Indholdsfortegnelse for 09-Feb-18 i Landbouweekblad

DIE vakverbonde Cosatu en Fedusa meen die Departement van Arbeid het ’n groot flater in die wetsontwerp oor die nasionale minimum loon begaan toe hy die woord “werker” – wat bedoel was om die wet se beskerming te verbreed ten einde soveel moontlik werkers te beskerm – vervang het met die nouer term “werknemer”, soos gedefinieer in die Wet op Basiese Diensvoorwaardes (Wet 75 van 1997). Die departement het toegegee hy het gefouteer en onderneem om die fout reg te stel. Dit is nie die eerste keer dat ’n wetsontwerp wat deur dié departement voorgelê word, deur Nedlac-onderhandelaars uitgedaag word nie. Die wetsontwerp op werkloosheidsversekering is verlede jaar weens ernstige foute teruggestuur. Mnr. Matthew Parks, parlementêre leier van Cosatu, het sy bedenkinge uitgespreek oor die vermoëns van die Departement van…

LANDBOU MOET REGTE OPEIS Die nuwe jaar bring ’n nuwe mandjie van eise en probleme, en ons kan verwag dat die klem gaan en moet verskuif. Vir eers bly dit noodsaaklik dat besluitneming op plaasvlak pragmaties genoeg moet wees om te kan aanpas by die heersende weersen marktoestande, maar sonder om die oog af te haal van gebeure buite die grensdrade. Die heersende boerderytoestande is in die grootste deel van Suid-Afrika teenstrydig met dit wat voorspel is. Aanpassings is dus noodsaaklik, maar dit moet vroegtydig genoeg gedoen kan word. Soos met die veiligheidsprosedures wat tydens ’n vlug geld en voor elke vlug verduidelik word, behoort boere sulke fire drills te oorweeg aan die hand van verskillende scenario’s. Niemand wil in ’n situasie wees om ingeoefende prosedures te moet toepas nie,…

WERKERS in die wynbedryf het op 1 Februarie gesamentlik die gesogte 1659-erepenning ontvang op die jaarlikse Wynoesherdenkingsgeleentheid by die Groot Constantia-landgoed naby Kaapstad. Dié eerbewys word sedert 1974 oorhandig aan mense of instansies wat ’n wesenlike en opbouende rol in die wynbedryf speel, ’n besonderse nalatenskap toon en denke verander. Die Groot Constantia-trust, wat die wenner aanwys, het eenparig besluit om hulde te bring aan wynwerkers en hul nageslagte wat ’n betekenisvolle bydrae tot die Suid-Afrikaanse wynbedryf gelewer het, het dr. Ernest Messina, voorsitter van die trust, gesê. “Op ’n simboliese manier bring ons graag hulde aan die stemlose en dikwels gesiglose werkers in die wynbedryf. Sonder hulle sou dié bedryf nooit gefloreer het nie. “Hierdie individue en groepe sluit in slawe, Khoikhoi, swart mense, Khoisan en ander werkers wat…

DIE Mededingingstribunaal het nie ’n skikkingsooreenkoms wat die Mededingingskommissie met vier landbouverwante ondernemings oor die prys van ammoniak gesluit het, bekragtig nie. Die tribunaal sê in ’n verklaring die ooreenkoms is “irrasioneel” en dis onduidelik watter deel van die Mededingingswet die ondernemings sou oortree het. “Die kommissie het nagelaat om ’n behoorlike teorie van skade te stel,” sê die tribunaal. Die kommissie het die ooreenkoms vroeër met AECI, Foskor, Omnia Fertilizers en Sasol South Africa gesluit. Dié vier is gelyke vennote, met ’n vennootskapsooreenkoms, in ’n ammoniak-terminaalgerief in Richardsbaai, die RAMM-gerief, waar hulle ammoniak vir in- of uitvoer opberg. Die kommissie het in Julie 2012 ’n klag begin ondersoek dat die ondernemings na bewering ’n prys vasstel waarteen hulle ammoniak aan mekaar verkoop. Dit was omdat hulle op ’n prysbepalingsformule…

Voorste kenners praat op Ottosdal Die sleutelrol wat diversiteit in herlewingslandbou speel, is vanjaar die hooftema van Ottosdal in Noordwes se gewilde bewaringslandboukonferensie, wat op 13 en 14 Maart op dié dorp gehou. Landbouweekblad is ’n mediaborg en sal oudergewoonte ’n kontantprys aan die beste spreker oorhandig. Die ekonoom dr. Roelof Botha sal praat oor die ekonomiese vooruitgang wat vanjaar wink. Prof. Johnnie van den Berg, insektekundige van die Noordwes-Universiteit, en mnr. Chris Dannhauser, veteraan-weidingkundige, sal albei oor diversiteit praat. Van den Berg sal oor biodiversiteit in bewaringslandbou praat en Dannhauser oor hoe om met dekgewasse diversiteit in gewasverbouing te bewerkstellig. Mnr. Gerrie Trytsman, dekgewaskenner van die Landbounavorsingsraad (LNR), sal die jongste resultate van die distrik se dekgewasproewe bespreek. Dr. André Nel, onafhanklike navorser en voorheen van die LNR, sal…

