Indholdsfortegnelse for 05-Jan-18 i Landbouweekblad

VUUR EN VLAM Van 6 tot 8 Desember 2017 het mnr. Kobus Smit, direkteur van die Middeltuin-boerdery by Clanwilliam, op drie agtereenvolgende dae temperature van meer as 45 °C gemeet. “Ons is gewoond aan hittegolwe, maar so iets het ons nog nooit beleef nie. Daar is gewoonlik ’n week waartydens die maksimum temperature tussen 36 °C en 41 °C is. Hierdie keer was dit vir ’n week aaneen meer as 40 °C met drie dae agtereenvolgende meer as 45 °C.” Hierdie druiwe, van die plaaslik geteelde kultivar FireStar, het in die hittegolf effe pap geraak, maar het daarna goed herstel. HOU HOENDER VEILIG Suid-Afrikaanse verbruikers moet beskerm word teen die onveilige etikettering van ingevoerde pakke hoendervleis, skryf mnr. Francois Baird, stigter van FairPlay, aan mnr. Ebrahim Mohamed, kommissaris van die…

DIE nasionale minimum loon wat tans deur die Parlement oorweeg word, sal nie maandeliks wees nie, maar uurliks, wat beteken dat die werkers wat meer plooibare ure werk, waarskynlik nie R3 500 per maand sal verdien as hulle minder as 40 uur per week werk nie. Huis- en plaaswerkers is selfs slegter daaraan toe, want plaaswerkers sal R18 per uur verdien en huiswerkers R15 per uur. Sommige sektore het reeds minimum lone, maar die vlak van nie-nakoming daarvan kan tot 50% wees. Daar is geen rede om te glo dat voldoening aan die nasionale minimum loon enigsins anders sal wees nie. Onder die voorgestelde wysigings is dat die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) die loon sal afdwing en nie die Departement van Arbeid nie. Dit sal die proses…

LEIERS MOET LANDBOU SE BEELD LAAT POETS Die “suksesvolle” Swart Maandag-optogte teen plaasmoorde is al weer byna vergete, sonder enige gunstige gevolge. Dit was heel voorspelbaar, want dit was net ’n reaksie op ’n aksie en dus maar net ’n show. Daar was al weer ’n hele paar plaasaanvalle, en “genoeg is genoeg” is al jare lank net woorde. Wat nodig is, is vroegtydige optrede. Dit is immers wat ’n mens van vernuwende boere sou verwag. Dit is ook nie moeilik om uit te werk wat nodig is nie. Baie jare al doen onverantwoordelike politici en baie ander mense moeite om Suid-Afrikaanse boere te beswadder. Doelbewuste optrede is nodig om die swartsmeerveldtog teen te werk. So lank as sewe jaar gelede was daar ’n volbladskrywe in Landbouweekblad waarin voorstelle gemaak…

ONDERNEMINGS met ’n omset van R10 miljoen tot R50 miljoen per jaar en minder as 51% swart aandeelhouding moet kragtens die SEB-kode aan vyf elemente voldoen, waarvolgens hul vlak tussen een en agt vir die sertifikaat bepaal word. Die minimum punte vir vlak agt is 40, teenoor die 30 van die vorige kode. Die vyf elemente wat gemeet word, is eienaarskap, bestuursbeheer, opleiding, ondernemings- en verskaffersontwikkeling, en sosiaal-ekonomiese ontwikkeling. Drie daarvan is as die voorrang-elemente uitgewys: Eienaarskap, opleiding, en ondernemings- en verskaffersontwikkeling. ’n Onderneming moet minstens 40% van die aantal beskikbare punte in eienaarskap behaal, asook in een van die ander twee voorrang-elemente. As ’n onderneming nie die vereiste punte in die voorrang-elemente behaal nie, word sy vlak volgens al vyf elemente bereken, maar hy word daarna een vlak afgegradeer.…

D IT wil voorkom of die seisoene “later” geskuif het die afgelope paar jaar, en boere moet dit tot hul voordeel gebruik, sê mnr. Johan van den Berg, klimatoloog van Santam Landbou. Hy sê Februarie is die maand met die beste kans op reën, veral in die sentrale en westelike dele. “Die risiko van misoeste word kleiner wanneer boere eerder op die normale tot ietwat later as normale tyd plant, want dan val die beste reënmaande (Januarie en Februarie) saam met die kritieke fases in die groeityd van veral mielies.” Dr. Andries Kruger, hoofnavorser vir klimaatdata by die Suid-Afrikaanse Weerdiens, sê onlangse navorsing dui nie op ’n verskuiwing van seisoene nie, “maar wel van geleidelike verhitting oor die afgelope dekades wat nie eweredig oor die seisoene versprei is nie. Daar…

Suksesvolle besighede het doelwitte op langer termyn en volg dit elke jaar na deur die regte stappe te doen – ongeag die politici. Die jaar 2018 kan ’n belangrike draaipunt word in die onlangse Suid-Afrikaanse geskiedenis. Veranderinge in die politieke en ekonomiese bestel en die manier waarop die ANC regeer, is noodwendig op pad. Kan dit vir die landbou moontlik ook die draaipunt van die droogtesiklus van die afgelope paar jaar wees? Dat vanjaar ’n moeilike jaar gaan wees, is nie altemit nie. Om die agteruitgang in die ekonomie om te keer, sal etlike jare duur met nuwe beleid wat mettertyd strukturele veranderinge teweeg sal moet bring. Daar is nie ’n kitsoplossing vir jare lange staatskaping en stelery in die staatsdiens en staatsondernemings nie. Mense sal op groot skaal vervang…

