Indholdsfortegnelse for 15-Sep-17 i Landbouweekblad

DIE Belastingombudsman se bevinding verlede week dat die Suid-Afrikaanse Inkomstediens onregmatig sloer met belastingterugbetalings sal nie noodwendig die situasie verbeter nie, meen belastingkenners met wie Money web gepraat het. Me. Chérie Carstens-Petersen van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Belastingpraktisyns sê die SAID se verweer, dat vertragings gebeur weens pogings om bedrog te voorkom, hou nie water nie. “Die SAID moet besef hy kan nie alle belastingbetalers oor dieselfde kam skeer nie. Dis maklik om te sê die vertragings en uitgebreide prosesse is te wyte aan pogings om bedrog te voorkom, maar intussen ly die wetsgehoorsame belastingbetalers dermate dat hulle besighede moet sluit. Die stelsels moet meer vaartbelyn en doeltreffender wees met die vermoë om bedrog uit te wys.” Me. Patricia Williams, vennoot by Bowmans, sê die SAID het aan die ombud…

HOE TAKEL ONS MOEDELOOSHEID? ’n Departement van Landbou wat steeds presteer te midde van droogtetoestande en korrupsie, verdien ’n groot pluimpie. Dit kan ook gesê word van ’n land wat rommelstatus beleef. Dink net waar sou ons gestaan het as alle mense in Suid-Afrika eerlik was. Terwyl ek so na ’n foto van Omri van Zyl (uitvoerende direkteur van Agri SA) kyk, kom die gedagte by my op dat hy erg besorg lyk. Omri, jy mag maar so lyk, ek ervaar ook jou besorgdheid. Ek neem so ’n magteloosheid by ons boere waar. Dit is nie die droogte wat ons so laat voel nie. Ons ken droogtes. Ons is gebou vir droogtes. Droogtes het ons nie in die verlede ondergekry nie. Die rede vir ons magteloosheid is die Regering. Wil…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. As dit die wenbrief is, ontvang jy R150 met die komplimente van BKB. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na: 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@ landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik. Vandeesweek se wenbrief is deur HANTIE VON WIELLIGH geskryf. KRY LANDBOUWEEKBLAD NOG VROEËR As jy digitaal ingeteken is op Landbouweekblad , kan jy nou al Vrydae toegang kry tot die inhoud. Om in te teken teen net R14,70 per uitgawe, stuur ’n e-pos na support@mysubs.co.za  of skakel 0861 697 827.…

’n Grondeienaar wat eiendom aan die Regering wil verkoop, of iemand wie se eiendom vir grondhervorming geïdentifiseer is, mag van ’n private waardeerder gebruik maak om in die prysonderhandelings te help. Die Regering sal egter die grondwaardeerdergeneraal gebruik en sal nie in ’n posisie wees om meer vir die grond aan te bied as die maksimum waarde wat die grondwaardeerder-generaal vasgestel het nie. Indien onderhandelinge op ’n dooie punt uitloop, kan die onteieningswetgewing gebruik word wat die staat toelaat om die eiendom te beset en ’n deel van die prys, soos deur die grondwaardeerder-generaal bepaal te betaal. Daarna sal ’n hofproses versoek word om te bepaal of die prys regverdig is.…

SUID -AFRIK A se naasgrootste hoenderprodusent, RCL Foods, het sy produksie van kitsbevrore hoenderstukke (IQF) oor die afgelope paar jaar van 700 ton/dag tot 100 ton/dag verminder. Die maatskappy, wie se handelsmerke Rainbow, Selati en Yum Yum insluit, wil uiteindelik so ver moontlik uit die kommoditeitsmark vir hoender in die kleinhandel tree en hom toespits op hoender vir kitskosrestaurante, sê mnr. Rob Field, finansiële direkteur. In die maatskappy se boekjaar tot einde Junie het moeilike handelstoestande hom juis oortuig hoe belangrik ’n meer gebalanseerde portfolio is, met groter klem op waardetoegevoegde kategorieë en minder blootstelling aan kommoditeitsprodukreekse. In die 12 maande was RCL se genormaliseerde wesensverdienste R593,1 miljoen (as sekere eenmalige gebeure uitgesluit word) wat 7,7% hoër is as die vorige boekjaar, terwyl sy inkomste nagenoeg R25 miljard gebly het.…

‘Of wil ons dit oorlaat aan politici en mense wat geen kennis van boerdery het nie?' DIE georganiseerde landbou kán ’n invloed hê op die nadelige gebeure in Suid-Afrika wat almal se lewe raak, mits die bul by die horings gepak word. “Ons moet op grondvlak begin woeker,” sê mnr. Pierre Vercueil, herkose voorsitter van Agri Noordwes. Hy het op die organisasie se jaarkongres in Lichtenburg gesê dit sal met risiko’s gepaardgaan en eenheid en groter deelname sal nodig wees. Hy meen die afgelope jaar is deur verskeie probleme gekenmerk, soos konflik, swak dienslewering, verdelende politieke retoriek, korrupsie, werkloosheid en plaasmoorde. Politieke retoriek, soos dat boere grond gesteel het, is besig om handuit te ruk. “Dit is onaanvaarbaar. As ons die grond gesteel het, kan ons sekerlik voor die hof…

HOEWEL die aanwyser vir sybokhaar ondanks die verstewiging van die rand op die jongste veiling met 1,7% tot R191,44/kg gestyg het, het die prys van kleinbokkiehaar gesukkel en met 3% op CMW se veiling teruggesak. Die maatskappy sê in sy verslag hy is teleurgesteld met die swak vertoning, aangesien boere baie moeite doen om klein bokkies groot te maak, terwyl hulle met ’n erge droogte worstel. Die beste prys van die dag was R315,20/kg vir ’n baal winter-kleinbokkiehaar van mnr. Louwtjie de Wet van Rietbron. Die prys van sterk grootbokhaar het sy spiere gebult en met 3,7% tot R191,19/kg gestyg. Altesaam 96,55% van die aanbod van 144 821 kg is verkoop, wat die markomset op meer as R26,76 miljoen te staan gebring het. Die volgende veiling word op 26 September…