Die jaarlikse byeenkoms van sakelui en regeringsleiers by die Wêreld- Ekonomiese Forum in Davos, Switserland, word as een van die belangrikste jaarlikse sakebyeenkomste beskou. Daar is ’n groot verskeidenheid onderwerpe en gespreksgroepe by dié forum. Die idee is om ’n gemeenskaplike grondslag te vind vir die verwagte toekomstige probleme in die wêreld. Daar is dus ’n magdom kerninligting wat as agtergrond vir die gesprekke dien. Daar is veral twee aspekte op hul program en die agtergronddokumentasie wat voorberei is, wat my aandag getrek het. WÊRELDRISIKOVERSLAG Die eerste aspek is die sogenoemde Wêreldrisikoverslag waar internasionale kundiges in verskeie lande betrek word om ’n scenario te skep van die grootste risiko’s (en onderliggende dryfkragte) in die wêreldekonomie. In vorige verslae was daar baie klem op potensiële konflik, die migrasie van bevolkings na…

Ondanks meer as 50 jaar se regstellende aksie om die swart mense wat deel is van die Amerikaanse bevolking ekonomies te bemagtig, bevestig statistiek die fundamentele mislukking van sulke programme. Volgens die verslag Poverty in the United States: 2015 is die geraamde jaarlikse huishoudelike inkomste per etniese groep soos volg: ■ Asiaties: $74 382 ■ Wit (uitgesluit Spaans): $60 325 ■ Spaans (enige herkoms): $42 540 ■ Swart: $35 439 Wanneer daar na die hoogste inkomstegroep gekyk word, moet dit beklemtoon word dat die Amerikaanse regering nog nooit enige beleid van ekonomiese bemagtiging ten opsigte van hierdie bevolkingsgroep gehad het nie, terwyl die teenoorgestelde vir die laagste inkomstegroep geld. Suksesvolle bemagtiging is dus die produk van eie inisiatief en harde werk sonder enige regeringsbystand. In Suid-Afrika, soos in talle lande…

Die hoogtepunt kón nie hoër as toe mnr. Warrick Barnard besluit het om kleurvariante – witliesrooibokke en swart rooibokke – aan te skaf nie. “Die oomblik toe ons gevoel het ons verstaan die buffel-sy van die bedryf en die vertakking goed gevestig het, het ons begin diversifiseer. Toe is kleurvariante teen onrealistiese pryse van die hand gesit – ek dink nie jy kon ’n hoër piek kry as toe ons gekoop het nie. Nes baie ander het ons ’n lekker pak slae gekry, maar gelukkig was dit nie ons enigste belegging nie. Baie mense het báie seer gekry, ook van my vriende,” vertel hy oor die witliesrooibokke waarvoor hy ’n klomp geld betaal het en toe moes uitvind dié variante teel besonder vinnig aan. “Dit was ’n leerkurwe. Toe die…

WATTER GOEIE RAAD HET JY AL ONTVANG? Mnr. Rob Lundie, voormalige hoofuitvoerende bestuurder van Boschendal, sê altyd “maak jou foute, maar leer daaruit”. Hy het my daardie vryheid gegee, en dit is presies wat ek doen met ons bestuurders. Moet net nie niks doen nie, want dan gaan jy gemiddeld bly. Beproef dus goed en wees bereid om foute te maak en anders te wees. Ek glo ook daaraan dat jy inligting moet uitruil, veral as jy iets geleer het. WIE IS JOU MENTOR(S)? Ek het nie ’n mentor nie. Ek meen dit is die passie binne jou wat jou aandryf om suksesvol te wees. Jy is óf ’n boer óf jy is nie een nie.…

ONDERHOUD SKRAPER VIR KONTOERE EN PAAIE Agri Shalom van Bloemfontein vervaardig twee modelle sleepskrapers vir die instandhouding van kontoere en paaie. Die strukture is uit 10 mm-staal gebou om die nodige stabiliteit en funksionele gewig te bied. Agter die lem het albei skrapers ’n reservoir met ’n inhoudsmaat van sowat 200 liter wat met die toevoeging van gebruikte enjinolie bykomende gewig vir ruwe skraapwerk verleen. Hidrouliese komponente van hoë gehalte word gebruik om betroubaarheid te verseker. Prys: Die skraper met ’n lemlengte van 2,4 m (SH2,4) kos R68 400 en die 3 m-model (SH-3) R76 380 (albei met BTW ingesluit). NAVRAE: Mnr. Jan-Abraham Strauss, e-pos: strauss@agrishalom.co.za; sel 082 636 1785. PLAAGBEHEER SPESIALE KLERE KEER LASTIGE INSEKTE ’n Plaaslike kleremaatskappy beloof om vlieë, muskiete en bosluise weg te hou deur middel…

Maklike tamatieen-kaastert ’n Bloedrooi, sonryp tamatie smaak soos die somer. Maak dié maklike tert as voorgereg en rond dit af met vars basiliekruidblare. Vinnig, maklik en heerlik. ■ 1 rol (400 g) blaardeeg ■ 1 houer (230 g) geroomde maaskaas ■ 1 wiel fetakaas, fyn gekrummel ■ 15 ml fyngekapte grasuie ■ 2 knoffelhuisies, fyn gekap ■ Sout en peper na smaak ■ 500 g kersietamaties of Roma-tamaties, gehalveer ■ Olyfolie en vars basiliekruidblare om af te rond Voorverhit die oond tot 200 °C en voer ’n groot bakplaat met bakpapier uit. Spuit liggies met kleefwerende kossproei. Rol die blaardeeg oop op die bakpapier. Met ’n skerp mes, maak ’n vlak insnyding reg rondom die stuk deeg, ongeveer 1cm van die kant af. Dit gaan die rand van die tert…

