Indholdsfortegnelse for 16-Mar-18 i Landbouweekblad

IN ’n nuwe boek, Strikes and the Law, ondersoek sewe arbeidsregkenners onder meer die toenemende probleem van gewelddadige stakings. Onder die redes wat hulle daarvoor aanvoer, is ál meer wantroue tussen vakbondleiers en -lede, asook kwessies buite die werkplek wat opnuut ’n faktor raak in loononderhandelinge. Daar is ook ál meer gevalle waar werkgewers hofbevele bekom wat geweld verbied, maar waar die polisie niks doen om die hofbevele af te dwing nie. Daar is ’n al hoe groter indruk by werkers dat ’n mens beter resultate kry deur “nie volgens die reëls te speel nie”, ’n les wat uit die 2012-mynstaking geleer is. Solank ’n kollektiewe ooreenkoms daargestel is, word geen staking toegelaat oor enige kwessies wat deur daardie ooreenkoms gereguleer word nie. Tog was 2012 se staking gemik op…

 DIT is nog onduidelik hoe pogings om die Grondwet se eiendomsklousule te verander gaan verloop ná die Parlement ’n mosie aanvaar het om sodoende grond sonder vergoeding te kan onteien. ‘Dit lyk asof hulle ’n wysiging beoog waarvolgens slegs onbenutte of onderbenutte landbougrond vir onteiening sonder vergoeding in aanmerking kom.’ Dié mosie, wat deur die EFF voorgelê is en met wysigings deur die ANC aanvaar is, is nou na die Parlement se grondwetlike hersieningskomitee verwys. Die komitee moet met voorstelle vorendag kom of die Grondwet wel gewysig moet word en hoe die wysiging moet lyk. Die voorsitter en sekretariaat van dié komitee sou op 8 Maart (spertyd vir dié uitgawe van Landbouweekblad) vergader om die prosesse en werksaamhede te bepaal en ’n komiteeprogram op te stel. Alle politieke partye in…

KORTOM ■ Die Grondwet is ’n “instrument vir transformasie” en verplig die staat om die herverdeling en restitusie van grond te bewerkstellig en grondbesitregte te hervorm. ■ Die Grondwet in Suid-Afrika is die enigste volhoubare manier om grondhervorming toe te pas. ■ Grondhervorming word nie deur die bepalings van die Grondwet teruggehou nie, maar deur korrupsie, ingewikkelde en langdradige burokratiese prosesse en die Regering se aandrang om markwaarde en meer vir grond te betaal. AL hoe Suid-Afrika ’n volhoubare toekoms kan hê, is as grondhervorming deur die Grondwet gedoen word. Dit sal verseker dat die proses billik is, nie arbitrêr geskied nie, en burgers hulle op die regstelsel kan beroep. Adv. Tembeka Ngcukaitobi het dié uitspraak in Februarie op ’n spesiale seminaar van die instituut vir armoede-, grond- en landelike…

ONS mag nooit weer die fout maak om voorspellings oor klimaatverandering as onsin af te maak nie. “Klimaatverandering en aardverwarming is ’n werklikheid. Dit is hiér. Dit is met ons. Berei voor. Lê koolstof in jul grond vas,” het die internasionaal gerekende wetenskaplike prof. Guy Midgley op Graan SA se kongres gesê. “Jy mors jou tyd as jy steeds aanvoer dat klimaatverandering nie gebeur nie,” het Midgley, wat aan die Universiteit Stellenbosch verbonde is, gewaarsku. Hy meen die probleem met klimaatverandering kon al tien jaar gelede omgekeer gewees het as wetenskaplikes se vroeë voorspellings en waarskuwings daaroor in die 1990’s ernstiger bejeën was. Hy het ’n beroep op boere gedoen om met praktyke vir bewaringslandbou, soos geenbewerking, wisselbou, dekgewasse en vee-integrasie in saaiery, die opbou van die kweekhuisgasse te help…