REGSTELLINGS aan die omstrede wetsontwerp op onteiening, wat pres. Jacob Zuma vroeër vanjaar weens onvoldoende open-bare deelname na die Parlement teruggestuur het, sal waarskynlik eers in die eerste twee kwartale van aanstaande jaar geskied. Verskeie prosedurele kwessies is uitgewys in petisies wat Zuma verlede jaar teen die wet in sy huidige vorm ontvang het. Sommige prosesse wat by die Nasionale Raad van Provinsies (NRP) en by van die provinsiale wetgewers gevolg is, was nie in ooreenstemming met die Grondwet nie en die NRP het nie genoeg met die publiek gekonsulteer voor die wetsontwerp goedgekeur is nie. Mnr. Freddie Adams, voorsitter van die Parlement se portefeuljekomitee vir openbare werke, het aangedui dat die komitee die Huisvoorsitter van die Parlement sal versoek dat die wetsontwerp na die begin van die eerste twee…

KORTOM ■ Finansiële instellings bly boerderye finansier weens die sikliese aard daarvan – ná moeilike tye kan boere in goeie tye skuld terugbetaal. ■ Mediumgroot en kleiner boerderye sukkel om met groot boerderye – en skaalekonomie – mee te ding. ■ Herevalueer jou boerdery voortdurend: Kyk na uitbreidings, uitgawes, bates en voorraad. Die meeste landboubesighede funksioneer met ’n mate van finansiële spanning wat wissel namate die jare verander. Tans beleef Suid-Afrika se boere weer so ’n taai tydperk. Boere in die winterreëngebied ervaar finansiële spanning weens watertekorte, wat later ’n kleiner inkomste gaan veroorsaak. Boere in die somerreëngebied probeer weer drie tot vier jaar se droogteverliese bestuur. Dié boere probeer finansiers oortuig dit is onmoontlik om in een of twee “normale” jare drie tot vier jaar se droogteverliese terug te…

KORTOM ■ ’n Proefplaas in die Amerikaanse Midde-Weste, wat koste moes besnoei om te oorleef, is aangenaam verras deur onverwagse byvoordele toe hy grondbewerking finaal laat vaar het. ■ Hierdie byvoordele sluit in minder chemiese bestryding en hoër opbrengste. ■ Die lesse wat die afgelope amper drie dekades daar geleer is, is ’n getuigskrif dat die winsgewendheid van hedendaagse saaiboerdery met biologiese praktyke pleks van meer en duurder kunsmis en chemiese middels verseker kan word. Die kopskuif vanaf konvensionele verbouing na herlewingslandbou verg ’n verandering in benadering soortgelyk aan ’n “breinoorplanting”. Só sê dr. Dwayne Beck, veteraan-spesialis in herlewingslandbou, oor die gedaanteverwisseling wat ’n boer moet ondergaan om dié skuif te maak. Hy weet waarvan hy praat, want sedert hy die bestuur van die proefplaas Dakota Lakes naby Pierre in…

LUSERNAANPLANTING IN KOUE STREKE Ek wil intensief met lusern begin boer. My ligging is Hobhouse-Ladybrand aan die Caledonrivier in die Vrystaat. Ek wil vloedbesproeiing toepas omdat al die infrastruktuur reeds gevestig en beskikbaar is. Hoeveel water en kunsmis is nodig en watter kultivars kan ons oorweeg? Lusern word in dié dormansieklasse verdeel: ■ Dormansieklas 3 (dormant in die winter). Hierdie klas is nie aktief in die winter nie en kan kwaai koue verdra. ■ Dormansieklas 4-6 (semi-dormant in die winter). Hierdie klas groei stadig in die winter en kan koue verdra. ■ Dormansieklas 7-8 (aktief in die winter). Dié klas groei in die winter, maar stadig. Die groeiproses hou nie op in die winter nie. ■ Dormansieklas 9-10 (baie aktief in die winter). Dié klas groei aktief in die winter…

Die naam pienkwortel beskryf die sigbaarste simptoom van die siekte. Dit is ’n swamsiekte en kom wêreldwyd voor. Besmette wortels word ligpienk en later donkerder tot wanneer die wortel disintegreer. Blaarpunte begin wit, geel of bruin verkleur. Besmette bolle is gewoonlik klein en van swakker gehalte. Die siekte kan lank in die grond in oesreste en vatbare gewasse oorleef. Die siekte kan deur die grond met werktuie, asook deur water versprei word. Pienkwortel is gewoonlik opvallender in warmer produksie-omgewings, sê mnr. Johan Bestbier, produkspesialis in wortelgewasse by Sakata. “Optimale temperature vir siekte-ontwikkeling is tussen 24°C en 28 °C. Onder 16 °C is die siektedruk laer.” Die siekte kan bestry word met die gebruik van weerstandbiedende kultivars. Langtermyngewasrotasie kan dit ook bekamp. “Gewasrotasie moet tussen vier en ses jaar met kleingrane…

Landbou Boerekos Bros calamariringe met byt Brandrissie-mayo ■ 80 ml goeie brandrissiesous ■ 125 ml mayonnaise ■ 125 ml volroomjogurt of suurroom ■ 5 ml heuning ■ Sout na smaak Calamari ■ 500 g calamariringe, skoongemaak ■ 250 ml karringmelk of suurmelk ■ 250 ml koekmeel ■ 15 ml seesout ■ 10 ml brandrissievlokkies ■ 2 ml rissiepeper ■ 15 ml vars gemaalde swartpeper ■ Olie, vir braai Verwerk al die bestanddele vir die pikantrissie-mayo saam tot glad, bedek en verkoel tot nodig. Laat die calamariringe vir minstens 1 uur teen kamertemperatuur in die karringmelk lê. Meng die koekmeel, sout, brandrissievlokkies, rissiepeper en swartpeper saam en gooi dit in ’n bak. Lig die calamari uit die karringmelk, laat dit afdrup en rol elke stukkie in die gegeurde meel. Verhit genoeg…

