Indholdsfortegnelse for 02-Feb-2018 i Landbouweekblad

FOSKOR se onbetroubare voorsiening van fosforsuur, wat vir die vervaardiging van kunsmis en veevoer gebruik word, duur al langer as twee maande. Mnr. Adriaan de Lange, uitvoerende hoof van Omnia, sê die huidige probleme met die beskikbaarheid van fosforsuur het teen Oktober en November begin, maar probleme het ook al in die verlede voorgekom. Fosforsuur is wel beskikbaar, maar nie noodwendig in die vereiste hoeveelhede nie. Landbouweekblad het verlede week berig oor ’n brief op sosiale media waarin ’n veevoervervaardiger sy kliënte inlig van probleme met die beskikbaarheid daarvan. De Lange sê Omnia gebruik fosforsuur as ’n bron van fosfaat in sy korrel-NPK-kunsmis met ’n hoë fosforinhoud en as die primêre bron van fosfor in sy vloeibare NPK-kunsmis. “Fosforsuur is ook ’n belangrike onverwerkte materiaal vir ons veevoerproduksie,” sê hy.…

’N VAARTBELYNDE elektroniese proses waardeur boere kwytskelding kan verkry van die nasionale minimum loon word na verwagting binnekort vir kommentaar gepubliseer. Me. Jahni de Villiers, hoof van arbeid en ontwikkeling by Agri SA, sê die nuwe kwytskeldingsproses, soos die Departement van Arbeid dit deurgaans verduidelik het, behels ’n elektroniese stelsel soortgelyk aan die elektroniese indieningstelsel (e-filing) wat die Suid-Afrikaanse Inkomstediens gebruik. Kragtens die nuwe regulasie sal boere kan aanvaar hulle is kwytgeskeld van die hoër loon indien die departement nie binne 30 dae ná hul aansoek ’n beslissing uitreik nie. Dit kan boere van veral onvoorsiene finansiële probleme red. Toe die landbou se minimum-daglone eensklaps met R36 per dag gestyg het ná 2012 se gewelddadige proteste in die Wes-Kaap, kon boere om kwytskelding aansoek doen. Die proses het egter só…

DIE Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) sal hom by ’n vinnig veranderende bedryfsomgewing moet aanpas om die produsent se volhoubaarheid te help verseker. Mnr. Koos van der Ryst, voorsitter van die RPO, sê produksie-ontwikkeling is een van die dringendste kernaspekte waaroor die organisasie moet herbesin. “Ons is steeds midde-in ’n droogte wat die vermindering van aanteeldiere genoodsaak het en ons boere se oorlewingsvermoë benadeel,” sê hy. Die RPO het sy strategiese benadering op ’n tweedaagse dinkskrum in Bloemfontein bespreek. Volgens hom is die bekamping van dieresiektes die rooivleisbedryf se grootste probleem. “Ons sal ernstig moet besin oor die sluit van vennootskappe om dié siektes te bestry om Suid-Afrika se status as bek-en-klouseervrye gebied te behou en onder meer brucellose te bekamp.” Hy sê ook ondersteunende navorsing is een van die kernaspekte waaraan die…

GROND | Laat jou plaas só herleef Die Soil Health Support Centre en Landbouweekblad bied op 22 Maart ’n grondgesondheidskonferensie aan, met die hoofspreker, mnr. Jay Fuhrer, ’n wêreldbekende kenner van herlewingslandbou uit Amerika. Fuhrer sal praat oor die gebruik van dekgewasse en die integrasie van vee vir optimale grondgesondheid. Mnr. Johann Zietsman, wat al wêreldwyd as konsultant opgetree het oor weiding, gaan wys hoe ’n boer sy plaas se drakrag kan verdriedubbel en die grond kan opbou. Mnr. Willie Pretorius, ’n grondgesondheidskundige, en me. Sheila Storey, een van Suid-Afrika se bekendste nematoloë, wat by die vestiging van die Soil Health Support Centre betrokke was, gaan ’n oorsig gee oor gratis voedingstowwe en ander hulpmiddels in die natuur, asook hoe om dit doeltreffend in gewasproduksie te gebruik. Mnr. Rens Smit,…

DIE plaaslike wynbedryf bevind homself op onbekende terrein met die kleinste druiwe-oes in meer as ’n dekade wat verwag word. Die klein oes kan toegeskryf word aan ’n daling in aanplantings én ’n toename in wingerde wat uitgehaal word, die droogte, rypskade en verwagte laer saponttrekkings uit kleiner korrels, sê mnr. Francois Viljoen, bestuurder van VinPro se wingerdbou-adviesdiens. Hy sê dis een van die die moeilikste produksiejare in sy loopbaan. “Die droogte van die afgelope drie jaar is ongehoord. Ek glo nie enigeen in ons bedryf het dit al beleef nie. As jy dalk ’n ou oom in ’n ouetehuis opspoor wat so iets beleef het, sal sy raad in elk geval nie van toepassing wees nie.” Benewens hitte en droogte het allerhande ander ongunstige weerverskynsels ook die bedryf getref.…

ONDANKS welkome reën wat sedert verlede week in verskeie dele van die Oos-Kaap geval het, is dit steeds baie droog in verskeie dele van die Karoo. “Die Karoo se watertafel is skrikwekkend laag,” sê mnr. Johann Minnaar van die plaas Groenvlei, noordwes van Graaff-Reinet. “Ek boer al die afgelope 45 jaar en dit is die laagste vlakke wat ek nog beleef het. Dit sal nog baie moet reën en kapok om dit weer gelig te kry.” Hy sê daar is verskeie spilpunte in die omgewing wat staan omdat daar nie genoeg water is om uit boorgate te pomp nie. Minnaar sê sover hy weet, is die reën wat verlede week by Graaff-Reinet geval het, gemiddeld 40 mm tot 65 mm. Dié bui was die eerste behoorlike reën wat hy oor…