Beriggewing deur CARIEN KRUGER 1 BBP | Landbou help om BBP te lig Die landbou-ekonomie het ná twee jaar van inkrimping verlede jaar met 17,7% gegroei. Mnr. Wandile Sihlobo, hoof van agribesigheidsnavorsing by Agbiz, sê dit was danksy sterk uitsette in byna alle subsektore, onder meer akkerbou, lewende hawe en tuinbou. “Dit is ook duidelik te sien in die land se landbou-uitvoer, wat verlede jaar die eerste keer meer as 10 miljard Amerikaanse dollar bedra het.” Daar was veral goeie groei in die uitvoer van vrugte, koeldranke, spiritualieë, groente en graan. Volgens Statistieke SA het die ekonomie as geheel verlede jaar met 1,3% gegroei. Dit is 0,6% meer as in 2016. Daarvan het 0,4 van ’n persentasiepunt elk uit finansiële, eiendoms- en sakedienste, asook die landbou, bosbou en visserye gekom.…

1 NIGERIË | Is ‘beeskolonies’ dood gebore? Meer as 100 mense is sedert Januarie dood in konflik tussen nomadiese beesboere en gewasboere in die sentrale state van Benue, Taraba en Nasarwa. Een voorval vroeg in Maart alleen het 20 menselewens en 100 beeste geëis. Die geweld, met ’n sterk etniese ondertoon, kom te midde van strawwe mededinging om grond in Nigerië as gevolg van snelle bevolkingsgroei en verstedeliking, sowel as verwoestyning in die noorde, wat beesboere verder suid dwing. Die Nigeriese regering se antwoord op die geweld is “beeskolonies” – aangewese stukke grond wat vir beesboerdery opsygesit word, om hulle te skei van gewasboere. Streeksregerings en tradisionele leiers is egter erg skepties oor dié plan, enersyds oor die ongunstige konnotasie met die land se koloniale verlede, en andersyds omdat grondbesit…

MNR. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, en belanghebbendes in die graan-en-oliesaadbedryf het tot 3 April om hul geskil oor ’n nuwe, eensydig goedgekeurde heffing op sojabone deur onderhandeling by te lê. Na aanleiding van ’n dringende aansoek in die Hooggeregshof teen Zokwana deur verskeie belanghebbendes in die graan-en-oliesaadbedryf het sy regspan verlede Donderdag tot ’n tussentydse hofbevel toegestem. Ingevolge die hofbevel word Zokwana verplig om nie nou die heffing, soos dit op 14 Februarie vanjaar deur hom goedgekeur is, in die Staatskoerant af te kondig nie. Daar moet gewag word tot ’n moontlike skikking bereik is, Zokwana die besluit terugtrek of die besluit deur die betrokke belanghebbendes hersien word, welke stap ook al eerste plaasvind. INVORDERING Indien ’n skikking nie teen 3 April bereik word nie, het…

DIE droogte het nagenoeg 20%, oftewel R5,9 miljard, uit die Wes-Kaapse ekonomie se bruto toegevoegde waarde gehaal. Dit is volgens ’n verslag van die provinsiale departement van landbou en die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) oor die impak van die droogte. Die verslag wys dat die droogte ’n veel erger impak op die provinsie se landbou gehad het as wat aanvanklik verwag is. Die voorspelling verlede Oktober was dat die impak op die provinsie se bruto toegevoegde waarde sowat R4,6 miljard sal wees. Verliese aan koringproduksie en die sterker rand het dié syfer nou tot R5,9 miljard opgedruk. Die landbou en die landbouverwerkingsektor dra saam R54 miljard tot die provinsiale bruto toegevoegde waarde by. Altesaam 52% van die provinsie se uitvoer kom van die landbou- en die landbouverwerkingsektor. Die…