‘Sulke tye het my pa ons trots daarop gewys dat nuwerwetse goed nie altyd beter is nie.’ Sy pa het altyd geglo sy kinders moes blootgestel word aan boerderybedrywighede uit sy kinderjare – iets wat besig was om vinnig uit te sterf, skryf ’n Landbouweekblad-leser aan my. Hy verkies egter om nie sy naam te noem nie. “In die 1960’s, ten spyte van die trekker wat hy vir saaiery op ons plaas by Steynsrus gebruik het, het hy ook altyd ’n span werkende osse en twee skotskar-osse gehad. “Om ’n os van die veld af te neem en te leer om in ’n span te trek, is ’n groot taak. Dit was vir ons alledaags om osse in te span en hulle onder die jukke te gebruik. Ons was bekend…

MPO GUATENG MELKBEESDAG LOK ROLSPELERS VAN ORAL Vanjaar se MPO Gauteng-suiweldag by die Belnori-boetiekkaasmakery naby Bapsfontein is deur bok-, skaap- en beesmelkboere van oor die land en selfs van buite Suid-Afrika bygewoon. CARIEN KRUGER het die foto’s geneem.…

Suid-Afrikaanse melkproduksie was vanaf Junie tot Julie vanjaar feitlik dieselfde as in dieselfde tyd verlede jaar. Dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), sê in sy jongste verslag oor markaanduiders in die suiwelbedryf dat produksie op die vroegste eers laat in die lente kan kop optel. Hoewel die melk-tot-voerprysverhouding gunstig is vir groei in produksie, belemmer die algemene kondisie van melkkoeie, hoë ruvoerpryse en die ernstige droogte in die Suid- en Oos-Kaap dit. In Julie vanjaar was die produksie 235 miljoen liter, wat 1,2% minder is as in Julie verlede jaar. Weens vrese by verwerkers en kleinhandelaars dat produksie nie genoeg sou wees om in die winter in die vraag te kan voorsien nie, het invoer in die eerste helfte vanjaar baie gestyg. Coetzee sê in die eerste ses…

GAUTENG CARLETONVILLE BUFFELSHOEK (471) 164 ha, aan M.J. Florence, van J.W.R. Olivier, R3 800 000. ELANDSVLEI (249) 125 ha, aan A&A Fodder Suppliers (Edms.) Bpk., van Elandsvlei Eiendomme, R3 000 000. FRISCHGEWAAGD (562) 250 ha, aan Verwey van der Westhuizen-trust, van L.J. van der Westhuizen, R2 600 000.IQ (711) 284 ha, aan Hamilton Construction (Edms.) Bpk., van Schanhauzen-trust, R7 000 000. KLIPDRIFT (422) 20 ha, aan I. Colyn, van ODJ Lubbe-trust, R605 000. KOESTERSFONTEIN (45) 112 ha, aan M.M.E. Tlhape, van W.F. Masters, R3 100 000. NIGEL DE HOEK (411) 82 ha, aan De Wet-familietrust, van die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap, R1 350 000. MODDERFONTEIN (410) 437 ha, aan De Wet-familietrust, van die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap, R5 200 000. VARKFONTEIN (25) 64 ha, aan J.J. Opperman, van Dartingo Trading 89 (Edms.)…

BOEREDAE 14 SEPTEMBER: Swartlandse Kleingraanontwikkelingsgroep se boeredag en proewe-besigtiging. Langgewens-navorsingsplaas, Moorreesburg. E-pos: gertc@elsenburg.com 20-21 OKTOBER: Hamlet-kunsen-kultuurfees en Agridag. Prince Alfred Hamlet. Nica du Toit. E-pos: marketing@hkkf.co.za 25 NOVEMBER: Vaalwaterboeredag. Bergfietswedren, kindervermaak, skietkompetisie, vee- en eiendomsveiling, kaas-enwynproe, eetkompetisie, kosstalletjies, boeresport, biertent, vlugbal en meer. Eiendomsveiling en vermaak: Natalie du Toit, sel 083 591 0597. Veeveiling en kos: Annie Vermaak, sel 060 974 7482. EKSPO’S EN ANDER 13-16 SEPTEMBER: Agri Mega-week en nasionale Fynbos-ekspo. Megapark, Bredasdorp. Webwerf: www.mega-events.co.za 12-14 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2017: Die Groot Plaasproe — van bok tot bier. Sandringham, Stellenbosch. E-pos: admin@agriexpo.co.za; webwerf: www.live stock.org.za; tel. 021 975 4440. 28 OKTOBER: Kelrn-bergfiets Classic, Barkly-Wes. Ook die Koeistal-Kersmark. Navrae: Kenne de Kock, e-pos: kenne@kelrn.net; sel 082 440 0600; Koos Badenhorst, e-pos: koos@kelrn.net; sel 083 451 1003. KONFERENSIES 19-21 SEPTEMBER: Suid-Afrikaanse…

33,6% Die bruto binnelandse produk vir landbou, bosbou en visserye het in die tweede kwartaal vanjaar met 33,6% gegroei en daarmee saam 0,7 van ’n persentasiepunt bygedra tot die land se algehele groeikoers van 2,5% in die tweede kwartaal. Finansies, eiendom en sakedienste het met 2,5% gegroei en 0,5 persentasiepunt tot die algehele BBP-groei bygedra, en algemene staatsdienste het met 0,6% gedaal. Lees meer op bl. 17. — StatsSA $13 miljard ’n Nuwe vooruitskatting raam dat die mark vir sojaproteïen-bestanddele teen 2022 nagenoeg $12,84 miljard werd sal wees, teenoor nagenoeg $9,07 miljard vanjaar. Dit sluit verwerkte produkte, soos sojaproteïen-konsentraat, melk- en vleisvervangingsprodukte, babakos en dierevoer, in. Redes vir die toename is die feit dat soja ’n goedkoper bron van proteïen is en meer verbruikers alternatiewe soek vir dierproteïen. — MarketsAndMarkets…