Moenie probeer bespaar op plastiek wanneer jy rondebaalkuilvoer maak nie. Dít is die bevinding van prof. Robin Meeske en sy span op die Outeniqua-proefplaas by George. Muf op ruvoer moet beperk word, want dit hou ’n risiko vir koeie in. Die swamme kan onder meer aborsies veroorsaak. Om muf te beperk, moet ses lae plastiek gebruik word en nie die tradisionele vier lae nie, sê hy. Plastiek moet ook nie te veel uitgerek word nie – hoogstens 70%. Voorts moet die lae plastiek goed aan mekaar kleef. In hul eksperiment is bevind dat ses lae plastiek drie keer meer lugdig is as vier lae. As die plastiek vir die toedraai van bale R1 200 per rol kos en ses lae plastiek word omgesit, sal een rol 20 bale toedraai (24…

Verlede jaar was moeilik én interessant. Die jaar is deur wêreldpolitiek oorheers. Europa het verkiesings in al die belangrike lande gehad, Suid-Afrika is deur staatskapingstories oorheers en die wêreld het oor ’n kernoorlog gegis. ’n Paar private maatskappye het ook die vertroue geskud. Die meeste van ons het 2018 dus met ’n sug van verligting begroet. In baie opsigte was 2017 egter nie so ’n slegte jaar nie. Suid-Afrika het bewys persvryheid bestaan nog en dat daar hoop is vir die toekoms. Suid-Afrikaanse markte het ook baie goed gepresteer met ’n opbrengs van meer as 22% tot einde November. Ongelukkig het die onthullings by Steinhoff ’n redelik negatiewe Desember ingelei net voor Kersfees. Dié van ons wat met ons aandele-beleggings uitgehou het, kon die feestyd egter met ’n glimlag binnegaan.…

Aangesien dieresiektes een van die brandpunte in die bedryf is, is die rooivleisbedryf bereid om finansieel tot die bestuur van dieresiektes by te dra. Dit is een van die besluite wat deur die nasionale RPO op sy 2017-kongres geneem is. Die RPO is dit eens dat die Regering en die private sektor saam verantwoordelikheid moet aanvaar vir die uiters belangrike kwessies van onder meer die bekamping van bek-en-klouseer en inenting teen brucellose, wat volgens wet verpligtend is. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se veeartsenykundige strategie sluit hierby aan. Die strategie is goed, maar die toepassing daarvan is problematies. Kwessies wat die verbruiker raak, is ook van groot belang. Heelwat stappe kan gedoen word om die verbruiker van ’n selfs beter, veiliger en veelsydiger produk te voorsien. Dit sluit…

Die langtermyn-ekwilibrium waarheen mieliepryse tans behoort te neig, is veel hoër as die pryse waarteen dié gewas die afgelope drie jaar verhandel het. Só sê drie landbou-ekonome van die Universiteit van Illinois in Amerika. Prof. Darrel Good en drr. Todd Hubbs en Scott Irwin bestudeer al jare lank graanprysbewegings. Hulle sê die algemene daling in gewaspryse in Amerika het middel tot laat 2014 begin en duur voort. Dit het baie boere finansieel geknou en almal wonder wanneer gewaspryse sal herstel. Hul navorsing het gewys dat mieliepryse op lang termyn, hoewel wisselvallig, min of meer by ’n bepaalde ekwilibrium-vlak beweeg, en gedurig daarheen terugneig, hetsy op-of afwaarts. Die heersende langtermynekwilibrium is volgens hul ramings ver bo die gemiddelde $3,64 per skepel (sowat R1 958/ton) wat die VSA se mielieboere in die…

Rondom vleisbraaivure en op boere-byeenkomste word daar in gedempte stemme gesels oor die groot aantal vrugtebome wat uitgehaal is in ’n poging deur droogtegeteisterde vrugteboere om hul beskikbare water beter te benut. Tog sê mnr. Jacques du Preez, hoofbestuurder van handel en markte by Hortgro, dat dié gewese boorde nie so ’n groot invloed op vanjaar se oesskatting het nie. “ ’n Groot hoeveelheid nuwe boorde is die afgelope drie tot vyf jaar geplant (daar was ’n toename van onderskeidelik 22%, 21% en 27% in nektarien-, perske- en pruimboorde). “Die effek van die droogte word dus ietwat getemper deur die nuwe boorde wat dié seisoen in produksie kom. Was dit nie daarvoor nie, sou die volumes baie laer gewees het.” Die nektarien-, perske- en pruimoes word onderskeidelik net 3%, 4%…

Daar is nou sekerheid dat ’n swak La Niña-verskynsel geld. Hoewel dit gewoonlik dui op vooruitsigte vir goeie somerreën, voorspel weermodelle ’n waarskynlikheid van ondernormale reënval in die oostelike dele van Suid-Afrika. Die meeste weermodelle van die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR) in Pretoria en die internasionale modelle wat die internasionale navorsingsinstituut vir klimaat en samelewing in New York, Amerika, versprei, voorspel ’n groter waarskynlikheid vir ondernormale reënval in die oostelike dele van Suid-Afrika. Só sê prof. Francois Engelbrecht, hoof van die navorsingsgroep oor klimaatstudies, modellering en omgewingsgesondheid by die WNNR. Die provinsies wat tot Februarie waarskynlik droog gaan wees, is KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Limpopo, Gauteng, Noordwes en die oostelike dele van die Vrystaat. Vir die sentrale binneland, die Wes-Vrystaat, die Noord- en die Oos-Kaap is daar nie ’n voorspelling van ondergemiddelde…