DIEREGESONDHEID ADRIAAN OLIVIER GROOTMAAK VAN ’N VOLSTRUISKUIKEN Ek het ’n week oue volstruisie gered nadat ek gesien het hy dwaal ver van die mamma af. Sy ogies was omtrent toe – dit het gelyk of die onderlid aan die bolid vassit. Ons het sy ogies met verdunde blousel begin was. Dan is die een ogie oop en die ander een op ’n skrefie. Omdat hy nie kan sien nie, eet hy baie min. Hy pik-pik hier en daar. Ek het selfs ’n hoenderkuiken by hom laat wei, maar ek weet nie hoeveel hy inkry nie. Ek het ook verdunde babapap probeer gee. Hy is ook baie onvas op sy beentjies en ons sit hom bedags in ’n klein kampie waarin gruis gestrooi is. Ek het hom volstruismeel en hoenderkuikenkos gegee,…

Grenadella-enklapperstroopkoek Dié koek is propvol somerse geure en is perfek vir teetyd, maar net so lekker ná ete – met ’n skeppie mascarpone daarby. Beslag 150 g sagte botter 250 ml strooisuiker 10 ml vanieljegeursel 3 ekstragroot eiers, teen kamertemperatuur 250 ml karringmelk 500 ml koekmeel 10 ml bakpoeier 200 ml fyn klapper Stroop 10 ryp grenadellas, oopgesny en pulp uitgeskep 125 ml water 125 ml strooisuiker 5 ml vanieljegeursel Versiersel 250 ml versiersuiker, gesif 2 ryp grenadellas, gehalveer en pulp uitgeskep Voorverhit die oond tot 165 °C en smeer ’n middelslag-ringkoekpan goed met botter of spuit met kleefwerende kossproei. Verroom die botter, strooisuiker en vanieljegeursel goed saam tot lig en donsig. Voeg die eiers by en klits goed. Voeg die karringmelk, koekmeel, bakpoeier en klapper by en klits tot…

Die Simola-gholflandgoed by Knysna lê tans sewentiende op Golf Digest se ranglys vir die beste Suid-Afrikaanse gholfbane. Dit is een van ses bane in dié spesifieke deel van die Tuinroete wat onder die toptwintig tel. Gholflandgoed-eienaars beskou hierdie ranglys as baie belangrik, veral omdat buitelandse toeriste dit gebruik om te besluit waar hulle wil speel en tuisgaan. Dit help ook die klubbestuurders om hulself te vergelyk met ander bane in dieselfde klas. Gewoonlik is daar bitter min verskil – dikwels net ’n paar punte – tussen die topbane. So kan Fancourt se Links dalk 70 uit ’n moontlike 80 punte behaal, teenoor die baan wat die 100ste plek beklee met 50 punte uit 80. Die verskil lê dikwels slegs in die baan se ontwerp, wat afhang van die argitek. Simola…

Om sáám met iemand te huil, is helender as om alleen te huil, meen ek. Ek gaan huil dus namens al die bekommerde boere by dr. Philip Theunissen, forensiese landbou-ekonoom. Ek soek antwoorde. Ons soek raad. Waar moet bekommerde boere begin? Sy antwoord kom vinnig: “Vind ’n nuwe resep. Twintig jaar gelede was die Vrystaat toebeplant onder koring. Vandag is dit ’n seldsame gesig. Daar is ’n rede daarvoor. Boere moet hierdie dinge raaksien en aanpas om volhoubaar te bly. Moenie agter die trop aanhardloop nie – jy gaan jou op verkeerde plekke op verkeerde tye bevind. “Nog ’n deurslaggewende faktor is om met kontant te boer pleks van met skuld. Al een wat finansieel bevoordeel word, is die passiewe vennoot – die kredietverskaffer. Finansiële dissipline is van die uiterste…

IN die afgelope tien jaar het die verbruik van varkvleis in Suid-Afrika met 21% gestyg, het me. Marieta Human van die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo) op die plaas Nelson’s Creek buite Wellington gesê. Sy was ’n genooide spreker op ’n werksessie oor die gehalte van varkvleis wat deur die varkverbeteringsmaatskappy PIC SA gehou is. “Die strewe is nou om meer mense in die land meer varkvleis te laat eet. Die plan is om verbruik daarvan in die volgende vyf jaar tot ses jaar drasties te laat styg.” Altesame 60% van Suid-Afrika se bevolking het geen beswaar teen die eet van varkvleis nie. “Dít is die mense wat oorgehaal moet word om méér daarvan te eet,” het sy gesê. Human het gesê hoewel die verbruik van varkvleis styg, is die doelwit nou…

25%-30% Plaashekpryse van Suid-Afrikaanse wyn moet dringend met tussen 25% en 30% verhoog om net met inflasie tred te hou, sê mnr. Anton Smuts, voorsitter van Vinpro. Boere kan nie volhoubaar wees teen ’n omset van minder as R100 000 per hektaar (onder besproeiing) of R65 000/ha (droëland) nie. Hy maan boere ook om ingelig te wees oor markinligting en prysstrukture, want “sommige boere het nie ’n idee teen watter prys hul wyn verkoop nie.” – Amelia Genis 50 maande Plaaspryse in Amerika daal al vir 50 agtereenvolgende maande, volgens ’n grondprysindeks van die Creighton-universiteit. Tog is Januarie se pryse ietwat hoër as in Desember, en trouens die hoogste sedert Julie 2014. Die Federale Reserwebank se Chicago-tak het reeds in November gesê grondpryse was laas in 1970 so stabiel soos…