‘Die enigste mense wat sinvolle grondhervorming kan laat gebeur, is kommersiële boere self.’ MNR. PIERRE VERCUEIL, voorsitter van Agri Noordwes, oor die beste benadering tot landboutransformasie. Bl. 19 ‘Ons het nog nie ’n gelyke speelveld nie, maar daar is vordering om die bedryf te beskerm.’ MNR. ROB FIELD, finansiële direkteur van RCL Foods oor die maatskappy se verminderde produksie van kitsbevrore hoenderstukke en goedkoop invoer. Bl. 17 ‘Die boere doen goed, maar hulle voel dit nie aan die sak nie.’ MNR. MIKE SCHÜSSLER, ekonoom, oor die landbou se bydrae om Suid-Afrika uit ’n resessie te help. Bl. 16 ‘Al wat nodig is, is vir mense om aangetaste skape uit Mosambiek in KwaZulu-Natal in te smokkel.’ PROF. DARELL ABERNETHY van die fakulteit veeartsenykunde aan die Universiteit van Pretoria oor die gevaar…

ROTTE VREET KALAHARI SE WEIVELD OP Kolonies fluitrotte bedreig weiveld in groot dele van die Kalahari. Dié knaagdiere kom op sommige plekke in tot 40% van weiveld voor. Mnr. Deon Hoon, voorsitter van Agri Kuruman, sê die plaag kom van Hotazel tot teen die Botswanagrens, asook in die omgewing van Van Zylsrus, voor. TIERFONTEIN skryf: Manne wat nagjag doen vir roofdierbekamping moet probeer om nie die draaijakkalse (Kaapse vos) te skiet nie. As ’n reël vang hulle nie lammers nie, maar hulle vreet baie rotte. ANDRÉ LEMMER skryf: Rotte, rotte en rotte. Daar was in 1964-’65 ook ’n muisplaag in die Wes-Transvaal. Trekkers en bakkies is gebruik om uitlaatgas met pype in rotgate in te blaas. Kraaie het vinnig gesien hier is kos. As daai rotte uitkom, bedwelmd van die…

MNR. STEFAN ERASMUS , Oos-Kaapse Jongboer van die Jaar van die plaas Beskuitfontein by Middelburg, het ’n moderne lamskuur laat oprig. Dit vergemaklik bestuur tydens die vier lamtye per jaar op die plaas en het die vrektesyfers beduidend laat daal. Lees die artikel op bl. 34. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en Yolandi is drie jaar gelede getroud. Sy is ’n plantkundige en herstel-ekoloog. Ons het mekaar ontmoet toe sy ’n praatjie oor reënvaldata aangebied het. Ek het ná die tyd my plaas se data vir haar aangebied. My ouers, Pieter en Aletta, woon hoofsaaklik op Jeffreysbaai, maar sit nog gereeld hand by met die boerdery. Ek het ook drie sussies. WATTER BOEK SAL JOU ALTYD BYBLY? Outliers deur Malcolm Gladwell. Dit maak nie net statistieke interessant nie, dit…

ONSEKERHEID oor die tarief op ingevoerde koring is nie beeindig toe die herberekende en heersende tarief van R947,20/t op 23 Junie in die Staatskoerant aangekondig is nie. As gevolg van wisselinge in wêreldpryse het laer tariewe van R379,34/t op 11 Julie en R752,35/t op 8 Augustus ingeskop. Nie een van dié tariewe is in die Staatskoerant afgekondig nie. Mnr. Neels Welman, hoofbestuurder van Wes-Kaap Graanprodusente, sê koringboere weet nie of die Regering éérs die laer tariewe gaan afkondig voordat hulle die tarief van sowat R920/t, wat op 7 September sou inskop, afkondig nie. As die R379,34/t-tarief afgekondig word, gaan die Desemberkontrak wat teen druktyd rondom R3 980/t was, onder druk kom, sê Welman. “As die meer onlangse tariewe afgekondig word, is dit beter vir die boere. Die onsekerheid kos ons…

DIE Suid-Afrikaanse ekonomie is uit sy tegniese resessie en die landbou was die grootste bydraer tot die 2,5% groei in die bruto binnelandse produk (BBP) vir die twee-de kwartaal met ’n bydrae van 0,7 van ’n persentasiepunt. Mnr. Pali Lehohla, statistikus-generaal, het tydens die bekendmaking van die BBP-syfers verlede week die landbou se groei van 33,6% beskryf as iets “wat deur die dak geskiet het”. In die eerste kwartaal het die landbou met 22,2% gegroei. Die mynbou het in die tweede kwartaal met 3,9% gegroei. Die ekonomie se groei volg op twee kwartale van inkrimpings. Met die landbou se hupstoot tot dusver vanjaar toon die ekonomie nou op ’n jaargrondslag groei van 1,1% en vir die afgelope ses maande ook 1,1%. Mnr. Mike Schüssler, ekonoom en direkteur van Economist.co.za, sê…

Agri Limpopo wil ’n landbou-agentskap op die been bring wat vennootskapsgedrewe bemagtigingsprojekte sal kan implementeer. Daarvoor het die organisasie se lede sy bestuur ’n mandaat gegee om by die georganiseerde landbou en in die landbou-waardeketting by landboubesighede en finansiers vennote vir dié agentskap te gaan soek. “Daar moet iets buitengewoons gedoen word om ons uit die situasie te bestuur waarin ons ons vandag bevind,” het dr. Theo de Jager, voorsitter va Agri Limpopo se transformasiekomitee, gesê. “Dis maklik om te sê elkeen van ons moet sy moue oprol en die verskil maak wat ons wil sien, maar elkeen van ons het nog boonop ’n boerdery wat hy of sy moet bestuur.” De Jager sê die idee is dat ’n landbou-ontwikkelingsagentskap boere se hande sterk sal maak en die las van…

DIE Suid-Afrikaanse landbou sal sy benadering tot potensiële siektes by gewasse én vee heeltemal moet verander. Dít was die boodskap van prof. Darell Abernethy, dekaan van die fakulteit veeartsenykunde aan die Universiteit van Pretoria, op Croplife en die Suid-Afrikaanse Dieregesondheidsforum se kongres in Johannesburg. Hy het veral verwys na runderpes by kleinvee (peste des petits ruminants of P P R) en aansteeklike bees-pleuropneumonie (CBPP), wat nog nie in Suid-Afrika aangemeld is nie, maar wel in Afrika voorkom. P P R is hoogs aansteeklik en kan tot 100% vrektes onder aangetaste vee lei. Dit is aanvanklik in die Ivoorkus aangemeld en het al reg oor Afrika en Asië versprei. “Ons is een land weg daarvan om die siekte op ons grense te hê. Al wat nodig is, is vir mense om…

