Indholdsfortegnelse for 25-Aug-17 i Landbouweekblad

VOORSTANDERS van titelaktes redeneer dat banke nie grond sonder titelaktes as sekuriteit vir lenings aanvaar nie, wat armes daarvan weerhou om kapitaal te leen en in hul besighede te belê. Maar prof. Ben Cousins van die instituut vir armoede-, gronden landelike studies (Plaas) sê volgens navorsing is weinig armes bereid om só ’n kans met hul huise te waag omdat klein ondernemings dikwels bankrot speel. Plaas en die instituut vir sosiaal-ekonomiese regte het saam ’n nuwe boek geskryf, getiteld Untitled. Securing land tenure in urban and rural South Africa. In die boek word die stelling gemaak dat om bloot titelaktes aan alle Suid-Afrikaners toe te ken, nie die blywende probleem van verblyfsekerheid sal oplos nie. Dit is omdat die konvensionele stelsel van eiendomsbesit – aktes, eiendomsbelasting, munisipale dienste en ontwikkelingsprosesse…

 GELD en die wêreld van geld is besig om drasties te verander. Die publiek moet bewus wees van ander vorme van geld en hoe dit magsbasisse kan verander, sê mnr. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient-groep. ‘Die belangrikste is dat private geld en digitale transaksies die mag geleidelik uit politici se hande neem en terugplaas waar dit hoort – by die mense.’ Fisieke geld (munte en note, oftewel kontant) het ruilhandel vervang, maar transaksies met sulke geld is anoniem en kan gebruik word om belasting te ontduik. Dit is een van die redes waarom regerings nie van kontant hou nie. Daarteenoor werk digitale geld en transaksies tans deur finansiële tussengangers, soos banke, en die beweging daarvan kan nagespeur word – iets waarvan regerings hou. Roodt, een van die sprekers op…

1 TOGO| Agoa se toekoms nog duister Samësprëkings tussën amptënarë van Amërika ën Afrika oor ’n moontlikë hërsiëning van dië Amërikaansë wët op groëi ën gëlëënthëdë in Afrika (Agoa) hët sondër ënigë nuwë bësluitë gëëindig. Dië handëlsoorëënkoms wat 38 landë in Afrika suid van dië Sahara tariëfvryë toëgang gëë tot dië Amërikaansë mark, vërval in 2025. Më. Bërnadëttë Lëguëzim-Balouki, Togo së ministër van handël, was niëtëmin optimistiës ná afloop van dië vërgadëring: “As Amërika bësluit om nië dië oorëënkoms të vërlëng nië, bëtëkën dit ons handëlsvërhouding sal tot ’n ëindë kom? Glad nië. ’n Dëur is oopgëmaak ën ’n vërhouding is gëvëstig tussën Amërika ën Afrikalandë.” Handël tussën Amërika ën dië Agoa-landë hët in 2008 ’n hoogtëpunt bërëik mët $64 miljard (R847 miljard), maar vërlëdë jaar tëruggësak tot $8 miljard…

 TE midde van groeiende kommer oor die leë Wes-Kaapse damme gaan die provinsiale regering nou waterbeperkings op ál die provinsie se munisipaliteite begin afdwing. ‘Daar is ook kommer oor die dominouitwerking van die droogte op die ekonomie.’ Mnr. Anton Bredell (foto links), minister van plaaslike regering en omgewingsake, het verlede week alle munisipaliteite in die provinsie kennis gegee om ’n bepaling van hul waterbehoeftes te doen en daarvolgens die omvang van hul waterbeperkings aan te dui. Dit kom amper drie maande ná die Wes-Kaapse premier, me. Helen Zille (foto regs), die provinsie tot rampgebied verklaar het. In antwoord op ’n vraag van Landbouweekblad oor vordering met stappe om die provinsie se waterbronne uit te brei, het Zille se woordvoerder, mnr. Michael Mpofu, eers die navraag na Bredell se kantoor verwys,…

BUITEN die herfskommandowurm wat reeds vanjaar in Suider-Afrika verwoesting gesaai het, is twee ander migrerende siektes en plae ook suidwaarts op pad. Dr. Marinda Visser, bestuurder van Graan SA se navorsing-enbeleidsentrum, het op ’n Agbiz Grain-simposium gewaarsku teen veral MLND (dodelike mielie-afsterwingsiekte) en rooi sprinkane. MLND, wat ’n mielie-oes heeltemal kan uitwis, baan sy weg uit Oos-Afrika en kom reeds in Tanzanië voor. Dis ’n kombinasie van twee virusse, waarvan een (die mosaïekvirus) reeds by suikerriet in Suid-Afrika voorkom. “Dit sal ’n ramp wees as die ander een ook hier uitkom. Dit is ’n verskriklike virussiekte wat niemand in sy land wil sien nie.” ’n Opname is tans onderweg oor watter virusse reeds in Suid-Afrika voorkom en uit watter rigting MLND die grootste bedreiging sal wees, byvoorbeeld in suikerproduserende gebiede…

‘Welslae met die bestryding van brucellose sal grootliks berus op die aansporing wat boere ontvang as hulle hul beeste inent en hul kuddes laat toets.’ Die konsepbeleid oor nasionale diere-identifikasie, die byhou van aantekeninge en opspoorbaarheid is te ambisieus en gaan te duur wees om toe te pas, het mnr. Dave Ford, voorsitter van die Rooivleisbedryfsforum, op dié forum se jaarvergadering in Pretoria gesê. Hy het gesê die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye wil voortdurend nuwe, onrealistiese beleid toepas, maar daar word nagelaat om bestaande beleid wat uiters belangrik is vir die volhoubaarheid van die bedryf, in werking te stel. Ford het in sy voorsittersverslag gesê dit is belangrik dat alle belanghebbendes in die rooivleisbedryf hul verskille uit die weg ruim en saamwerk om die bedryf in die huidige…

