloue, oë en neus is swart. Die eerste drie maande is die kalwers rooi, maar word dan wit. Die ras is een van die oudste rasse ter wêreld. Die oudste verwysing na…

Die opbrengs van pekanneute word deur die aantal vroulike blomme bepaal, wat afhang van die aantal botsels en die stres waaraan die boom in die vorige en vroeë huidige seisoen blootgestel is. Nog ’n faktor is die aantal blomme wat tot vrugte ontwikkel. Dit word bepaal deur die mate waarin vrugte fisiologies afspeen weens stres en nie-bevrugting, asook fisieke vrugverliese weens wind, hael en insekte en diertjies wat die vrugte vreet. Dr. Richard Heerema, voorligtingspesialis in pekanneute aan die Universiteit van Nieu Mexiko, Amerika, sê goeie bestuiwing is baie belangrik vir ’n groot oes. Daar is afsonderlike manlike en vroulike blomme aan die bome. Die manlike blomme produseer die stuifmeel, wat na die vroulike blomme oorgedra moet word om dit te bevrug. Hoë humiditeit in die lug vertraag die vrystelling…

KAMOEFLEERDRAG SMELT SAAM MET DIE NATUUR OP JAGTOG Hoe lyk jou kamoefleerdrag? Al ooit gewonder hoekom jy altyd hardloopskote op die rooibokke moet skiet? Daardie ou Rhodesiese “cammo’s” wat jy destyds by die Druiwefees gekoop het toe Modimolle nog Nylstroom was, lyk so min tuis in Suid-Afrika se Bosveld soos ’n Sondagpak op die strand. Dalk is dit tyd vir iets met ’n bietjie meer Suid-Afrika in sy skakering en motief, iets soos Wildbebees-klere se Sekelbosreeks. Dié kamoefleerdrag lyk sommer pure Bosveld en jy gaan lekker vir die wild kan wegkruip – of jy nou daar in KwaZulu-Natal op die oewer van die Tugela agter njalas aan is en of jy ’n koedoe langs die Matlabasrivier naby Thabazimbi soek. Die sekelbosmotief bestaan uit drie lae. Die agtergrond weerspieël Afrika se…

Vinnige varkvleiskerrie met bakpoeier-roti ■ 1 ui, gekap ■ 45 ml olyfolie ■ 30 ml vars gerasperde gemmer ■ 3 knoffelhuisies, fyn gekap ■ 1 groen brandrissie, fyn gekap ■ 5 ml gemaalde koljander ■ 15 ml komyn ■ 2 ml borrie ■ 15 ml kerriepoeier ■ 1 blik (410 g) gekapte tamaties ■ 125 ml water ■ Sout, swartpeper en knippie suiker ■ 30 ml olyfolie ■ 750 g varkfilet, in dun repies gesny ■ 100 ml dik, natuurlike jogurt ■ Sap van een suurlemoen ■ Geroosterde kasjoeneute en vars koljander, om mee voor te sit Braai die ui in die olie tot sag. Voeg die gemmer, knoffel, brandrissie, speserye en kerriepoeier by en braai tot geurig. Voeg die tamaties en water by en verhit tot kookpunt. Prut vir…

‘As jy so baie het dat jy dit nie meer sinvol kan bestuur tot eer van God en tot vorming van sy Koninkryk nie, dan het jy te veel.’ Wanneer is te veel te veel en wanneer is te min te min? Oor hierdie vraag het ek persoonlik al baie wakker gelê sonder om ’n bevredigende antwoord te vind. Met reg sou jy kon vra: Waarom skryf jy daaroor as jy self nie weet nie? Ek skryf om mense aan die dink te sit. Ons moet daaroor dink en praat en oplossings aan die hand doen, want die toekoms van ons land gaan uiteindelik deur ons antwoorde bepaal word. Wanneer die apostel Paulus in sy tweede brief aan die Korinthiërs skryf, is daar ook ’n insetsel oor Christelike vrygewigheid (vgl.…

DIE Suidwes-groep het ’n belang van 34,9% in die onderneming Botselo Mills bekom. Botselo Mills is ’n meul en mielieverwerkingsaanleg naby Delareyville in Noordwes. Botselo Mills is gestig en ontwikkel deur die Hobson-familie, mielieboere wat reeds drie geslagte lank in Noordwes boer. “Dit is uit dié boerdery-agtergrond wat ons geesdrif vir die meulebesigheid sowat 30 jaar gelede gebore is.” sê mnr. Carey Hobson, besturende direkteur van Botselo. Botselo produseer ’n reeks mielieprodukte en het oor die jare ’n gesonde kliëntebasis gevestig. Volgens dr. Herman van Schalkwyk, hoof- uitvoerende beampte van Suidwes, pas die transaksie in by sy groep se visie op lang termyn, naamlik om sy teenwoordigheid te vergroot en meer in die mieliewaardeketting betrokke te raak. Van Schalkwyk meen dié transaksie sal tot sy lede se voordeel strek. Volgens…

Die sertifiseringsprogram Global Gap het ’n nuwe byvoeging ontwikkel om piesangboere te help om die verspreiding van die gevreesde Panamasiekte (TR4) te voorkom. Hulle kan ook nou bewyse van hul pogings lewer. Die TR4 Biosecurity Add-On for Bananas word beskryf as ’n vernuwing in die program se standaarde, aangesien dit die eerste kommoditeitspesifieke byvoeging is wat op ’n belangrike siekte klem lê. Die byvoeging bestaan uit biosekerheidsmaatreëls om die verspreiding van TR4 te keer. TR4 is ’n plantsiekte wat die wortels van piesangbome aanval en hoewel dit ’n swam is, kan dit nie met swamdoders bestry word nie. In ’n verslag deur Global Gap sê dié organisasie die byvoeging is ontwikkel ná die samewerking van verskeie produsente-organisasies van oor die hele wêreld, navorsingsinstellings, gewasbeskermingsagentskappe en ander sertifiseringsliggame. “Die TR4-biosekerheidsby-voeging stel…

