Indholdsfortegnelse for 29-Jul-16 i Landbouweekblad

Kosie van Zyl, ’n boer van Bredasdorp, kon danksy die welwillendheid van ’n buurman sy eerste plaas koop en ’n suksesvolle boerdery opbou. Hy het in 1995 ’n lening by mnr. Cally Otto, wat nie kinders gehad het nie, gekry om ’n plaas buite Bredasdorp te koop. Tien jaar ná hierdie gebaar, wat hom in staat gestel het om ’n suksesvolle boerdery op te bou, het Van Zyl besluit dis sý beurt om terug te gee aan die boerderygemeenskap. Hy wou sy plaaswerkers help om grond te koop, maar dié poging het misluk weens burokratiese rompslomp. Toe stig hy in 2006 met die hulp van die Kaap Agulhasmunisipaliteit ’n onderneming saam met sy plaaswerkers. Die maatskappy, Agri Dwala, het sowat 200 hektaar van die dorpsmeent by Napier gehuur en ’n…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Waarde van arbeid ’n tameletjie ■ Drome om 400 000 ha in woestyn te besproei ■ Mediumraam-Merino’s die antwoord vir goeie fynwol ■ Boereplan: Dié donkie is ’n wonderlike ding GESIN ■ ’n Kosverhaal soos min SPESIAAL ■ Tegnologie BUITELAND Suid-Afrikaansekundigheidisdeurslaggewendom400000ha landeryeonderbesproeiingmetvoergewasse,mieliesen vrugteboordetussendieduineindieSoedanstaantemaak.Dieeerste fasevan6000haprykreedstussendieduine.CharlvanRooyen, assistentredakteurvanLandbouweekblad,hetgaankyk.…

JAN BONSMA OOR BEESSIELKUNDE Prof. Jan Bonsma, hoogleraar in veeteelt aan die Universiteit van Pretoria en vader van die Bonsmara-beesras, kom altyd met iets nuuts vorendag, skryf Manie in die rubriek “Soos ek dit sien”. Dié keer het Bonsma dit oor beesvleisproduksie wat geweldig skade ly omdat vleisbeeskalwers ná speen baie gewig verloor en soms vir maande byna niks swaarder word nie. Hy sê hierdie verskynsel het dikwels ’n sielkundige oorsaak. Die kalf is ontsteld omdat hy van sy ma weggeneem word. Hy kwyn as’t ware omdat hy na liefde en geselskap verlang. Bonsma se oplossing is dat jong osse van ongeveer ’n jaar oud saam met die kalwers en hul ma’s moet loop vir sowat ’n maand voor speentyd. Die koeie moet dan uit die kamp gehaal word en…

GRAAN | Wit mielies al hoe skaarser Dit is onseker of Suid-Afrika in die volgende maande genoeg wit mielies sal kan invoer om in die nasionale vraag te voorsien. Volgens die jongste amptelike statistieke tot middel Julie is in byna ’n derde van die bemarkingsjaar (sedert begin Mei) altesaam 93 990 ton wit mielies uit Amerika en Mexiko ingevoer. Dit is minder as ’n tiende van die beraamde 1,1 miljoen ton invoermielies wat nodig is om in Suid-Afrika se behoeftes te voorsien. Intussen waarsku mnr. Wandile Sihlobo van die landbousakekamer Agbiz dat daar tans ’n tekort aan wit mielies op die internasionale mark is. Daar is reeds vroeër berig dat Amerika nie meer wit mielies vir uitvoer beskikbaar het nie. Die produsente-organisasie Graan SA beraam dat Suid-Afrika se verbruik van…

ONGUNSTIGE landboutoestande heers in groot dele van die Swartland. Boere sê die koring het baie ongelyk opgekom en is op plekke besig om in die aar te kom. Om ’n bloot gemiddelde graanoes te behaal, sal dit tot diep in Augustus en September goed moet reën. Mnr. Thys Grobbelaar van die plaas Koringkloof, Eendekuil, sê nege boere in sy omgewing het nog bitter min reën gekry. “Ons het 21,5 mm reën in April gehad. Die reën wat saak maak, was tot dusver 6,8 mm in Mei, 55,5 mm in Junie en 13 mm in Julie. Dis verskriklik min.” ‘Die groot probleem is dat daar nie ruvoer is nie. Boere in die Sandveld moet nog droogtehulp kry.’ Grobbelaar, wat al van 1994 af rooibostee verbou, sê die wis-selkoers en die hoë…

NUWE omgewingsregulasies oor indringerplante kan grondeienaars miljoene rande aan boetes kos, maar tot dusver vorder die toepassing daarvan maar stadig. Die regulasies op uitheemse en indringerplantsoorte val onder die Wet op Nasionale Omgewingsbiodiversiteit (Wet 10 van 2004), en bevat ’n lys van 559 indringerplante, onder meer rooikrans, langblaarwattel en portjackson. Die regulasies is sedert Oktober 2014 wet, en verplig grondeienaars om die Departement van Omgewingsake te voorsien van ’n lys van al die gelyste indringerplante op hul grond, en ook om dié plante te bekamp, uit te roei en verdere verspreiding te voorkom. Toepassing het egter eers onlangs begin. Indien grondeienaars nie saamwerk nie, kan die Departement van Omgewingsake ’n bevel uitvaardig om die grondeienaar tot samewerking te dwing. Grondeienaars wat nie daaraan voldoen nie, is skuldig aan ’n misdryf,…

NAMIBIË sal nou nóg ’n groot moondheid as uitvoermark vir beesvleis op sy uitvoerlys voeg nadat die Amerikaners hul goedkeuring daarvoor gegee het. Dit is die eerste land in Afrika wat dit tot dusver kon vermag. “Hierdie uitvoergeleenthede is baie belangrik vir die Namibiese landboubedryf, werkskepping en buitelandse valuta,” sê mnr. Paul Strydom, hoofbestuurder van die Namibiese vleisraad. Hy sê Namibië se lewende hawe en vleisprodukte is baie afhanklik van die uitvoermark en dié geleentheid skep verdere opsies vir hul uitvoer. “Daar is nou ’n diverse opsie om verskillende komponente van ’n beeskarkas na die mees lonende mark uit te voer. Vleis gaan nou na Amerika en afval na China. Dit gee ons die geleentheid om beter pryse vir beesvleis te kry.” Die proses om aansoek daarvoor te doen is…

VERSKEIE gevalle van snotsiekte het onlangs in die land voorgekom, veral by Rustenburg en Swartruggens. Die enigste wesenlike oplossing vir snotsiekte blyk steeds die inenting van diere te wees. ’n Entstof teen snotsiekte kan teen die einde van die jaar in Suid-Afrika geregistreer word. Volgens dr. Peter Oberem het Afrivet ’n entstof teen snotsiekte uit Skotland in Suid-Afrika getoets. Die geïsoleerde en verswakte snotsiekte-virus wat verlede jaar uit Skotland gebring is om ’n plaaslike entstof te ontwikkel, is geneties naby genoeg aan die plaaslike virus sodat dit vir alle praktiese doeleindes as dieselfde beskou kan word. ’n Verslag oor die uitslag sal waarskynlik voor die einde van die jaar aan die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye oorhandig te word. Dan kan die entstof kragtens die Wet op Misstowwe, Veevoere,…