‘In die jare was daar baie hoogtepunte, soos toe die gesin vir die eerste keer meer as 200 voertuie in een jaar verkoop het.’ Eerlikheid en familiewaardes is maar net twee van die geheime van die Hoeks-onderneming, wat al ’n eeu lank in die Hoek-familie se besit is. Wat ook soos ’n goue draad deur hul geskiedenis loop, is hul verbintenis aan die boeregemeenskap. ’n Jaar ná mnr. Tommy Hoek die onderneming se deure oopgemaak het, het hy die sakeperseel gekoop en in 1920 die Ford-agentskap verkry. In 1926 het dit ’n GM-handelaar geword en is daar ’n nuwe vertoonlokaal gebou. Ná die oorlog in 1948 het sy seun Billy by Tommy aangesluit. Hy het ook ná Tommy se dood die onderneming oorgeneem en uitgebrei. In 1970 het dinge effens…

Mooi herinneringe kry ’n mens nie eendag aan die einde van jou lewe as ’n soort toegif nie. W erk nou reeds aan jou herinneringe, want as jy dit nie doen nie, sal daar eendag niks wees om te onthou nie. Dit hang natuurlik af watter soort herinneringe jy eendag wil hê. Eendag mag daar slegte herinneringe wees wat jy graag sou wou uitwis, maar dis nie altyd moontlik nie. Die beste manier om slegte herinneringe uit te wis, is om jou geheuebank só te vul dat daar nie plek is vir slegte dinge nie. Dis ’n groot stuk genade van die Here dat hy jou in staat stel om te vergeet. Daarin is Hy vir ons ’n rolmodel as Hy sê dat Hy nooit weer aan ons sondes sal…

Vooruitsigte vir die nuwe dadeloes, wat einde vandeesmaand behoort te begin, lyk vanjaar gunstig. Mnr. Clive Garrett is die bemarkingsbestuurder van die ZZ2-boer-dery, wat verlede jaar sy twee-de dadeloes in die Karas-gebied in die suide van Namibië gepluk het. Hy sê klimaatstoestande was tot dusver vanjaar bevorderlik vir dadelproduksie. Dié maatskappy het verlede jaar sowat 20 ton dadels geoes. Vanjaar verwag hy tot 80 ton. Daarvan sal die meeste plaaslik bemark word, maar die maatskappy sal ook dadels na die Midde-Ooste en Europa probeer uitvoer, sê Garrett. Aan die oorkant van die Oranjerivier by Klein-Pella, waar die Karsten-groep (Suid-Afrika se grootste dadelprodusent) sowat 1 000 ton dadels per jaar verbou, lyk vooruitsigte ook goed. Mnr. Jors Malan van die groep sê hulle het verlede jaar ’n baie goeie oes gepluk,…

MERINO KRAGLOPIE VIR RAS DUUR VOORT Die effens laer wol- en vleispryse sedert die begin van die jaar het nog geen uitwerking op die goeie vraag na puik Merino-teelmateriaal gehad nie. Op die algehele uitverkoping van mnr. Tink Strydom van Hartebeesfontein twee weke gelede, is van die hoogste pryse in die geskiedenis van die bedryf vir diere behaal. Die 1 530 droë, geskeerde ooie wat op die veiling aangebied is, is teen gemiddeld R2 919 stuk verkoop. Ooilammers (614) het gemiddeld R2 273 stuk behaal en ramlammers (539) gemiddeld R2 553 stuk. Die duurste ram-lam is teen R3 300 verkoop. Geskeerde hamels (82) is teen gemiddeld R1 420 stuk verkoop. Die aanbod van 90 ramme is teen gemiddeld R15 200 stuk uitverkoop. Die beste prys was R190 000, wat ook…

4,1% Die Afrika-ontwikkelingsbank se ekonomiese uitkyk verwag 4,1% groei in die vasteland se bruto binnelandse produk in 2018 en 2019, ná groei van 3,6% in 2017. Die bank skryf die groei toe aan onder meer verbeterde globale ekonomiese toestande, beter makro-ekonomiese bestuur en verbeterings in landbouproduksie. Weens gebrekkige strukturele hervorming kon dié groei nie die toename in werkloosheid omkeer nie. – Afrika-ontwikkelingsbank 8 In die eerste 26 dae van 2018 was daar gemiddeld agt plaasaanvalle per week, volgens TLU SA se misdaadstatistieke. Daar was in dié tyd volgens die organisasie drie plaasmoorde en 29 aanvalle. Verlede jaar was daar 423 plaasaanvalle, wat ook neerkom op agt aanvalle per week. In 2016 was daar 369 aanvalle – gemiddeld sewe per week. Vier voorvalle kon binne ’n tydperk van tien dae in…