Daar is verlede maand aansienlik meer trekkers as in Mei verlede jaar verkoop. Met 493 eenhede was verkope byna 17%, meer as die 422 eenhede van verlede jaar. Stroperverkope van 24 eenhede in Mei is twee eenhede minder as die 26 eenhede wat verlede Mei verkoop is. Vir die jaar tot dusver stem trekkerverkope baie ooreen met verkope vir dieselfde tydperk verlede jaar, terwyl stroperverkope vir die jaar tot dusver nou byna met 12% toegeneem het teenoor verlede jaar. In die algemeen lyk oesvooruitsigte baie goed, sê mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die SA Landboumasjinerie-assosiasie. “Die ramings vir die mielie-oes is weer dié maand hoër aangepas tot ’n rekordoes van 15,6 miljoen ton, die hoogste in die geskiedenis en dit is meer as dubbel die oes van verlede jaar.” Mielie-opbrengste…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes vanaf Mei verlede jaar tot April vanjaar. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in net een van die ses distrikte. Altesame 460 transaksies het 113 490 ha teen R2,838 miljard behels. Daarvan was 91 (20%) ooreenkomste van kleur, wat 29 944 ha (26,4%) teen R738 miljoen behels het. Ál meer transaksies (27%) is vir grond groter as 300 ha. In die Noord-Kaap is 284 transaksies in 21 distrikte gesluit. Dit het 573 618 ha teen R2,288 miljard behels. Daarvan was 27 transaksies van kleur (10%), wat 76 379 ha (13,3%) teen R384 miljoen (16,8% van die totale waarde) verteenwoordig. Altesame 65% van die transaksies was…

Die totale veilingsbedryf het die afgelope ses maande met sowat 22% gegroei, ongeag ’n kontantvloeitekort en prysvlakke wat in die wildbedryf gestabiliseer het. Mnr. Deon Klopper, stoetvee-afslaer by GWK, het bevind dat die veilings van kommersiële die-re die afgelope halfjaar ’n styging van 22% in omset getoon het. Hy skryf dié neiging toe aan die nagevolge van die vorige droogte wat tot ’n tekort aan slagbeeste (C-graad) en speenkalwers gelei het. Nog ’n neiging wat hom die afgelope tyd opgeval het, is dat die verhandeling van aanteelvee nie in dieselfde mate toegeneem het soos in die slagmark nie. Dit skryf hy toe aan die kontantvloeiprobleme wat telers weens die droogte ondervind en waarvan hulle nog nie die nagevolge kon afskud nie. Klopper en die GWK se veilingafdeling verwag nietemin ’n…

BOEREDAE 28-29 JULIE: AgriWorks se landbou-ekspo. Uitstallings gemik op vee-, graan- en mielieboere van Noordwes, Vrystaat en Gauteng. Trimpark, Potchefstroom. Web: www.agriworks.co.za; tel: 021 854 4700. 9 AUGUSTUS: Gauteng-suiweldag. Belnori-boetiekkaasmakery, Bapsfontein (Gauteng). Sprekers sluit in Benita Bekker van Bloemfontein, Kobus Mulder van Kaapstad, Leon Kruger van die LNR Irene, dr. Brylene Chitsunge en dr. Chris van Dijk. Daar sal ook praktiese hoefsny- en onthoorningdemonstrasies wees. Verskaffers van onder meer dierevoer, dieremedisyne, benodigdhede vir kaasmakery en sonkragverhitting sal stalletjies hê. Besprekings noodsaaklik. E-pos: Belnori220@gmail.com; tel. 082 377 5698. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. Sprekers: Hendrik van Pletzen (Genetiese vooruitgang danksy gehalteramme en die ekonomie), dr. Faffa Malan (Johne se siekte, weerstandige inwendige parasiete en rooiluise, ramsiekte, vrotpootjie, absesse, skaapbrandsiekte). SAVM nooi veral vroue wat tot…

44 000 Die landbousektor het in vanjaar se eerste kwartaal altesame 44 000 werksverliese aangeteken teenoor dié tyd verlede jaar. Die verliese is luidens Statistieke SA se kwartaallikse arbeidsopname veral in die gewas-, tuinbou-, vee- en wildsbedryf aangeteken. Die droogte en die krisis in die pluimveebedryf weens goedkoop invoer uit Europa is die grootste oorsake. — JOYLENE VAN WYK 2,1 miljoen Zimbabwe se mielie-oes is verlede week op 2,1 miljoen ton geraam teenoor verlede jaar se 511 000 ton. Die regering het ’n verbod op invoer geplaas om plaaslike boere te beskerm. Die oes kan in die binnelandse behoefte voorsien. Mnr. Davis Mharapira, adjunkminister van landbou, sê die land se graanbemarkingsraad sal boere $390/ton (R4 900/ton) vir wit mielies betaal. — REUTERS 1,6 Wes-Kaapse damvlakke het ná die onlangse storms…