LANDBOUPRAKTYKE AGRO-EKOLOGIE IN BOEK VERDUIDELIK Alternatiewe landboupraktyke wat minder aangekoopte en sintetiese produksiemiddele gebruik en poog om prosesse in die natuur na te boots en saam met die natuur te boer, is aan die toeneem. Volgens Agroecology: Science and Politics, ’n nuwe boek deur Peter Ros-set en Miguel Altieri, omvat agro-ekologie strategieë soos wisselbou, gewasdiversiteit, landboubosboustelsels, dekgewasse en deklae én die integrasie van vee. Die boek onderskei agro-ekologie van ander “alternatiewe landboustrome”, soos organiese boerdery, billike handel, bewaringsbiologie, ekolandbou en die natuur se matriks, wat meestal die een of ander tekortkoming het vergeleke met agro-ekologie. Die skrywers bespreek ook die politiek van agro-ekologie, veral omdat hulle waarneem dat besighede en stelsels wat die huidige verknorsing van grootskaalse landbou help veroorsaak het, agro-ekologie wil oorneem as ’n moontlike oplossing. Prys: R319…

Bloubessiekoek Die koek het geen versiersel nodig nie omdat die bloubessies sorg vir genoeg klammigheid. As jy wil, kan jy net ’n bietjie versiersuiker oor sif voor jy dit opdien. 250mlbruismeel 180 ml suiker 250 ml karringmelk of vanielje-gegeurde jogurt 125 g botter, gesmelt 310 ml bloubessies Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n koekpan van 20 cm met botter of spuit met kleefwerende kossproei. Meng die bruismeel en suiker in ’n mengbak. Meng die jogurt of karringmelk en die gesmelte botter in ’n ander bak. Voeg dit by die droë bestanddele en meng tot ’n gladde, dik beslag, giet in die voorbereide pan en sprinkel die bloubessies bo-oor. Bak vir 40-45 minute, tot deurgaar. Laat vir ’n paar minute in die pan afkoel en keer dan…

Benodigdhede Houtblokkies (1 van 7 x 8 x 3,5 cm, 1 van 7 x 6 x 3,5 cm) 4 houtsilinders (3,8 x 2 cm) Houtsaag met fyn houttande, boor met nr. 8-houtboorpunt en gatsaag (3,8 cm) Fyn skuurpapier Kouelym Skêr Vensterkoord of tou (5 mmdeursnee; 1 x 35 cm en 1 x 65 cm) Akrielverf, verfkwas Waster, sleutelring, knope, skroefies, boute, plastiekjuwele SPRING WEG ■ Gebruik die gatsaag en houtboorpunt en boor houtsilinders uit ’n houtplank (2 cm dik). ■ Skuur die houtsilinders met fyn skuurpapier en stof af. KNOOP VAS ■ Boor gate met die houtboorpunt dwarsdeur die groot blokke — een gat in die middel van die kleiner blok (kop) en twee langs mekaar in die middel van die ander blok. ■ Boor nou een gat dwarsdeur…

Wees positief! Word deel van die oplossing. Leef naby aan God. Die skrywer van dié rubriek het ongelukkig nie die profetiese gawes om ’n betroubare voorspelling vir 2018 te maak nie. Ek hoor die stemme wat die vrymoedigheid neem om hulle oor die toekoms uit te spreek. As ek so luister, klink die bekende gesegde in my ore: “Die ou profete is dood en die jonges eet brood.” Ek moet ook sê daar is party dinge wat nie juis die gawes van profesie nodig het nie. Met betrekking tot ons huidige bestaan is daar genoeg dinge wat soos ’n halfvrot pampoen in jou pad lê. En die ander helfte sal waarskynlik dieselfde weg volg. Of as ek ’n ander beeld mag gebruik: Die wa gaan nie móóntlik in die drif…

OPPERSTE KAMPIOENE 1 Opperste kampioenbees, ’n Simbra, Kamab Kookaburra DM1 1 /395. Hy was ook die opperste kampioenbul op die skou en sy ras se senior en grootkampioenbul. Eienaar: Metzger-familie (mnr. Diethelm Metzger, sel 00264 81 128 9017), Kamab-stoetery, Seeis. Hanteerder: Mnr. Thomas Nghikumwa. 2 Opperste kampioenkoei, ’n Charolais, Bonnie MS10/01. Dit was die derde keer dat sy dié toekenning ontvang het. Bonnie was ook haar ras se senior en grootkampioenkoei. Eienaar: Mnr. Marco Seefeldt (sel 00264 81 269 5802), Silversandstoetery, Seeis. Hanteerder: Mnr. Johannes Shaningika. 3 Opperste kampioen-elitekoei, Walsim Belinda WAL08/4. Eienaars: Mnre. Bertus (sel 00264 81 127 0300) en Dewald Walters, Walsim-stoetery, Witvlei. Hanteerder: Mnr. Thomas Apolonalias. SIMBRA 4 Senior en grootkampioenkoei, DM12/388. Eienaar: Mnr. Jafet Andreas (sel 00264 81 128 9625), Uukwastoetery, Gobabis. Hanteerder: Mnr. Jackson Korupanda.…

566 In November 2017 is 566 trekkers verkoop, teenoor 704 in Oktober 2017 en 453 in November 2016. Die November-statistieke was die nuutste wat teen druktyd beskikbaar was. In die jaar tot einde November is 5 945 trekkers verkoop, teenoor 5 506 in November 2016. Mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerievereniging, meen algehele trekkerverkope vir 2017 sou sowat 5% hoër as in 2016 gewees het. – Salma R85/10 kg Uie kan teen Mei of Junie van R75 tot R85 per 10 kg-sak kos weens die impak van verminderde uie-aanplantings in die Wes-Kaap, waar baie boere weens waterperke eerder hul water op permanente gewasse gebruik het, en laer produksie in die Noord-Kaap, waar boere weens verlede jaar se lae pryse minder uie aangeplant het. Middel Desember was pryse R40-R50/10…