Navorsing wys vrugtevlieë beweeg redelik maklik tussen vrugtestreke in Suid-Afrika. Dit voorspel gevaar vir pogings om die verspreiding van die Oosterse vrugtevlieg na Wes-Kaapse vrugteboorde te keer. ’n Studie in 2013, gelei deur dr. Minette Karsten van die departement bewaringsekologie en entomologie aan die Universiteit Stellenbosch, toon dat twee van Suid-Afrika se inheemse vrugtevlieë, die Natal- en die Mediterreense vrugtevlieg, redelik vrylik in Suid-Afrika rondbeweeg ondanks streng beheer in sekere gebiede. Die vrugtevlieë veroorsaak skade aan vrugte én hou ’n groot risiko vir die uitvoermark in. Die span het die genetiese samestelling van bevolkings van die twee vlieë in verskillende gebiede in Suid-Afrika met mekaar vergelyk om verspreidingspatrone te ondersoek. Die navorsers was verras om agter te kom dat vrugtevlieë wat byvoorbeeld in die Wes-Kaap en Levubu (Limpopo) voorkom, gene-ties…

KORTOM ■ Die Maatskappywet maak voorsiening vir die instel van ’n ondernemingreddingsplan wat sal verseker dat jou onderneming kan aanhou handel dryf. ■ Die wet maak dit maklik vir gewone mense om die proses te begin. ■ Die blaarslaaiprodusent Eldorado het danksy dié proses 150 poste gered — en daarna nog 180 werksgeleenthede geskep. Dit is geen nuus vir Suid-Afrikaners dat die land se ekonomie in ’n krisis is nie. Boere kom te staan teen ’n swakker rand, hoë rentekoerse en ’n droogte soos min al gesien het. Wanneer boere, sake-eienaars en direkteure besef dat hul onderneming agteruitgaan, voel hulle vasgevang en neem hulle besluite op grond van vals hoop pleks van ware feite. ’n Mens hoor uitdrukkings, soos “dinge sal beter gaan” en “die reën sal kom”. Sodra die…

■ Ondanks sy grootte is die 84 puntdraaitafel sowat 80% ligter as konvensionele melkdraaitafels. Sonder koeie weeg dit 12 000 kg. Die omtrek is 84 m. ■ Die draaitafel is gemaak van Kevlar, wat sowat vyf keer sterker as beton is. Dié koeëlvaste stof wat in veiligheidsbaadjies gebruik word, word in verskeie lae op mekaar gelamineer op dieselfde manier as wat seiljagrompe gemaak word. ■ Dit maak maklik skoon. Melksuur en wasmiddels het geen uitwerking op die materiaal nie. ■ Die rubbermatte waarop die koeie staan, is 20 mm dik. Die matte is duursaam en die verwagte gebruikstyd is sewe jaar. Dit verskaf ’n goeie vastrapplek vir die koeie terwyl die tafel beweeg. ■ Die staanplekke is 10% wyer as ’n standaardstaanplek en wyd genoeg dat ’n groot Holsteinkoei met…

Die lys kommersiële mikrobiese inokulante wat ’n boer kan gebruik om vir hom te werk, word al hoe langer. Dit is lankal nie meer grootliks op die inokulasie van peulplante vir stikstofbinding gemik nie. Die kern van die saak is vir mnr. Graham Limerick dat boere daarvan bewus moet wees dat dit nie net peulgewasse is wat mikrobes en inokulasie vereis nie. “Letterlik alle plante verg mikrobiese aktiwiteit om te oorleef en goeie oeste te lewer.” Graham is stigter van die maatskappy Microbial Solutions, wat al in 1995 die SuidAfrikaanse landbou aan lewende mikrobiese produkte bekend gestel het. Mikrobiese produkte wat biostimulante is, word internasionaal geklassifiseer as rhizobakterieë wat plantgroei bevorder, sogenoemde Plant Growth Promoting Rhizobacteria (PGPR), sê Graham. ’n Middel word só geklassifiseer as dit op een van vyf…

MNR. DAIL VAN RENSBURG WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Sorg vir jou beeste en hulle sal vir jou sorg. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Laat jou natuurlike weiding ná beweiding lank genoeg rus. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om nie van die begin af saam met die natuur te boer nie. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, Boetie, was my leermeester. Hy het baie ondervinding en wysheid gehad. WAT IS DIE GROOTSTE STRUIKELBLOKKE IN JOU BOERDERY? Die voortdurende stryd teen stygende produksiekoste. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Om met drie verskillende beesrasse te kan boer. Dit is baie stimulerend en leersaam. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? Die internet maak die wêreld kleiner en inligting is…

PLAASINLIGTING LIGGING: Koppies,Vrystaat NAAM: Verdeeld GROOTTE: 850ha EIENAARSKAP:Familieboerdery VERTAKKINGS: Sowat800MerinolandskapeenAfrikanerbeeste( albeiin stoeterye),250hamieliesenvoervir diediere. GRONDTIPE:Afwisselend—vanturfin dievleietotleemgrond VELDTIPE:Soetveldmetrooigrasen doringbome GEMIDDELDEREËNVAL: 580mmperjaar KORTOM ■ Op dié Vrystaatse plaas word skaapwerk sonder arbeid verrig. ■ ’n Voerplan wat voorheen as ’n boereplan in LBW verskyn het, is aangepas sodat die voerder outomaties volgehou word. ■ Deur ’n ou wolpers self elektries aan te dryf, het hy R14 000 bespaar. Op die skaapplaas Verdeeld van die 74-jarige mnr. Dirk du Plessis en sy seun Ben kry jy ’n werkswinkel sonder tierlantyntjies. Hier word praktiese planne uitgevoer wat daarop gemik is om dié tweemanskap in staat te stel om bykans alle take alleen uit te voer. Met ’n mengelmoes van gereedskapstukke wat al 45 jaar lank opgegaar word, word hier onder meer eiehandig herstelwerk aan die…

VOERKULTIVAR NUWE GEWAS Tonic is ’n nuwe kultivar van die voergewas tongblaar, waarvan Agricol die saad verkoop. Dit verbeter die beskikbaarstelling van spoorelemente, soos koper, sink en seleen, aan diere en is uiters smaaklik vir vee. Tonic kan ten opsigte van droëmateriaal en gehalte tot ’n weidingstelsel bydra. Die gewas het ’n diep, growwe wortelstelsel, wat dit in ’n mate droogtebestand maak, en die vermoë gee om ná ’n somerdroogte vinnig te reageer. Dit gee ook goeie wintergroei. Agricol beveel aan dat 8 kg saad per hektaar gebruik word as net Tonic gesaai word en 1-3 kg per hektaar in mengsels. Die vereiste reënval is 450 mm of meer per jaar. Dit is vir verbouing oor die hele Suid-Afri-ka geskik en vir ’n wye reeks grondtipes aangepas. Dit sluit minder…