“Dit is nie deel van hul beleid nie en word nie as ’n risiko beskou nie.” Mnr. Theo Vorster, aanbieder van Nasie in Gesprek, oor hoe die ANC grondonteiening sonder vergoeding sien. Bl. 22 “Dit het soms tot twee jaar gekos om ’n besluit deurgevoer te kry.” Mnr. Johannes Möller, voorsitter van Agri SA, oor voorstelle om die organisasie meer vaartbelyn te maak. Bl. 14 “Dit is ’n dubbele ramp – die droogte en toe die vuur wat die bietjie wat oor was, verwoes het.” Mnr. Cobus Erasmus van die Knysna-boerevereniging oor die haglike situasie waarin die landbou-gemeenskap hom bevind ná verwoestende brande in die Tuinroete. Bl. 15 “Min water het weggeloop omdat alles in die grond ingetrek het.” Me. Huibrey Theron van die plaas Droëkloof by die droogtegeteisterde Calvinia…

’n Maatskappymodel, wat Agri SA omskep in ’n maatskappy sonder winsoogmerk met ’n besigheidsvleuel, Agri SA Enterprises, wat aangewend sal word om geld te lewer, gaan eersdaags aan die algemene raad voorgelê word. Mnr. Johannes Möller, voorsitter, het op die onlangse kongres van Agri Mpumalanga gesê die algemene raad sal in die nuwe struktuur vervang word deur ’n direksie waarin boere in die meerderheid gaan wees.” Hy het gesê dit het tyd geword vir Agri SA om nuut te kyk na ’n moderne bedieningsmodel. “Met verloop van jare het ons gesien Agri SA moet homself elke sewe tot agt jaar vernuwe. Ons het in 2001 ’n beleid van ‘oorleef en bly voortbestaan’ gevolg en in 2009 ’n nuwe besluitnemingstelsel ingevoer. Nou moet ons ’n meer vaartbelynde struktuur invoer.” Moller het…

1 GHANA | Bosberaad vir landbouministers Ghana beoog om vir die heel eerste keer alle ministers van landbou in Afrika byeen te bring met die oog op transformasie en landbou-ontwikkeling. Dr. Owusu Afriyie Akoto, Ghana se minister van voedsel en landbou, is besig om die byeenkoms te reël. Hy wil sy eweknieë van reg oor Afrika byeenbring in ’n poging om ’n verenigde landboufront in Afrika te skep. Hy meen die enigste manier om hierdie doelwitte te bereik, is as Afrikalande doeltreffend saamwerk aan beleid en programme wat pasgemaak vir Afrika is. Dr. Akinwumi Adesina, voorsitter van die Afrika-ontwikkelingsbank, het reeds sy ondersteuning gegee en het finansiering vir die beoogde byeenkoms vroeg aanstaande jaar beloof. Akoto is in sy eie land besig met ’n landbouprojek vir groter voedselsekerheid en werkskepping.…

TERWYL daar nou vir die eerste keer meer as 20 000 plase in Suid-Afrika op die mark is, het ’n ondersoek in die Vrystaat getoon grondpryse het in meer as die helfte van die distrikte van Mei verlede jaar tot April vanjaar gedaal. Die aanbod van plase wat in Suid-Afrika te koop is, het einde Mei vanjaar tot 20 071 gestyg volgens Property24 se platform waar eiendomsagente en ander belanghebbendes plase te koop aanbied. Dié platform is net op Landbou.com beskikbaar. Mnr. Johann Bornman van Agri Development Solutions sê dié gebeure is die sigbare langtermyn-invloed van een van die ergste droogtes in Suid-Afrika se geskiedenis, wat ál meer na vore kom. “Daarmee saam moet ook die impak van ’n makro-ekonomie gelees word waarvan die ondersteuningsbasis vir die landbou se herstel…

TEEN 2050 sal die wêreld omtrent 2,5 miljard meer bewoners as vandag hê en twee derdes van daardie mense gaan op die vasteland van Afrika woon. Die uitdaging wat die landbou in die gesig staar, gaan wees om vir almal van kos te voorsien op ’n vasteland waar daar byna geen vaardighede in kommersiële voedselproduksie is nie, sê mnr. Omri van Zyl, uitvoerende hoof van Agri SA. Hy sê dit is kommerwekkend dat die vasteland – wat 60% van die wêreld se bewerkbare grond het en in die toekoms vir die meeste mense op aarde sal moet sorg – byna geen tersiêre landbou-opleiding bied nie. Daar is net enkele lande waar daar ’n klimaat vir landbou-ontwikkeling geskep word, soos Suid-Afrika, Rwanda, Tunisië, Ethiopië, Marokko en Zambië, maar nêrens anders nie.…

MINSTENS twee Suid-Afrikaanse wit wyne het die afgelope tyd ’n groot indruk op internasionale wynbeoordelaars gemaak. DeMorgenzon, naby Stellenbosch, se DeMorgenzon Reserve Chenin blanc 2016 is onlangs vir die derde jaar agtereenvolgens op die Internasionale Wynuitdaging (IWC) in Londen met die gesogte internasionale Chenin blanc-trofee bekroon. In die Elgin-omgewing het Paul Cluver-wyne die silwer medalje tydens die wêreld- Decanter-wyntoekennings, ook in Londen, vir die beste Chardonnay ter wêreld ontvang. Dié eer het sy Seven Flags Chardonnay 2016 te beurt geval. Albei kompetisies word as uiters gesaghebbend beskou. ‘BESTE TERROIR’ Me. Wendy Appelbaum, eienaar van DeMorgenzon, sê die IWC-toekenning wys hoe bestendig hul Chenin blanc is. “Ek is so trots daarop dat ons dié roemryke eerbewys drie keer agtereenvolgens kon wen. Dit lig ons tot op ’n vlak waar ons as…