MNR. RASHID KHAN, Wes-Kaapse bestuurder van die Departement van Sanitasie, oor die drastiese daling in besproeiingswater. Bl. 16 ‘[Hy] is selde in strategiese gesprekke betrokke.’ MNR. CARL OPPERMAN, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, oor Khan se rol in die provinsie se waternood. Bl. 16 ‘Noem ’n verskynsel en ons het dit die afgelope tyd ondervind – ryp, hael, sonbrand, wind . . . Dis net goeie reën wat kortkom.’ MNR. FRANCOIS VILJOEN, van VinPro, oor die afgelope drie jaar se droogte. Bl. 22. ‘Die Departement van Arbeid verwag dat 204 000 tot 897 000 mense hul werk gaan verloor, maar beskryf dit as ‘minimaal’. Dit maak my woedend.’ MNR. EUSTACIE DAVIE, arbeidskenner by die Vryemarkstigting, oor die gevolge van die nasionale minimum loon. Bl. 17 Verbruikers wat nou ‘goedkoop’ avokado’s…

TALLE boere in die Kaapse Skiereiland wat van besproeiingskemas se water afhanklik is, se water is amptelik afgesny. Dit laat hulle nou met min uitkoms om hul boerderye aan die gang te hou. Boere rondom Kaapstad wat van die Bergrivier- en Theewaterskloof-besproeiingskema afhanklik is, is op 22 Januarie vanjaar aangesê dat hulle nie meer water uit die skema mag pomp nie. Volgens mnr. Johan Conradie, plaasbestuurder van die Vorentoe-boerdery in Kuilsrivier, het hulle nog genoeg water om die volgende ses weke lank te boer. “Ons besproei uit die Theewaterskloof-besproeiingskema en het ’n pompkwota van 30 m3 water per uur, 24 uur per dag. Ons het reeds teen November verlede jaar ons normale 80 ha onder besproeiing gehalveer om by die beperkings aan te pas. As ons met die 40 ha…

DIE bestuur van Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP) vertrou dat hy in die komende maande genoeg entstowwe beskikbaar sal hê vir plaaslike boere, terwyl hy ’n nuwe aanleg ontwikkel om produksiestandaarde op te skerp. Dr. Jacob Modumo, die OBP se hoof van sake-ontwikkeling, sê entstowwe vir vee is tans die maatskappy se afdeling wat die vinnigste groei. Die OBP bemark ook middels vir troeteldiere, parasietmiddels, dipstowwe en bymiddels. “Die OBP se totale markaandeel is sowat 12% van die mark, terwyl sy markaandeel vir vee-entstowwe by sowat 18% draai. “Groei in die OBP se afdeling vir vee-entstowwe is egter meer as 10% per jaar,” sê Modumo. Hy meen ook die OBP se probleme met die verskaffing van entstowwe oor die afgelope twee jaar is iets van die verlede. “Die OBP lê vanjaar…

Suid-Afrika, ’n netto uitvoerder van mielies, is ’n land met bekostigbare voedsel vir die grootste gedeelte van die bevolking. Neigings toon egter dat die gemiddelde reënval met verloop van tyd stelselmatig verlaag, mededinging met produksie uit Zambië en Zimbabwe sal in die toekoms ’n groter moontlikheid word en Suid-Afrika sal op langer termyn al hoe meer gereeld groter hoeveelhede mielies begin invoer pleks van uitvoer (sien GRAFIEK 1 ). OU PRODUKSIESEISOEN (2016-’17) Verlede jaar se rekord-mielieproduksie ( GRAFIEK 2 ) gaan tot groot oordragvoorrade aan die einde van April lei. Produsente het verlede jaar meer as 16,7 miljoen ton mielies verbou. Safexpryse het weens die huidige droogtetoestande in Noordwes en die Vrystaat gestyg. Dit het enersyds die invoer van Argentynse geel mielies na die Wes-Kaap ’n moontlikheid gemaak, maar andersyds…

Die detail van ’n stelsel waarin mielies kommersieel binne-in ’n permanente dekgewas verbou en natuurlik bemes word, is deur ’n Amerikaanse landboukundige uitgepluis. Prof. Nicholas Hill van die Universiteit van Georgia en sy span het mielies geplant in ’n land met gevestigde meerjarige witklawer as dekgewas. Stroke van die klawer is doodgespuit en die mielies is in rye in die stroke geplant. Nadat die mielies geoes is, het die klawer weer die hele land oorgeneem. Nie net het die klawer, ’n peulplant, gratis stikstofbemesting aan die mielies verskaf nie, maar ook onkruid tussen die mielierye onderdruk. Só kon baie kunsmis en onkruiddoder bespaar word. Die doel van die studie was om vas te stel watter kombinasie van ry- en strookwydtes die beste werk om soveel moontlik stikstof van die klawerplante…