‘Die kans dat onrus kan uitbreek as gevolg van laer indiensneming in die wingerd- en vrugtebedryf, is ’n groot bekommernis.’ MNR. ANDRÉ ROUX, afgetrede direkteur van volhoubare hulpbronbenutting by die Wes-Kaapse departement van landbou, oor die watervooruitsigte vir 2018. Bl. 43 ‘Die rooivleisbedryf is nou op die regte pad om rooivleis van ’n goeie gehalte aan die verbruiker te waarborg.’ MNR. KOOS VAN DER RYST, voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie, oor die hofsaak wat die Rooivleisbedryfsforum gewen het om onafhanklike vleisinspeksies moontlik te maak. Bl. 44 ‘Dit beteken nie die ekonomie gaan skielik teen 3% groei nie, maar die sentiment by sakelui en verbruikers wat moet geld bestee, kan drasties anders lyk.’ MNR. HUGO PIENAAR, senior ekonoom van die Buro vir Ekonomiese Ondersoek aan die Universiteit van Stellenbosch, oor die gevolge…

BOERE DIE JOSIE IN VIR LANGEBERG & ASHTON FOODS Ondanks ’n plan van die Sentraal-Breërivier-watergebruikersvereniging om aan dié vrugteverwerker se fabriek sy volle hoeveelheid benodigde water te verskaf, sal boere steeds minder vir hul vrugte ontvang. Hier is van die kommentaar wat op Landbouweekblad se Facebook-blad ontvang is. HELEEN VAN NIEKERK MCDONALD skryf: By Fruit & Veg in Windhoek is perskes en appelkose teen N$89,99/kg te koop! Dit kan net daar bly en sleg word, veral as die produsente net ’n appel en ’n ei vir hul produk ontvang. JOHANNES ERASMUS skryf: Ons kry maar R3,50/kg vir vrugte van topgehalte. Daarvan moet alle koste, soos pompkoste, arbeid, gif, kunsmis en onkruiddoder, afgetrek word. En dan moet ons aan duisende mense werk verskaf. LAURETT SMIT skryf: Dis ’n skande dat hulle…

Die jongste AgriSEB-kode is die produk van byna vier jaar se onderhandelinge deur belanghebbendes in die bedryf. Mnr. Melcus Nel, direkteur van die Signa-groep, sê die eerste algemene SEB-kodes is in 2007 gepubliseer, waarna sektore hul eie kodes kon ontwikkel het, mits dit deur konsensus tussen belanghebbendes opgestel is. Die landbou se eerste kode is in 2012 gepubliseer. In 2013 is nuwe voorgestelde generiese SEB-kodes afgekondig (wat in 1 Mei 2015 in werking getree het), waarna sektore hul eie kodes daarby moes aanpas. Die AgriSEB-handvesraad het vanaf 2013 taai onderhandelinge daaroor gehad. Organisasies soos Agbiz, Agri SA en die TLU SA was genooi om deel te wees van die raad. Me. Lindie Stroebel, voormalige hoof van landboubesigheidsinligting by Agbiz, was baie betrokke. Nel het ook namens Agbiz in die raad…

WETGEWING ingevolge waarvan bevrore voedsel wat ontdooi het, weer gevries en steeds verkoop mag word, is eintlik bedoel vir ondernemings wie se vrieskaste per ongeluk afgeskakel het en nie vir invoerders om grootmaat-vleis te ontdooi en te herverpak om dán verkoop te word nie. Só waarsku mnr. Marthinus Stander, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se braaihoenderorganisasie, oor hoendervleispakke waarvan verskeie lande van oorsprong aangedui word. Ingevolge Suid-Afrikaanse wetgewing kan bevrore voedsel wat ná ontdooiing nie warmer as 8 °C geword het nie, weer gevries en verkoop word. “Die huidige wetgewing is ontoereikend om mense, veral diegene met verswakte immuunstelsels, teen moontlike gevare te beskerm nie. Tussen die Departement van Landbou en die Depertament van Gesondheid is daar ook te veel grys gebiede sodat wetgewing oor verpakking en temperatuur misbruik…

Die Wagyu-beesras in Suid-Afrika kan uiteindelik nuwe waarde tot die hele Suider-Afrikaanse beesvleisbedryf toevoeg. Dit het gegons in dié bedryf toe dit onlangs bekend geword het dat dr. Michael Bradfield, hoof van Breedplan Suider-Afrika en aanbieder van die suksesvolle jaarlikse Aldam-veeskool, ook as Wagyu Suid-Afrika se uitvoerende hoof aangestel is. Hy sê dié organisasie se missie is om die plaaslike vleisbedryf te transformeer. Hulle wil die boer in staat stel om ’n hoëwaardeproduk te lewer sodat die verbruiker dit só geniet dat hy daarop sal aandring om elke keer sappige, smaaklike rooivleis te eet. Dit gaan vir Michael nie net oor die bevordering van Wagyu-vleis nie, maar die hele beesvleisbedryf. Die plaaslike vleisbeesbedryf het toegelaat dat die handel vleis as ’n goedkoop kommoditeit bemark, sê hy. Lande soos Amerika en…

WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Luister na jou eie boerdery en grond en volg daarvolgens jou eie kop. Neem jou eie besluite — nie hoe boeke en ander mense voorskryf jy moet boer nie. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Die winkelier beskerm sy voorraad op sy rakke. Dit is die boer se plig om ook sy voorraad op sy plaas met alle moontlike, bekostigbare, beskikbare tegnologie teen diefstal en roofdiere te beskerm. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY BEGAAN HET? Om mense té maklik met besigheid te vertrou en té vinnig te wil help. WIE WAS JOU MENTOR? In familieboerdery is jou voorgeslagte in verskeie opsigte jou mentors. “A thing is well organised and done; otherwise it is not…