DIE grens tussen Suid-Afrika en Namibië kan nie gesluit word vir veehandel nie, want die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) se handelsooreenkoms waarborg vrye handel. “Geen veranderbare invoerskedule bestaan om plaaslike skaapboere te beskerm teen invoer uit Namibië nie,” het mnr. Koos van der Ryst, nasionale voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie gesê. Hy het gereageer op ’n beskrywingspunt van mnr. Theunis van Eeden van Bitterfontein, waarin hy sê skaapinvoer uit Namibië benadeel plaaslike boere se lamvleispryse. “Kan die invoerskedule nie meer georganiseerd wees sodat boere vooraf gewaarsku kan word om hulself teen swakker pryse te verskans nie?” Van der Ryst het gesê vir elke skaap wat na Suid-Afrika gaan, moet een skaap ook in ’n Namibiese abattoir geslag word – die Namibiese vleisraad hou dit fyn dop. Namibië het min abattoirs, wat beteken…

NOORD - K A APSE rooivleisprodusente moet waak teen veesiektes – een van die grootste bedreigings vir die nasionale veekudde. Mnr. Johan van der Colff, voorsitter van die provinsie se Rooivleisprodusente-organis a s i e (RP O), sê boere moet op die biosekerheid op hul plase bedag bly, ondanks die feit dat geen ernstige dieresiektes tot dusver ná die droogte in die Noord-Kaap voorgekom het nie. “Ons het onder meer ’n ernstige uitbreking van miltsiekte verwag, maar produsente moet juis voorkomend optree om die volgende siklus van die bedreiging hok te slaan. Ons onderhandel met Onderstepoort oor die tydige beskikbaarheid van entstof om bepaalde siektes in bepaalde tye van die jaar te kan voorkom.” Die Noord-Kaapse RPO het sy begroting vir die subsidie aan produsente om hul ramme en bulle…

Die pryse van bees- en skaapvleis is tans op historiese rekordvlakke en die vooruitsigte ten opsigte van ’n kleiner aanbod en stewige pryse is goed vir die produsent. Dit wil voorkom of die kuddeboufase in veral die vleisbeesbedryf langer gaan duur as wat algemeen verwag is. Kenners meen dit kan tot vier jaar duur voor die aanbod van beesvleis gaan stabiliseer op die vlakke van voor die droogte – veral wat die aanbod van speenkalwers betref. Die herstel van die skaapbedryf is vinniger, want die produksiesiklus is korter, maar dit gaan sekerlik ook ’n jaar of twee duur. Daar is verskeie angels versteek in die huidige toedrag van sake in die kuddeboufase. Een van die aspekte is dat Suid-Afrika reeds ’n surplus van slagvermoë in abattoirs het. Aangesien minder diere…

JY HET REEDS SOVEEL VERANDERINGS AANGEBRING. WAT KAN JY NOG DOEN OM JOU BOERDERY TE VERBETER? Die veranderings sal nooit ophou nie. ’n Mens kan ongelooflike goed met tegnologie doen. Ons is nog besig om die melkery op te knap en uit te brei. Ek stel belang in ’n kamera wat DeLaval besig is om te toets wat elke dag die koeie se liggaamskondisie afneem en ’n punt toeken terwyl hulle uit die melkstal stap. WAT IS DIE SLIMSTE DING WAT JY IN DIE BOERDERY GEDOEN HET? Ek het my boerdery uitgebrei. Omdat ons hier geleë is, het ons genoeg water. Ons het permanente besproeiing ingesit en die besproeiingstelsels opgeknap. Dit help dat ons meer kan lewer met minder hektare en doeltreffender kan boer. Nog ’n slim ding is om…

Rasionalisering is die Departement van Basiese Onderwys se praktyk om skole wat om verskeie redes nie meer lewensvatbaar is nie, te sluit. “Landelike en plaasskole bestaan in ’n komplekse omgewing met baie diversiteit. Baie van dié skole se probleme kan deur samesmeltings en sluitings opgelos word,” lui die Departement se dokument getiteld Riglyne vir die rasionalisering van klein en nie-lewensvatbare skole. Die dokument dui sewe redes aan hoekom skole moet sluit of saamsmelt: ■ Aantal leerders. ’n Afname in leerders maak dit nie kostedoeltreffend om die skole aan die gang te hou nie. Die staat se bydrae word per leerder bereken, wat beteken as daar te min leerders is, is daar dikwels nie geld om onderwysers aan te stel of voorsiening te maak vir die kurrikulum nie. ■ Kurrikulum-oorwegings. Met…

WAT IS DIE BESTE BOERDERY-BESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om te boer met die Chianina, ’n bees waarvoor ek ’n passie het. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Jy leer niks van beesboerdery deur te praat nie; wel deur te kyk, te luister en te lees. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Deur besluite te neem op grond van ondernemings wat deur amptenare van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye gegee is, in die geloof dat hulle dit gestand sal doen. WIE WAS JOU MENTOR? Enige beesboer se mentor is die persoon in wie se voetspore hy as kind in die kraal geloop het. In my geval was dit my pa, Chris. Van reproduksiewerk het ek by dr.…

Pekanneute gaan ’n ál beter, winsgewender alternatief vir kontantgewasse word. Die waarde van grond waarop kontantgewasse en pekanneute verbou word, neem jaarliks toe, sê mnr. Alfons Visser, uitvoerende hoof van Golden Peanut and Tree Nuts in Suid-Afrika. Dié internasionale maatskappy het onlangs die derde internasionale pekanneutkonferensie op Hartswater aangebied. Onafhanklike Amerikaanse sprekers het hul kennis aan produsente van Suider-Afrika oorgedra. (Sien ook kassies oor waterbestuur en bestuiwing onder en op bl. 44.) Indien aanvaar word dat die grondwaarde in jaar 1 dieselfde is (R230 000/ha), word die gaping tussen grond waarop kontantgewasse verbou word en dié wat vir pekanneute gebruik word, jaarliks groter. In jaar 5 is pekanneutgrond R706 000/ha werd en dié vir kontantgewasse R336 000/ha. In jaar 10 is die waarde onderskeidelik R2 106 000/ha en R542 000/ha…