MNR. JACO MINNAAR, voorsitter van Graan SA, oor hoe prominent grond-onteiening sonder vergoeding tans in die politieke bewussyn is. Bl. 14 ‘Met goeie reën sal daar nou meer besmettings by mielieaanplantings in Gauteng, KwaZulu-Natal en Noordwes begin voorkom.’ MNR. JAN-HENDRIK VENTER, bestuurder van plantgesondheid by die Departement Landbou, Bosbou en Visserye, oor die herfskommandowurm. Bl. 18 ‘Ek skat daar word daagliks tussen 50 en 100 boorgate in die Kaap gesink.’ MNR. JULIAN CONRAD, geohidroloog, oor al die boorgate wat tans in en om Kaapstad gesink word. Bl. 15 ‘ Die hele vallei het net die landbou as ’n bedryf, en die gemeenskap is ons as boere en die munisipaliteit se verantwoordelikheid.’ MNR. PETRUS DU PLESSIS, voorsitter van die Gamtoos-boerevereniging, oor die ekonomiese ramp wat wag as die Kougadam opdroog. Bl.…

BROKKIES ■ Knopvelsiekte wat laat in 1944 by beeste in Wes-Transvaal uitgebreek het, is nuut in Suid-Afrika. Die siekte is egter al vir jare in Midde-Afrika bekend onder name soos valse netelroos, knopsiekte en Ngamilandsiekte. ■ Mielies is in 1655 vir die eerste keer onder die naam Turchsche Tarwe deur Jan van Riebeeck, hoof van die destydse Nederlandse nedersetting aan die Kaap, na Suid-Afrika ingevoer. Weens ongunstige omstandighede in die winterreënstreek is die gewas aanvanklik nie op groot skaal verbou nie. In 1907 is mielies vir die eerste keer op groot skaal uitgevoer. ■ Die totale bevolking van die Unie van Suid-Afrika het toegeneem van 9 589 897 in 1936 tot 11 258 858 in 1946. In dieselfde tyd het die totale aantal wit mense vermeerder van 2 003 856…

DIT gaan weliswaar nie so maklik wees om grondonteiening sonder vergoeding op die wetboeke te kry nie, maar grondhervorming gaan nie verdwyn nie. Boere moet dus nie wag om grondhervormingsprojekte aan die gang te kry nie. Dít was die raad van mnr. Jaco Minnaar, voorsitter van Graan SA, aan boere op dié organisasie se streekvergaderings op Riversdal, Rietpoel en Moorreesburg. “Moenie ’n valse gerusstelling kry nie. Grondhervorming sal nie weggaan nie. Ek wil ’n beroep op julle doen: Waar julle kan, waar dit moontlik en tot voordeel van albei partye is, doen dit. As julle planne het wat werk, laat ons dit bekend maak.” Minnar sê ofskoon die gedagte van onteiening sonder vergoeding nie ’n vreemde gedagte in Suid-Afrika is nie, was Graan SA redelik verbaas toe die ANC in…

’N GROEP boere gaan nagenoeg 67 miljoen liter water aan die sukkelende Wes-Kaapse waterstelsel skenk om Kaapstad se uiters lae watervoorraad aan te vul. Die Groenland-waterverbruikersvereniging, wat sy water uit die opvanggebied van die Palmietrivier onttrek, het dié eenmalige toekenning gemaak. Dit is in ruil daarvoor dat geen verdere beperkings benewens dié wat reeds geld, op hierdie boere van toepassing gemaak sal word nie. “Die water sal uit die Palmieten- Kogelbergdam verskuif word na die Steenbrasdam, en dan uiteindelik die Wes-Kaapse waterstelsel bereik. Dit sal ’n bykomende voorraad van ongeveer 67 miljoen liter water vir die Wes-Kaapse waterstelsel skep,” sê mnr. Marinus van der Merwe, Agri Wes-Kaap se streekbestuurder vir die Grabouw-area. Die oorplasing sal via die Palmiet-pompskema geskied. “Dis ’n eenmalige storie. Kaapstad moenie verwag om volgende jaar weer…

WYDVERSPREIDE reën het welkome lafenis vir menige saaiboer in die beleërde Noordwes gebring en heelwat van hulle kan nog sonneblomme plant, maar hulle ervaar steeds groot druk. Landbouweekblad verneem van minstens drie boere wat hul eie lewe geneem het nadat die druk weens boerdery en ander toestande vir hulle te veel geraak het. Mnr. Boeta du Toit, uitvoerende hoofbestuurder van Agri Noordwes, sê hy weet van een geval. Hy erken daar is groot druk op boere. Die reën het vir sommige boere te laat gekom en sekere dele is steeds droog. Van die boere kon weens oorlaatskuld ook geen of net beperkte produksiekrediet kry. Plaasaanvalle en diefstal dra by tot die druk. Agri Noordwes het heelwat gedoen om boere materieel by te staan, terwyl kerke en ander instansies op geestelike…

DIE meeste gevalle van besmetting met herfskommandowurm vanjaar is tot dusver in Limpopo en Mpumalanga aangeteken. Graan SA en die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye verwag dat die voorkoms van dié plaag nou gaan toeneem en waarsku veral mielieboere om hul waarnemings te verskerp. Mnr. Jan-Hendrik Venter, bestuurder van plantgesondheid by die departement, sê die meeste gevalle van besmetting was tot dusver in die warmer, laagliggende dele van Limpopo en Mpumalanga, waar suikermielies en mielies ook in die winter verbou word. “Met goeie reën sal daar nou meer besmettings by mielie-aanplantings in Gauteng, KwaZulu-Natal en Noordwes begin voorkom.” Hy sê die meeste van Suid-Afrika se mielies word in gebiede geplant waar temperature in die winter tot laer as 10 °C daal en ryp ook voorkom. “Die herfskommandowurm is ’n…