Die swam Rhizoctonia kan groot finansiële skade aan aartappels aanrig, maar met doeltreffende monitering en goeie bestuurspraktyke kan dit getroef word. Prof. Jacquie van der Waals, plantpatoloog aan die Universiteit van Pretoria, het getoets of die besmetting van die aartappelmoere of die grond die grootste invloed op die oorsaak van siektesimptome het. Dít was nadat dr. Norman Muzhinji bepaal het dat die Rhizoctonia-stam AG 3-PT betrokke is by die meeste siektesimptome wat deur Rhizoctonia veroorsaak word. “Sodra die simptome begin verskyn, ongeag waar die besmetting plaasgevind het, moet dit behandel word. Dit is belangrik om te weet waar die besmetting plaasvind omdat dit verskillende bestrydings- en bestuursbesluite meebring,” sê Jacquie. “Ons het gevind dat grond- en knolinokulasie met AG 3-PT ewekansig die voorkoms van swartskurf veroorsaak, terwyl wortel- en stolonkanker…

Die geveg wat produsente van vars produkte en veral groenteboere daagliks het, is meestal teen faktore waaroor die boere geen seggenskap het nie, soos die weer en wisselvallige pryse. Daarbenewens probeer supermarkte om meer produkte by minder voorsieners aan te skaf. Juis daarom raak skaalekonomie ál belangriker. Hierdie situasie lyk verdoemend vir die kleiner en middelslagboer, veral in die groentebedryf, tensy gesamentlike bedinging as ’n opsie oorweeg word. Indien topgehalte en die regte kultivars op die regte tyd die oogmerk van só ’n inisiatief is, kan gesamentlike bemarkingsprojekte goeie vrugte afwerp op plaaslike markte én ontluikende uitvoermarkte vir vars groente. ’n Suksesvolle voorbeeld daarvan is Market Demand Fruit (MDF), ’n sitrusuitvoermaatskappy van Simondium in die Wes-Kaap. MDF het oor die afgelope tien jaar suksesvol ’n platform vir kleiner boere geskep…

WIE IS JOU MENTOR? My pa, mnr. Edward Vorster. Behalwe die feit dat ek oor baie dinge met hom gesels, kyk ek op na boere, soos mnre. Piet Carstens, Milaan Thalwitzer en Kallie Schoeman. In die wildbedryf maak ek dikwels staat op raad van mnre. Norman Adami, Piet du Toit, Sollie Potgieter, Jacques Malan en Richard Morton, asook ander suksesvolle wildboere. Ek herinner my gereeld hieraan: “There is no secret to success. It is the result of preparation, hard work and learning from failure.” WAT IS DIE BELANGRIKSTE LES WAT JY NOG GELEER HET? Hoe minder jy met die natuur inmeng, hoe beter. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY GEMAAK HET? Ons het op ’n keer ’n swartwitpensbul te lank aangehou voor ons besef het hy is steriel. Ons…

■ 100 ml wondreiniger/antiseptikum ■ Deppers vir wondreiniging ■ Watte vir die verpakking van spalke ■ 10 steriel-verpakte deppers ■ 1 tangetjie ■ 1 skêr (minstens 100 mm) ■ Haakspelde ■ 4 driehoekverbande ■ 4 rekrolverbande (50 mm x 5 m) ■ 4 rekrolverbande (100 mm x 5 m) ■ 4 rolle pleister (25 mm x 3 m) ■ 1 nie-allergiese kleefband (25 mm x 3m) ■ ’n Pakkie los pleisters ■ 4 SOS-verbande nr. 3 (75 mm x 100 mm) ■ 2 SOS -verbande nr. 4 (150 mm x 200 mm) ■ 2 Spalke ■ Dun, weggooibare handskoene (4 groot en 4 medium) ■ Rubberhandskoene (4 groot en 4 medium) ■ 2 KPR-mondstukke of soortgelyke toerusting ■ Absorberende materiaal om bloed en liggaamsvloeistowwe te absorbeer ■ Ontsmettingsmiddel vir die…

Die toename in die voorkoms van hartwater onder veral Angorabokke is ’n standaard-besprekingspunt op die jaarlikse kongres van die Suid-Afrikaanse Sybokhaarkwekersvereniging. Die mikroörganisme Ehrlichia ruminantium veroorsaak hartwater, en dit word oorgedra deur die bontbosluis Amblyomma hebraeum. Sybokhaar Suid-Afrika (SSA) het sewe jaar gelede dr. Abdulla Latif van Onderstepoort genader om ’n entstof te ontwikkel om vee immuun teen die siekte te maak. Abdulla was suksesvol en het met veldproewe by Bedford, waar die verswakte entstof wat hy ontwikkel het binnespiers aan Angoras toegedien is, bewys dat die entstof inderdaad die kuddes kan beskerm. Ná die veldproewe is die taak aan die Onderstepoort Biologiese Sentrum (OBS) toegesê om die entstof kommersieel te ontwikkel. “Tot dusver het daar dadels van gekom,” sê mnr. Deon Saayman, besturende direkteur van SSA. Deon sê dit…

Kunsmis is steeds ’n saaiboer se grootste enkele produksieuitgawe, maar ook die een wat die grootste opbrengs op belegging in jou oes lewer, sê mnr. Johann Mostert, landboukundige en bemestingkundige van Profert op Malmesbury. Die vraag is of dit moontlik is om bogemiddelde opbrengste en inkomste met laer besteding aan kunsmis te handhaaf. Wanneer jy ernstig na die besnoeiing van bemestingsproduksiekoste moet kyk, is dit belangrik om uit opgeboude voedingstofreserwes in die grond voordeel te trek, sê hy. As grondontledings wys dat die vlak van fosfor (P) en kalium (K) hoog is, is die kans skraal dat die normale toediening van dié voedingstowwe ’n ekonomiese reaksie gaan oplewer. Hy waarsku as ’n mens wel besluit om hierdie toedienings in te kort, moet jy dit as ’n eenmalige maatreël beskou. In…

Boere is gewoond daaraan om elke dag hul werkswyse aan te pas om wisselende weerstoestande op kort termyn en veranderende klimaatspatrone op lang termyn te bestuur, sê mnr. M.C. Loock, senior bestuurder van landboubesigheid by Standard Bank. “Hulle het nog altyd in ’n omgewing gewerk waar markte en pryse voortdurend en sonder waarskuwing verander. Hulle is ook gewoond daaraan om voortdurend hul finansies te hersien, hetsy vir insette, toerusting of kapitaaluitgawes.” Boere se aanpasbaarheid word in die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se ekonomiese oorsig vir 2015­’16 vervat. Die oorsig dui aan dat die bruto boerdery-inkomste uit alle landbouprodukte teenoor die vorige jaar met 12,7% toegeneem het. Ondanks kwaai droogtetoestande wat produksievolumes met 2,8% laat daal het, het die netto boerdery-inkomste beduidend met 26,6% verhoog. RUILVOET VERBETER Die prys…