GEELDIKKOP BY SKAPE Hoe kan geeldikkop behandel word? Voordat geeldikkop behandel kan word, moet ons eers verstaan hoe die “siekte” ontstaan. Skape toon kenmerkende tekens van geelsug en ’n kop wat geswel is. Die oorsaak is duwweltjies (Tribulus terrestris) wat wydverspreid in Suider-Afrika voorkom. Dit groei veral welig as die veld uitgetrap of versteur is. Kyk veral by krale, suipings, hekke en dongas. Duwweltjies kom voor in vrugbare spoelgrond en saad versprei met reënwater. Soms wanneer die weersomstandighede gunstig is, kom hulle selfs op goeie weiding voor. Alle skaap- en bokrasse is vatbaar. Skape met swart koppe toon nie ’n geswelde kop nie, maar die wit dele is aangetas. As genoeg reën geval het, groei die duwweltjies vinnig en as dit daarna vir ’n tydperk warm en droog is, verlep…

PERDE 1 Die beste perd op die skou, grootkampioenhings aan die hand en grootkampioen (enkeltuig), ’n SA Boerperd, Calela Rietbok. Eienaar: Jacobsz-familie (navrae mnr. Jannie Jacobsz, sel 082 820 4706), Calela-stoetery, Ermelo. Hanteerder: Mnr. Tiza Ndlangamandla. 2 Grootkampioenreun aan die hand, grootkampioen (tradisionele driegang) en beste kinderryperd, ’n SA Boerperd, Calela Ouboet. Eienaar: Jacobsz-familie, Calelastoetery, Ermelo. Ruiter: Simoné Jacobsz (12). 3 Grootkampioenmerrie aan die hand, ’n Friesperd, Baden Olga. Eienaar: Mnr. Gert Kotzé (sel 082 496 5295), Genade Vlakspruit-stoetery, Secunda. Hanteerder: Mnr. Ivan Mogoera. BEESTE 4 Junior en opperste kampioenbul, ’n Limousin, CDJ 15/46. Eienaar: Mnr. Cois de Jager (sel 083 371 7460), Sarnia-stoetery, Bethal. Hanteerder: Mnr. Petros Buthelezi. 5 Senior en reserwe opperste kampioenbul, ’n Brahman, RO 13/46. Eienaars: Mnre. Chris en Willie Roode (sel 082 701 1121), Primro-stoetery,…

MARCELLENE VAN ROOYEN Die Van Rooyen-egpaar maak ’n gedugte boerderyspan op hul plaas, Mullersvlei, naby Calvinia. Droogtes en ander struikelblokke kry hulle nie onder nie en hulle boer fluks met ’n Dohne-Merino-stoetery en kommersiële kudde. Hoeveel skape het julle? Voor die droogte het ek byna 500 stoetdiere gehad, maar dit het nou gekrimp tot minder as 300. As dit so droog raak en ons die kudde verminder, moet die stoetery ook verklein word. Waarom juis Dohne-Merino’s? Dit is ’n dubbeldoelras wat vir jou inkomste uit vleis én wol verskaf. As ’n Dorperooi se lam vrek, het jy nie meer ’n inkomste nie, maar as ’n Dohne-Merino se lam vrek, kan jy darem nog haar wol afskeer en ’n goeie inkomste kry. Dohne-Merino’s is maklik aanpasbaar en het goeie moeder- en…

KENIA Laat in Maart het die Keniaanse regering ’n waarskuwing uitgereik oor die uitbreking van herfskommandowurm. Dié plaag het gewasse in die westelike, noordelike en suidelike rifstreke besmet. Dit het die volgende streke geraak: Baringo, Bungoma, Busia, Kakamega, Kericho, Nakuru, Nandi, Narok, Siaya en Uasin Gishu. Die kommandowurmbesmetting is ook in ander gebiede aangemeld, maar dit is nog nie amptelik deur die ministerie bevestig nie. Die plaag hou ’n gevaar in vir die gewasse wat in die lang reëntyd groei en wat nog in ’n vroeë ontwikkelingstadium is. Die wurms kan ook weiding benadeel en só die huidige weidingstekort vererger. In reaksie daarop het die regering ’n komitee gevorm om die ontwikkeling van ingrypingstrategieë te koördineer. Begrotingsbeperkings sal moontlik ’n beperkende faktor in die toepassing van bekampingsmaatreëls wees. Die plant…

DIE Future Farmers-stigting het sy elfde bestaansjaar gevier en talle eerbewyse aan jong, swart boere oorhandig. Die stigting gee ’n geleentheid aan aspirantboere om indiensopleiding te ondergaan. Die stigting wil weer meer as 100 studente oorsee stuur om praktiese ondervinding op te doen.Van die voormalige studente van die stigting is talle nou plaasbestuurders, onder meer mnr. Lungelo Mathenjwa, wat tans die plaasbestuurder is vir mnr. Lance Rorich van Swart-berg in die suide van KwaZulu-Natal. By die boerdery is hy verantwoordelik vir meer as 5 000 beeste en 4 000 skape op nege verskillende plase. “Dit is slegs te danke aan kommersiële boere wat bereid was – en steeds is – om ons as groentjies in diens te neem, ’n kans te gun en ons touwys te maak dat ons is…