DEUR WATTER STRUIKELBLOKKE WORD DIE LANDBOU IN DIE GESIG GESTAAR? Die misdaad en geweld in Suid-Afrika begin vir die landbou ’n probleem raak. Sekerheid raak ’n probleem, ook vir toetreders tot die landbou. Die politiek en wetgewing kan ’n mens probeer bestuur, maar jy kan niks doen aan gewelddadige en sinnelose dade nie. WATTER WAARDEVOLLE RAAD KAN JY AAN BOERE GEE? Beplan. Ek haat dit om ’n ding oor te doen, daarom gebruik ek eerder meer tyd om iets behoorlik te beplan voor ek daarmee begin. JY IS OOK ’N GEREKENDE ONTWIKKELAAR, VAN ONDER MEER DIE GRAANENDAL-WOONLANDGOED IN DURBANVILLE. WAAR KOM DIÉ BELANGSTELLING VANDAAN? Dis natuurlik vir my verskriklik hartseer om landbougrond te ontwikkel, maar dit het ook aan my die geleentheid gegee om my boerdery uit te brei. My…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT TOT NOG TOE? Om ’n geharde bees – wat baie melk lewer – vir ons omgewing te teel. WIE WAS JOU MENTOR? My oorlede pa, Hendrik van Niekerk. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? My buurman, oom Willie de Jager, wat my aangemoedig het om kunsmatige inseminasie te doen. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? In ’n stadium het ek té veel klem op Friese gelê. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE? Om voorsiening te maak vir die droogte en steeds melk van topgehalte te lewer. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? Elektrisiteit is noodsaaklik vir ’n melkery.…

KOSIE ELOFF Mnr. Kosie Eloff boer met sowat 10 ha grenadellas (asook koejawels en avokado’s) tussen Morebeng en Makhado in Limpopo. Sy onderneming heet Agrivet, en is ’n vennootskap tussen die Eloffs, Westfalia en die Badirammoho-werkerstrust. Hoe groot is die grenadellabedryf in Suid-Afrika? Dis nie ’n baie groot bedryf nie, want die mark is relatief klein. Grenadellas aard ook nie oral in Suid-Afrika nie. Watter klimaatstreke is geskik vir grenadellaproduksie? Die warm, droë dele van die land is nie geskik nie. Grenadellaplante hou meer van gematigde tot koeler areas, waar daar ook goeie reënval voorkom. Dis gewoonlik die somerreënstreke. Waarom is dit ’n lekker gewas om mee te boer? Grenadellas is ’n intensiewe gewas, daarom moet ’n mens baie mooi en presies daarmee boer. Dit stimuleer my en is vir…

Suid-Afrika moet sy ekonomiese groeikoers laat styg, want as die hoë werkloosheidskoers nie vinnig gepak word nie, kan die demokrasie en openbare orde in die land verkrummel. Hoewel dit nie die enigste metode is nie, is vaste beleggings belangrik vir hoër groei. As ’n nuwe fabriek opgerig word, stel ons meer werkers aan en vervaardig ons meer produkte wat uitgevoer kan word. Dit bring weer meer geld in waarmee nog werk geskep kan word. Om nuwe fabrieke te kan oprig, het ons egter spaargeld nodig. Die Regering het dus belastingvrye spaarplanne van stapel gestuur. Die bedoeling was om met die produk se belastingvoordele be-sparing in Suid-Afrika aan te moedig. ’n Belastingvrye spaarplan is ’n belegging waar geen belasting betaalbaar is op die groei binne die belegging nie. Jy betaal dus…

Ek het my perd Snowy, ’n reun, onlangs vir ’n afrigtingsessie na die perdering agter die plaasskuur geneem, onbewus daarvan dat my seun se hings na die kamp verskuif is waardeur ons moes loop. My rug was na die hings gekeer en terwyl ek die hek toemaak, het ek ’n gedreun van hoewe gehoor en daar was ’n stofwolk soos die hings my reun aangeval het. Uiteindelik het Snowy daarin geslaag om van die hings weg te kom, maar in die proses het sy teuel gebreek. Ek het die een punt van die teuel opgetel en dit met ’n knoop aan die toom vasgemaak. Toe ek later by die huis kom, het ek die teuel weer met ’n skroef en boutjie aan die toom vasgesit. Op dié manier bly dit…

KAAPSTAD is aangewys as gasheer vir die Statebond se 30ste landboukongres in 2022. Die bod vir die aanbieding van die kongres is deur die Royal Agricultural Society of the Commonwealth (RASC) aan Agri-Expo, toegeken. “Om hierdie internasionale kongres in Kaapstad aan te bied, is ’n ideale geleentheid om die wêreld se aandag op die Suid-Afrikaanse landbou en spesifiek die Wes-Kaap te vestig,” sê mnr. Johan Ehlers, hoof- uitvoerende beampte van Agri-Expo en trusteeraadslid van die RASC. Die 30ste Statebond-landboukongres sal van 13 tot 18 November 2022 in die Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum plaasvind. Die 28ste Statebond-landboukongres vind vanjaar in Edmonton (Alberta, Kanada) plaas en die 29ste een in 2020 in Norwich (Norfolk, Engeland). NAVRAE: Besoek www.agriexpo.co.za, volg Agri-Expo op Facebook, Twitter of Instagram, of kontak Agri-Expo by e-pos: admin@agriexpo.co.za of tel.…

Met die lietsjieseisoen wat einde se kant toe staan, word ’n gemiddelde Suid-Afrikaanse oes vir vanjaar geskat. “Hoewel uitvoersyfers goed lyk, beleef die oeste ’n gemiddelde jaar. By Nelspruit en Malelane het hoë temperature in die winter die oes benadeel en was die opbrengs laer as verwag,” sê mnr. Bobby Price, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Lietsjiekwekersvereniging (SALKV). Hy sê daar is nog nie finale syfers oor die opbrengs nie, maar dit lyk asof oesvolumes in ander streke gemiddeld sal wees. Hoewel Europa steeds die grootste uitvoermark is, lyk die ontluikende Amerikaanse mark belowend vir toekomstige uitvoer. “Die lietsjiekwekers is optimisties om op dié mark te kapitaliseer. Ons mikpunt is nou om die mark vir die toekoms te stabiliseer.” Volgens mnr. Adam Hugo van Gilbert-pakkers op Louis Trichardt het die eerste…