Die staatsbegroting wat op 21 Februarie in die Parlement ter tafel gelê is, gaan koste reg deur die ekonomie laat styg en beslis ook landbouproduksie duurder maak. Daarmee saam is die staatskas onder druk en word minder belasting ingevorder as waarvoor daar verlede jaar begroot is. Die gevolg is dat streekkantore van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) landwyd probeer om nog belasting uit veral besighede en boerderye te tap. Die manier wat hy gebruik, is om hom op die groter belastingbetalers toe te spits en hul belastingopgawes te oudit en alle bewyse van aftrekkings na te gaan. Dié taktiek word veral met boerderye op die platteland gevolg. As jy belastingopgawes en BTW-opgawes vol-gens die letter van die wet nagaan, is daar natuurlik indieningsdispute by die meeste en word daar sommer boetes…

Die gebruik van veevoerko orrrreellss h ho oeeff nie duur te wees nie en veevoerkorrels voerkorrels kan kan maklik bekombaar wees omdat dat boere boere dit dit self self kan kan maak. Met Agricon se Suid-Afrikaans geboude reeks voerkorrelmasjiene weet jy wat jy koop, en die ondersteuningsdiens is wat die deurslag gee. Die boer behoort nie moedeloos te raak van sukkel om die regte mengsels en vog in sy rantsoen te meng nie. Daarom help hierdie verskaffer die boer met opleiding vir homself en vir sy plaaswerkers wat daagliks met die masjiene werk. Die Agri 100 is ’n voerkorrelmasjien wat 1 ton korrels per uur kan maak. Dit is toegerus met Agricon se unieke veranderlike spoedbeheerstelsel, wat die masjien se invoertempo reguleer. Dit verseker voerpille van beter gehalte teen ’n…

MEER INLIGTING OOR ENSOÖTIESE ABORSIE Kan u asseblief vir my inligting gee oor die ensoötiese aborsiekiem? Almal wat die skaapaborsiestorm van 1972 deurleef het, sal dit nooit vergeet nie. ’n Epidemie van aborsies het amper alle skaapboere in Suid-Afrika getref, met tot 60% aborsies in sommige kuddes. ’n Soortgelyke aborsiestorm wat deur ensoötiese aborsie veroorsaak word, kom amper nooit voor nie, omdat die Chlamydia-bakterie gewoonlik milde tot matige infeksies veroorsaak. Ensoötiese aborsie veroorsaak gewoonlik sporadiese aborsies en kom in alle lande ter wêreld voor. Indien dit sporadies is, kom dit vir boere voor asof die kudde vry is. Die bakterie wat ensoötiese aborsie veroorsaak, is nie soos ander bakterieë nie. Dit is ’n baie gevoelige bakterie, wat slegs binne die selle van diere vermenigvuldig. Hierdie eienskap het dit moeilik gemaak…

Internasionale navorsing oor inkuiling wat veeboere makliker, goedkoper en doeltreffender opsies bied, is onlangs op die Hurwitz-boerdery se kuilvoertegnologiedag buite Davel in Mpumalanga aangebied. Drie internasionale kenners en een van die land se voorste onafhanklike kuilvoerkonsultante het talle van die land se topboere by dié geleentheid toegespreek. Die sprekers en inhoud van hul voorleggings het ook nie teleurgestel nie. Die gashere van die dag en boere-broers, mnre. Simeon en Jarren Hurwitz, bied die afgelope paar jaar ’n kuilvoertegnologiedag aan en het vanjaar besluit om die aanbieding uit te brei. WORSMASJIEN Intensiewe veeboerderye, soos voerkrale en melkplase, moet deurlopend na hul voervloei omsien. Dié plase kan nie bekostig om sonder voer te gaan staan nie en ’n kuilvoer-“worsmasjien” is ideaal om elke dag genoeg voer van topgehalte te lewer. Mnr. Ulrich…