Arbeidskoste, wat die hoogte in geskiet het, en geen beskerming teen invoer het die Suid-Afrikaanse aspersiebedryf se inmaakbeen ’n stille dood laat sterf. Mnr. Fernando Lage, eens eienaar van die voormalige aspersiemaatskappy Deemster wat dié groente jare lank in die Oos-Vrystaat tussen Ficksburg en Clocolan verbou en ingemaak het, sê hulle het die inmaak van aspersies vyf jaar gelede beëindig. Suid-Afrikaanse verbruikers is nie bereid om R40 vir ingemaakte aspersies te betaal nie, terwyl daar wel nog ’n mark vir groen, vars aspersies teen ’n veel hoër prys is. Deemster, wat eens waarskynlik Suid-Afrika se oudste aspersieplaas was, se lande lê deesdae braak. Lage sê dit is jammer omdat die Oos-Vrystaat met sy koue en droë winters met ryp ideaal geskik is om aspersies natuurlik en sonder besproeiing te verbou.…

GAUTENG PRETORIA DOORNRANDJE (386) 40 ha, aan Century Prop Developments (Edms.) Bpk., van Jan Jacobus Mare-trust, R2 700 000. FAIRFIELD (238) 31 ha, aan Morolong wa ka Mhlari Electrical & Projects, van L. Bruyns en P.J. Bruyns, R750 000. KLOPPERSBOS (128) 43 ha, aan Rigi Prop-trust, van Performat General Trading, R2 550 000. RIETVLEI (518) 49 ha, aan Raumix Aggregates (Edms.) Bpk., van Pentonville Prop (Edms.) Bpk., R1 300 000. KWAZULU-NATAL LADYSMITH LINDEQUES LAAGER (1039) 219 ha, aan Cathedral Peak Estate (Edms.) Bpk., van M Koster Investments, R5 340 920. PIETERMARITZBURG BROCKEN (13431) 152 ha; HANNAHDALE (1363) 48 ha; MATCHWOOD VLEY (12668) 82 ha; MIDDLE DRIFT (1098) 937 ha; en WELGELUK (1344) 215 ha, aan UCL Company Bpk., van Lion Match Forestry (Edms.) Bpk., R89 500 000. LIMPOPO PHALABORWA SILONQUE…

Om langer as ’n paar weke as ’n vegvlieënier op die Westelike Front in die Eerste Wêreldoorlog te oorleef, het iets spesiaals geverg. Vliegtuie was splinternuwe, onbeproefde tegnologie — pieperige kontrêpsies van seil, draad en hout, aangedryf deur vreesaanjaende, groot enjins. Gevaarlik genoeg op sigself, sonder dat ander vlieëniers nog op jou losbrand met gevorderde masjiengewere! Jy moes kophou om te oorleef. Die Duitse baasvlieënier baron Manfred von Richthofen, oftewel die Rooi Baron, het elke teenstander wat hy afgeskiet het, grond toe gevolg, geland en ’n stuk van die vliegtuig afgebreek. Hy het dit dan in sy kaserne gemonteer om hom elke dag daaraan te herinner om op sy taak toegespits te bly. Vir hom was dit lewensbelangrik om te voorkom dat vrees die oorhand kry, want dan sou hy…

MNR. JOHANN NEL , Wes-Kaapse Jongboer van die Jaar van die Hoëkraal-landgoed by Suurbraak, kon deur bestuur en doeltreffendheid op te skerp en elke hulpbron op sy plaas te ontwikkel en benut, sy skaapkudde verdubbel, sy melkkoeie met 300 vermeerder én Boerbokke inbring sonder om grond by te koop. Lees die artikel op bl. 30. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Madelé. Sy behartig die boerdery se administrasie. Ons het twee kinders, Christoff (3) en Cara (1). HOE ONTSPAN JULLE? Die boerdery en melkery hou ons taamlik besig, maar ons geniet dit om oor naweke saam met vriende te kuier. Verder probeer ons twee keer per jaar ’n bietjie met vakansie gaan. In Junie gaan ons gewoonlik Groot-Karoo toe vir ’n jagvakansie en in Desember Klein-Brakrivier toe…

DIE uitbreking van hoogs aansteeklike voëlgriep in Zimbabwe maak dit nodig dat Suid-Afrikaanse pluimveeprodusente baie versigtiger as tevore moet wees. Só sê mnr. Kevin Lovell, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), na aanleiding van die amptelike bevestiging vroeër vandeesmaand van ’n uitbreking van die H5N8-voëlgriepvirus op ’n teelplaas in dié buurland. Die Zimbabwiese pluimveebedryf stel volgens hom vrylik hul inligting beskikbaar. “Ons het toegang tot monsters gekry om toetse te doen om onder meer die genetiese lyn van die virus te bepaal.” Volgens die eerste verslag oor die uitbreking op die webwerf van die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) het die betrokke plaas in Oos-Mashonaland 2 miljoen hoenders op verskillende terreine. Op een terrein met 83 000 hoenders het 3 045 hoenders in een week gevrek en duisende is…

OM internasionale erkenning vir Veritas, een van Suid-Afrika se leidende wynkompetisies, te bewerkstellig, is hoog op die agenda van mnr. Christo Pienaar, wat tot nuwe voorsitter van die Suid-Afrikaanse Nasionale Wynskouvereniging (SANWSV) verkies is. Pienaar (in sy veertigs), keldermeester en bestuurder by Nuy-wynkelder naby Worcester, is die jongste voorsitter tot nog toe. Nadat hy meer as tien jaar lank as voorsitter van die SANWSV se tegniese komitee gedien het, neem hy nou die voorsitterstoel by mnr. Charles Hopkins van De Grendel oor. In die tegniese komitee was Pienaar verantwoordelik vir die SA Jongwynskou en die Veritas-kompetisie se beoordelingsprosesse. “As jy kyk na my voorgangers, mense soos Lourens Jonker, Duimpie Bayly en Danie de Wet, besef jy die grondslag is goed gevestig. Pleks daarvan om ’n suksesresep te verander, gaan my…