Een van boere se grootste probleme in die komende seisoen is om wins te maak. Die rekord-opbrengste van die afgelope seisoen plaas boonop boere se winsgewendheid onder verdere druk. Die verwagting is ook dat die mieliepryse in die komende seisoen heel waarskynlik nader aan uitvoerpariteitsvlakke sal verhandel. Dit sal die vooruitsigte vir die seisoen redelik beperk hou. Boere moet in hierdie seisoen doeltreffende finansiële bestuur toepas en risiko’s sover moontlik beperk. Wanneer boere verskillende alternatiewe oorweeg, is dit belangrik om die risiko’s wat verbonde is aan die spesifieke gewas wat verbou gaan word, in gedagte te hou. In die gevalle wanneer die mieliepryse laag neig, neig produsente om meer gewasse, soos sojabone en sonneblomme, aan te plant. Die TABEL toon die prysverwantskap tussen mielies, sojabone en sonneblomsaad. Dit blyk duidelik…

Dr. Johann Strauss en sy kollegas sien uit na die wisselbouproef in sandgrond wat vanjaar by Hopefield aangepak word. “Ons sien uit daarna om ook hier te kyk na bewaringslandboubeginsels en die uitdagings wat sandgrond daaraan stel.” “Al ons wisselbouproewe word vanjaar voortgesit. “Die langtermynwisselbouproef op Langgewens is in sy 23ste jaar, die een op Tygerhoek in sy 17de jaar en Riversdal se proewe word vanjaar vir die 17de keer geplant.” Op Riversdal ondersoek hulle volgehoue kontantgewasstelsels, terwyl die proef in die Napky verander gaan word om volgehoue gewasproduksie in ’n laereënvalgebied op gewasse soos koring, gars, kanola en ’n gewas wat geskik is vir kuilvoer of hooi, te ondersoek. “Ons gaan ook met drie verskillende plantertipes werk, wat ’n skyf-, tand- en kombinasiemodel insluit.”…

Ondanks die droogte is daar dalk nog kans vir die tafeldruifbedryf om meer druiwe te oes as die afgelope vyf jaar. Die eerste oesskatting van die Suid-Afrikaanse Tafeldruifbedryf (Sati) het verwag dat die bedryf dié seisoen 58,9 miljoen tot 63 miljoen kartonne druiwe gaan pluk. Sy verwagtinge is egter middel Desember afwaarts aangepas tot tussen 55,4 miljoen ton en 60,3 miljoen kartonne. Die vyfjaargemiddelde is 57,9 miljoen kartonne. Die noordelike provinsies en die Oranjerivierstreke, waar die vroeë druiwe gepak word, word darem nie deur die droogte benadeel nie, maar die Oranjeriviergebied het ’n week later as gewoonlik afgeskop met oestyd. “Die oesskatting is verlaag hoofsaaklik weens vertraagde rypwording en ligter trosgewigte (in die Oranjerivierstreek),” lui Sati se verklaring. Die Oranjerivier se oes sal waarskynlik tussen 18,5 miljoen en 19,8 miljoen…

Die verwagte beter pryse vir Suid-Afrikaanse wyn gaan vanjaar waarskynlik ‘n werklikheid word, meen me. Maryna Calow, kommunikasiebestuurder by Wines of South Africa (Wosa). “Daar is wêreldwyd ’n tekort aan wyn en die invloed daarvan is hopelik prysstygings vir Suid-Afrikaanse wyn. Ons het nie meer die surplusse wat ons gehad het nie, daarom sal ons ons pryse moet opstoot. As kopers Suid-Afrikaanse wyn wil hê, sal hulle meer moet betaal daarvoor.” Volgens Maryna is Suid-Afrika die wynproduserende land met die laagste pryse. “Ons gehalte is egter in baie gevalle baie beter as dié van ons mededingers.” Sy verwag die prysstygings sal reg deur die bank — van grootmaatwyn tot die premiekategorie — geld. “Die Suid-Afrikaanse wynkategorie in sy geheel groei baie mooi. Die wêreld neem beslis kennis van wat ons…

Suid-Afrika se swak ekonomiese groei plaas in die algemeen afwaartse druk op die kleinhandelverkope van party voedselprodukte; ook suiwelprodukte. Mnr. Alwyn Kraamwinkel, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro), het gesê suiwelverkope wissel egter volgens produk. Meer langlewemelk, maas, voorafverpakte kaas en room is in die 12 maande tot September verlede jaar verkoop, maar minder vars melk, gegeurde melk, jogurt, roomkaas en botter. Prysbewegings verskil ook: Van September 2016 tot September 2017 het die gemiddelde kleinhandelspryse van langlewemelk en maas gedaal, terwyl die pryse van ander suiwelprodukte gestyg het. Die onderliggende redes vir swak ekonomiese groei, soos politieke en beleidsonsekerheid, gaan nie gou wyk nie. Alwyn het gesê in Suid-Afrika en baie ander lande is ’n groter bewustheid van die waarde en smaak van volroomsuiwelprodukte. Die groei in vraag daarna…

Die eerste uitbreking van hoogs aansteeklike voëlgriep (die H5N8-virusstam) in die Suid-Afrikaanse bedryf het verlede jaar die nuus oorheers, maar dr. Charlotte Nkuna, waarnemende uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), sê invoer bly die grootste bedreiging. Invoer uit die Europese Unie (EU) het verlede jaar aansienlik gedaal ná uitbrekings van voëlgriep daar. Dit is egter vinnig vervang deur invoer uit Brasilië en Amerika. “Ons verwag dat invoer vanaf dié twee lande sal bly styg en dat invoer uit die EU ’n kleiner rol sal speel totdat kwessies rakende voëlgriep in laasgenoemde opgelos is,” sê Charlotte. Brasilië het nog nooit ’n voëlgriepuitbreking aangemeld nie. “Dit is vreemd, gegewe dat die meeste van sy bure voëlgriep het en hy heelwat kleinskaalse produsente het.” BESKERMING NODIG Die taakspan wat die Departement van…