LIGGING Swellendam, Wes-Kaap Waar het die idee vir Storiemeisie ontstaan? Ek glo ’n mens moet jou ’n lewe ’n storie maak wat ander sal wil lees. By Storiemeisie streef ons daarna om die alledaagse spesiaal te maak. Ons neem gewone voorwerpe of kledingstukke en maak dit uniek deur oulike en nostalgiese drukwerk daarop aan te bring. Só “versier” ons mense se lewens met Boerekroos-babaklere – verfraai met kinderrympies – en koesterkussings met hartswoorde. Die servette met my ouma se resepte daarop laat jou dink aan die wonderlike reuke in jou ouma se kombuis. Wat inspireer jou? Ons ervarings en herinneringe. Die rympies was my gunstelinge as kind, die resepte is familieresepte en die kussings vertel stories van die liefde. Is dit moeilik vir ’n jong mens om sy of haar…

Ek het hom baie jare gelede van ’n winkelrak in Kimberley verlos. Hy het so mooi proper en blinklyf tussen die ander produkte staan en pronk dat jy hom nie kon mis nie. Hoekom ek juis hom en nie die ander een op die rak gekoop het nie, sal ek nooit weet nie. Dié keteltjie was seker maar vir my en die veld bestem. In my gedagtes is dit ’n “hy”, ’n veldmaat wat my vergesel oor die lengte en breedte van ons land. Hierdie ou vriend van my is ingewy onder ’n wydgetakte olienhoutboom in die Noord-Kaap op wyle Korneels Smit se plaas tussen Daniëlskuil en Lime Acres. Ek en Eunia, my vrou, het altyd onder dié ou olienhout gekamp. Van onder sy skaduwee het ons ’n mooi uitsig…

Honde wat saam met die wildboer werk, kan nou met satelliettegnologie nog meer van ’n aanwins op die plaas wees. Garmin het drie splinternuwe toestelreekse wat help met die opleiding en monitering van honde. Die drie stelsels het verskillende funksies wat onder meer honde se beweging deur middel van GPS-tegnologie volg en hulle help om ’n oormatige geblaf af te leer. Vir die opleiding en bestuur van honde wat op ’n plaas werk of deel van plaasbeveiliging of spoorsnyspanne is, is hierdie GPS-halsbande ’n uitstekende hulpmiddel. Dit is ook baie nuttig vir jagters wat honde gebruik. Twee hondehalsbande (groot en klein) wat vir monitering en afrigting ontwerp is, word gebruik saam met die Alpha 100- en die Astro 320-handtoestelle. In die geval van honde wat geneig is tot ’n onnodige…

VERTRAGINGS aan die Lesotho-hooglandwaterprojek weens beweerde politieke inmenging om ’n sekere maatskappy te bevoordeel, voorspel niks goeds vir die landbou nie. Me. Thuli Madonsela, die Openbare Beskermer, is besig met ’n ondersoek nadat bewerings aan die lig gekom het dat me. Nomvula Mokonyane, Minister van Water en Sanitasie, die waterprojek “gekaap” het om te verseker dat die maatskappy LTE Consulting by die projek betrek word, berig die Sondagblad City Press. Volgens Mokonyane is die vertragings om te verseker dat maatskappye in swart besit by die projek betrokke raak. Die waterprojek van R26 miljard is vir die bou van die Polihalidam in Lesotho en tonnels om die volgehoue toevoer van water uit Lesotho aan Gauteng en die gebiede wat deur die Vaalrivier bedien word, te verseker. Luidens City Press is die…

LIGGING Kirkwood…

Internasionaal: Die prys van mielies het met 2,9%, of $390/t (R55,96/t), tot $139,41/t (R2 000/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 17,4%, of $29,40/t (R421,83/t), laer. Verwagte pryse: September – $137,47/t (R1 972/t), Desember – $139,84/t (R2 006/t), Maart 2017 – $143,06/t (R2 053/t), Mei 2017 – $144,95/t (R2 080/t). Plaaslik: Die Safex-prys van wit mielies het met 2,5%, of R116/t, gedaal en dié van geel mielies het met R7/t tot R3 380/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 41,2% hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 19% duurder is. Verwagte witmieliepryse: September – R4 550/t, Desember – R4 590/t, Maart 2017 – R4 308/t. Verwagte geelmieliepryse: September – R3 405/t, Desember – R3 469/t, Maart 2017 – R3 383/t. Internasionaal: Die gemiddelde prys van koring het met 1,4%, of…

BOERE wat nog nie hul grootmaatbrandstoftenks volgemaak het nie, kan dalk daarby baat vind om dit tot Augustus uit te stel. Volgens mnr. Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by ENB, was die oorverhaling teen middel vandeesmaand nagenoeg 80 sent per liter vir petrol en 40 sent per liter vir diesel. “As dié neiging voortduur en die rand sy goeie lopie voortsit ná die Brexit-stof gaan lê het, sal dit nóg gunstiger vir prysverlagings in Augustus wees. Die rand-dollar-wisselkoers is tans op die voorvoet. Alle aanduidings is dat dit die vlak van R14,19 teenoor die dollar kan toets. Die beste vlak vanjaar tot dusver was R14,10. Maree sê nog ’n goeie teken is dat die ruolieprys onder die vlak van $50 per vat verhandel. Brexit behoort ook nie verder…

DIEvolgendeontledingvan grondverkopeinSuid-Afrika handeloordiegrondtransaksiesvirstukkegrondgroteras 20haindieOos-Kaapvanaf April2015totMaart2016. Indiétydis374ooreenkomstein38distriktegesluit. Dithetgrondvan248185ha behelswatteenR1,970miljard verkoopis. Daarvanwas47transaksiesvankleur– 13%vandie totaal.Transaksiesvankleur isdiétussenindividuewatnie witisnie,regeringsaankope engrondwatvirmunisipale gebiedebekomis.Indiéproses ismeeras19280haverhandel teenR203miljoen(10,3% vandietotalewaarde).Twaalf vandietransaksies wasvir landboudoeleindes,tweevir dorpsontwikkelingen33was privatetransaksies. Vandietotaalwas77(21%) transaksiesvirgrondkleiner as50hametdieoorwegende 188(50%)vandietransaksies virgrondgroteras300ha. By19vandiedistrikte worddalendeprysneigings waargeneem.Ditishoofsaaklikindieoostelikedeelvandie provinsie. Statistieke vir ál die provinsies is op Landbou.com beskikbaar, asook meer besonderhede, soos wie die transaksies aangegaan het. Klik op Plaasverkope.…

DIEaanbodvanveeindieNoord-Kaapenindiebedieningsgebied vanGWKiswisselvallig. Mnr.SarelCilliers,bedryfshoof vanGWKseveilingsafdelingindie noorde,sêboereistansbaiekieskeurigvoordathullehuldiereop veilingsverhandel.Hulleoorweeg eersalhulopsiesomdiebeste prystebeding. VolgensCilliersisditnogonduidelikwatteruitwerkingdie jongstedalingindiemarkprys van14Julieopdieverkoopvan veeopveilingsgaanhê. TansondervindGWK’ndaling indieaanbodvanlewendehawe. “Dieooraanbodvandierewat weensdiedroogteuitgeskotis, hetsedertNovemberverledejaar beginafneem,”sêCilliers. Volgenshomhetdieaanbod vanskapevanafFebruarievanjaartotmiddelJuliegedaal. Na verwagtingsaldiéneigingtoteindeAugustusvoortduurwanneer diebemarkingvandieseisoense stoorlammersbegin. Watdieveilingsvankleinveebetref, wasdievraagna graadC-skaapvleisdieafgelope maandhoog.Dithetgemiddeld R20/kg(lewend)behaal. DieprysvanBoerbokkewas ookbetreklikhoogomdatdie vraagsteedshoogis. Indiegevalvanbeesvleiswas dieneigingopveilingsvandieafgelopemaandR15/kgtotR16/kg virvetbeesteenR19,50/kgvir speenkalwers.…