Al hoe meer boere wil gemotoriseerde valskermsweeftuie op hul plase gebruik omdat dit kostedoeltreffend is en wildbestuur meer vaartbelyn maak. Mnr. Eugene Cussons, ’n bewaringskundige, entrepreneur en wildboer van Mpumalanga, benut tegnologie ten volle. Hy is letterlik in die wolke oor die voordele wat valskermsweeftuie veral aan boere bied. Nirvana Afrika is jou poort na een van die veiligste en avontuurlikste vorme van lugvaart. Eugene en die Nirvana Afrika-span het die afgelope vier jaar die voorreg geniet om gemotoriseerde sweeftuie te gebruik as deel van ’n poging om wildbestuur en die bestryding van wildstropery beter toe te pas. Met behulp van die Tsjeggies gebaseerde Nirvana-span het Eugene die reeks produkte aangepas om doeltreffender te wees. In die afgelope vier jaar was Nirvana-sweeftuie etlike honderde ure in die lug in diens…

SA VLEISMERINO’S 1 Wenner van die meeste punte in SA Vleismerino-afdeling. Mnr. Piet Strydom (regs, tel. 045 942 1022), Klipkop, Dordrecht. Links is mnr. Louis Meintjes, voorsitter van die TLU SA. 2 Senior kampioenooi. Eienaar: Mnr. Piet Strydom, Klipkop, Dordrecht. Hanteerder: Mnr. Zolo Makheleni. MERINO-STOETAFDELING 3 Grootkampioenooi. Eienaar en hanteerder: Mnr. Stefan Nel (sel 082 443 5134), Prospect, Barkly-Oos. 4 Kampioenram (kort wol) en kampioenram (beste vag). Eienaars: Mnre. Ras en Niel van Pletzen (sel 082 301 9061), Van Pletzen-Merinogroep, Sterkfontein, Jamestown. Van links na regs is mnre. Ras en Niel van Pletzen en Bongane Ngaghane, die hanteerder. 5 Kampioenooi (lang wol) en kampioenooi (beste vag). Eienaar: Mnr. Diederik van Pletzen (links, tel. 051 641 0642), Kranskop, Jamestown. Hanteerder: Mnr. Lwando Baba. 6 Kampioen-ramlam en kampioenram (beste bouvorm), asook die…

‘Dit verg ure se oefening om byvoorbeeld mooi en egalig te kan spin of om ’n ingewikkelde patroon te kan brei.’ Hoe verloop jul werksproses? Ons verwerk die Merinowol wat op ons plaas geskeer word, en koop ook gewaste en gekamde wol aan. Afgeskeerde wol moet eers uitgekam en dan met groot sorg gewas word sodat dit nie vervilt nie. Daarna moet dit op draadkamme geborsel word voordat dit met die hand op tradisionele houtspinwiele gespin word. Het jy ’n gunsteling-wolproduk? Elke nuwe skepping is my gunsteling. Wol is ’n natuurlike vesel en voel en lyk heeltemal anders as gewone breidraad. Daarom is elke item, van ’n bol wol, ’n trui, ’n serp of ’n paar handskoene, uniek en spesiaal. Ons mode-items is modern en vroulik en verteenwoordig ál wol…

God wil hê ons lig moet só skyn dat die mense dit kan sien en ons Vader in die hemel daardeur verheerlik kan word. Dorothea (skuilnaam) het stil-stil, soos sy geleef het, ook heengegaan. Om alleen te wees en haar ding alleen te doen, was vir haar ’n leefwyse. So het sy ook haar lewe op aarde afgesluit. Daar was minder as ’n handjievol mense op haar begrafnis. Dit was te verwagte, want niemand het eintlik vir Dorothea geken nie. Ook nie die dominee wat haar begrafnisrede gehou het nie. Een van Dorothea se weinige vriendinne het dit agtergekom en reguit vir die herder gesê: “Dominee, ek kan hoor jy het nie vir Dorothea geken nie.” Die dominee was verras en skaam, maar ook eerlik genoeg om te erken dat…

PERSIMMON-OES KLEINER, MAAR GEHALTE GOED Vanjaar se persimmon-oes was 8% kleiner as die oes van verlede jaar, wat ook kleiner as die vorige jaar s’n was, sê mnr. Jan Hoon, bemarkingsbestuurder van die maatskappy Franschhoek Marketing. Hy skryf die kleiner oes toe aan die droë somer, maar voeg by die vrugte se gehalte was baie goed en die vrugte is sonder letsels. Die uitpakpersentasie was beter as verlede jaar. Hoon sê die mark is beter as ’n paar jaar gelede. Dis in hierdie stadium stabiel, maar nie juis ’n groeiende mark nie. Suid-Afrika se totale persimmonproduksie is sowat 5 000 ton — alles van die kultivar Triumph onder die handelsmerk Sharon-vrug. Die eerste proefbome van die gewilde, vroeë kultivar Rojo Brillante is plaaslik geplant. Dit sal oor drie jaar begin…

AL HOE MEER DISTRIKTE SE PRYSE DAAL Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter as 10 ha is in die Wes-Kaap van Junie verlede jaar tot Mei vanjaar. Altesame 611 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 299 764 ha teen R5,720 miljard behels het. In 13 van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die wynland, die suide en oostelike deel van die provinsie. Daar was 40 transaksies van kleur – 6,5% van die totaal. Dié soort transaksie sluit in verhandelings tussen individue (27), regeringsaankope van landbougrond (4) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (2). Dié proses het 13 228 ha (4,4% van die totaal) teen R298 miljoen (5,2% van die totale waarde) behels. Uit die totaal was 198…