Owerhede in die Wes-Kaap skarrel om die impak van hoogs aansteeklike voëlgriep te voorkom. Tot op hede is reeds meer as 200 000 hoenders in die provinsie weens die virus van kant gemaak. Elf gevalle van voëlgriep is reeds bevestig op hoender- en volstruisplase in Kaapstad, Worcester, Caledon, Swellendam, Heidelberg en Oudtshoorn. In nog ses gevalle het wilde voëls daarvan omgekom. Mnr. Alan Winde, Wes-Kaapse minister van ekonomiese geleenthede, sê die uitwerking daarvan op die provinsie se ekonomie is ’n groot bekommernis. “Op slegs een plaas is daar 96 werksgeleenthede in gedrang. Twee groot hoenderplase het aangedui hulle oorweeg om hul deure te sluit.” ONDERSOEK ’n Ondersoek dwarsoor die provinsie is tans onderweg om seker te maak die virus word so vroeg moontlik opgespoor. Alle hoender- en volstruisboerderye word aangemoedig…

Die wêreldekonomie behoort na verwagting vanjaar vanaf 3,2% bestendig tot 3,4% in 2022 teen konstante pryse te groei. Konstante pryse verteenwoordig net die toename in produksie en nie die toename in pryse nie. Die wêreldbevolking kan in dieselfde tyd vanaf 7,404 miljard mense tot 7,845 miljard mense toeneem. Dit beteken produksie gaan oor die volgende vyf jaar met 0,2 persentasiepunt toeneem teenoor die bevolking wat met 5,95% groei. Ekonomiese groei teen 3,4% is dus onvoldoende om ’n groeiende wêreldbevolking te kan onderhou. EKONOMIESE GROEI In Suid-Afrika word verwag dat die ekonomie (bruto binnelandse produk) gemiddeld vanaf 0,8% vanjaar tot 2,2% in 2022 kan toeneem. Oor dié tydperk is dit ’n toename van 1,4 persentasiepunt. Die Suid-Afrikaanse bevolking gaan na verwagting vanaf die huidige 56,8 miljoen mense toeneem tot 61,6 miljoen…

WIE IS JOU MENTOR? Beslis my pa, Pieter. Ek het ’n paar ander ook, soos mnr. Willem Theron, een van die stigterslede van PSG, by wie ek baie geleer het oor besluitneming. Mnr. Gilly Scheepers, megaboer en hoof van OVK se direksie, het vir my die plan gegee vir die lamskuur wat ek opgerig het. Hy en sy vrou, Rene, het baie tyd afgestaan om my en Yolandi oor boerderybestuur te leer. Willem en Gilly, asook my buurman, mnr. John Moore, het vreeslik baie vir my beteken, maar my pa se bydrae was 90%. Ek betrek hom steeds by besluitneming, want dit sal stupid wees om nie sy kundigheid te gebruik nie. IS JY LIEF VIR NUWE TEGNOLOGIE? Ja, jy moet besef niks in hierdie wêreld is nuut nie. Jy…

Savtek, die organisasie wat hom beywer vir die bewaring van Suid-Afrika se meganiese landbou-erfenis, se nasionale skou word van 22 tot 25 September op Klerksdorp in Noordwes gehou. Op dié tweejaarlikse gebeurtenis word die beste gerestoureerde veteraantrekkers, -enjins en landboutoerusting uitgestal en beoordeel. Veel meer as trekkers en enjins word landwyd deur lede van die SA Federasie van Veteraantrekker-en-enjinklubs versamel, gerestoureer en op skoue vertoon en gedemonstreer. Klerksdorp is in die mieliewêreld en besoekers sal vanjaar kan sien hoe mielies met stokou masjiene gedors, afgemaak en gemaal word. Mnr. Jaco Gouws, voorsitter van die Noordwes-klub, sê besoekers kan verseker wees van ’n kleur-en-klankskouspel soos min. Ook die reuk van die uitlaatgasse van paraffientrekkers sal ’n besoek ’n nostalgiese ervaring maak. Die Noordwes-klub, wat vanjaar die skou met die samewerking van…

Allesbeste wil met vrugte boer, nie met hout nie. Elke tak aan die avokadoboom moet dus vrugte dra, sê dr. André Ernst, besturende direkteur van die familieonderneming en avokadoboerdery Allesbeste Boerdery. “Jy moet ’n plant hê wat sy energie reg gebruik, dus vir blomvorming. In die geval van houtontwikkeling, met ander woorde takke sonder vrugte, gebruik bome ook energie, maar nie om vrugte te ontwikkel nie. “As jy egter takontwikkeling met die regte snoeimetodes be-perk, het die boom meer energie vir die ontwikkeling en produksie van vrugte. En dít is wat ons wil hê.” Weens apikale oorheersing ontwikkel sekere dele van die boom en takke nie. Apikale oorheersing is die verskynsel waarvolgens die hoof-, sentrale stam van die plant oorheersend is – dit groei sterker as takke. Op ’n tak…

Die herfskommandowurmplaag het behoorlik opslae in die media gemaak. Elke wurm wat teëgekom word, word nou in boerderykringe onder verdenking geplaas en insekkundiges word oorval met oproepe van bekommerde boere. Die herfskommandowurm (Spodoptera frugiperda) kom oorspronklik uit die Amerikas. Dit is die derde immigrantgogga wat binne die bestek van ’n paar jaar ernstige kommer in die Suid-Afrikaanse landbou veroorsaak. Die verskyning van ’n motspesie, Tuta absoluta, laat groenteboere sedert 2016 ongemaklik kriewel, en in 2013 het die vrugtevlieg B actrocera invadens amok gesaai. Nagmerrievliegies, die Amerikaanse blaarmyner (Lir iomyza trifolii) en die ertjieblaarmyner (L. huidobrensis) het groenteboere reeds vroeër ook in ’n koue sweet laat uitslaan. Al dié immigrante het hulle stewig op eie bodem ingewurm en is vandag van die ergste probleme vir Suid-Afrikaanse boere. Met sekere uitsonderings het…