JULIE LUTZVILLE 28-30, Skaapkampioenskap; Benede-Olifantsrivierperdekampioenskap. Perde, 083 398 0899. Stalletjies, 083 620 2294. E-pos: jeanetteafox@gmail.com. AUGUSTUS PRETORIA 5–9, (Streek, Gauteng: SA Boerperd). Petro Grové, sel 082 551 3221. BREDASDORP 20-21, Megapark-binnenshuise plesier, Ryperdskou. Mariska Marais, sel 072 535 8158. E-pos: megaeques traincentre@gmail.com. PRETORIA 24-28, Jakarandaskou. Pretoria. Beeste: Pinzgauer, PinZ2yl, Dexter, Simmentaler, Brahman, Afrikaner, Limousin, Braunvieh; perde: Arabier, Walliese Ponie, Miniatuurperd, Nooitgedachter, Fries, Appaloosa; pluimvee, sierduif; konyn, haas; Boerboel. Hester Ingamells, sel 082 691 3019, tel. 012 327 0371. SEPTEMBER MIDDELBURG 2-4, Hartland-landbouskou. Pienaardam, Middelburg. Karkaskompetisie, bulveiling, beesskou, perdespring en meer. Catrien, sel 079 882 5207. E-pos: accom3@pienaardamresort.co.za. PARYS 17-26, Alfa-week (beeste) Brahman. Afridome-skouterrein, Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416. Web: www.afridome.co.za. TULBAGH 28 September-1 Oktober, Fries- en Saalperd-streekskou; Walliese Ponie Africa Golden Cup. Elsa Rix, sel 023 230 0189.…

49,3 miljoen Indië het op 11 Julie ongeveer 49,3 miljoen bome binne 24 uur geplant en so ’n wêreldrekord opgestel. Meer as 800 000 mense het in die streek Uttar Pradesh byeengekom en die vorige rekord van 874 275 bome verpletter. Die doel van dié poging om 50 miljoen bome in 24 uur te plant was om bewustheid oor luggehalte en bewaring in Indië te skep. – Popular Science 2 Suid-Afrika se ekonomie is nou die naasgrootste op die Afrikavasteland ná hy Egipte verbygesteek het. Nigerië se ekonomie is steeds die grootste. Suid-Afrika se bruto binnelandse produk is nou $60 miljard, teenoor die $170 miljard wat einde verlede jaar tussen die twee lande gestaan het, hoofsaaklik weens die 30% devaluasie van die naira. – Africa News R99 miljoen Die werkloosheidsversekeringsfonds…

‘Geen sinvolle langtermynbeplanning is in sulke omstandighede moontlik nie.’ MNR. DANIE SCHUTTE, regsverteenwoordiger van die grondeienaar wat onlangs minder as landbou-markwaarde toegeken is in die Grondeisehof. Bl. 16 ‘Die groot probleem is dat daar nie ruvoer is nie.’ MNR. JOHN DÜRR, Wes-Kaapse RPO-voorsitter. Bl. 20 ‘Jy kan jou net indink wat die impak op ’n boerdery is as jy skielik jou speenkalwers teen die helfte van die prys van die hand moet sit.’ MNR. JAMES CHAPMAN, boer van die distrik Gobabis in Namibië, oor die uitwerking wat die nuwe invoerregulasies op Namibiese veeboere het. Bl. 14 ‘Ons jag nie in ’n trop soos wat ons Europese en Asiatiese mededingers doen nie.’ ME. NTHABISENG DUBE, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Elektrotegniese Uitvoerraad, oor Suid-Afrika se gefragmenteerde benadering tot internasionale handel. Bl. 22…

MNR. KOBUS LOUW van die plaas Eensgezind, Durbanville, is die eerste boer in die Suidelike Halfrond en die tweede ter wêreld wat die Centrus-84 punt-melktafel gebruik. Dit word beskou as die grootste tegnologiese deurbraak in melktafeltegnologie die afgelope 20 jaar. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Marina, het drie kinders. Wilhelm (41) werk vir ’n groot kettingwinkelgroep, Daniël (38) boer saam met my en Barbara (35) het ’n graad in natuurbewaring, maar help my vrou met haar onthaalonderneming op die plaas. Amanda, Daniël se vrou, is ook deel van dié onderneming. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons ontspan op Bettysbaai en ons reis graag in Afrika, veral Suider-Afrika. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek het matriek behaal aan die Landbouskool Boland by die…

HAP vir hap kan Kanadese kundiges waarneem hoe bulle in ’n voerstasie in Namibië hulle aan hul voer verlustig, terwyl die inligting deurentyd verwerk word sodat die boere wie se bulle getoets word, uiteindelik die beste bulle uit die bestes vir teeldoeleindes kan behou. Dit klink futuristies, maar is presies wat ’n projek van twee Namibiese swaers, mnre. Mecki Schneider van Grootfontein en Ebbi Fischer van Hochfeld, behels. Hulle het ’n uiters moderne, outomatiese voerstasie by die Kanadese maatskappy GrowSafe gekoop waarmee hulle meet watter bulle hul voer die beste in vleis omsit sodat net hulle vorentoe vir teeldoeleindes gebruik kan word. Die voerstasie op Fischer se plaas is pas aan ander boere bekend gestel en Landbouweekblad is deur die twee boere genooi om die geleentheid by te woon. Dit…

DIE meeste boere in die somersaaigebied sal ondanks die droogte hul produksieskuld kan betaal, sê die landbousakekamer Agbiz. In die somersaaigebied is die afrekeningsdatum vir produksielenings 30 Augustus. Volgens dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz, het die droogte in die algemeen boere se finansiële situasie laat verswak, maar ’n Agbiz-opname wys dit is nie katastrofies nie. “ ’n Beduidende getal sal hul skuld moet herskeduleer, maar sal steeds vir produksiekrediet vir die komende seisoen in aanmerking kom. HULP BENODIG “Daar is ’n spesifieke groep met totale skuld van sowat R1 miljard wat nie in aanmerking sal kom vir produksiekrediet nie. Ondersteuning is nodig om die verdienstelike boere in dié groep te help om in produksie te bly.” Die droogte se invloed verskil, maar Purchase sê vir gewasboere was daar…

1 KAMEROEN | Voëlgriep storm voort Die dodelike H5N1-voëlgriepvirus is besig om verwoesting te saai in die pluimveebedrywe van Wes- en Sentraal-Afrika. Die siekte is onlangs in Kameroen gediagnoseer en het ’n geraamde $20 miljoen (sowat R287 miljoen) se skade aangerig. Die siekte is reeds in Nigerië, Burkino Faso, die Ivoorkus, Ghana en Niger gediagnoseer. In Nigerië het nagenoeg 3,5 miljoen voëls in 750 verskillende uitbrekings gevrek. Die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie (VLO) waarsku dat die siekte besig is om na die suide van Afrika te verspei en dat lande hul gesondheidsmaatreëls moet verskerp om verspreiding te voorkom. Die VLO en die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) werk tans aan voorkomingsmaatreëls. – Global Meat News 2 KENIA | EU-marktoegang in gedrang Die Oos-Afrika-gemeenskap (East African Community, of EAC)…