BOEREDAE 9 SEPTEMBER: Olifantsrivierveteraantrekker-en-enjinklub se ploegdag. Augsburg Gimnasium. 15 jaar-herdenking, donkie-huldeblyk. Tel. 021 913 1380. 13-16 SEPTEMBER: Agri-Megaweek en nasionale Fynbos-ekspo. Megapark, Bredasdorp. Web: www.mega-events.co.za 12-14 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2017: Die Groot Plaasproe – van bok tot bier. Sandringham, Stellenbosch. E-pos: admin@agriexpo.co.za; web: www.live stock.org.za; tel. 021 975 4440. 20-21 OKTOBER: Hamlet-kunsen-kultuurfees en Agridag. Prince Alfred Hamlet, 9 km buite Ceres. Nica du Toit. E-pos: marketing@hkkf.co.za 25 NOVEMBER: Vaalwaterboeredag. Bergfietswedren, kindervermaak, skietkompetisie, vee- en eiendomsveiling, kaas- en wynproe, eetkompetisie, kosstalletjies, boeresport, biertent, vlugbal en meer. Eiendomsveiling en vermaak: Natalie du Toit, sel 083 591 0597. Veeveiling en kos: Annie Vermaak, sel 060 974 7482. KONFERENSIES 29-31 AUGUSTUS: Akkerbou: Verwerking, belegging en tegnologie. Johannesburg. Web: www.amc-intsa.com 19-21 SEPTEMBER: Suid-Afrikaanse assosiasie vir landbouekonomie se 55ste jaarlikse konferensie. Durban. Web: www.aeasa.org.za 27 SEPTEMBER:…

Mielie-oeste se opbrengspotensiaal word reeds met planttyd vasgelê. Sonder ’n suksesvolle wegspring kan die knou wat so ’n oes reeds gekry het, nie later reggestel word nie. Mnr. Randy Dowdy van die Amerikaanse deelstaat Georgia, wat verlede jaar die opbrengskompetisie van die nasionale vereniging van mielieverbouers met 32,7 ton mielies per hektaar gewen het, glo inderdaad eweredige ontkieming is die groot geheim wat mielieproduksie betref. Die grondslag van ’n suksesvolle oes is vinnige en gelyktydige ontkieming. Dít vereis net vier dinge, maar ongelukkig is gewoonlik een of meer daarvan afwesig as jy in die planttyd te haastig raak. Dié vier is: Genoeg en goed verspreide vog rondom die saad. Die oneweredige verspreiding van grondvog rondom die saad is die grootste oorsaak van ’n onegalige opkoms. Dit kan opbrengsverliese van tot…

Hoewel die potensiële koppe op ’n mielieplant in die V5-stadium gevorm is, word die aantal rye en potensiële pitte op en grootte van elke kop in die V12-stadium bepaal. ’n Nuwe blaar verskyn ongeveer elke twee dae en stutwortels begin vorm. Dit kan gesien word as die belangrikste stadium van die mielieplant. As daar in hierdie tyd tekortsimptome is, sal daar skade aan die oes wees. Mielies het in dié vinnige, vegetatiewe ontwikkeling die meeste stikstof nodig. Probeer water- en voedingtekorte vermy om te verseker dat die kop so groot moontlik is en die maksimum aantal pitte ontwikkel. Die hoeveelheid pitte en kopgrootte is afhanklik van die tydbehoefte van die betrokke baster. ’n Vinnige baster gaan vinniger deur hierdie stadia en is geneig om kleiner koppe te lewer. Dit is…

R128 miljoen Bitcoins ter waarde van nagenoeg R128 miljoen is oor die tweede naweek van Augustus op die Suid-Afrikaanse verhandelingsplatform Luno verhandel. Dié kripto-geldeenheid se waarde het gestyg van R51 681 op 1 1 Augustus tot ’n hoogtepunt van R62 843 op die 13de. Op die internasionale mark het die geldeenheid se waarde ’n hoogtepunt bereik op $4 225, wat teen verlede week se wisselkoers R56 338 was. — Moneyweb R33 miljard Sedert 1994 het die staat R33 miljard bestee om grond vir grondhervorming te koop. Die herstel van grondregte het die meeste gekos. Van 1994 tot 2016 is 2 033 199 ha grond aan begunstigdes van restitusie oorgedra, 1 979 966 ha via die strategie vir grondverkryging (Plas), 1 160 065 ha via die grondherverdelingsprogram vir landbou-ontwikkeling en 698…

‘Ons kyk nie die werklikhede van die ekonomie en onsekerheid ten opsigte van landboubeleid en eiendomsreg mis nie, maar ons kan ons nie daarteen blind staar nie.’ MNR. PIET ENGELBRECHT van die sitrusprodusent Piet Citrus, oor hoekom sy maatskappy in ’n uiters onsekere ekonomiese klimaat ’n nuwe sitruspakhuis gebou het. Bl. 20 ‘Die graan word nie noodwendig gelewer op die plekke waar jy nog beskikbare vermoë het nie.’ MNR. JACOB DE VILLIERS, voorsitter van Agbiz Grain, oor die uitdagings wat die groot mielieoes skep vir silo-eienaars. Bl. 22 ‘Die belangrikste is dat private geld en digitale transaksies die mag geleidelik uit politici se hande neem en terugplaas waar dit hoort, by die mense.’ MNR. DAWIE ROODT, hoofekonoom van die Efficient-groep, oor die potensiaal van private geldeenhede soos Bitcoin. Bl. 16…

‘PRIVATE GELD IS DIE TOEKOMS’ “Koop vir jou bitcoins vir R100, speel daarmee en leer dit verstaan. Kry ’n beleggingsraadgewer wat jou kan help om die grootste deel van jou portefeulje in die buiteland te belê, want daar is groot probleme in Suid-Afrika,” het mnr. Dawie Roodt op ’n boeredag buite Riversdal gesê. THOMAS skryf: Dawie weet beslis waarvan hy praat. Luister maar na hom en volg sy raad. ROB MOEN skryf uit Nederland: Dit was interessant om te lees hoe daar tussen skape op ’n plaas oor kriptogeld (cryptocurrency) gepraat is. Ek stem saam. Dit is ’n goeie ontwikkeling, maar ook iets waarvoor mense bang kan wees. Waarom is dit interessant? Sê nou jy wil R1 000 oorplaas na die bankrekening van jou oom wat in Londen bly. Jy…