’N VOORMALIGE kommersiële boerdery in Zimbabwe het die parlementslid en oorlogsveteraan mnr. Joseph Chinotimba hof toe gesleep oor reuseverliese ná ’n plaasuitsetting in 2015. Die maatskappy, H De Foiard Brown, dagvaar Chinotimba vir VSA$842 000 (sowat R9,974 miljoen) se verliese wat spruit uit die besetting van die plaas Hofstede by Chipinge. Die boerdery sê Chinotimba en sy seun, Edwin, moet hom vergoed vir die verlies aan grond en verwante eiendom. Chinotimba is reeds sedert 2002 ’n leierfiguur in die inval van plase in wit besit deur oorlogsveterane. Hy is nou ’n Zanu PF-parlementslid, boer en die regering se nasionale “ambassadeur van geluk”. Hy verbou makadamianeute op subdivisie A van Hofstede. Die maatskappy sê voor die inval en beslaglegging deur die Chinotimbas in Februarie 2015 was die eiendom van 16 400…

Die Wes-Kaap gaan gebuk onder ’n fel droogte en die streng waterbeperkings raak almal. Water, as ’n hulpbron, bevorder ekonomiese groei. Wanneer dit by die uitdeel van water kom, staan die landbou gewoonlik agter in die ry. Jan Publiek staan heel voor, dan volg nywerhede en daarna produsente. Produsente in die Wes-Kaap lewer ’n bydrae van 22% tot die provinsie se bruto binnelandse produk. Hulle produseer voedsel en drank teen uitvoerpryse, maar verskaf ook werk in ’n belowende bedryf (gegewe dat ’n werkloosheidsyfer van 26% en armoede van Suid-Afrika se grootste probleme is). Ironies het die ekonomiese groei en opbloei in Zambië dié land se waterinfrastruktuur beproef – ondanks hoë reënval. Sonder voldoende water wat deur voldoende infrastruktuur vir ekonomiese groei daargestel word, kan ’n ekonomie nie groei nie. Die…

’n Nieu-Seelandse saadmaatskappy het ’n radys geteel wat by uitstek geskik is om dekgewasfunksies te verrig. Die ontwikkeling van die Smart-radys het sewe jaar geduur. Mnr. Allan Lill van die maatskappy Norwest sê anders as ander radyse, wat geteel is om as groente gebruik te word, is die Smart-radys juis ontwikkel met die oog op voedingstofsirkulering en om grondgesondheid te verbeter. Hy sê moderne dekgewasmengsels sluit koolgewasse, grasse, peulplante en nie-peulplante in, en mengsels van vier tot agt plantsoorte is algemeen. Min werk is egter nog gedoen om hierdie gewasse te verbeter sodat hulle hul funksies beter kan verrig. Norwest het die verskillende gewasse geëvalueer vir hul worteldruk in die grond, voedingstofopname en groeitempo, en besluit om hierdie radys te beklemtoon met die oog op plantverbetering. Die Smart-radys is geteel…

Data van 56 jaar bewys dit: As jy eers teen 22 Januarie in die distrik Bothaville mielies plant, gaan jy waarskynlik in agt uit elke tien jaar nie ’n opbrengs van 4 ton per hektaar haal nie. Jou opbrengs neem met tot 57 kg per hektaar per dag af as jy buite die optimale tyd van 15 November tot 15 Desember plant. Só sê mnr. Sam Kramer, verteenwoordiger van die saadmaatskappy Monsanto in dié gebied, nadat hy met die hulp van die klimatoloog mnr. Johan van den Berg van Santam Landbou klimaatdata sedert 1959-’60 bestudeer het. Die data sluit tipiese waardes vir Bothaville in. Hy moedig boere in ander distrikte aan om soortgelyke data vir hul omgewing te bekom om die risiko van laat plant te bereken. “Die enigste manier…

Hoewel mnr. Warrick Barnard nie ’n ywerige jagter is nie, besef hy hoe belangrik dit is dat telers en jagters om dieselfde tafel moet sit. “Die jagters neem ons voorraad van ons hande af. Ons kan die diere teel, maar uiteindelik gaan die stoetdiere na die jagbedryf deursyfer.” Die een kan dus nie sonder die ander nie. “Dis een van die groot redes waarom ons hoofsaaklik buffels teel, want dis die gesogste dier onder internasionale jagters. Dieselfde geld swartwitpense, waarmee ons pas begin het.”…

VLEIE BEVORDERLIK VIR PARASIETBESMETTINGS Hoe kan parasiete in vleilande bekamp word? Vogtigheid en hitte is nodig vir rondewurmeiers, wat in mis voorkom, om uit te broei. Vogtigheid kom in die vorm van reën, besproeiing, fonteine, vleie, damme, riviere, lekkende krippe en waterpype voor. Boere behoort dus waar moontlik te sorg dat hul diere gebiede vermy waar parasietbesmettings in oormaat kan voorkom of sulke gebiede afkamp, drooglê of bestuur sodat diere nie weens wurmbesmettings wat kan voorkom, vrek, kondisie verloor of produksieverliese ly nie. Vleie is ook die ideale habitat vir waterslakke, wat die tussengashere van lewerslak- en peervormige slakwurms is. Die slakke is aktief in die warmer tye van die jaar (lente, somer en herfs). Die waterslakke raak besmet wanneer die parasiete se eiers wat in die mis van besmette…