Listeriose word veroorsaak deur ’n bakterium (kiem), naamlik Listeria monocytogenes. Drie sindrome kom voor, naamlik breinvlies- en breinontsteking (meningo-ensefalitis), aborsies of stilgeboortes, en bloedvergiftiging (septisemie). Mastitis en oog- en oogslymvliesontsteking is ook al gesien. Die ontsteking van die brein en breinvliese word die meeste by herkouers gesien terwyl die bloedvergiftigingsindroom meer dikwels by enkelmaagdiere en jong herkouers voorkom. Gevalle wat al voorgekom het, is vrektes onder beeste en skape wat weggooi-aartappels van swak gehalte gevreet het. Dié geval het in die winter in die koue Hoëveld van Mpumalanga voorgekom omdat die kiem daarvan hou om in lae temperature te vermeerder. Die kiem is ook onlangs uit ’n breinmonster van ’n skaap geïsoleer wat uit KwaZulu-Natal gestuur is. Die kiem is ook een keer uit ’n mastitismonster van ’n melkkoei geïsoleer,…

Hoe het julle boere geword? Laiken was ’n onderwyseres en ek het rekenaaranimasie vir televisie-advertensies gedoen. Ons was glad nie boere nie, nie eens ywerige tuiniers nie, maar ons wou die korporatiewe wêreld verlaat en het ons opsies oorweeg. Ons het na allerhande dinge gekyk tot iemand eendag — ek weet nou nog nie of dit geniaal of mal was nie — voorgestel het ons oorweeg dit om te boer. Ons het die idee as gesin bespreek en toe begin navorsing doen oor hoëwaardegewasse wat goed aard in die omgewing. Nou kyk ons nie terug nie! Hoekom het jul keuse op granate geval? Granate het voor- en nadele, soos dat dit nie van hoogte bo seevlak hou nie, en Johannesburg is hoog. Dit verkies ook ’n droër omgewing. Tog pas…

Sowat 80 verteenwoordigers van 12 lande het die Internasionale Woltekstielorganisasie (IWTO) se halfjaarlikse rondetafelkonferensie in Port Elizabeth bygewoon. Die volhoubaarheid van wolproduksie in ’n omgewing waar aardverwarming ’n groot morele kwessie geword het, is bespreek. THEUNS BOTHA het die foto’s geneem. Van links is mnr. Giuseppe Spiller, me. Laura Ceramella en mnr. Piercarlo Zedda (almal van Italië), asook mnre. Deon Saayman van Sybokhaar SA en Mark Grave van Australië Van links is mnre. David Mitchell, Martin Moses en David Michell (almal van Australië), Peter Carey van Suid-Afrika en Michael Jackson van Australië. Ook op die beraad was, van links, mnr. Raphael Karuaihe van die SA Reserwebank, me. Kjertsi Kviseth (Noorweë), mnr. Geoff Kingwill, raadslid van BKB, en sy vrou, Janet, en mnr. Angus Ireland (Australië). Van links is mnre. Louis…

GAUTENG CARLETONVILLE VYFHOEK (428) 33  ha, aan Helderzicht Eco Estate (Edms.) Bpk., van Arbeidsethos Beleggings (Edms.) Bpk., R20  000 000. PRETORIA DONKERHOEK (365) 62  ha, aan Kiki Legacy-trust, van G.J.S. Nel, R750 000. WITKLIP (539) 21 ha, aan B.T. Brits, van Y.M. Pretorius, R1  150 000. KWAZULU-NATAL BALLITO KRUISFONTEIN (963) 49  ha, aan A.K.G. Goble, van A.T.I. Goble, R2  300 000. HARDING ES (155) 694  ha en TWEE FONTEIN (154) 642  ha, aan Shaun Muir-familietrust, van Ish-familietrust, R13 500 000. HELPMEKAAR BEACON KOP (8863) 92  ha; BESTERDALE (16679) 215 ha; BESTERDALE C (9044) 61 ha; DROOGE REF (8032) 256 ha; JAKHALS FONTEIN (3752) 40 ha; KLIP RAND (3723) 94  ha; LENTEDAL (15474) 470  ha; LENTEPLAAS (14432) 493  ha; SPIESDALE (9313) 534 ha en SPRINGLAKE (16151) 101 ha, aan Izimbiwa Coal, van Springlake Mining (SA) Bpk. en Tweewaters Fuel (Edms.) Bpk., R2  685…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com BOEREDAE 17 JANUARIE: Balfourhooidag. Balfour, Mpumalanga. Nuutste toerusting en demonstrasies. Gert, sel 083 455 1587; Carel, sel 083 627 1354; Wouter, sel 083 390 2346. 17 MAART: Onderstepoort-boeredag. Lizemari de Klerk, e-pos: lizemari.ter@gmail.com; sel 072 380 0846. 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. EKSPO’S EN ANDER 18 JANUARIE: VinPro-inligtingsdag. KIKS, Kaapstad. Web: sales.vinpro.co.za; e-pos: info@vinpro.co.za; tel. 021 276 0429. 22 JANUARIE: Die internasionale Wagyu- bedryf en vooruitskouing vir Namibië; praatjie: die genomika-era. Windhoek. E-pos: admin@wagyu-sa.co.za; web: www.wagyu.org.za 13 FEBRUARIE: Nasionale Wolkwekersvereniging se jaarlikse algemene…

WANTROUE Besef die Regering hoe ongeloofwaardig hy is? Niemand vertrou hom nie. (Dié rubriek is voor die ANC-konferensie geskryf en almal hoop nog op ’n wonderwerk.) Die staat se bankrekening is leeg, met min om daarvoor te wys. Baie geld is gesteel en staatsdepartemente se growwe wanbestuur het in 2017 met 55% op ’n jaargrondslag toegeneem — R45 miljard het verlore geraak. Om weer geld in die bank te kry, gaan die handjievol mense wat wel inkomstebelasting betaal, verder gewurg word, volgens mnr. Malusi Gigaba, ons uiters liggewig Minister van Finansies. Onthou, net 1,8 miljoen uit sowat 56 miljoen mense betaal byna 90% van Suid-Afrika se inkomstebelasting. Dit is skrikwekkend, want dié be-lasting is sowat 37% van die staat se totale inkomste. Malusi se voorstel is gek. Dit gaan Suid-Afrika…