DIE wynbedryf vra al jare lank vir ’n verbod op die vervaardiging van veral suiker-gegiste drankies (ale) wat die bedryf ’n slegte naam gee. Die verkoop van dié produkte was moontlik weens ’n skuiwergat in die Drankwet (Wet 27 van 1989), wat nie definisies vir bier, tradisionele Afrika-bier en ander gefermenteerde drankies bevat het nie. Weens dié weglating kon enige akoholiese produk as ’n bier of ale geëtiketteer en verkoop word. Dit het gelei tot die grootskaalse vermeerdering en onbeheerde verkoop van suiker-gegiste drankies en ander konkoksies, wat in sommige gevalle selfs batterysuur en brandspiritus bevat het. Wysigings aan die Wet op Drankprodukte (Wet 60 van 1989), wat die maak en verkoop van alkoholiese produkte beheer, en wat dié gaping sal toemaak, is onlangs by die Nasionale Vergadering van die…

SUURLEMOENPRYSE het in 2013 skerp gestyg weens ’n skerp daling in produksie in Argentinië. Na verwagting sal die produksie in Argentinië herstel. In die Suidelike Halfrond is Suid-Afrika naas Argentinë die grootste produsent (sien GRAFIEK 1 ). Naas Argentinië, Mexiko en Turkye, is Suid-Afrika een van die grootste suurlemoenuitvoerlande ( GRAFIEK 2 ). Die grootste suurlemoen-invoerlande is Amerika, die Europese Unie, Rusland en Kanada. Suid-Afrika het laas jaar R885 miljoen se sitrus na Saoedi-Arabië uitgevoer. Van 2014 tot 2015 het uitvoer na Saoedi-Arabië in waarde met 18% toegeneem. Hoewel die plaaslike verbruik van suurlemoene toeneem en internasionale pryse produksie ondersteun, is dit belangrik dat die verwagte toename deur oorsese markontwikkeling ondersteun word (sien GRAFIEK 3 ). Die verwagte swakker rand kan uitvoer- en plaaslike pryse ondersteun, maar die uitvoermark moet…

Die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO)endieVerenigdeNasies se Voedsel- en Landbou-organisasie (VLO) publiseer gereeld nuwe inligting oor die verwagte wêreldwye verloop van die produksie, verbruik, handel en pryse van landbouprodukte oor die volgende dekade. Dié verwagtinge word ook per streek gepubliseer. Dit is gebaseer op ’n klomp aannames, maar gee ’n goeie idee waarheen die landbou stadig maar seker wêreldwyd beweeg. Die landbou bly ’n langtermynbedryf. Ten spyte van Suid-Afrika se onstabiele politieke omgewing, gee dié landbou-oorsig belangrike aanwysers, veral as ’n mens in ag neem dat die plaaslike landbou blootgestel is aan ’n baie oopgrensbeleid. Invoer en invoerprysvlakke bepaal enersyds binnelandse pryse. Andersyds verteenwoordig uitvoer bykans een derde van die Suid-Afrikaanse landbou se inkomste. Die VLO-verslag bevestig die vraag na voedsel en ander landbouprodukte gaan bly groei. Dit…

Om boordbestuur en oes te vergemaklik, wil ’n mens hê jou mangobome moet amper ’n Kersboomvorm hê, sê mnr. Johann du Preez, bestuurder van die vrugtelandgoed Bavaria by Hoedspruit. Hy verduidelik dat die bome ’n V-vorm moet maak as mens in ’n boord tussen twee rye bome af kyk, met kort sytakke bo en langer sytakke onder. Daardeur word die sambreel-effek wat die onderste takke van lig stroop, verwyder en verseker jy dat daar van bo tot onder genoeg sonlig op jou bome val vir optimale blos en blomvorming, sê Johann. Om dit te bereik moet ’n mens die boom só snoei dat daar net een sentrale leier per boom is. Mededingende sytakke moet dus afgesny word. Hy beveel aan dat boere nie probeer om gevestigde boorde in een jaar…

Deense navorsers het pas in wat hulle as ’n wetenskaplike deurbraak beskou, onomwonde bewys dat mikrobes ingespan kan word om planthormone te produseer wat plante teen siektes weerstandig maak. Die span van die Universiteit van Kopenhagen het vroeër vanjaar dié aankondiging gemaak. Dié hormone, waaronder sitokiniene, kan siektes doeltreffend op ’n biologiese wyse onderdruk, het dr. Dominik Kilian Grossinsky en sy kollegas bewys. Hul ontdekking is van groot belang omdat mikroorganismes se produksie van planthormone nie voorheen in wetenskaplike kringe as ’n biobeheermeganisme beskou is nie, sê Dominik in ’n verklaring. Sy kollega prof. Thomas Georg Roithsch sê in sy laboratorium word al sedert die vroeë 1990’s oor die funksie van sitokiniene navorsing gedoen. Nou is die eerste keer gedemonstreer dat die produksie van ’n planthormoon deur ’n plantvriendelike mikrobe…

MNR. DIRK DU PLESSIS WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om soveel moontlik arbeid te bespaar, sonder om produksie in te boet. EN DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Gebruik altyd kontant en moenie skaam wees om met ou bakkies en trekkers te werk nie. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Ek het te veel grond gekoop met die rentekoers wat van 11% tot 26% gestyg het en het die grond ná 1993 se droogte verloor. WAT IS DIE MOEILIKSTE DING IN BOERDERY? Om steeds met stygende produksiekoste winsgewend en volhoubaar te boer. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Om met Merinolandskape te boer. WATTER TEGNOLOGIE IS ONONTBEERLIK OP DIE PLAAS? GPS-tegnologie op die trekker en monitors op planters. Ek…

Toe me. Frances Nel van Nieuwoudtville haarself vir ’n naweek lange kursus in kleinskaalse wynmaak in die JH Neethling-gebou op die Universiteit Stellenbosch (US) se kampus bevind het, was dit ’n soort tuiskoms. Die gebou huisves al geslagte lank die departement wingerd- en wynkunde én is die tuiste van die Instituut vir Wynbiotegnologie (wat onder meer wyngiste navors). Frances het destyds haar eerste jaar op Maties in die einste gebou deurgebring, vasbeslote om ’n wynmaker te word. Sy het egter weldra na ’n B.Sc.-kursus oorgeskakel, haar man, Japie, ontmoet en ’n rooibos-boervrou met ’n druiweprieël op die geskiedkundige plaas Cloudskraal buite Nieuwoudtville geword. Die droom om haar eie wyn te maak, het egter in haar agterkop gesluimer en sy het by ’n naburige dorp se wyngilde aangesluit. Onlangs het die…