De Krans-wynkelder in Calitzdorp se Gamkariviervallei behoort al sedert 1890 aan die Nel-familie. Vandag is die kelder bekend vir sy portstyl-wyne, maar volgens Boets Nel, eienaar, is die eerste wingerd vir rosyne- en soetwynproduksie in 1936 aangeplant. Julle plant al sedert 1985 klassieke Portugese port- en wynkultivars. Waarom aard dit so goed hier? Ons klimaat stem baie ooreen met dié van die Douro, die wynboustreek in Portugal. Nes hulle kry ons min reën, die somers is warm en die winters kouer. Mense dink dikwels aan port as ’n sopie vir die winter. Dis egter ’n baie veelsydige drankie. Hoekom? Die dae is gelukkig verby dat mense portstyl-wyn net as ’n drankie sien wat ’n mens ná ete in die winter geniet. Oor die wêreld heen “herontdek” wyndrinkers port en is…

Verpakking is een van die belangrikste elemente waaraan ’n boerdery moet aandag gee indien sy produkte ’n gewillige kopersmark wil bereik. Die mark-inligtingsagentskap Mintel het onlangs ’n verslag bekend gestel waarin hy vyf neigings voorstel wat die verpakkingsbedryf vanjaar gaan beïnvloed. Eerstens meen die agentskap dat sienings gaan verander om die rol van verpakking as belangrikste skakel om voedsel en produkverliese te beperk, beter te verstaan. Daar sal dus ’n groter klem moet wees op nuwe produkte om voedselvarsheid te verbeter, bestanddele in voedsel te fortifiseer en om te verseker dat veilige voedsel aan die verbruiker gelewer word. Aanlynverkope neem toe, maar terwyl dit gerieflik is om aanlyn inkopies te doen, verwag verbruikers dat hul gunstelinghandelsname nie veel verander wanneer hulle aanlyn-aankope doen nie. Ontwerpers van verpakking kan die gevaar…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com BOEREDAE  sel 082 407 6774. 26 FEBRUARIE-2 MAART: Vleisbeesboerdery. George. Rothman-opleiding, Lily Isidoro.Web: www.rltsafrica.com; sel 078 546 7985. 27 FEBRUARIE: Brandstofbesparing. (Mobiele kursusse word op u perseel aangebied.) Isaac Schoeman. Tel. 021 836 8025; sel 082 670 1636; E-pos: protea@kingsley.co.za 28 FEBRUARIE: Persoonlike geldbesteding. (Mobiele kursusse word op u perseel aangebied.) Isaac Schoeman. Tel. 021 836 8025; sel 082 670 1636; E-pos: protea@kingsley.co.za 5-9 MAART: KI, skape en bokke. George. Rothman-opleiding, Lily Isidoro. Web: www.rltsafrica.com; sel 078 546 7985. 12-13 MAART: Skaap- en bokboerdery en veeteelt. George. Rothman-opleiding, Lily Isidoro.Web: www.rltsafrica.com; sel 078 546 7985. 14 MAART: Winsgewende Boerbokboerdery. Potchefstroom. Johan Steyn, sel 072…

GENADE VAN BO Die hemele het toe plek-plek oopgegaan. Dele van veral die weste van die somersaaigebied het reën gekry, asook kolle in die Suid-Kaap en dele van die bitter droë Karoo. Boere wat onlangs nog neerslagtig was, skep weer moed en het hoop ná die bietjie reën. Hoewel al die mielies nie in die grond is nie en die wat wel is, maar swaar trek op plekke, is daar dalk ’n kans vir ’n paar sonneblomme in beseringstyd. Die weidings kry ook ’n welkome hupstoot voor die herfs. Elders, soos in die Karoo, is dit egter steeds katastrofies. In die Gamtoosvallei, wat sedert verlede Mei ’n rampgebied is, is boere se waterkwotas al sewe maande gelede met 60% besnoei. Port Elizabeth moet met 42% minder water klaarkom. Kaapstad, Suid-Afrika…

ANKOLE SE WAARDE “Die Ankole is skaars, soos ’n diamantring,” sê Hertie Lerm van die plaas Lasarus by Albertinia. ’n Goeie teelbul kan van R150 000 tot R600 000 kos. Dié beesras slaan omtrent die wind uit jou seile, maar die “sjoe-faktor” is net een van die redes waarom die Lerms besluit het om hul wildboerdery uit te brei om ook ’n Ankolevertakking in te sluit (“Ankoles op wildplaas meer as net ‘sjoe-faktor’ “, LBW, 26 Januarie 2018). PIERRE VAN EEDEN skryf: Wanneer gaan boere begin verstaan dat die eindverbruiker die prys van ons produkte bepaal. ’n Ton mielies is R2 000 werd omdat die man op straat meel teen ’n sekere bedrag koop. Dieselfde met die prys van wol en wors, steak en tjops. Wagyuvleis is so duur omdat…