’nInternasionale olyfoliekenner het Suid-Afrikaanse olyfolieprodusente aangeraai om eers die voordele tuis te benut voor hulle té haastig raak om hul visier na uitvoermarkte te verskuif. Baie uitvoermarkte is nie eens bewus van Suid-Afrika se status as produsent van goeie olyfolie nie. Boonop beskou hulle Italiaanse olies as die beste wat daar is, sê me. Sue Langstaff, ’n sensoriese wetenskaplike wat vanjaar die proepaneel vir die SA Olive-kompetisie gelei het. Sy het tydens die beoordelingsproses vir die eerste keer doelbewus Suid-Afrikaanse olyfolie geproe. Haar enigste vorige ervaring was toe sy help beoordeel het aan die internasionale olyfoliekompetisie in Los Angeles, Amerika, vir olies uit die Suidelike Halfrond. Dit was egter ook ’n blinde proe. Hoewel Suid-Afrikaanse olyfolie dus vir haar ’n nuutjie was, was Sue, wat in die Napavallei in Kalifornië,…

As jy wonder wat op aarde ’n e-fiets is, dit is ’n pad- of bergfiets wat met die hulp van ’n battery ekstra krag deur die ratte stoot om dit makliker te maak om te trap. Destyds het die pioniers van dié fietse bloot ’n battery aan die fietsraam vasgemaak. Dit was taamlik onstabiel en ook nie stof- en waterdig nie. Deesdae is daar vervaardigers wat e-bergfietse van koolstof maak met ’n ten volle ingeboude en geïntegreerde battery wat stof en water uithou en nooit uit die fiets hoef te kom nie, nie eens as dit herlaai word nie. Die battery is agter die trap-arm in die raam ingebou. Dit is nou sodat die q-faktor (die afstand tussen die pedale) nie beïnvloed word nie. Vir alle praktiese doeleindes voel dit…

Turksvyolie bevat hoë vlakke van onversadigde vetsure en vita-mien A. Só sê dr. Danie van Tonder, Vrystaatse turksvyboer wat die pitte van die vrug laat pars en die olie aan buitelandse kliënte verkoop. Een ton vrugte lewer gewoonlik 25 kg pitte, wat sowat 1 liter olie lewer. “Die vrugte word ontpit en dan gedroog voordat dit gepars word. Pitte kan opgeberg word nadat dit gedroog is en ’n mens kan dus op aanvraag pars.” Van Tonder sê die pitte word by mnr. M.G. Ingram se onderneming Caledon Oils op Wepener gepars. “Dit is ’n koueparsproses wat aan internasionale standaarde vir koueparsprosesse moet voldoen.” Van Tonder sê hy voer al die olie uit wat hy lewer. Volgens hom is dit ’n groeiende mark. “ My kliente is van oor die hele…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vanaf Julie verlede jaar tot Junie vanjaar vir grond wat groter as 10 ha is. In dié tyd is 326 ooreenkomste in 34 distrikte gesluit, wat 196 392 ha teen R1,935 miljard behels het. By 47% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem – ’n duidelike weerspieëling van die invloed van die moeilike landboutoestande in dié provinsie. Uit die totale ooreenkomste was 48 transaksies van kleur, 14,7% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (41), regeringsaankope van landbougrond (3) en grond verkry vir munisipale gebiede (7). In dié transaksies is 21 704 ha, oftewel 11,1%, ter sprake teen R285 miljoen. Uit die totaal was 79 (24%) transaksies vir grond kleiner as 50 ha,…

WATVAN‘DANKIE’? Amerikaners mag maar. Wanneer hulle iets aanpak, doen hulle dit deeglik, al gaan hulle soms ’n bietjie oorboord. Vat maar hul plaasbakkies. Op die parkeerterrein van die Farm Progress Show — Amerika se Nampo-Oesdag — staan Dodge Ram, GMC en Ford se robuuste bakkies in indrukwekkende rye. Vir die Suid-Afrikaanse boere wat onlangs saam met Monsanto deur Amerika getoer het, was dit moeilik om te aanvaar dat dié mooi rygoed nooit Suid-Afrika se grondpaaie sal mak maak nie. Toe Suid-Afrika vandeesweek amptelik uit die resessie gekom het, maar weliswaar met sakevertroue wat laas tydens oudpres. P.W. Botha se Rubicon-toespraak so laag was, was my kop steeds op sy Amerikaanse spoortjie. Ek dink toe aan iets wat die Amerikaanse oorlogkorrespondent Sebastian Junger op ’n kol geskryf het oor die vervreemding…

BROKKIES ■ Hoewel die Uysbees, ook bekend as die swart Afrikaner, nie ’n erkende ras is nie, kan dit ingevolge die Veeverbeteringswet amptelik as ras erken word indien aan die nodige vereistes voldoen word. ■ Van 31 Mei 1910 tot 31 Maart 1939 het die staat meer as 17 miljoen morg (14,5 miljoen ha) grond aangekoop en aan nedersetters toegeken. Die waarde van die grond is vroeër op £16 miljoen bereken. ■ Anders as wat in ander landbouproewe in die Unie bevind is, toon proewe by die landbouproefstasie Frankenwald, naby Johannesburg, dat die voedingswaarde van gras wel deur bemesting verhoog kan word. Op Frankenwald is ’n stuk natuurlike veld bemes met ’n mengsel van 280 lb (127 kg) ammoniumsulfaat, 190 lb (86 kg) super-rotsfosfaat en 40 lb (18 kg) muriaat…

DIE Kommissie vir die Herstel van Grondregte wag tans op mnr. Gugile Nkwinti, die Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, om versoeke toe te staan dat ’n aantal plase in Mpumalanga en Limpopo onteien word. Dit kom nadat die eienaars van dié grond geweier het om die waardeerder-generaal se waardasie daarvan te aanvaar. Mnr. Christopher Gavor, die waardeerder-generaal, is in 2015 aangestel om “billike en regverdige” vergoeding te bepaal vir grond wat vir onteiening geoormerk is, asook grond wat vir grondhervorming geïdentifiseer is. Me. Nomfundo Gobodo, die hoof-grondeisekommissaris, het reeds sewe versoeke om plase te laat onteien aan Nkwinti gestuur vir grond wat Gavor gewaardeer het en waar die eienaars weier om die prys te aanvaar. Landbouweekblad verneem daar is gevalle waar grondeienaars tot tien keer meer as die waardeerder-generaal…