‘Daar is in die verlede ook te veel klem op gehalte gelê. Daar moet ’n balans wees.’ KORINGTELERS gaan vergoed word vir verbeterde kultivars en die eerste tegnologie-heffingsgeld word na verwagting volgende maand aan saadmaatskappye uitbetaal. Dit kom ná ’n heffing van R25/ton hierdie bemarkingsjaar ingestel is om toegang tot beter kultivars te verseker. Mnr. Andries Theron, voorsitter van die Suid-Afrikaanse agentskap vir kultivar- en tegnologieontwikkeling (Sacta) en boer van Moorreesburg, het op ’n graansimposium van Agbiz Grain in Pretoria gepraat oor die nuwe statutêre heffings wat saadmaatskappye vir nuwe kultivars vergoed. Hy sê dit duur sowat 12 jaar en kos tot R16 miljoen om ’n nuwe kultivar op die mark te bring. Omdat tot 70% van saad op koringplase vir aanplantings teruggehou word, was daar voorheen geen aansporing vir…

DIE Land Bank gaan van nou af ook gerespekteerde mentors in ag neem wanneer opkomende boere by die bank vir finansiering aansoek doen. Me. Portia Zulu, provinsiale bestuurder van die Land Bank, het op die African Farmers’s Association of South Africa (Afasa) se jeugkongres in Sandton gesê opkomende boere moet verskeie struikelblokke te bowe kom. Zulu was deel van ’n paneel wat finansiering en ondersteuning vir jong, opkomende boere bespreek het. “Inligting, toegang tot insette en grond en kollateraal wanneer hulle vir lenings by die bank aansoek doen, is maar net die begin van die struikelblokke. Omdat hierdie boere gewoonlik nie oor kollateraal beskik nie, het die bank produkte ontwikkel wat nie hierdie faktor of kontantvloei in berekening bring nie,” het sy gesê. Pleks daarvan neem die bank betroubare mentorskap…

Die Land Bank se spesiale lenings vir boere in droogtegeteisterde gebiede is vir ’n langer tyd beskikbaar gemaak sodat boere in die Noord-, Wes- en Oos-Kaap ook daaruit kan voordeel trek. Die Nywerheidsontwikkelingskorporasie (NOK) het einde verlede jaar R400 miljoen aan die bank beskikbaar gestel om vir droogteverligting aan boere te kan leen. Mnr. Bennie van Rooy, finansiële hoof van die bank, sê die NOK het nou die tydperk tot wanneer die geld beskikbaar is, tot Maart aanstaande jaar verleng. Indien nodig kan die bank by die NOK aansoek doen om die lening vir nog ’n jaar beskikbaar te stel, sê hy. “Die geld word vir 10 jaar teen prima minus 3% aan boere toegestaan,” sê Van Rooy. Boere in amptelik verklaarde rampgebiede kan aansoek doen. “Om in aanmerking te…

 RA ADOP boere wat sukkel om hul BTW- en dieselrabat-eise afgehandel te kry, meen die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) stel onpraktiese en onuitvoerbare eise. ‘In die meeste gevalle sê die inkomstediens die inligting is onvoldoende of onvolledig.’ Kenners waarsku reeds sedert die begin van die belastingjaar dat belastingbetalers meer oudits van opgawes kan verwag. Dit blyk die geval te wees nadat Landbouweekblad met verskeie raadop boere gepraat het. Mnr. Johan Blomerus, ’n mielieboer van die plaas Wonderfontein by Kroonstad, beskryf sy BTW- en dieselrabat-eise as ’n “nagmerrie”. “Hulle soek diensrekords van trekkers, vragmotors en bakkies, die GPS-koördinate van jou plaas en elke onderneming waarmee jy sake doen. Hulle soek ook fakture van alle aankope en vergelyk dit met jou logboeke,” sê hy. Hy sê sekere vereistes is onprakties en onuitvoerbaar en…

Die beskikbaarheid van finansiering was die groot knelpunt met die finansiële krisis in 2008-’09. Dit was toe een van die wêreld se grootste banke bankrot gespeel het en geld en kapitaalmarkte tot stilstand gekom het. Hierdie gebeure het ’n kwaai en ernstige wêreldwye resessie veroorsaak, asook die sogenoemde “zero rentekoers”-benadering in die Weste, waarvan baie lande nou eers begin herstel. Wat die moderne kommersiële landbou betref, is finansiering oor die wêreld heen ook die “olie” wat produksie laat loop. Net so belangrik is egter die finansiering van die produkte (via kopers) nadat die produkte die plaas verlaat het. Dit kan ’n jaar en langer kos vir plaasprodukte om verwerk en in die handel verkoop te word. Dit geld byvoorbeeld wyn, wol, droëvrugte, graan en suikerriet, om net enkele voorbeelde te…

Hommeltuie gaan binne die volgende drie jaar op die meeste plase ter wêreld ingespan word. En omdat hulle goedkoop gaan wees, sal dít nie net die geval in ryk lande wees nie, maar ook in die ontwikkelende wêreld. Só voorspel die Duitse futuris Udo Gollub in sy jongste vooruitskouing oor hoe die wêreld teen 2020 daar gaan uitsien. “Hommeltuie gaan oor plante vlieg en die behoefte aan water, kunsmis en plaagdoders meet. Hulle sal data na die masjiene stuur wat water en kunsmis toedien. Op dié manier sal die plante nooit te veel kry nie (wat die produksiekoste verlaag), of te min kry nie (wat groter en beter gewasse sal verseker, wat die produksiekoste verder sal verlaag). “Danksy hommeltuie gaan ons kos dus goedkoper en beter wees. Stelsels soos dié…

ME. LINDIE STROEBEL, bestuurder van die produkbemarkingsvereniging PMA Suider-Afrika, meen die model van Market Demand Fruit (MDF) kan tot groot nut vir die gefragmenteerde varsproduktebedryf en veral die groentebedryf wees. “Daar kan agt verskillende bemarkingskanale (vir vars produkte) gevolg word, waarvan bitter min groenteboere formele kontrakte of kopersprogramme van supermarkte gebruik. Die handjie vol wat dit doen, moet aan streng standaarde en baie vereistes voldoen, maar pluk ook die vrugte as hulle dit reg doen.” Die meeste groenteboere lewer hul produkte op die varsproduktemarkte, waar dit met die samewerking van ’n agent verkoop word. Lindie sê die rol van die agente is baie belangrik. Die individuele groenteboere gebruik die geleentheid om ’n verhouding te bou met iemand wat ook ’n verhouding met die kopers bou en die mark goed verstaan.…