DIE Stellenbosse plaas Boschendal het pas 600 000 nuwe vrugtebome aangeplant in ’n projek wat drie jaar geduur het. Permanente werkgeleenthede het van 70 tot 287 toegeneem. Die damme op die plaas is vol. Mnr. Jacques du Toit, hoofbestuurder op Boschendal, sê die damme het op 20 Augustus 2017 begin oorloop. Hy het ook 15 stroompies op die plaas getel wat in die Dwarsrivier inloop, vanwaar dit die Bergrivier voed en in die see invloei. Boschendal se damkapasiteit is 3½ miljoen kubieke meter – 3500 megaliter. Boschendal maak uitsluitlik op sy eie damme staat vir alle landbougebruik. Hy onttrek geen water aan die Theewaterskloof-, Bergrivier- of enige ander staatsdam vir sy boerderybedrywighede nie. Versigtige en doeltreffende grondbestuur het meegewerk om die damme vol te maak en die water te behou.…

KRISISBESTUUR “Moet nooit ’n goeie krisis onbenut laat verbygaan nie,” het Winston Churchill, die Britse oorlogsleier en staatsman, droogweg opgemerk. Tye van nood bied aan ons die geleentheid om iets te leer. In die landbou hoef ’n mens net te kyk hoe bewaringsboerdery inslag vind ná een of ander krisis, soos die verspoeling van lande ná groot reën. In probleme is altyd lesse verskuil. Churchill het krisisse natuurlik goed geken. Die landing op Gallipoli se strande, onder sy bevel as hoof van die vloot in die Eerste Wêreldoorlog, het die lewens van honderdduisende Britse en koloniale troepe geëis toe die Turke reeds vir hulle gesit en wag het. Churchill moes uiteindelik in skaamte bedank. Tydens die Tweede Wêreldoorlog moes hy, terwyl hy met depressie geworstel het, die volk bymekaarhou terwyl…

MNR. ANDRÉ BRINK van Groot Phesantekraal naby Durbanville is ’n bekende graan-enveeboer en ontwikkelaar. Hy is ook ’n suksesvolle wynboer wie se strategie hom selfs deur dié bedryf se taaiste tye suksesvol gemaak het. Lees die artikel op bl. 32. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. My vrou, Ronelle, was eers ’n onderwyseres, maar deesdae is sy baie betrokke by die boerdery, veral met die administrasie en die personeel. Ons seun, Rennie (25), boer reeds saam met my. Jeandré (23) het pas sy B.Sc.-graad (veekunde) voltooi. Hy sal waarskynlik eers oorsee gaan werk. Ons dogter, Marizanne (19), studeer bedryfsingenieurswese op Stellenbosch. HET JY STOKPERDJIES? Ek is lief vir jag, veral in die Kalahari. Ek is ook lief vir duik en visvang. Ek restoureer verder ou motors en koop veteraantrekkers om reg…

TE midde van gebrekkige reënval en skuld wat oploop heers daar groot kommer oor saaiboere se finansiële oorlewing. In dele van Noordwes is dit die vierde of vyfde jaar waarin boere abnormale weerpatrone ondervind, terwyl sommige boere in die Vrystaat nou vir die sesde agtereenvolgende jaar droogtetoestande ervaar. Mnr. Jaco Minnaar, voorsitter van Graan SA, sê hy het al met talle boere gepraat wat baie vrae het oor die reën wat dié somer weer wegbly. “Al reën dit nou, is die risiko net te groot om so laat te plant, veral met die lae kommoditeitspryse.” Hy sê twee jaar gelede was daar wel boere wat die kans gewaag het om laat te plant, aangesien graanpryse op goeie vlakke was, “maar daar is vir baie boere nou geen aansporing om te…

NÁ 2015 se ondergemiddelde reënval was dit aanvanklik die veebedryf wat swaargekry het, maar sedertdien het die droogte se impak na die hele landbousektor uitgekring. Volgens mnr. Carl Opperman, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, is boere se waterkwotas reeds met gemiddeld 60% besnoei en in die Olifants-Doring-skema is boere se beskikbare water al met 87% ingekort. Boere van die Benede-Bergrivier se waterkwotas is reeds opgebruik. Aanduidings van hoe die droogte produksie raak, is die volgende: ■ Die druiwe-oes vir wynproduksie is tot 18% kleiner. ■ Die pruimoes is 10% kleiner, perskes en nektariens 5%-6% en appelkose 16%. ■ Nagenoeg 5% van alle beeste en 22% van alle skape is tot dusver in die Wes-Kaap geslag. ■ Tot die helfte van die normale hoeveelheid kuilvoer is gemaak, wat die melkbedryf benadeel.…

WILDBEDRYF SA (WRSA) sê hy gaan nie by die polemiek rakende leeujag betrokke raak voordat hy ál die feite en standpunte deeglik oorweeg het nie. Die organisasie sê in sy jongste nuusbrief dit is sy mandaat om die volhoubaarheid van wildboerdery in Suid-Afrika op lang termyn te verseker. Hy is nie bereid om in te meng by die mandaat van die Beroepsjagtersvereniging van Suid-Afrika (Phasa) en ander organisasies nie. Phasa het einde verlede jaar aangekondig hy gaan sy lede weer toelaat om leeus te jag wat in aanhouding geteel is. Phasa het op sy kongres in 2015 ’n resolusie aanvaar dat sy lede nie leeus sal jag wat in aanhouding geteel is nie. Die besluit van verlede jaar druis in teen die jagbeginsels van baie van die organisasie se lede.…