MNR. MALCOLM CAMPBELL boer met kleinen grootvee, asook perde, by Helmeringhausen in die suide van Namibië. Hy het ’n eiesoortige beweidingstelsel waar kampe deurentyd bewei word. Die kampe word op verskillende tye van die jaar met verskillende soorte grooten kleinvee bewei. Lees die artikel op bl. 30. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Louisa, het drie dogters — Penny (15), Jomari (12) en Cailin (2). Die oudste twee is leerders aan die private skool Elnatan op Stampriet, 340 km van die plaas, waar hulle in die koshuis is. Al het ons nie seuns nie, sê ek gereeld aan my dogters dat geen dogter of vrou vir ’n seun of man hoef terug te staan nie en net so suksesvol of selfs beter kan boer. BEOEFEN JY ’N…

‘In die toekoms is dit baie moontlik dat SEBsertifikate vir die toekenning van lisensies, soos waterregte, vereis kan word.’ DIE nuwe AgriSEB-kode behels, soos vantevore, ’n klomp vlakke, elemente, persentasies en punte wat ’n mens se kop laat draai, maar in die ontrafeling daarvan staan ’n paar kwessies uit. Die eerste is dat boerderye of ondernemings met ’n omset van minder as R10 miljoen en minder as 51% swart aandeelhouding outomaties erken word as ’n sogenoemde vlak vier-onderneming, oftewel 100% erkenning van voldoening, sê mnr. Melcus Nel. Nel is ’n kenner van strategie en SEB-vereistes, direkteur van die Signa-groep, en dien saam met dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz, namens dié organisasie in die AgriSEB-handvesraad waar die kode beding is. Die sertifikate wat ’n mens vir SEB-nakoming kry, word…

DIE suikerrietkwekersvereniging Canegrowers het geswig voor ’n ultimatum van die Regering om ’n tweede produsentevereniging, die South African Farmers Development Association (Safda), gelyke erkenning te gee. Safda sal nou vanaf 1 April, wanneer die nuwe boekjaar begin, die ledegeld van sy lede van die Suikervereniging (SASV) ontvang vir ontwikkelingsprojekte. Safda verteenwoordig nagenoeg 18 000 suikerrietkwekers, terwyl Canegrowers sowat 1 900 lede het. Die toegewing van Canegrowers is gemaak op die SASV se jaarvergadering, wat spesiaal belê is om ’n twee jaar lange dooie punt tussen die Departement van Handel en Nywerheid en belanghebbendes in die bedryf om Safda-lede amptelik verteenwoordiging te gee. Die mislukte onderhandelinge het uitgeloop daarop dat die Parlement se portefeuljekomitee vir handel en nywerheid ’n voorstel van die gelyknamige departement gesteun het wat Canegrowers voor ’n ultimatum…

DIE reën is weer laat in die westelike en sentrale dele van die somerreëngebied, maar kenners sê alle hoop is nie verlore vir planttyd nie. Mnr. Johan van den Berg, klimatoloog van Santam Landbou, sê die patrone van later reën soos in die 2016-’17-seisoen word die seisoen herhaal. Reën word in die laaste week van Desember en die eerste week van Januarie 2018 oor veral die westelike en sentrale dele van die somerreëngebied verwag. Prof. Johan Willemse, landbou-ekonoom, sê dit is glad nie te laat vir boere om eers in dié tyd te begin plant nie. Omdat min boere ’n goeie winsmarge met die lae gewaspryse kry, is sy raad ten opsigte van laat aanplantings dat boere net op hoë-opbrengslande plant, “en dit geld des te meer wanneer die reën…

Dr. Michael Bradfield, hoof van Breedplan Suider-Afrika, sê Breedplan soek lankal na iemand wat op ’n meer tegniese vlak met telers en genootskappe kan saamwerk. Gevolglik het die Lewendehawe Registrerende Owerheid (LRF) met die samewerking van Agri BSA, Michael se maatskappy, me. Izanne du Plooy, wat die graad M.Sc. in diereteelt aan die Universiteit van Pretoria verwerf het, aangestel as hoof van administrasie by die LRF. Sy behartig ook tegniese dienste vir Breedplan. Michael sal steeds saam met die LRF toesig hou en sorg dat die LRF en Breed-plan verder uitbrei. Hulle behartig reeds sowat 40% van alle vleisbeesregistrasies in Suid-Afrika, 80% in Namibië en 100% in Zimbabwe, sê hy. Michael sal ook by die jaarlikse Aldamveeskool betrokke bly, wat saam met die LRF en Landbouweekblad aangebied word. Die tema…

Toe die kelder en restaurant op die voormalige vrugteplaas Glenelly by Stellenbosch gebou word, het die Franse eienaar, madame May de Lencquesaing, in tipies Europese styl ’n langtermynsiening hieroor gehad: Nie net moes dit ’n belegging vir die afsienbare toekoms wees nie, maar sy wou ook belê in die dekades wat nog kom. Vandag is Glenelly ’n spogwynplaas met moderne argitektuur wat nie net sag op die oog is nie, maar ook ’n belangrike doel dien. Danksy die indrukwekkende struktuur kry die wynmaakspan dit reg om slegs 1,7 liter water in die kelder te gebruik vir elke 1 liter wyn wat hulle produseer. Ander kelders gebruik tot 10 liter water per liter wyn. Met slim planne om temperatuur te beheer, kon hulle hul energie-besteding met sowat 70% besnoei. Die ongewone…