DIE landbou-sakekamer Agbiz en die Nywerheidsontwikkelingskorporasie se sakevertroue-indeks was in die derde kwartaal effens laer as in die tweede kwartaal, maar nogtans bly dié sektor se uitkyk positief. Die indeks was aan die einde van Augustus twee indekspunte laer, op 54 punte. ’n Punt bó 50 dui nog op groei. “’n Aantal landboubesighede is bekommerd oor die voortslepende droogte in die Wes- en Oos-Kaap en die invloed wat dit op oeste en sake sal hê,” sê mnr. Wandile Sihlobo, landbouekonoom by Agbiz. Hy meen hierdie ongunstige weersomstandighede en die laer wêreldvraag na uitvoermielies is die hoofoorsake vir die afname in sakevertroue. Van die tien subindekse is uitvoervolumes, markaandeel van die besigheid en netto operasionele inkomste ván die indekse wat gedaal het. Al drie hou verband met die laer vraag na…

Landbou-organisasies moet beslis met die Regering bly onderhandel oor grondhervorming, sê regter Anthonie Gildenhuys, afgetrede regter en kenner op die gebied van onteienings-, waardasie- en waterreg. Hy het op Agri Noordwes se jaarkongres op Lichtenburg oor eiendomsregsekerheid gepraat en gereageer op ’n vraag oor uitsprake dat Agri SA nie met die Regering daaroor behoort te onderhandel nie. “ ’n Redelike deel van die regerende party stem saam met die gevare wat ons in die gesig staar. ’n Mens moet jouself en jou standpunt deur onderhandelinge aanvaarbaar maak vir ander.” Hy het die landbou aangemoedig om deel te wees van komitees wat na nuwe wette kyk en daar bydraes te lewer. “My indruk is dat Agri SA dit baie goed doen.” Volgens Gildenhuys behoort die groot vraag nie nou oor “volle…

 MET Suid-Afrika se groot surplus mielies kan katoen in die nuwe somerplanttyd sy status as die Suid-Afrikaanse landbou se wit goud herwin. ’n Drastiese oplewing in die bedryf word voorsien. ‘Boere besef jy kan nie mielies teen R1 800 per ton winsgewend verbou nie.’ “Die katoenbedryf is weer op ’n pad van voorspoed. As alles goed verloop, kan ons die oes in die komende produksiejaar verdubbel tot 160 000 bale vesel,” sê mnr. Hennie Bruwer, hoofbestuurder van Katoen SA. Die agtste produksieskatting vir 2016-’17 dui reeds op ’n oes van 83 292 bale katoen, wat ’n styging van 65% teenoor die vorige produksiejaar beteken. Bruwer sê in baie gebiede in Noordwes en ander provinsies waar katoen tradisioneel verbou is, is daar ’n oplewing. “By Pongola, waar daar jare lank nie…

BKB troef droogte Te midde van ’n moeilike jaar, veral ’n ernstige droogte in verskeie gebiede, het die BKB-groep steeds stewige finansiële resultate gelewer. Die waarde van sake gedoen vir die pas afgelope boekjaar het met 14% tot R9,92 miljard gestyg. BKB se voorbelaste groepwins het met nagenoeg 60% tot R203,49 miljoen gestyg. ’n Dividend van 47 sent per aandeel (voor belasting) word deur BKB se direksie aanbeveel. BKB se aandele verhandel tans teen R10,60 per aandeel. Volgens mnre. Chris Louw en Wolf Edmayr, onderskeidelik BKB se voorsitter en besturende direkteur, is hulle dankbaar vir hierdie prestasie ten spyte van ’n erge droogte in sekere gebiede met gevolglik moeilike produksietoestande die afgelope jaar. Hulle skryf die goeie prestasie toe aan besondere ondersteuning deur kliënte, ’n diverse aanbieding en ’n landwye…

TERW YL talle boere steeds probleme met BTW-terugbetalings en dieselrabatte ervaar, blyk dit asof die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) doelbewus met terugbetalings gesloer het. Regter Bernard Ngoepe, die belastingombudsman, het in ’n ondersoek oor SAID-terugbetalings bevind dat die SAID geverifieerde terugbetalings aan belastingbetalers vertraag het en dat dié probleem sistemies van aard geword het. In ’n verslag oor die ondersoek het Ngoepe geskryf dat die stelsel nie belastingbetalers bevoordeel nie. Mnr. Bart Linde van die boerdery Nic Linde en Seuns by Frankfort is raadop gesukkel met stadige terugbetalings. Linde sê nadat hy die nodige dokumentasie gestuur het, het die SAID outomaties aftrekkings gedoen. Linde het ’n bedrag van etlike duisende rande in April vanjaar met ’n VAT201 elektronies inbetaal. In Junie verlede jaar het Linde weer ’n groot betaling aan die…

Ek wonder hoeveel mense eers behoorlik gaan nadink voor hulle die aanstelling as ’n trustee in ’n vriend of familielid se trust aanvaar. Danksy die buigsaamheid van die struktuur bied ’n trust (kom ons hou by die algemeen bekende familietrust) baie voordele ten opsigte van batebeskerming en voortdurende voorsiening vir geliefdes. Ek is egter bevrees hierdie voordele speel in baie gevalle tweede viool teenoor die belastingspeletjies wat gespeel kan word, juis omdat ’n trust so ’n buigbare instrument is. Dit is binne hierdie raamwerk dat ek die risiko’s vir ’n trustee wil beklemtoon. Hoewel die rol van trustee geskei word van jou as individu, kan jy as individu tog aanspreeklik gehou word vir die besluite wat jy as trustee neem of nie neem nie. Daardie klousule wat ek al in…