SUID -AFRIK A ANSE pluimveeprodusente het ’n tweede kans gekry om Namibië se beperking op die invoer van Suid-Afrikaanse hoender in die Namibiese hooggeregshof te betwis. Die beperking is in April 2013 ingestel om die jong Namibiese pluimveebedryf te beskerm. Die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) en vyf pluimveeprodusente het in April 2014 ’n aansoek in die Namibiese hooggeregshof gebring dat dit tersyde gestel moet word, aangesien dit volgens hulle strydig met internasionale handelsverdrae is. Die Namibiese regering, pluimveebedryf én vleisraad het die aansoek teengestaan. Die hof het nie hul argumente aangehoor nie, aangesien die aansoek so laat ingedien is. Die Suid-Afrikaanse partye het geappelleer. Die hooggeregshof het nou op 17 Januarie die laat indiening van die aansoek gekondoneer en die saak vir verhoor na die hof van eerste instansie terugverwys. Die…

DIE Roofdierbestuursforum (PMF) gaan nouer saamwerk met die belangegroep oor skade watbobbejaneaanrig (BDIG) om spesifiek te kyk na die impak van bobbejane op lewende hawe. Die belangegroep is in 1998 gestig en is veral toegespits op die bedreiging wat bobbejane inhou vir die volhoubaarheid van boomplantasies in die ooste van Mpumalanga en Limpopo, asook vir kleinveeproduksie. “Die BDIG beplan om later vanjaar ’n werksessie aan te bied vir belanghebbendes. Die belangegroep het ook ingestem om deelname beduidend uit te brei om ander grondgebruikers in te sluit wat geraak mag wees deur skade wat deur bobbejane aangerig is, sê die forum in ’n nuusbrief.…

DIE internasionale wyntekort sal na verwagting ’n paar jaar voortduur, en dit sal die plaaslike bedryf geleenthede bied om vir hoër pryse te beding, sê mnr. Anton Smuts, voorsitter van Vinpro. “Ons wag al baie jare vir die geleentheid en kan dit nie laat verbyglip nie. Omdat Suid-Afrika betreklik klein in die wêreldmark is, moet die plaaslike bedryf verantwoordelik wees, saam werk en saam groei.” Die voortslepende droogte wat rampspoedige gevolge vir druifprodusente, hul werkers en gemeenskappe in alle wynstreke buiten Oranjerivier inhou, gaan die bedryf se geloof en uithouvermoë toets, sê hy. Suid-Afrika gaan vanjaar sy kleinste wyndruifoes sedert 2005 inneem. Te midde van klimaatonsekerheid en ’n omgewing van beleidsonsekerheid waarin groot eise vir transformasie en swartekonomiesebemagting gestel word, sê hy, moet die bedryf anders dink. “Boere kan nie…

D it is welbekend dat die Regering besig is met konsepwetgewing ingevolge waarvan ’n beperking op plaasgroottes geplaas kan word. Daar is al heelwat in die media berig oor die totale onpraktiese aard daarvan – nie net oor hoe om ’n sekere inkomste vir ’n gesin te verseker nie, maar ook oor hoe verkleinde plase internasionaal sal kan meeding. Dít terwyl daar geen staatsondersteuning vir kleiner plase is nie. Vroeër het van die linkse landbou-ekonome in Suid-Afrika probeer aantoon dat klein plasies produktiewer is. Dit was ’n verkeerde benadering in ’n droë land waar daar geen staatsondersteuning is nie. Jy kan sekerlik in ’n land met hoë reënval, soos in dele van Zambië, op ’n kleiner plaas ’n bestaan maak, maar hoe jy dit in die grootste, droë dele van…

Melkboere kan hul invloed op die omgewing verminder sonder om hul wins in te boet. Dít was die bevinding van dr. Craig Galloway, navorser van die landbouvolhoubaarheidsonderneming Trace & Save, in navorsing vir sy pas verwerfde doktorsgraad in bewaringsekologie aan die Universiteit Stellenbosch (US). Trace & Save bedryf die volhoubaarheidsprojek van Woodlands Dairy naby Humandsdorp. Om ’n melkboerderystelsel meer volhoubaar te maak, moet boere drie elemente van plaasbestuur toepas: Die plaas moet soveel moontlik melk op die beskikbare grond lewer sonder dat meer kunsmis en voer nodig is. Tweedens moet grondgesondheid beter bestuur word om die behoefte aan kunsmis te verminder. Derdens moet boere hul weidingsbestuur verbeter sodat minder voer van buite die plaas nodig is. Dit verg egter aktiewer bestuur van boere, sê Craig. Boere moet ondersteun en herinner…

Veeboere kan baie geld bespaar en vermorsing verminder deur voer self te meng en met ’n plaaslik vervaardigde masjien voerkorrels te maak. Die eerste van hierdie masjiene kan nou ook met sonkrag werk. Dít is goeie nuus vir boere wat nie toe-gang tot konvensionele krag het nie, of onafhanklik van Eskom wil wees en op die duur geld wil spaar. Klein ondernemings wat in die wedloop om markleierskap wil bly, moet altyd ’n paar treë voor hul mededingers hardloop, glo mnr. Johan Eksteen, eienaar van Agricon Pelleting in Bloemfontein. Sy maatskappy vervaardig sedert 1993 voerkorrelmasjiene en hy het onlangs begin om die masjiene aan te pas om ook met sonkrag te werk. “Ek het besef ek kan nie bekostig om elke ding wat ek maak, te patenteer nie. Ons probeer…