Die melkrobots werk 24 uur van die dag, kla nooit nie en is op ’n Maandag op hul pos. Net soos hul Suid-Afrikaanse eweknieë sukkel melkboere in Duitsland om kop bo water te hou. Moenie ’n fout maak nie: “Dis lekker om ’n boer in Duitsland te wees. Dís hoekom ek boer, maar ek moet ekstra besigheid doen om te oorleef,” sê mnr. Heinz-Josef Kappelhoff, wat reeds vir die afgelope 30 jaar ’n melkboer is. Daarom kombineer hy sy boerdery met kontrakwerk vir ander boere en het hy sy boerdery gemeganiseer om arbeid te bespaar. Verder wek hy elektrisiteit met sonpanele op en verkoop dit weer aan die nasionale kragverskaffer. Sy plaas van 100 ha is naby Spelle in Neder-Sakse in die noordweste van Duitsland, net 4 km van die…

E en van Suid-Afrika se fraaiste plantsoorte, Natalgras of Natal-rooipluim (Natal red top) met die wetenskaplike naam Melinis repens, het die afgelope paar jaar onkruidstatus in veral die Wes-Kaap aangeneem. Verspreiding van hierdie plant van padskouers en ander versteurde gebiede na veral meerjarige gewasse is deesdae besonder opvallend, onder meer in wingerd. Natalgras is ’n kortlewende, meerjarige polgras. Dit groei tot 1 m hoog en het smal blare van 50-300 mm lank en 3-6 mm breed. Die bloeiwyse se kleur vervaag van helderpienk-pers tot silwerwit. Rangskikking van die bloeiwyse is oop en spreidend. Die aartjies is 2,5-6 mm lank en digbehaard met lang hare. Elke aartjie het twee blommetjies waarvan die kelkkaffies harig is, met die boonste kelkkaffie baie langer as die onderste een. Blomtyd is van lente tot herfs.…

JY HET EERS ’N AFDRAAIPAD GELOOP VOOR JY BEGIN BOER HET. Nadat ek die graad M.Sc.Agric. in vleiskunde en dierevoeding aan die Universiteit Stellenbosch verwerf het, het ek ses maande lank by Carnetec Technology in Nieu-Seeland gaan werk. Ek was betrokke by toetse om die uitwerking van elektriese stimulasie by die slag van beeste en skape te bepaal. Daarna het ek ses jaar as veevoedingkundige vir Afgri Veevoere gewerk. JY HET JOU VOORGENEEM OM MEER WAARDE TOE TE VOEG AS JOU MAANDELIKSE SALARIS? Dit was nie rocket science wat ek na Annandale gebring het nie, maar ’n paar fyner verstellings. Ons doen nou vir die eerste keer laparoskopie in ons stoetery en ook in ’n deel van die kudde. WAT WIL JY NOG VERANDER? Ek wil van die Boerbokke ontslae…

REGSAKE MNR. BUTCH VAN BLERK VOORBRANDE – GRONDEIENAARS SE VERPLIGTINGE Ek het ’n landelike veiligheidsvergadering bygewoon waar gesê is die noodsaaklikheid van voorbrande word onderskat en dat daar sekere gevolge is as jy nalatig is. Wat sê die wet? Wanneer is die regte tyd vir voorbrande? Ons is in Lephalale (Ellisras) en sover ek weet, mag ons eers voorbrande maak nadat die eerste 20 mm reën geval het. Watter gevolge is daar vir ’n plaaseienaar wat nie voorbrande gemaak het nie en daar ontstaan dan ’n veldbrand en die buurplaas ly skade? Die Nasionale Wet op Veld- en Bosbrande (Wet 101 van 1998) bevat bepalings wat pligte aan eienaars van grond oplê ten opsigte van die voorkoming en bestryding van veldbrande. Die wet plaas die verantwoordelikheid op die eienaar van…

Bushtec Safari, die leier in die ontwerp en vervaardiging van luukse tente vir die toeristemark, lodge-eienaars en tenthotelle, bied aan elkeen met drome oor die buiteluglewe die geleentheid om die nuwe Glamp Cabin1 te besit. Met die “glamping”-konsep, wat die nuwe neiging wêreldwyd is, bied Bushtec Safari ’n nuwe reeks aan. Grondeienaars kry daardeur die geleentheid om op daardie mooi stuk grond, by die rivier of tussen die bome, ’n huis weg van die huis af te hê – hetsy as ’n gastehuis of vir persoonlik gebruik. Die Glamp Cabin1 is die ideale konsep wat vinnig is om te installeer. Dit het boonop die nodige geriewe waarsonder ’n mens nie wil klaarkom nie. Dit kan selfs die basiese retikulasiedienste verskaf om te verseker dat jou Glamp Cabin1 die ideale wegbreekplek…

Die OVK Groep het vandeesmaand sy finansiële resultate vir 2017 bekend gemaak. Mnr. Stéfan Oberholzer, besturende direkteur van die OVK Groep, sê die besigheid het, ondanks ’n paar droë seisoene, steeds gegroei. Dié groei is te danke aan die volgehoue ondersteuning van meer as 10 000 boere-aandeelhouers. OVK het ’n handelsnetwerk in die Oos-Vrystaat, Oos-Kaap en Noord-Kaap, asook landwye OVK Vesel- en Lewendehawe-dienste. Danksy dié wye geografiese gebied, sowel as die diversifikasie binne die besigheid, is daar altyd sekere gebiede en afdelings waarmee dit goed gaan en wat presteer. “OVK bedryf reeds van sy aktiwiteite nasionaal. Hy sal beslis betrokke wil raak daar waar hy ’n verskil vir landbouprodusente kan bewerkstellig wanneer dit by ons bestaande onderneming inpas en sin maak. OVK is ’n boerebesigheid vir die hele land se…