DIE Wes-Kaapse waterdraers is tans nog in ’n redelike toestand. Die verwoede tempo waarteen duisende voorstedelike huiseienaars tans boorgate sink, hou egter ’n beduidende gevaar in vir die langtermyn-volhoubaarheid van dié kosbare waterbronne. Só sê mnr. Julian Conrad, ’n geohidroloog by die maatskappy Geohydrological and Spatial Solutioins International, wat by grondwater-eksplorasie, die sink van boorgate en grondwaterbestuur betrokke is. Hy sê die maatskappy word tans oorval deur kliënte wat boorgatwater vir besproeiing-, nywerheids- en huishoudelike doeleindes wil gebruik. “Ek skat daar word daagliks van 50 tot 100 boorgate in die Kaap gesink,” sê hy. Conrad sê dit is moeilik om te sê of die huidige onttrekking van boorgatwater in die Kaap volhoubaar is, aangesien die waterdraerstelsels rondom Kaapstad redelik ingewikkeld is. As die tempo en volume van water wat daaruit…

SOWAT 40 Vrystaatse boere het op Dinsdag 30 Januarie die banke in ’n Kroonstadse hofsaal vol gesit terwyl ’n spekulant en sy trawante swaar vonnisse opgelê is vir veediefstal. In die saak teen mnr. Jacques Pretorius, ’n veespekulant, in die Kroonstad-streekhof het mnr. Johan Stadler, ondervoorsitter van die nasionale veediefstalvoorkomingsforum, en dr. Jane Buys, veiligheidsrisiko-ontleder by Vrystaat Landbou, ter strafverswaring in die saak getuig. Pretorius is tot tien jaar tronkstraf gevonnis nadat hy skuldig bevind is op drie aanklagte van veediefstal. Toe Pretorius se regsverteenwoordiger boonop net ná die uitspraak aandui hy wil appèl teen die vonnis aanteken, het streeklanddros Johan Visagie dadelik dié versoek van die hand gewys. Stadler sê Visagie het in sy vonnisoplegging beklemtoon dat nie een van die beskuldigdes ’n gebrek aan inkomste gehad het nie…

1 ZIMBABWE | Weer knou mielie-oes Daar word gevrees dat tot die helfte van die mielie-oes in die Masvingo-streek waarskynlik tot niet is weens wisselvallige reënval. Volgens ’n konsultant daar gaan dit besonder sleg met mielie- en ander graanboere in Chivi, Chiredzi, Mwenezi en Gutu. In ander distrikte, soos Bikita en Zaka, het boere afgesien daarvan om te plant omdat daar so min reën was. “Die oes is pateties. Die droë weer het aanplantings geraak, wat ook die opbrengs sal raak. As daar nie vandeesweek reën val nie, sal die meeste gesaaides, veral mielies, nie die oesstadium haal nie,” het mnr. Peter Chamisa, ’n verteenwoordiger van Agritex, gesê. — New Zimbabwe 2 ZAMBIË | Rugani se groentesap mik noord Sap van Suid-Afrika se grootste wortelprodusent sal binnekort in Zambië te…

DIE Assosiasie vir Vleisinvoerders en -uitvoerders (Amie) het die Regering hof toe gesleep oor die groot vermeerdering in voedselveiligheidstoetse op ingevoerde, rou, bevrore vleis by die Durbanhawe. Mnr. David Wolpert, uitvoerende hoof van Amie, het aan Landbouweekblad gesê dit gaan nie vir die organisasie oor die toetse as sodanig nie. “Ons stem saam met die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye dat daar geen kompromie oor voedselveiligheid kan wees nie. Ons het egter ’n probleem daarmee dat die departement die toetsprotokolle in Durban aansienlik verhoog het sonder ’n gepaardgaande vermeerdering in personeel en infrastruktuur.” Dit lei volgens hom tot lang en duur vertragings in die vrystelling van produkte. “Dié koste word uiteindelik deur die verbruiker gedra.” Die saak sou in Desember in die Hooggeregshof in Pretoria op die rol gewees…

Moet plaaseiendom aan die familie geskenk of in die testament vererf word? In albei gevalle is belasting betaalbaar. Indien die plaaseiendom aan die gade geskenk of bemaak word, is die bemaking of skenking nie aan boedel- of skenkingsbelasting onderhewig nie. As dit aan enige ander persoon bemaak word, is dit wél aan belasting onderhewig. By die afsterwe van ’n persoon wat plaaseiendom besit, betaal die boedel van die oorledene boedelbelasting op die markwaarde van al die bates in die boedel, met die uitsondering van die plaaseiendom. Die Boedelbelastingwet (Wet 45 van 1955) bepaal egter dat by die bepaling van die markwaarde van ’n plaaseiendom waarop ’n bona fide-boerdery-onderneming bedryf word (vir die doeleindes van boedelbelasting), moet die waarde wat ’n gewillige koper en verkoper bereid is om te betaal vir…

Uiteindelik! Boerdery is nommer drie op die supermark-ghoeroe Phil Lempert se toptien-lysie van hooftemas in internasionale koskringe vanjaar. “Alles begin by die landbou – waar ons kos vandaan kom,” skryf die Amerikaanse kruidenierveteraan vir die saketydskrif Forbes onder die opskrif Trend #3. Die eerste twee temas bo-aan die lys het te make met bewustheid en verbruikers se behoefte om hul kos te kan voel (mindfulness en tactile). Oor boerdery skryf Phil: “Daar is ’n meer regstreekse verbintenis van plaas tot verbruiker namate gemeenskappe ál nader aan die natuur probeer beweeg. Al hoe meer verbruikers neig na ’n dieet met meer plantprodukte. “ ’n Nuwe geslag jong boere kom deesdae op die lande. Die Amerikaanse departement van landbou se jongste landbousensus wys dat die aantal boere jonger as 35 aan die…