BEGIN IN DIE GEES Die grootste gevaar vir enige boer is om goed te begin en swak te eindig – spesifiek op geestelike gebied, want soos ’n mens in die gees is, net so is hy in die vlees. Koning Asa, wat familie van koning Salamo was, was sterk deur God beïnvloed. Hy het goed begin, maar toe het hy op mense begin staatmaak. Hy het goud na die Siriese koning gestuur en hom gevra om saam met hom teen die Ethiopiërs oorlog te voer. Die Siriërs het aan sy versoek voldoen. Saam het hulle die Ethiopiërs verslaan. God het ’n profeet na koning Asa gestuur omdat Hy ontevrede was dat hy eerder na mense as na God opkyk. “Jy kon dit self gedoen het sonder om die Siriërs te…

Namibië het Suid-Afrika onttroon as die wêreld se voorkeurbestemming vir wildtoerisme en jagters. Mnr. Wiaan van der Linde, voorsitter van Wildbedryf Suid-Afrika (WRSA), sê hulle hoop wel Suid-Afrika sal sy ereplek herwin. Hy sê Suid-Afrika het lank omtrent dubbel soveel besoekers as Namibië gekry wat die land vir jagdoeleindes besoek het. “Tans kry Namibië bykans vier keer soveel buitelandse besoekers as Suid-Afrika.” Me. Tharia Unwin, hoofuitvoerende beampte van die Suid-Afrikaanse Beroepsjagvereniging (Phasa), sê in 2006 het Suid-Afrika 16 394 buitelandse jagters gelok, terwyl Namibië 6 300 besoekers gekry het. “In 2014 het 7 638 buitelandse jagters na Suid-Afrika gekom, terwyl Namibië 23 768 gekry het,” sê Tharia. Me. Tanja Dahl, hoof- uitvoerende beampte van die Namibiese Beroepsjagvereniging (Napha), sê Namibië is tans die gesogste bestemming vir jagters omdat Suid-Afrika, volgens…

CHEMIESE ONKRUIDBESTRYDING Avenatus, ’n verskaffer van produkte aan die WRSA se lede en ook ander wildboere, het verskeie aspekte van chemiese produkte aan die werkers verduidelik. Dit sluit in veilige gebruike, mengbaarheid, verskillende spuitmetodes, verskeie spuitapparate met die korrekte spuitpunte en hul werking. Hulle het ook inligting gekry oor hoe kontaken sistemiese produkte werk, die giftigheid en klasse van giftigheid, en die bepalings van Wet 36 van 1947. Praktiese spuitdemonstrasies het deel van die kursus uitgemaak. Mnr. Pat Loots van Avenatus en die organiseerder van die kursus het van Avenatus se kontrakteurs saamgebring om dié kursus in verskeie tale aan die werkers te vertaal. TROFEESLAG Drie rooibokke is geskenk om tydens die kursus te gebruik. Die vel is afgeslag en die verskillende metodes en snitte is uitgewys. Skoueren volmontering is…

Min dinge kan kers vashou by die smaaklike kombinasie van wildsvleis, biltong en wyn. Voeg daarby ’n paar dae se verblyf in die bos of ’n jagtog saam met vriende en jy het ’n wenresep wat al jou sintuie sal beïndruk. Die Leriba-hotelgroep in Centurion beoog ’n reusefees wat wildsvleisgeregte en uitstekende wyn kombineer met ’n uitstalling van die land se voorste ekotoerismebestemmings en jaggeleenthede. Dié wild-en-wynfees, A Wildlife and Wine Affair, word op 24 en 25 September by die Leriba Hotel en Spa in Clubview, Centurion, aangebied. Dit is ’n kuiergeleentheid vir die hele gesin en ook ’n geleentheid om die stad nader aan die bos te bring. In een van die land se ergste droogtes nog kry wildboere ook baie swaar. Daarom is die geleentheid ten bate van…

KIRSTEN was bykans twee dekades lank die hoof van die department landbou-ekonomie, voorligting en landelike ontwikkeling aan die Universiteit van Pretoria. Ná soveel jaar is dit nogal ’n groot skuif, sê Kirsten. In sy honneursjaar op Stellenbosch het hy meer met ekonomiese en makro-ekonomiese sake as met landbou-ekonomie gewerk. Ná 30 jaar keer hy nou terug na dít waarin hy destyds belang gestel het, soos die verslae van die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds. “Dit is egter ’n haakplek om van ’n sektorale dimensie na die makro-ekonomie te gaan, waar ’n mens te doen het met goed soos nasionale rekeninge, monetêre beleid en ekonomiese vooruitskattings,” sê hy. Aan die ander kant, sê Kirsten, as ’n mens binne die plofbare sektor van die landbou kon werk, het jy beslis ekonomiese…

LIGGING Fauresmith, Vrystaat…

SUID-AFRIKA se heuningproduksie het weens die droogte aansienlik gedaal weens ’n tekort aan kos vir bye. Volgens mnr. Mike Miles, voorsitter van die plaaslike byebedryfsorganisasie (Sabio), het die vernietiging van uitheemse bloekombome, wat deel is van die ‘Working for Water’-veldtog, veral die Wes-Kaapse heuningproduksie benadeel. “Daar is geen vervangerbome in die plek van die nektardraende bloekombome geplant nie. Daar is dus minder hulpbronne wat bye kan gebruik om heuning te maak.” Hy sê dit is kommerwekkend dat plaaslike boere slegs ’n derde van die land se heuning produseer. Hulle ding boonop mee met heuning van China wat “teen aansienlik laer pryse as plaaslike produsente se produk verkoop word”. Volgens hom is daar ‘n al hoe groter vraag na die bestuiwingsdienste van byeboere vir aanplantings, soos appel-, sitrus- en avokadoboorde, wat…

GAUTENG CARLETONVILLE STOMPOORFONTEIN (391) 748 ha, aan JJ Wassermantrust, van B. Rabe-landgoed (Edms.) Bpk., R8 688 233. DERDEPOORT LOOPLAAGTE (56) 883 ha, aan Buisdoorens (Edms.) Bpk., van Haakdoorn-beleggings BK, R8 500 000. NIGEL KLIPPAN (324) 542 ha, aan G.C. Kriel, van Fickling-familietrust, R9 276 688. PALMIETFONTEIN (316) 243 ha, aan C.M. Pedro, van W.C. Gilau, R2 000 000. PALMIETFONTEIN (316) 93 ha, aan C.M. Pedro, van C.T. Gilau, R1 000 000. PRETORIA KLIPKOP (396) 120 ha, aan Chepp Holdings (Edms.) Bpk., van Profin Admin Hammanskraal BK, R5 928 000. KROKODILSPRUIT (290) 66 ha, aan J.J. Lubbe, van Kobus de Kock-trust, R2 550 000. VLAKFONTEIN (523) 342 ha, aan E. van Niekerk, van A. Booysen, J.J. Booysen en J.C. Booysen, R2 750 000 KWAZULU-NATAL ULUNDI LOT 227 EMPANGENI (12 061) 202…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan: Landbouweekblad, e-pos: lbw@landbou.com. BOEREDAE 27 JULIE: Dr.JasperCoetzee: Nuwebeginselsinpresisie-skaapboerdery. Noord-VrystaatSAVM, RooiSkool, Kroonstad.NelinePienaar, sel0824404492. E-pos: Bennieneline@eleo.co.za.Ofsel 0832792375,082 440 4492. 29-30 JULIE: AgriWorks-landbou-ekspo, Trimpark, Potchefstroom. CADEK-media, tel. 021 854 4700. Web: www.agriworks.co.za. E-pos: info@cadek.co.za. KONGRESSE 28-29 JULIE: 87ste kongres van die vroue-landbouvereniging van Kaapland. Slipperfields, Port Elizabeth. Hannelie Low. E-pos: hannelielow@gmail.com. 7 SEPTEMBER: TLUSA, algemene jaarkongres.Tema:Kommersiëlelandbou– diesleuteltotstabiliteit. WNNR-konferensiesentrum, Pretoria.LynneKaiser,tel.012804 8031.E-pos:media@tlu.co.za. KURSUSSE 28 JULIE: Dragtigheidswaarneming, beeste.Krugersdorp.Di Rothman,sel0827721208;Andy, sel0827700480;Lilly,sel078546 7985.Web:www.rltsafrica.com. 29 JULIE: Kalfgrootmaak, Krugersdorp. Di Rothman, sel 082 772 1208; Andy, sel 082 770 0480; Lilly, sel 078 546 7985. Web: www.rltsafrica.com. 29 JULIE: Lees en vertolk bulkatalogus. Benoni. Peter Milton, sel 083 630 8868. 30-31 JULIE: Maak ’n organiese…