Die regte begin is goud werd vir enige kalf. Voordat die kalf na melkvervanger oorskakel, is dit belangrik dat die kalf in die eerste 24 uur genoeg biesmelk van goeie gehalte inkry. Biesmelk (kolostrum) bevat immunoglobuliene (teenliggaampies) wat die kalf se weerstand teen siektes vestig. Ná hierdie tydperk neem die kalf se spysvertering nie meer teenliggampies regstreeks op nie. Biesmelk is wel voedingryk en kan nog ’n paar dae lank deel uitmaak van die voedingsprogram. Die potensiële inkomste uit melk is veel meer as die uitgawe aan melkvervanger. Maar die keuse van ’n melkvervanger van goeie gehalte is uiters belangrik. ’n Swak produk kan lei tot siek kalwers of verse wat aansienlik stadiger groei. Ander faktore, benewens voer, wat die kalf se gesondheid beinvloed, sluit in die inentingsprogram van die…

BIOGLOBIN* (reg.nr. G2151) ’n Kolostrum van hoë gehalte inpoeiervormvirpasgeborekalwers en lammers om passiewe immuniteit te bevorder. Hanskalwers en -lammers, asook meerlinge, kry dikwels te min bies in en die kans vir oorlewing is dus laer. BIOMEL* (reg.nr. V11906): ’n Gebalanseerde melkvervanger vir kalwers, verryk met BIOREM as probiotika: ’n Breëspektrum Lactobacillus-kultuur met bewese aanwending vir die voorkoming en behandeling van sekere vorms van diarree. VROEË SPEEN: Die vestiging van die biotika in die spysvertering van kalwers bevordernienetbetergesondheid nie, maar ook ’n vroeër speentyd (tot so gou as 24 dae melkvoeding as by die voorskrifte gehou word). BIORED: ’n Polifenoliese antioksidant wat vitamienbesparend is in die liggaam (dit verhoog die benutting van vitamiene A en E), bevorder groei, bied lipiedbeskerming en bevorder dus immuniteit. BIOREM* (reg.nr. G985) ’n Droë luserngebaseerde probiotikum…

Koek met appels, pere en pekanneute Hierdie koek is propvol herfs- en wintergeure. Dit is lekker saam met tee of as nagereg. ■ 2 groen appels, geskil, ontkern en in blokkies gesny ■ 2 pere, geskil, ontpit en in blokkies gesny ■ Water ■ Vars suurlemoensap ■ 90 g sagte botter ■ 125 ml strooisuiker ■ 1 ekstragroot eier ■ 250 ml koekmeel ■ 5 ml bakpoeier ■ 250 ml pekanneute, gekap ■ 250 ml suurroom ■ 5 ml suiker ■ 3 ml kaneel ■ 5 ml vanieljegeursel ■ Kaneelsuiker, om oor te sprinkel Voorverhit die oond tot 180 °C en voer ’n reghoekige, vlak koekpan van 22 x 15 cm met bakpapier uit. Smeer goed en hou eenkant. Sit die appel- en peerblokkies in ’n kastrol met ’n klein…

Die sekretarisvoël (S ag ittar ius serpentarius) is ’n ikoniese en baie bekende voël en benut verskeie habitatsoorte reg oor sy verspreidingsgebied in Afrika suid van die Sahara heen. Sekretarisvoëls kom in al nege provinsies in Suid-Afrika voor en verkies oop grasveld en bosveld en vermy landskappe wat ruig bebos is. Hulle slaap gewoonlik op doringbome en bring die meerderheid van die dag op die grond deur terwyl hulle jag. Die oorsprong van die naam is ontleen van die kroon van lang slagvere wat herinner aan die penvere wat kantoorwerkers in vervloë dae agter hul ore gedra het. Die sekretarisvoël word maklik geïdentifiseer – die lang en sterk bene word gebruik om prooi te jaag en aan te val, die grys en swart vere en penvere op die kop is…