Onlangse studies het dit duidelik gemaak dat alle seewier en seewierprodukte nie dieselfde is nie. Seewier wat verskillend verwerk word, kan eindprodukte met biologiese en fisiologiese verskille tot gevolg hê. Seewierekstrakte word té algemeen deur vervaardigers en gebruikers saam gegroeper sonder om die geografiese oorsprong, die seewiersoort en die verwerkingsproses in ag te neem. Gevolglik is alle seewierprodukte nie identies of ewe doeltreffend nie en dit kan nie dieselfde toegedien word nie. Navorsers van die Universiteit Stellenbosch het die verskille tussen Kelpak® en soortgelyke produkte ondersoek. Gebruik jou foon om via die QR-kode die navorsing te lees of tik die skakel http:/ /link.springer.com/article/10.1007/s10811-015-0644-z op jou internetlaaier in. Nuwe, wetenskaplike bewyse is gevind met beter verduidelikings hoe Kelpak® funksioneer in landboutoedienings. Die tradisionele verduideliking was dat seewierprodukte natuurlike planthormone, soos ouksiene…

Met deursettingsvermoë, tegnologie en moderne kultivars het hy en sy vrou, Yoliswa, almal verkeerd bewys toe hulle Cappeny Estates gestig het, sê mnr. Xolani Gumede. Hulle behaal sukses, maar dit is beslis nie aldag maklik nie. Xolani sê hulle moes vasstel hoe ’n kultivar op Balito se klimaat gaan reageer. “Kultivars verskil net soos mense van mekaar verskil. Sommige hou meer van water en ander verkies koeler temperature.” Daar is ook nie ander aarbeiboere in hul omgewing nie. “Ek kan nie na ’n buurplaas toe gaan en raad vra nie. Ek moet my eie weg baan en besluite neem oor watter kultivars ons wil beproef. Ons het eers kultivars gekies wat goed in ander gebiede gevaar het, maar op die ou end het baie van dié kultivars nie goed gevaar…

Alle kortdaguiekultivars vereis ’n optimale dagliglengte van 10-12 uur vir bolontwikkeling. ’n Korter dagliglengte sal lei tot ’n hoë persentasie nie-bolplante met dik nekke. Blootstelling aan ’n langer fotoperiode as nodig, selfs net vir ’n paar dae, sal veroorsaak dat die jong plante voortydig bolle vorm. Dit lei tot kleiner bolle en ’n swakker opbrengs. Dagliglengte is die primêre faktor wat bydra tot bolontwikkeling, maar bolontwikkeling word ook sterk deur temperatuur beïnvloed. Uie het grondtemperature van 15 °C tot 25 °C nodig om behoorlik te ontkiem. Temperature van 18°C tot 22°C is voldoende vir vegetatiewe groei, maar bolvorming sal stadiger wees by laer temperature. Temperature onder 10 °C is nadelig en koueskade sal voorkom, veral as die stikstofinhoud van die grond laag is. PLANTESTAND Die uiteindelike plantestand beinvloed die bolgrootte…

Sonder God het hul stryd ’n onkeerbaare verloorstryd geword. Wat hou ’n mens staande en wat laat jou val? Dié vraag geld mense sowel as volke en nasies. As jy wil verstaan hoe dit werk, sal die geskiedenis jou ’n paar belangrike lesse leer. Die lewe is nie in beton gegiet nie. Daar is baie dinge wat jou gaan opbou of afbreek. Die huis waarin jy grootword, die opvoeding wat jy kry of dalk moet ontbeer, die gemeenskap wat sy eie bydrae lewer – ten goede of kwade . . . Ja, dit alles en nog vele meer. Telkens wanneer ek die interessante geskiedenis van die Here se Bondsvolk lees — die afwisseling van val en opstaan, van wen en verloor — dan begryp ek dat daardie proses nog nooit…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 3%, of $4,05/t (R52,54/t), tot $132,25/t (R1 716/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 8,6%, of $10,46/t (R135,71/t), hoër. Verwagte pryse: Okt. – $133,85/t (R1 737/t), Des. – $139,84/t (R1 814/t), Mrt. – $144,72/t (R1 878/t), Mei – $147,71/t (R1 916/t). PLAASLIK: Die Safexprys van wit mielies het met 0,1%, of R2/t, tot R1 807/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geel mielies het met 1,1%, of R21/t, tot R1 925/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is die prys van wit mielies 56,1%, of R2 313/t, laer, terwyl die prys van geel mielies 40,7%, of R1 322/t, laer is. Verwagte witmieliepryse: Okt. – R1 823/t, Des. – R1 891/t, Mrt. – R1 936/t, Mei – R1 990/t. Verwagte geelmieliepryse: Okt.…

Boere soek al hoe meer perde as dit by trekkers kom. Die nuutste nuusbrief van Agfacts, ‘n organisasie wat met landboustatistieke werk, se syfers oor tweedehandse trekkerverkope wys dat die gemiddelde kraglewering van trekkers wat in Suid-Afrika verkoop is oor die laaste 20 jaar van 71 kW teen einde 1997 tot 120 kW in 2017 gestyg het. Sedert 2000 het die gemiddelde model-le van trekkers wat op plase werk, ook al hoe nuwer geword. Boere koop dus meer gereeld nuwe trekkers en nuwer tweedehandse trekkers. Dit is moeilik om te sê hoekom boere al sterker trekkers verkies, sê mnr. Jim Rankin, besturende direkteur van Agfacts. Hy skryf die neiging om nuwer trekkers te koop, toe aan ‘n skerp toename in die aankope van nuwe trekkers in die 1980’s. In daardie…

SAVM GOEIE WOL- EN VLEISPRYSE STEUN RAMVERKOPE Die heersende gunstige wol- en vleispryse ondersteun die verwagting van die SA Vleismerinotelersgenootskap dat puik ramme op die res van die jaar se ramveilings tot Oktober goeie pryse sal behaal. Mnr. Jan Vosloo, bestuurder van die genootskap, sê die prys van lams- en skaapvleis het heelwat later begin styg en dit het veel stadiger gestyg as die prys van kalfs- en beesvleis. “Die afgelope maand het die slagprys van kleinvee egter vinnig ingehaal vanweë die lae aanbod. Prysstygings van tot 30% is vir lammers behaal,” sê hy. “Soos gewoonlik styg die prys van aanteelvee, veral manlike diere, nie teen dieselfde koers nie.” Volgens Vosloo is 8% meer ramme sedert Januarie op SA Vleismerino-ramveilings verkoop as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Die gemiddelde…