Dit is die beste publisiteit wat die landbou in ’n lang tyd gekry het. ’n Hele bladsy in die Sunday Times, Suid-Afrika se grootste Sondagkoerant met heelwat swart lesers, oor Kosie van Zyl, boer van Caledon, in sy weeklikse rubriek “Heroes of South Africa”. Van ons getroue lesers onthou seker nog die storie van Kosie se Agri Dwala-projek. Hoe hy begin het as ’n plaasbestuurder op Fairfield, die plaas waar die knap Valerian van der Byl vandag baanbreker-vyeaanplantings onder nette doen. Hoe Kosie uiteindelik ’n kommersiele boer geword het en uit dankbaarheid teenoor oom Cally Otto, wat hom die groot geleentheid gegee het om sy eerste plase te bekom, sy bruin bure onder sy vlerk geneem het. Vandag besit 14 bruin families twee plase en behaal besonderse sukses. Kosie se…

DESPERATE BOERE OORVAL AGRI SA OM HULP Talle boere is in ’n oorlewingstryd weens die droogte, sê Agri SA in nuusverklaring. Die organisasie sê sy kantoor word tans oorweldig deur versoeke om droogtehulp vanaf uiters desperate kommersiële en opkomende boere. “Dit is veral boere in dele van die Noord-Kaap, die Vrystaat, Noordwes, die Oos-Kaap en die Wes-Kaap wat deur ’n ernstige krisis in die gesig gestaar word en dringend finansiële hulp nodig het. Hulle kan nie langer bekostig om veevoer aan te koop nie en het nie die nodige kontant om hul boerderye aan die gang te hou nie,” lui die verklaring. Die organisasie doen ’n beroep op die sakesektor en die publiek om aan te hou om tot sy droogtehulpfonds by te dra. JACO N. skryf: Ek boer in…

MEER hofuitsprake is nodig oor die faktore betrokke by die bepaling van vergoeding wanneer grond vir grondhervorming onteien word. Só sê prof. Elmien du Plessis van die NoordwesUniversiteit, wie se doktorsgraad oor vergoeding vir onteiening gehandel het, oor ’n onlangse uitspraak in die Grondeisehof. In die uitspraak het waarnemende regter Tembeka Ngcukaitobi benadruk dat markwaarde nie die enigste of belangrikste faktor is nie. Hy het beslis dat die boer aan wie die stuk grond naby Middelburg, Mpumalanga, behoort, en wat in ’n grondeis aan ’n huurarbeider toegeken is, nie R4,3 miljoen, vir toekomstige waarde, of R1,8 miljoen, vir landbouwaarde, moet ontvang nie, maar R1,5 miljoen. Du Plessis sê dit is een van die min kere waar ’n regter in ’n grondhervormingsaak voldoende aandag gee aan faktore buiten markwaarde. Sy sê…

UITVOER | Zim voer in wat hy nie self kan produseer Suid-Afrikaanse ondernemings wat produkte na Zimbabwe uitvoer, moet druk op die Departement van Handel en Nywerheid plaas dat gunstige uitkomste deur gesprekke gevind moet word vir die buurland se handelsversperrings. Mnr. Taapano Paradza, ’n konsultant by XA International Trade Advisors, sê sonder druk gaan Zimbabwe net méér versperrings instel. Sedert 17 Junie word lisensies vereis om ’n lang lys produkte in Zimbabwe te kan invoer, terwyl permitte reeds geruime tyd vir sekere landbouprodukte vereis word. Onder die voedselprodukte waarvoor lisensies nou nodig is, is ingemaakte groente en sousboontjies. “Produkte wat nie voldoende in Zimbabwe geproduseer word om in die vraag te voorsien nie, het ’n goeie kans om ’n lisensie te kry,” sê Paradza. Vir kookolie, hoendervleis en alle…

SITRUS | Droogte knel produksie Suid-Afrika se sitrusproduksie het in die 2015-’16-seisoen met 7,5 miljoen kartonhouers, of 6%, gekrimp. Luidens ’n onlangse verslag van die Nasionale Landboubemarkingsraad (NLBR) was pomelo’s die grootste verloorder in vanjaar se oesstatistieke met ‘n afname van 23% in produksie. Altesame 12,4 miljoen kartonhouers pomelo’s is uitgevoer teenoor 16,1 miljoen kartonhouers in 2015. Daar is ook 8% minder lemoene gelewer, maar die produksie van sagtesitrus, soos nartjies, het met 12% toegeneem en daar is 7% meer suurlemoene geoes. Europa bly die grootste bestemming vir Suid-Afrikaanse lemoene, met 36% van die uitvoer wat vanjaar daarheen gaan. Die Midde-Ooste is die naasgrootste mark en verteenwoordig 25% van Suid-Afrika se lemoenuitvoer. Brittanje koop die meeste Suid-Afrikaanse sagtesitrus en verteenwoordig 36% van die uitvoermark. Europa is die naasgrootste mark met…

DIE Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het ’n nasionale veterinêre strategie bekend gestel met die doel om die gesondheid van Suid-Afrika se diere te verseker sodat genoeg kos vir die nasie geproduseer kan word. Volgens die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) kan dié strategie ’n groot rol speel om die nasionale kudde te beskerm en wesenlike uitvoer van rooivleis moontlik te maak. Die bekendstelling volg nadat die internasionale organisasie vir dieregesondheid, die OIE, Suid-Afrika se veterinêre diens beoordeel het. Die veterinêre diens speel ook ’n sleutelrol om te verseker dat vleis en ander produkte wat van diere afkomstig is, veilig is. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se veterinêre strategie stel ’n samehangende wetenskaplik gebaseerde en voorkomende veterinêre diens in die vooruitsig. Dit is gebaseer op die huidige Suid-Afrikaanse regsraamwerk, evaluasieverslae…