Verandering en aanpassing is twee karperde wat goed saamtrek. Aanpassing ing is is dikwels dikwels die die sleutel sleutelwoord vir sukses – gehoorsaamheid aan die Engelse gesegde adapt or die. Dit het al vir talle mense die toekoms oopgemaak. Die omgekeerde is ook waar. In ons mededingende wêreld moet mense wat nie wil aanpas nie, tevrede wees om in die swakste span te speel. Verandering en aanpassing is twee karperde wat goed saamtrek. Dis interessant dat selfs die natuur dié waarheid illustreer. Ek kyk graag ’n natuurprogram op televisie waarin onder meer ’n jagluiperd verskyn wie se een agterbeen geamputeer is. Dit was moeilik om te besluit om die been af te sit of om die dier van kant te maak. Uiteindelik het die versorgers besluit om die kans te…

Suid-Afrika gaan die wêreld se voorste uitvoerder van pekanneute word. Daar is reeds 27 000 ha pekanneutboorde in die land en dit neem jaarliks met sowat 5 000 ha toe, sê mnr. Alfons Visser, uitvoerende hoof van Golden Peanut and Tree Nuts in Suid-Afrika. Die oes het in minder as vyf jaar van 5 000 ton tot 16 500 ton opgeskiet. Vanjaar se oes behoort meer as 20 000 ton te wees. Suid-Afrika se jaarlikse aanplantings van nuwe boorde oortref dié van Amerika met 1 000 ha per jaar en dié van Mexiko met 2 000 ha per jaar. Die volgehoue groei van meer as 15% per jaar sal vir die volgende tien jaar of langer volhoubaar wees. “Ek het Suid-Afrika op ’n internasionale boomneutkongres in China, die wêreld se…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes vanaf Januarie verlede jaar tot Desember. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in drie van die ses distrikte. Altesame 399 transaksies het 90 100 ha teen R2,204 miljard behels. Daarvan was 95 (24%) ooreenkomste van kleur, wat 27 781 ha (30,8%) teen R676 miljoen behels het. Die meeste transaksies (31%) was vir grond van minder as 50 ha. In die Noord-Kaap is 311 transaksies in 21 distrikte beklink. Dit het 825 963 ha teen R2,683 miljard behels. Daarvan was 34 transaksies van kleur (10,9%), wat 167 486 ha (20,3%) teen R525 miljoen (19,6% van die algehele waarde) verteenwoordig. Altesame 69% van die transaksies was vir grond…

R145 Dit gaan van 1 April af R145 kos om ’n diere-identifikasiemerk te registreer. Dit sal dieselfde kos om ’n diere-identifikasiemerk oor te dra, vir afskrifte van die merksertifikaat, vir ’n aansoek om pligte as skutmeester of dié van ’n merkoperateur. Die bedrag beloop tans R120. Die registrasie word behartig deur die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, en dit is verpligtend om alle skape, bokke, beeste en varke so te merk. — RPO, gov.za 2,1 miljoen ton Suid-Afrika sal vanjaar sowat 2,1 miljoen ton koring invoer, meer as dubbeld verlede jaar se hoeveelheid (935 000 ton), weens die droogte in die sleutelproduksiegebiede in die Wes-Kaap. Van Oktober verlede jaar tot 2 Maart vanjaar is 1,073 miljoen ton koring ingevoer; die meeste uit Rusland en die Oekraïne (293 035 ton…

‘Al sewe jaar lank kan ek nie finansiering kry om my besigheid te laat groei nie, want ek het nie ’n titelakte nie.’ MNR. GIFT MAFULEKA, hoofbestuurslid van Graan SA, oor sy stryd om sy besigheid uit te brei sonder om sy grond te besit. Bl. 15 ‘Die hele Grondwet is opgestel om transformasie moontlik te maak.’ ADV. TEMBEKA NGCUKAITOBI, grondwetkenner en skrywer, oor die onnodigheid om die Grondwet te wysig ten einde grondhervorming te versnel. Bl. 17 ‘Die ANC het eintlik die las na die komitee oorgeskuif.’ MNR. THEO BOSHOFF, die landbousakekamer Agbiz se bestuurder van regsintelligensie, oor waar die verantwoordelikheid nou lê om grondonteiening sonder vergoeding moontlik te maak en terselfdertyd landbouproduksie en voedselsekerheid te verbeter. Bl. 15 ‘Tussen die Departement van Landbou en die Departement van Gesondheid…