FRIESPERDE 1 Senior kampioenhings, Noordhoek Tokkelos. Eienaar: Noordhoek-stoetery (sel 073 068 8212), Calvinia. 2 Senior kampioenmerrie, Imhof Mia. Noordhoek-stoetery Calvinia. Vertoner: Mnr. Boy Tromp. 3 Senior kampioen (enkeltuig), Noordhoek Tokkelos. Eienaar: Noordhoek-stoetery, Calvinia. Vertoner: Mnr. Uys Steenkamp. 4 Kampioen (siertuig), Noordhoek Eagle. Eienaar: Jurami-stoetery (sel 083 280 6206), Bloemfontein. Vertoner Mnr. Johnny Moore. 5 Kampioene (tandem), Noordhoek Vicky en Noordhoek Bianca. Eienaar: Noordhoek-stoetery, Calvinia. Vertoner: Mnr. Uys Steenkamp. 6 Kampioene (dubbeltuig), Imhof Thor en Imhof Lourens. Eienaar: Imhof-stoetery (sel 082 927 3161), Malmesbury. Vertoner: Mnr. Pieter Loubser jr. 7 Kampioen (driegang, ryperd) Noordhoek Eagle. Eienaar: Jurami-stoetery, Bloemfontein. Vertoner: Mnr. Johnny Moore. 8 Junior kampioen (enkeltuig), Jurami Eager. Eienaar: Mnr. Pienaar Steenkamp (sel 072 735 5656), Okonjima-stoetery, Malmesbury. Vertoner: Mnr. Marius Kemp. SAALPERDE 9 Kampioen (vyfgang), Special New Yorker. Eienaar: Mnr.…

Na raming is daar minder as 1 900 bromvoëls en minder as 400 broeiende groepe in Suid-Afrika oor. ’n Derde van dié syfer kom in die Nasionale Krugerwildtuin voor. Dit is belangrik om te kyk na die voëls wat buite bewaarde gebiede voorkom omdat die getalle daar steeds beduidend afneem. Die status van die bromvoël in Afrika word as “kwesbaar” beskryf, terwyl die Suid-Afrikaanse en Namibiese bevolkings as “bedreig” verklaar is. Bromvoëls kom in ’n beperkte en hoogs gefragmenteerde verspreiding voor in die oostelike gedeeltes van Suid-Afrika van die noorde van Limpopo tot in die ooste van die Oos-Kaap. Hulle verkies oop grasveld en bosveldhabitatte met groot bome. Bromvoëls vreet paddas, insekte, slakke, reptiele, voëls en klein soogdiere en sal aas op karkasse en afval, maar vreet selde plante. Bromvoëls…

Eers het ek aan tant Fientjie behoort, maar sy is lankal dood. Ek woon nou by my tweede gesin. Hulle is kunstenaars. Maar in dié land word jy nie wat jy wil wees nie; jy word dít wat geld gaan genereer. Vir kuns skeur mense sommer ’n tydskrif se middelblad uit en druk dit met wondergom teen die muur vas. Geld is skaars en kuns maak nie die maag vol nie. Daarom loop my baas nou daar in die son, met ’n yslike gwala in sy linkerhand. Ek hou hom dop. Hy het nie ’n grênd planter soos tant Fientjie se man nie. Hy druk gate in die grond en sy enigste seun, Boeta, laat val elke pitjie in die gaatjie en vee dit dan met sy toon toe. Eers…

Boere in die noordelike Swartland gaan dalk vanjaar nie koring plant nie. Hulle kan eerder op hawer, gars en medics konsentreer om genoeg voer vir hul vee te produseer. Minstens twee boere het gesê koringverbouing is nou net te riskant, veral in die lig van groot aftrekkings vir uitgawes wat nieproduksieverwant is, ’n relatief lae koringprys en koste om werktuie in stand te hou. Die afgelope paar droë jare het vele boere kwesbaar vir verdere terugslae gelaat. Mnr. Andries Theron, voorsitter van die Suid-Afrikaanse agentskap vir kultivars en tegnologie (Sacta), sê deelnemers aan die koringbedryf sal moet nuut dink. “Koring se rol is uitgedien in sekere dele van die Swartland, maar wat is die alternatiewe? Kanola en lupiene het ’n plek in die Swart-land, maar ons gaan net nuwe kultivars…

GRONDPRYSE STYG MEESTAL Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes vanaf Desember 2016 tot verlede November. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in twee van die ses distrikte. Altesame 493 transaksies het 89 334 ha teen R2,159 miljard behels. Daarvan was 93 (24%) ooreenkomste van kleur, wat 27 051 ha (30,3%) teen R651 miljoen behels het. Die meeste transaksies (32%) was vir grond van minder as 50 ha. In die Noord-Kaap is 301 transaksies in 21 distrikte beklink. Dit het 820 428 ha teen R2,560 miljard behels. Daarvan was 35 transaksies van kleur (12%), wat 173 447 ha (21,1%) teen R548 miljoen (21,4% van die algehele waarde) verteenwoordig. Altesame 70% van die transaksies…