DIE groeiende swart middelklas in Suid-Afrika is ’n “goeie storie” vir die plaaslike rooivleisbedryf, want middelklas-mense is meer welvarend en ingelig, hul eetgewoontes verander en hul verbruik van rooivleis neem toe. Sowat 70% van alle studente in Suid-Afrika is vandag al swart, het mnr. Theo Vorster, ekonomiese en politieke ontleder en uitvoerende hoof van Galileo Capital, op die Wes-Kaapse RPO se jaarvergadering gesê. ’n Mens kan aanvaar die plaaslike politiek gaan al “woester” raak tot Desember vanjaar met die ANC se 54ste nasionale kongres. Suid-Afrika se groeiende middelklas het – soos in baie lande ter wêreld – hul geloof in politici verloor en glo ook anders as die ouer, tradisionele garde. ’n Mens kan aanvaar pres. Jacob Zuma gaan “tot die dood klou aan sy posisie”, want ’n man wat…

Die intensiewe lewendehawebedrywe het vir ’n tydperk van 18 maande swaar gekry weens die droogte in die produksiejaar 2015-’16. Die droogte het daartoe bygedra dat mielie- en sojaboonproduksie skerp teenoor die vorige jaar gedaal het. Voerpryse het byvoorbeeld skerp gestyg omdat mielies tot 55% en sojabone tot 10% van ’n varkvleisprodusent se voerkoste kan uitmaak. Voerkoste maak tot 70% van die totale produksiekoste uit. Die produksie van graan en oliesade het intussen merkwaardig herstel en dit lei tot nuwe geleenthede vir die intensiewe lewendehawebedrywe. Die varkvleisbedryf is ’n aantreklike geleentheid vir beleggers, waarvan die belangrikste die geesdrif is waarmee die bedryf se georganiseerde landboustrukture hul struikelblokke in geleenthede omskep. Een van die merkwaardigste daarvan is dat die bedryf ondanks wêreldwye mededinging en die invoer van varkvleis met minimale tariefbeskerming daarin…

’n Nuwe Israelse presisiestelsel waarmee sensors plante se groeikragtigheid meet en besproeiing daarvolgens outomaties geskeduleer word, is op die Nampo-Oesdag bekend gestel. Mnr. Oded Rahav van SupPlant sê hy het spesifiek op die bekendstelling in Suid-Afrika besluit omdat Suid-Afrikaanse boere van die vinnigste ter wêreld is om nuwe tegnologie te aanvaar. SupPlant se sensors, wat op stamme, vrugte, stingels en blare aangebring word, meet ’n plant se welstand op grond van data wat dit oor die klimaat, grond en plantgroei in verskillende lewensfases inwin. Besproeiing word dan outomaties volgens dié inligting geskeduleer. Die sensors word op ’n paar plante op strategiese plekke in ’n boord, land of wingerd aangebring. Die besproeiing kan outomaties geskied, met ’n regstreekse verbinding tussen die sensors en die krane, of deur die boer self wat…

Sommige mense sal sê die Tankwa-Karoo is in die middel van nêrens, want Calvinia lê 120 km en ’n rowwe grondpad ver en 160 km na die ander kant toe kry jy vir Ceres. Dis in hierdie harde wêreld waar me. Rose Cyster grootgeword het en steeds ’n eenvoudige, maar goeie bestaan voer. Sy werk by die Laerskool Elandsvlei, waar sy self destyds op skool was. Haar vier-de telgie, Kurtley (11), is ook nou in gr. 6 aan dié plaasskool, die enigste binne ’n omtrek van 120 km in die gebied. Bedags leer hy nie net die ABC en tafels nie, maar hy word ook oorlaai met liefde en kry drie maaltye by die skool. By die huis handhaaf Rose die dissipline. Sy’s ’n gelowige vrou, en deesdae, net voor…

Landbouweekblad het met verskeie onderwysers gesels wat deur skoolsluitings geraak is. Mense het ook hul opinies op ons Facebook-bladsy geplaas en dit blyk daar is baie passievolle opvoeders wat die onsekerheid en uitdagings gemeen het. ME. LIZETTE EDWARDS, GRAAFF-REINET Lizette Edwards is al 24 jaar hoof by die plaasskool Bloemhof Primêr, sowat 35 km buite Graaff-Reinet, ’n skool wat wyd bekend was vir sy gehaltewerk. Sowat 35 kinders van vier omliggende plase woon die skool, met twee leerkragte, by. Hulle het in Februarie verlede jaar die nuus gekry dat hulle moet sluit, maar sedertdien nog niks weer gehoor nie. “Dis moontlik om goeie onderrig te lewer, selfs al is daar veelvuldige grade in een klas Die skool besit verskillende soorte toerusting, soos projektors, WiFi en skootrekenaars, wat opvoeding vergemaklik. “Ons…