Beesvleiskerrie Soos met alle kerriegeregte, smaak hierdie een die volgende dag op sy lekkerste. Maak dus genoeg sodat daar ’n paar porsies oorbly vir nog ’n keer se eet. 45mlolie 2 uie, gekap 2 knoffelhuisies, gekap 5 cm vars gemmer, gerasper 15 ml sterk kerriepoeier 10 ml borrie 10 ml gemaalde koljander 5 ml komynsaad 2 groen brandrissies, fyn gekap 1 kg beesvleisblokkies 1 x 410 g-blik gekapte tamaties Water 4 groot aartappels, geskil en in blokkies gesny Sout en vars gemaalde swartpeper Vars koljanderblare, gekap Tamatie, ui en komkommersalsa, om mee voor te sit Verhit die olie en braai die uie daarin tot sag. Voeg die knoffel, gemmer, kerriepoeier, borrie, koljander, komyn en brandrissies by en braai vir ’n paar sekondes tot geurig. Voeg die vleis by en…

Warm nagte bevoordeel nie mielieproduksie nie, sê mnr. Pieter Rademeyer, hooflandboukundige van die saadmaatskappy Pannar. Volgens die jongste seisoensvooruitskouing van die SA Weerdiens voorspel die meeste modelle in die vyf maande tot September ’n groter kans op koeler toestande as normaalweg oor die noordooste van die land, en warmer toestande oor die suidweste. Pieter sê dat die maksimum opbrengs teoreties behaal sal word as mielies in die langste dae van die jaar blom. Dit is omdat die mielieplant op die langste dae die fotosinteseproses optimaal gebruik om te bestuif en veral graan te vul. Wat egter uit die oog verloor word, is dat hierdie lang dae dikwels ook met die warmste dag- en nagtemperature gepaardgaan. Boere is dikwels onder die indruk dat warmer nagte gunstig vir ’n mielieplant se groei…

BELASTING OF DIEFSTAL? Dit kom al geruime tyd aan. Die gesukkel met die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID). Ek sal weet. Ek moes ses jaar wag en meer as honderd onthutste oproepe maak voor ’n inkomstebelastingvoordeel wat my ooglopend moes toekom, uiteindelik terugbetaal is (’n paar duisend rand was egter nog kort). Persoonlik verontreg was dit vir my die eerste aanduiding dat alles nie heeltemal pluis is by die SAID nie. Vir boere is die verregaande gesukkel met BTW-terugbetalings nou al geruime tyd aan die gang. Toe ons die storie anderdag weer aanroer, is ons vermoedens met die eerste twee oproepe bevestig. Vir Johan Blomerus, ’n mielieboer van die plaas Wonderfontein by Kroonstad, is sy BTW- en dieselrabat-eise ’n “nagmerrie” (bl. 25). Seugnet Engelbrecht, ’n lusernboer en vervoerkontrakteur van Brits, sukkel al…

TWEE volstruisplase by Heidelberg in die Wes-Kaap is met die hoogs aansteeklike pluimveevirus H5N8 besmet en onder kwarantyn geplaas. In Mpumalanga en Gauteng moes honderdduisende hoenders reeds weens dieselfde virus van kant gemaak en eiers vernietig word om verdere verspreiding te voorkom. Hoewel die virus nie skadelik vir mense is nie, bring dit groot verliese vir die pluimveebedryf, wat verlede jaar reeds R46 miljard aan droogte en invoer verloor het. Braaihoenders en eierproduksie se randwaarde maak steeds met 18% die grootste deel van die land se landbou uit. Dié nuutste uitbreking is die eerste geval van die H5N8-virus onder volstruise. Sowat 2 000 volstruise word geraak. Me. Bronwynne Jooste, Wes-Kaapse landbou-woordvoerder, sê hoewel die volstruise positief vir die virus getoets het, is geen voëlvrektes in die gebied aangemeld nie. Plase…

NOORD-KAAP 1 Calvinia-distrik. Weidingstoestande is benard omdat daar sedert Junie se reën, wat saamgeval het met storms in die Kaap, min of geen reën geval het nie. Die veld het verkleur en stadig begin bot vanweë die koue en droogte, maar geen noemenswaardige kos gelewer nie. 2 In die oostelike dele van Calvinia, Brandvlei, tot by Williston en die Boesmanland het daar tot dusver vanjaar minder as 50 mm reën geval. Abattoirs sukkel om lammers uit die distrik te kry en pryse het sowat twee weke gelede by R81/kg vir wollammers gedraai, wat op ’n groot tekort dui. “Boere het maar die helfte van hul gemiddelde lammeroes gekry. Die lammers word ook aan die voerkrale bemark,” sê mnr. Dirk Krapohl, bedryfshoof van die Noord-Kaapse RPO. 3 Namakwaland. Ruvesel op die…

 DIE private ekwiteitsonderneming Capitalworks se aanbod om Sovereign Foods te koop, het nie Country Bird Holdings (CBH) se belangstelling in Sovereign Foods geblus nie. Dië bëstuur van Sovërëign hët CBH së aanbod ëgtër op vërskëië maniërë gëfnuik. CBH, wat 34,1% van die genoteerde Sovereign besit, het in Julie verlede jaar ’n aanbod van R9 per aandeel gemaak vir die aandele wat hy nie besit nie. As die aanbod aanvaar is, sou die nuwe maatskappy Suid-Afrika se derde grootste hoenderprodusent gewees het. Die bestuur van Sovereign het CBH se aanbod egter op verskeie maniere gefnuik. Sovereign het nou op 10 Augustus bekend gemaak dat hy Capitalworks se aanbod van R12 per aandeel ondersteun. Die maatskappy sê in ’n verklaring ’n sleutelvoorwaarde van die aanbod is dat Capitalworks meer as 50% van…

DIE koringoes in die Wes-Kaap was teen druktyd op ’n naaldpunt omdat aanplantings sowat ses weke laat is ná die laat reën. Die groot vraag is of die koring nog gaan herstel, sê mnr. Andries Theron, voorsitter van die Suid-Afrikaanse agentskap vir kultivar- en tegnologie-ontwikkeling (Sacta) en koringboer. Hy sê besproeiingskoring is al vol in die aar en dit is hoe alle koring nou al moes gelyk het. “Ons oorleef tans op bietjiesbietjies reën en dit is eintlik ’n absolute wonderwerk dat die koring so goed lyk. Êrens moet dit egter die oes benadeel. “Ek het tot dusver hierdie seisoen 101 mm reën gehad en my koring lyk besonder goed as ’n mens in ag neem ons sou gewoonlik teen hierdie tyd gemiddeld 350 mm reën gehad het. “Dit lyk…