ANC, EFF STAAN SAAM OOR ONTEIENING Nadat die EFF se gewysigde mosie oor onteiening sonder vergoeding in die Parlement aanvaar is, loop die gemoedere hoog in Suid-Afrika — ook op LBW se Facebook-blad. Die aanvaarding van die mosie beteken dat die Parlement se grondwetlike hersieningskomitee nou moet besluit of die eiendomsregklousule in die Grondwet gewysig moet word. JULIE PIENAAR skryf: Wat ’n hartseer dag in ons demokratiese land. Tegnies gesproke moet die grond dan teruggegee word aan die Khoisan, nie waar nie? Ek skaam my morsdood en staan saam met elke boer wat sy grond gekoop het en met bloed en sweet bewerk. Om nie eens te praat van die droogte, die skuld en die moorde op boere nie. THOMAS BOTHA skryf: ’n Strategie om jou hierteen te verskans, moet…

SUID -AFRIK A het nie ’n register van hoeveel boere daar in die land is nie. Die laaste landbousensus was in 1993. Statistieke SA kan dus nie inligting saamstel en weergee oor wie landbougrond besit nie – en dus ook nie of daar ’n verband tussen grondgebrek en hongersnood is nie. Dié beroerde stand van sake is onthul aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en ontwikkeling tydens ’n voorlegging deur me. Nthabiseng Makhatha, waarnemende statistikus-generaal. Daar bestaan tans ook geen amptelike data oor hoeveel kleinboere daar in Suid-Afrika is nie. In 2007 is dié getal op sowat 200 000 geraam. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye probeer reeds sedert 2008 om só ’n register op te stel om die Regering se steunprojekte aan begunstigdes te kan monitor.…

■ Niemand mag eiendom ontneem word nie behalwe ingevolge ’n algemeen geldende regsvoorskrif, en geen regsvoorskrif mag arbitrêre ontneming van eiendom veroorloof nie. ■ Eiendom mag slegs ingevolge ’n algemeen geldende regsvoorskrif onteien word: - vir ’n openbare doel of in die openbare belang; en - onderworpe aan vergoeding waarvan die bedrag en die tyd en wyse van betaling óf deur diegene wat geraak word aanvaar is óf deur ’n hof bepaal of goedgekeur is. ■ Die bedrag van die vergoeding en die tyd en wyse van betaling moet regverdig en billik wees, en moet ’n billike ewewig toon tussen die openbare belang en die belange van diegene wat geraak word, met inagneming van alle tersaaklike omstandighede, met inbegrip van: - die huidige gebruik van die eiendom; - die geskiedenis…

‘As jy die sekuriteit van titelaktes wegneem, neem jy boere se vermoë weg om te kan boer.’ GRAAN SA wil R3 miljoen bydra tot Agri SA se regsfonds om onteiening sonder vergoeding teen te staan en sy eie regsfonds met ’n verdere R1 miljoen tot R5,5 miljoen versterk. Mnr. Jaco Minnaar, voorsitter van Graan SA, het in sy voorsittersverslag op Graan SA se kongres buite Bothaville gesê die organisasie sal deur regsoptrede die Grondwet en die regte van Suid-Afrika se inwoners beskerm. “Ons antwoord op grondhervorming sonder vergoeding is ’n duidelike ‘nee’. Om die grootste struikelblok vir ontwikkelende boere se volhoubaarheid (toegang tot finansiering) uit te brei na die hele landbousektor sal nie net vernietigend vir die landbou wees nie, maar die hele Suid-Afrika.” Hy sê die grootste struikelblok vir…