Mnr. Christiaan de Jager het proewe met kruisteling vir swaarder speenkalwers gedoen deur Chianina-bulle met Afrikaner-, Brahman-, Angus-, Pinzgauer-, Simmentaler-, Simbra-, Braunvieh-, Nguni-, Boran- en Jersey-koeie te kruis. Die kruisings lewer almal ’n speenkalf met ’n gladde haarkleed en goeie bespiering, groei, pigmentasie, temperament en skede. Die kalf bereik vinnig ’n bemarkbare gewig. Christiaan het ’n Simmentaler- en Simbra-kruisbul by die Landbounavorsingsraad (LNR) se Instituut vir Diereverbetering by Irene aan ’n fase C-toets laat deelneem. Die Chianina-Simmentaler-kruising se gemiddelde daaglikse gewigstoename (GDT) van 2 436 gram/dag en voeromsettingsverhouding (VOV) van 3,88 was die om 1 kg gewig aan te sit. In die proses vreet hy 1,92 kg minder voer per dag, maar groei 35,4% vinniger. Christiaan bereken die Chianina-Simmentaler-kruising kan ’n wins van R4 975,32 maak. Dit is bereken op…

pekanneutbome nie. Goeie dreinering. Pekanneute wil egter ook nie te veel water hê nie, anders word produksie belemmer. Goeie dreinering is nodig. Sandgrond is oor die algemeen baie geskik vir pekanneute omdat dit maklik dreineer en goed deurlug is. Hoe hoër die kleipersentasie, hoe swakker dreineer die grond en hoe minder lug is daar. Besproeiing. Die goedkoopste manier van besproeiing is vloedbesproeiing met swaartekrag. In die Amerikaanse deelstaat Arizona word 30% van die pekanneutboorde so besproei; in ander state tot 100% van boorde. Suid-Afrika is meer gevorderd met besproeiing en gebruik grootliks mikrospuite, gewone sprinkelaars en drupbesproeiing. Alle metodes het tekortkominge. Vloedbesproeiing se doeltreffendheid is 55-80%, vaste sprinkelaars 70-85%, mikrospuite 85-95% en oppervlakte- en ondergrondse drupbesproeiing albei 85-90%. Die doeltreffendheid van besproeiing word bepaal deur die hoeveelheid water wat benodig…

Dr. Hinner Köster is ’n dierevoedingkundige, sedert 2008 ereprofessor aan die Kansas State Universiteit in Amerika en uitvoerende hoof van Kaonne Investments, waarvan Barnlab die veevoervervaardigingsmaatskappy is. Verder verskaf hy as konsultant oor die hele Afrika raad oor herkouervoeding. Hy het langer as 18 jaar in die direksie van die Suid-Afrikaanse Veevoervervaardigersvereniging gedien, onder meer as voorsitter. In die vorige aflewering van die reeks (“Korrekte voedingsbeginsels in meer intensiewe wildboerpraktyke”, L BW , 16 Junie) het die invloed van rantsoene op die oorlewing en reproduksie van wild onder die vergrootglas gekom. Met die uitsondering van sebras, olifante, renosters, seekoeie en wildevarke (bosen vlakvarke) word die groter plantvretende diere (herbivore) as herkouers geklassifiseer. In die omgewing waarby wildsoorte aangepas is, sal hulle kos kies met ’n verteerbaarheid wat ooreenstem met hul…

AFRONDING VAN BEESTE Ons wil begin om graad C-beeste in ’n voerkraal af te rond. Hoe doen ’n mens dit ekonomies? Anders as by speenkalwers, word die wins by die voer van C-grade gemaak uit die aankoopmarge en nie die voermarge nie. Uitskotkoeie handhaaf ’n goeie daaglikse gewigstoename (GDT), maar met ’n hoë voerinname. Dus is die voeromsettingsverhouding (VOV) swak. ’n Koei benodig sowat 9 kg lugdroë voer per kg toename, terwyl ’n speenkalf sowat 6 kg benodig. Die aankoopprys van uitskotkoeie moet daarom baie laag wees om hulle winsgewend te kan voer. Gebruik ’n gewone voerkraalafrondrantsoen vir die afronding van C-grade, soos 150 kg Voermol SB 100 (reg.nr. V4498, Wet 36 van 1947), 650 kg mieliegruis en 100 kg hooi. Dit is ’n volledige voer en moet na behoefte…

Nelia Pretorius en Annika Papenfus is bedrywig. Buiten hul pligte as VLU-lede behartig Nelia die boekhouding van haar man se besigheid, asook dekor vir gesellighede. Annika is ’n haarkapper en ma van twee kleuters. Annika was voorheen voorsitter van die VLU-tak Eeram en nou val die eer Nelia te beurt. “Die VLU gee ons die geleentheid om te leer,” sê Nelia. Vriendskappe word deur die VLU gesmee, resepte en raad uitgeruil en nuwe tegnieke bemeester. Een van die dinge wat hulle vinnig van die plaaslewe moes leer, was om sonder sekere bestanddele klaar te kom. Hulle woon tussen Harrismith en Warden en die 40 km dorp toe is net te ver om sommer te ry om iets te gaan koop. “Daarom hou ek meer van kook as bak,” verklap Annika.…

DIE meeste verbruikers aanvaar hul voedsel is veilig, maar raak tog al hoe meer betrokke by die voedselvoorsieningsketting. “Hulle wil weet wat die oorsprong van hul vleis is, asook inligting hê oor produksiepraktyke wat betref diere en werkers se welstand,” sê dr. Leon Bekker van die Tshwane-Universiteit van Tegnologie. Hy het op die Rooivleisabattoirvereniging (RVAV) se konferensie op Stellenbosch gesê vleis- en voedselveiligheid raak deurentyd belangriker op ekonomiese, politieke én omgewingsvlak. Boere weet die plaas is die eerste skakel in die voedselketting. Voedselveiligheid loop soos ’n goue draad daardeur. “Goeie landboupraktyke, soos higiëne, dieresorg en -gesondheid, die goeie bestuur van water, medisyne, opberging, afval en meer, word belangriker vir verbruikers. Die grootste fout is om die krag van die verbruiker te onderskat,” waarsku hy. Wêreldwyd is daar ál meer druk…