AS die wysigingswetsontwerp op drankprodukte verander word om die gebruik van sorghum vir die produksie van bier in te sluit, sal dit ’n nuwe plaaslike mark vir dié kommoditeit skep. Só sê Graan SA in sy voorlegging aan die Parlement oor die voorgestelde wysigings aan die Wet op Drankprodukte (Wet 60 van 1989), wat die produksie en verkoop van alkoholprodukte beheer. Die Drankwet (Wet 27 van 1989) bevat byvoorbeeld nie ’n definisie vir bier, tradisionele Afrikabier en ander gefermenteerde drankies nie. Dié wysigingswetsontwerp (B10-2016) moet dié tekortkoming regstel. In sy huidige vorm bepaal die wysigingswetsontwerp dat minstens 35% van die gisbare aftreksel van die mout waarmee bier gemaak word, van moutgars of -koring moet kom. Dit beperk dus die gebruik van graansorghum in bierproduksie. Die wysigingswetsontwerp maak slegs voorsiening vir…

Voordat ’n voorgenome trustee (onafhanklike trustee ingesluit) die werk as trustee van ’n trust aanpak, is dit noodsaaklik om sekere aspekte van ’n trust, trusteeskap en die administrasie van ’n trust te ondersoek. Byvoorbeeld: ■ Wat moet ’n onafhanklike trustee weet en doen? ■ Wat moet die mede-trustees weet en doen om hul pligte as trustees na te kom? ■ Is daar ’n verskil in die uitvoering van pligte tussen die verskillende trustees? ■ Wie het besluit daar moet onafhanklike trustees wees? ■ Wat is ’n onafhanklike trustee se pligte? Die Meester van die Hooggeregshof het in sy direktief no. 2 van vanjaar (2017) ’n lys kenmerke gegee waaraan só ’n onafhanklike trustee moet voldoen. In die Suid-Afrikaanse reg en ook ingevolge die Wet op die Beheer oor Trustgoedere (Wet…

Sy het gesorg dat daar altyd ’n mooi gesonde haan by haar hoenders is, want soggens voordag moes hy luidkeels die nuwe dag aankondig. Daar was ook gereeld ’n hen op broei om haar getalle aan te vul, want af en toe het daar ’n groukat of pes van ’n muskeljaatkat tussen die hoenders ingevaar en ’n paar vrekgebyt. As daar onverwags gaste opdaag, het haar hoendereiers menigmaal tot haar redding gekom om gou ’n ete aanmekaar te slaan. Sannie, ons buurvrou, het ook haar spannetjie werfhoenders gehad. Naby die huis het ’n paar rooikransbome gestaan waarin hulle snags geslaap het, want haar man, Hakkie, het geweier om vir hulle ’n hok te maak. Hy het nie veel van haar hoenders gedink nie, want dit was vir hom ’n onnodige…

‘N BETER JAAR VIR TABAK IN SA Die huidige tabakseisoen in Suid-Afrika toon ‘n groot verbetering gegewe beter klimaat gemeet aan die vorige seisoen met erge droogtetoestande wat die gehalte van tabak benadeel het. Daar is tans sowat 80 boere wat oondgedroogde tabak verbou met ‘n totale verwagte oonddroogoes van 10,4 miljoen kg vir 2016-’17. Beter gehalte dra by tot die gemiddelde verwagte prys van R51/kg (oondgedroog) vanjaar teenoor R43,30/kg verlede jaar. Ongeveer 100 boere kweek donker, luggedroogde tabak met ‘n totale verwagte oes van 4,05 miljoen kg. Die vorige seisoen se gemiddelde prys was R40,06/kg. Die huidige seisoen se verwagte prys is sowat R44/kg vir donker, luggedroogde tabak. Daar is sowat 80 ontwikkelende boere wat songedroogde tabak met die hulp en ondersteuning van die sektor en ander instansies verbou.…

GAUTENG CARLETONVILLE BRONKHORSTFONTEIN (566) 131 ha, aan V. du Preez, van J.C. Bezuidenhout, R1 310 000. ELANDSFONTEIN (561) 72 ha, aan Koedoes Haven, van D.C. Kieser en E.S. Kieser, R600 000. KALBASFONTEIN (365) 23 ha, aan GFI Joint Venture Holdings (Edms.) Bpk. en Gold Fields Operations Bpk., van P.W. Rheeder, R900 000. NIGEL DRIEFONTEIN (87) 22 ha, aan Ekurhuleni metropolitaanse munisipaliteit, van Living Africa Dev (Edms.) Bpk., R12 100 000.IR (406) 147 ha, aan Rustpoort 1906-trust, van S.P. Nienaber, R4 600 000. STEENKOOLSPRUIT (302) 197 ha, aan Somphalali Sibuyela Ekhaya-gemeenskapseiendomsvereniging, van J.J.M. Victor, R6 350 000. WILGEFONTEIN (644) 380 ha, aan LN Trope, van H.J. Bruwer, R3 300 000. WITPOORTJE (117) 206 ha, aan Outbreak Belegging 8, van Corkind (Edms.) Bpk., R2 000 000. PRETORIA PAARDEFONTEIN (282) 285 ha, aan…

HUGENOOT RAS VOER BOTOON OP BULVEILING Telers van die Hugenootras is hoogs tevrede dat hul klein ras wél sy man in die beesbedryf kan staan. Me. Franci-Marie van Heerden van die Witrots-Hugenote op die plaas Kliprivier, Alma, sê dié beeste het die botoon gevoer op die onlangse bulveiling op Ermelo waartydens 320 diere van alle beesrasse onder die hamer gekom het. ’n Lot van agt bulle van mnr. Fanus de Bruyn van die Anbru-Hugenote by Gravelotte het die hoogste gemiddelde prys van R56 000 stuk behaal. Op Hugenoot SA se veiling in April wat deur Vleissentraal op Bela-Bela aangebied is, het dragtige koeie sowat R15 000 stuk behaal en ou koeie met kalwers sowat R14 000 stuk. Van Heerden sê die genootskap het noodgedwonge die toegewing gemaak om ou diere…