Oorloë, ekonomiese onrus, ontoereikende finansiering en ’n gebrek aan biodiversiteit bedreig die wêreld se genetiese bronne en die saadbanke waarin hulle gehou word. Hoewel die meeste lande hul eie saadbanke het, is die internasionale saadbank op die Noorweegse eiland Svalbard die bekendste en bes gefinansierde saadbank met die mees diverse versameling saad en genetiese materiaal. Verlede jaar is die eerste keer saad aan Svalbard onttrek. ’n Mengsel grane – koring, gars, fababone, lensies en kekerertjies – uit ’n saadversameling wat in 2012 uit ’n saadbank in die Siriese stad Aleppo “gered” is net voordat rebelle dit oorgeneem het, is na Libanon en Marokko gestuur sodat wetenskaplikes hul navorsing daar kon voortsit. Me. Natasha Geiling skryf in die Smithsonian-instituut in Amerika se aanlyntydskrif dat die Siriese navorsers gelukkig was. “Hulle kon…

MNR. KOBUS LOUW WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? Ons hou tred met ontwikkeling in die suiwelbedryf – en nou, met die nuwe melktafel, meer as ooit. Rekenaartegnologie is onontbeerlik in ons boerdery. Geslagsbepalende semen help met makliker geboortes en gee die persentasie verse wat aankom, ’n groot hupstoot. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG GEKRY HET? Ek luister na alle mense se raad, maar ek gebruik my eie oordeel en pas dit aan vir die boerdery as dit tot ons voordeel kan wees. HOE KRY JY DIT REG OM KALFVREKTES LAAG TE HOU? Om te groei is die grootmaak en bestuur van kalwers baie belangrik. My sekretaresse, me. Vanessa Nel, hou die kalfvrektes die eerste jaar op 2% deur noukeurig te sorg dat alle inentingsprogramme, inspuitings en die korrekte…

Tans het elektriese motors op planters die voordeel van eenvoud en presisie, en danksy die grootte van die motors verlang hulle nie ernstige modifikasies aan die trekker nie. Die potensiaal vir die gebruik van elektriese motors pleks van die kragaftakker of hidrouliese motors vir die aandrywing van werktuie word nou ook ondersoek. Fendt het byvoorbeeld laas jaar sy X-konsep-stelsel by Agritechnica uitgestal. Daarvoor het hy ’n Vario 700-trekker (147 kW, viersilinder) met ’n geïntegreerde kragopwekker toegerus wat 130 kW kan lewer. Die gevolglike 700 V-gelykstroom word dan gebruik om motors op die werktuig aan te dryf, soos die rotors van ’n rotorhooihark. Fendt sê dit bied die voordeel van laer onderhoud, hoër kragdoeltreffendheid en die optimalisering van aksies deur die individuele beheer van komponente, soos met wye werktuie in draaie…

DIEREVOEDING CRAIG SHEPSTONE JACQUES O’DELL WILD OP LUSERNLANDE Kan swartwitpense en njalas permanent op lusernlande loop? Sal hulle nie opblaas nie? Die kort antwoord is nee. As diere permanent net op lusernlande loop, sal hulle verskeie probleme ontwikkel, byvoorbeeld voedingswanbalanse, soos seleen- en kopertekort. Hierdie tekorte sal weer ’n nadelige invloed op die wild se reproduksie hê. Uiteraard is daar die gevaar van korttermynprobleme, veral as die lusern verlep en opblaas tot gevolg het. Opblaas is wel nie so algemeen by wild soos wat dit by vee is nie. Blaarvreters, soos njalas, pas baie beter aan by hoë innames van lusern, maar ’n mens moet oppas vir té hoë proteïeninname by grasvreters, soos swartwitpense, want dit kan tot alkalose lei. Sommige boere laat wel wild suksesvol op lusernlande loop, maar…

Hoenderlewerpatee Hoenderlewer is een van daardie goed waarvan jy óf glad nie hou nie óf versot op is. Ek val in die tweede groep. Hierdie patee is hoe ek die graagste hoenderlewers voorsit. Eet dit met vars, korserige brood, soetsuur agurkies en ’n stuk beleë sagte kaas. ■ 200 g botter ■ 1 groot ui, gerasper ■ 2 knoffelhuisies, baie fyn gekap ■ 500 g skoongemaakte hoenderlewers ■ 60 ml sjerrie ■ 30 ml brandewyn ■ 180-250 ml room ■ Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak Verhit die helfte van die botter in ’n pan en braai die ui en knoffel stadig tot sag en gaar. Voeg die hoenderlewers by en braai tot net gaar. Voeg die sjerrie en brandewyn by en laat opvlam. Laat prut tot die alkohol…

Wat is die grootste probleme? Selfs voor die ANC aan die bewind gekom het, het die SAIRV al armoede en werkloosheid as die grootste probleme uitgesonder en gesê enige politieke party sal werkskepping as voorrangsaak moet hanteer. Sedert 1994 het werkloses toegeneem van 3,7 miljoen tot 8,2 miljoen mense. Ons werkloosheidskoers is hoër as dié van Griekeland en twee derdes van jong, swart mense sit sonder werk. Om werkloosheid te verminder en sterk ekonomiese groei te bevorder, het ons ’n beleggingsvlak van 30% van bruto binnelandse produk (BBP) nodig – iets wat laas in 1982 gebeur het. Die Regering glo hy moet “aktief en indringend ingryp” by die oorsake van armoede en werkloosheid, maar al hierdie betrokkenheid is juis een van die hoofoorsake van die probleme. Die enigste rede waarom…

Geen boer kan dit bekostig om wurmbesmettings by sy vee te ignoreer nie. Dit kan tot ernstige ekonomiese verliese ly. Haarwurms het weer wyd voorgekom omdat groot dele van Suid-Afrika in Junie nog nie ryp gehad het nie. Boere moet ook uitkyk vir langnek-bankrotwurms. Dít is volgens die Junieverslag van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), wat pas bekend gemaak is. Dr. Faffa Malan, bestuurder, sê groot getalle vee het reeds weens PEM-sindroom (proteïen-energie-tekort) gevrek. Talle van dié diere was swaar met lewerslakwurms besmet omdat hulle naby stilstaande waterbronne wei. Die tabel gee ’n opsomming van parasiete en siektes wat gedurende Junie deur lede van Ruvasa by Malan aangemeld is. UITWENDIGE PARASIETE Weens die hoër as normale temperature gedurende Junie het baie dele toe nog nie ryp gehad nie en…

DIT GAAN GOED MET DIE APPELBEDRYF DIE appelbedryf in SuidAfrika het verlede jaar goed op dreef gekom ná grootskaalse haelskade wat die oes aansienlik in 2014 laat krimp het. Luidens ’n verslag deur die sambreelorganisasie Hortgro het die uitvoer van appels sedert 2014 met 22% gestyg – ongeveer dieselfde persentasie wat die bedryf in 2014 weens haelskade verloor het. Volgens me. Nina Goosen, ’n landbouekonoom by Hortgro, is daar tans 30 miljoen appelbome in SuidAfrika op 23 625 ha. Verlede jaar is slegs 308 ha nuwe boorde aangeplant. Dié boorde word deur ongeveer 436 appelboere versorg, met die gemiddelde appelvertakking wat 51 ha groot is. Sy sê die produksievermoë kan in die toekoms toeneem weens niedraende bome. “16% van die totale appelaanplantings wat gevestig is, is nog nie draend nie.…