MONTEERSTUK SLIM PLAN VIR SLIMFOON Met slimfone wat deesdae alles van weervoorspellings tot padaanwysings gee, is dit alledaags om ’n foon teen byna elke motor se voorruit op die paneelbord gemonteer te sien. Alle monteerstukke is egter nie ewe goed nie. Die ideaal is ’n lekker stewige monteerstuk waarvan die arm tussen die suier teen die voorruit en die hegstuk op die paneelbord is sodat die foon so stewig as moontlik geanker is en dit alle onnodige vibrasie uitskakel – veral op plaaspaaie! Die toestel moet jou foon stewig vashou, maar sonder dat jy ’n graad in meganiese ingenieurswese nodig het om dit daar uit te haal. Om die waarheid te sê, as jy jou foon soos ’n yskasmagneet teen iets kon laat vasplak en net so maklik afhaal, sou…

1 Senior kampioenhings, Breker. Eienaar: Mnr. Oubaas Lesch (sel 083 384 6456), Wiggins-stal, Porterville. Vertoner: Mnr. Pieter Wagenaar. 2 Senior kampioenmerrie, Zoe. Eienaars: Mnr. Koela en me. Randi Smit (sel 083 628 5247), Twee Palms-stoetery, Vredendal. Vertoner: Mnr. Pieter Wagenaar. 3 Grootkampioene (tandem), Shylo en Klonkies. Eienaar en vertoner: Mnr. Eduard Mostert (sel 084 401 6177), Hananjastoetery, Springbok. 4 Grootkampioen (siertuig), Enkelvlei Claus. Eienaar en vertoner: Mnr. Piet Lourens (sel 083 778 8096), Wiggins-stal, Porterville. 5 Grootkampioene (dubbeltuig), Tiaan en Roy. Eienaar en vertoner: Mnr. Hoffie van Blerk (sel 083 393 1607), Spansaamstoetery, Malmesbury. 6 Grootkampioene (vierspan), Babsie, Zieta, Rinda en Rieta. Eienaar: Mnr. Martin Eksteen (sel 082 566 1297), Rosinbergstoetery, Caledon. Vertoners: Mnre. Hennie en Bennie Kloppers. 7 Grootkampioen (enkeltuig), Tolla. Eienaar en vertoner: Mnr. Eduard Mostert, Hananjastoetery, Springbok.…

Die jaar is nog jonk en daar is nog baie uitdagings, avonture en hopelik sommer ’n vloekwoord vol reën wat vir ons almal voorlê. Ek is nie een vir nuwejaarsvoornemens nie, maar wil wel ’n punt daarvan maak om gesonder te leef. Daar is ’n paar jong boere in ons distrik wat dieselfde wil doen en die ondersteuning is wonderlik. Om ons selfs verder aan te moedig om die vetjies af te skud en gesonder te leef, het ons ’n boerpot (darem met ’n paar nulle) geskep. Die reëls is eenvoudig: Geen alkohol vir 60 dae nie en die een wat die meeste gewig verloor het, kry die pot. Die inweegdatum is op 16 Maart, so verwag om daarna vakansiefoto’s te sien as ek daardie boerpot gewen het. Vir die…

’N NUWE wynbeweging beywer hom daarvoor dat Cabernet Sauvignon van Stellenbosch prysvlakke van wyn van wêreldgehalte behaal en net so bekend raak soos Cabernet uit die Napavallei in Amerika. Die nuwe organisasie heet Stellenbosch Cabernet en staan onder leiding van mnr. Christo le Riche van Le Riche-wyne. Mnr. Kevin Arnold, keldermeester en besturende vennoot van die Waterford-landgoed op Stellenbosch, het op ’n mediabyeenkoms gesê die saadjie vir die beweging is geplant toe ’n aantal jonger én meer gevestigde wynmakers nagenoeg 18 maande gelede besef het hoeveel Cabernet Sauvignon-wingerd in die Stellenbosch-omgewing uitgehaal en hoe min vervang word. EIESOORTIGE GROND “Ons het van die beste en eiesoortigste grond en terrein ter wêreld en oor ons gehalte bestaan daar geen twyfel nie, maar prysvlakke het ons in die steek gelaat,” sê Arnold.…

LANDBOUGIMNASIUM AUGSBURG, CLANWILLIAM WILMARI BOTHA Dit is die tweede agtereenvolgende jaar dat ’n meisie by Augsburg Landbouweekblad se medalje ontvang. In ’n brief skryf Wilmari aan Landbouweekblad oor haar voorliefde en betrokkenheid by die landbou: “As klein boeremeisie was ek altyd nuuskierig oor alles wat op die plaas aangaan. Ek het gedurig my pa en oupa met vrae gepeper. Hulle is beslis die hoeksteen waarop ek my passie en liefde vir die landbou kon bou. Om op die plaas groot te word, kweek deursettingsvermoë, dissipline en ’n onwrikbare geloof. Ek wens dat alle kinders dié voorreg kon hê.” Mnr. Giel Visser, organiseerder van Augsburg se prysuitdeling, sê die gimnasium is met reg trots op hierdie meisie en hou haar loopbaan met groot belangstelling dop. Volgens hom is die medalje ’n…