Graan SA raai produsente aan om hulle produksiebesluite op die volgende faktore te skoei: ■ Die uitvoertempo van mielies vind nie vinnig genoeg plaas om die oorskot uit Suid-Afrika te kry nie – dit sal lei tot ’n groot oordragvoorraad. ■ Die mielieprys vir 2018 sal heel waarskynlik weer teen uitvoerpariteitsvlakke verhandel; boere moet hul berekeninge daarvolgens maak. ■ Vermy risiko’s sover moontlik en beperk verliese. Goeie finansiële bestuur gaan in die seisoen 2017-’18 belangrik wees. ■ Bemarking en verskansing gaan ’n groot rol in dié bemarkingstyd speel. Gebruik geleenthede om pryse in die mark vas te maak wanneer die mark dit bied. ■ Kyk na alternatiewe vir die seisoen. Diversifiseer, maar oorweeg ook die risiko’s wat die aanplanting van die alternatiewe gewasse inhou.…

Die totale verwagte tabakoes vir die 2016-’17-oesjaar is 14 670 ton, sê mnr. Francois van der Merwe, voorsitter van die Tabakinstituut van Suid-Afrika. Daarvan is 10 620 ton oonddroogtabak en 4 050 ton donker lugdroogtabak. Die skatting van die tabakoes vir 2017-’18 is aansienlik hoër en staan tans op 15 292 ton. Francois sê daar is tans voldoende water in alle gebiede, maar goeie reën sal binnekort moet val om waterbronne aan te vul. Alle tabak in Suid-Afrika word onder besproeiing verbou. Hy wys daarop dat alle tabakboere in Suid-Afrika gekontrakteer word en dat oesgroottes bestuur word sodat die aanbod nie die vraag oorskry nie. Die lewering van tabak met goeie rookgehalte en die regte chemiese samestelling is noodsaaklik om Suid-Afrikaanse boere mededingend te hou. Daarmee saam streef boere die…

Hopelik gaan die somersaaigebiede van Suid-Afrika se gebruiklike midsomerdroogte vanjaar nie té knellend wees nie, in elk geval nie in die oostelike dele nie, voorspel die Suid-Afrikaanse Weerdiens. Die jongste vooruitskouings dui op bogemiddelde reënval in die drie maande tot Februarie in die hele somersaaigebied, asook in die laat somer en vroeë herfs (tot April) oor die noordoostelike produksiegebiede. Ondergemiddelde temperature word ook tot April vir die noordooste voorspel, maar bogemiddelde temperature vir die suidweste. Dié temperatuurvooruitskouing loop grootliks hand aan hand met verwagte reënval of die gebrek daaraan, sê die SA Weerdiens in sy jongste verslag. Die voorspelling van bogemiddelde reënval behels gereelder neerslae van meer as 5 mm in die drie maande tot Februarie. Dié neerslae kan dalk minder intens wees, maar steeds gereeld genoeg om vir bogemiddelde…

1 OESKARNAVAL Eikendal Vineyards se karnavalagtige Weintaufe het oor die jare ’n vrolike somertydse instelling geraak. Dis ’n dag vol goeie wyn, lekker musiek, heerlike kosstalletjies, gelukstrekkings, kunstenaars, trekkerritte en gholfuitdagings. Rol jou broekspype op en help trap aan die jaar se oes of ontmoet ’n jagluiperd (ja, jy lees reg!). Gaste sal ook die plaas se nuutste Chardonnay uit die vat kan proe. Datum: 4 Maart Waar: Eikendal Vineyards, Stellenbosch Toegang: R120 (by die hek) 2 PINOT NOIR-PLESIER Vir twee dae van Pinot noir-pret, sorg dat jy in die Hemel-en-Aarde-vallei uitkom vir die vyfde jaarlikse Pinot Noir Celebration. Jou palet sal uitgeboul word deur die wêreldklas Pinot noirs en heerlike kos wat voorgesit word. Die hoogtepunt is ’n wynskouspel, aangebied deur Michael Fridjhon, met die samewerking van die wynmakers.…

PORTERVILLE KAAP AGRI-AKADEMIE SE STUDENTE BLINK UIT Die Kaap Agri-akademie op Porterville het vanjaar se uitblinkers op ’n spoggeleentheid vereer. Altesame 21 studente het sertifikate ontvang vir die suksesvolle voltooiing van die program in boerderypraktyk en 16 studente vir die voltooiing van die program in veeboerdery. Van links is dr. Fanny Phetla, waarnemende hoofbestuurder van die Agri-Seta, mnr. Ronald van Schalkwyk (merieteprys vir veeboerdery), me. Jaqueline van der Poll (toppresteerder in veeboerdery), mnr. Hilton Papier (merieteprys vir veeboerdery), me. Tasneem Sulaiman-Bray (spreker en bestuurder van korporatiewe sake by die petroleummaatskappy Engen), mnr. Johannes Job (merieteprys vir boerderypraktyk), mnr. Manley Adams (toppresteerder in boerderypraktyk), mnr. Wayne Mansfield (merieteprys vir boerderypraktyk) en mnr. Darryl Jacobs (adjunk-direkteur-generaal van die Wes-Kaapse departement van landbou). FOTO: VERSKAF IWTO VOLHOUBARE WOLPRODUKSIE GROOTSTE HINDERNIS, SÊ KINGWILL OFSKOON…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap van Oktober 2016 tot September verlede jaar vir grond wat groter is as 10 ha. In dié tyd is 340 ooreenkomste in 35 distrikte gesluit, wat 187 265 ha teen R1,854 miljard behels het. In 11 (31,4%) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem — ’n duidelike weerspieëling van die invloed van die moeilike landboutoestande in dié provinsie. Uit die totale ooreenkomste was 50 transaksies van kleur, 14,7% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (42), regeringsaankope van landbougrond (2) en grond verkry vir munisipale gebiede (5). In dié transaksies is 19 113 ha, oftewel 10,4%, ter sprake teen R174 miljoen. Uit die totaal was 93 (27%) transaksies vir grond kleiner as 50…