Die droogte in die Wes-Kaap en minder beplante hektare in die Noord-Kaap het meegebring dat ’n laer as normale volume uie tans beskikbaar is. Die prys is dus bykans dubbel wat dit gewoonlik is. Die uieprys van alle klasse en grade op alle varsproduktemarkte in Suid-Afrika was op 17 Januarie gemiddeld R5,22/kg. Volgens mnr. Pieter du Toit, voorsitter van die uiebedryfsorganisasie vir boere van Ceres en direkteur van Du Toit Groente, is dié prys nagenoeg dubbel wat dit gewoonlik hierdie tyd van die jaar is. “Die droogte het sy tol geëis. Ons het verwag dat die prys hoër gaan wees, maar daar is tog goeie volumes wat uit die noorde van Suid-Afrika in die suide be-mark word,” sê Du Toit. Ceres bemark gewoonlik uie vanaf Februarie tot Junie. Vanjaar het…

Die droogte in die Kaap het die media aan die gons, maar die landbousektor het die waarde van tydige optrede bewys. Volgens mnr. Nikko Maree, verteenwoordiger vir die Stargrowkwekery se kernvrug-afdeling, is daar ten spyte van die droogte steeds geen afname in die vraag na jong vrugteboompies nie. In April vanjaar het Landbouweekblad berig dat die kwekerybedryf ’n sterk vraag beleef na nuwe kultivars van goeie gehalte. Maree én mnr. Johan Joubert van Citrus Research International (CRI) het hierdie neiging bevestig. “Tans is daar nie ’n definitiewe afwaartse kurwe weens die droogte nie. Indien die reënvalpatroon (in die Kaap) nie die komende winter na normaal terugkeer nie, vermoed ons dit gaan die boombestellings benadeel. “Die grootste probleem tans vir die vrugtebedryf is dus steeds die droogte en hoe om dit…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG PRETORIA DONKERHOEK (365) 62 ha, aan Kiki Legacy-trust, van J.M. Theron, R750 000. KAMEELFONTEIN (297) 25 ha, aan K.N. Kuhn, van P.C. Irons, R2 577 250. KLIPDRIFT (80) 21 ha, aan L.M. Janse van Rensburg, van G.J. Patrick, R650 000. KLIPDRIFT (80) 43 ha, aan L.M. Janse van Rensburg, van G.J. Patrick, R1 200 000. LANGKUIL (13) 23 ha, aan M.C. en M.V. Mamabolo, van S.E.S. Marais, R525 000. LEEUWKLOOF (285) 21 ha, aan TwoToneRealty(Edms.)Bpk., van C.I. Philip, R2 000 000. UITZICHT ALIAS RIETVALLEI (314) 33 ha, aan Herbworld SA, van DKMA Inv, R750 000. WITPOORT (563) 305 ha, aan K2016470114 SA (Edms.) Bpk., van A.C. en R. Jongwe, R5 050 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG HOPEWELL (881) 23…

In 22 van 42 distrikte (52,4%) in die Vrystaat het grondpryse laer geneig in die 12 maande tot November verlede jaar. In twee distrikte is geen transaksies aangeteken nie. Die ontleding van grondverkope in die TABEL is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 636 ooreenkomste gesluit, wat 281 330 ha teen R3,481 miljard behels het. Daarvan was 72 transaksies van kleur – 11,3% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (56), Regeringsaankope (8) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (1). Dit het 29 398 ha (10,4%) teen R392 miljoen – 9% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 56 transaksies vir grond van minder as 50 ha (9%), met die meeste transaksies (326, of 52%) vir…

Met die onversadigbare vraag na Dorpers uit Afrikalande en ander dele van die wêreld, moet telers net moed hou, want die toekoms van die ras is verseker, sê mnr. Dries Wiese, voorsitter van die SA Dorpertelersgenootskap. Dries sê tans is die grootste probleem dat boere nie in die groot vraag kan voorsien nie. Dit is aangesien telers kwaai deur die droogte geraak is en noodgedwonge hul veegetalle moes verminder. Die gebiede wat die ergste deur die droogte geraak word, sluit in die Noord-Kaap en sentrale deel van die Karoo – waar sowat 70% van Suid-Afrika se Dorpers geteel word. “Hoewel dit goed in Limpopo gereën het, is die meeste telers daar kleiner boere wat nie oorskot-teelmateriaal beskikbaar het nie.” Wiese sê nieteenstaande die rompslomp wat met uitvoer gepaardgaan, vergoed die…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com BOEREDAE 2-3 MAART: Clocolan-plaaskultuurfees. Johann Dreyer. E-pos: ojtdreyer@gmail.com 17 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk.E-pos: lizemari.ter@gmail.com; sel 072 380 0846 EKSPO’S EN ANDER 13 FEBRUARIE: Nasionale Wolkwekersvereniging se jaarlikse algemene vergadering. Victoria-Wes-gholfklub. Lillian Maree, sel 082 572 1961 ; Gawie van Wyk, sel 083 270 3161. 13 FEBRUARIE: Wagyu SA se raadsvergadering. Bloemfontein.E-pos: admin@wagyu-sa.co.za; Web: www.wagyu.org.za 2-11 MAART: Agri-Expo Landboureeks: Proe Merino tot Rooibos, US Woordfees. Agri-Expo. Web: www.woordfees.co.za; E-pos: admin@agriexpo.co.za; tel. 021 975 4440. 27-29 APRIL: 17de SA Kaasfees, Sandringham, Stellenbosch. Agri-Expo. Web: www.cheesefestival.co.za; E-pos: cheese@agriexpo.co.za; tel.021 975 4440 KURSUSSE 10 FEBRUARIE: Breedplan: Teel vir wins. Wagyu SA, Oos-Kaap.E-pos: admin@wagyu-sa.co.za; web: www.wagyu.org.za 20-21 FEBRUARIE:…