DIE besonderhede in ’n aksieplan vir landelike veiligheid waaraan die polisie sedert September werk, gaan nou deel word van die omvattende landelike beveiligingstrategie wat tans hersien word. Mnr. Kobus Visser, direkteur van korporatiewe skakeling by Agri SA, sê die bestuur van die polisie onder leiding van genl. Khehla Sithole, kommissaris van polisie, het besluit daar moenie ’n afsonderlike aksieplan wees nie. Die inligting wat in die aksieplan opgeneem is, moet in die hersiene strategie vervat word. “In die verlede is daar nie ’n begroting en toepassingsplan aan die landelike beveiligingstrategie gekoppel nie. Dit is bemoedigend dat daar nou in die hersiening van die strategie daarvoor voorsiening gemaak word. Ons het lank betoog dat daar ook ’n begroting aan die strategie gekoppel moet word.” Visser sê hy is ten gunste van…

Vandeesweek kyk ek na die sogenoemde lewende testament. Anders as wat ons gewoonlik van ’n testament verstaan, is die lewende testament se bedoeling nie die beskikking van jou goed ná dood nie. Dit gaan hier oor jou lewe, of liewer, die beëindiging van jou lewe. Kortliks, dit is die dokument waarin jy ’n wens uitspreek om toegelaat te word om te sterf sonder onnodige pyn en leiding, en, ja, selfs net om jou waardigheid te beskerm op ’n tydstip wanneer jy nie meer beheer daaroor het nie. Ek meen baie mense, indien nie die meeste nie, wil toegelaat word om in vrede en met waardigheid te sterf as daar ’n tyd aanbreek wanneer jou liggaamstoestand dit vereis. Hoekom jou eie lyding uitrek as daar geen kans op beterskap is nie?…

Chinese het dit selfs groen geëet omdat hulle dit nie geken het nie. E-handelplatforms het ’n beduidende rol gespeel om die verbruik van avokado’s in China te vestig. Só het mnr. Nathan Ning van Shanghai Supafresh Trading Co. op ’n media-voorskou voor FruitLogistica in Berlyn gesê. FruitLogistica, met meer as 3 100 internasionale uitstallers en ’n verwagte 75 000 besoekers, is die wêreld se grootste ekspo vir vrugtehandel. Shanghai Supafresh was die eerste maatskappy om avokado’s per skeepsvrag na China in te voer. Hulle het ook ’n rypmaakaanleg in China. “Ons het laat in 2012 begin en toe ’n halwe vraghouer elke twee weke daarheen geneem. Sedertdien het ons syfers elke jaar byna verdubbel en nou voer ons vyf tot ses vraghouers per week in,” het Ning aan Landbouweekblad gesê.…

Die dae van multimiljoenrand-veilingpryse vir enige swartwitpens of gouewildebees raak minder – daaraan twyfel niemand. Om goeie pryse te behaal moet jy puik diere teel en vir die mark aanbied. Mnr. Richard Morton van Tembani Wildlife sê wildboere moet nou mooi dink oor wat hulle op veilings wil aanbied. Hy meen net die beste diere in die wildbedryf moet nou op hoëprofielveilings verkoop word. Die res van die diere moet as kommersiële diere bemark word, hetsy regstreeks aan die jagmark of aan ander kommersiële wildboere met jagkonsessies. Selfs as dit by intensiewe wildteling kom, moet boere die jagter in gedagte hou. Richard draai nie doekies om nie. Seleksiekriteria by wild rus grootliks op horinglengte. Die eindverbruiker is die jagter. Wild wat die meeste dollars en euro’s verdien, is dié met…

Die betowering wat die hemelruim vir mense inhou, is sekerlik omdat ’n mens dit selfs in die stad nie kan miskyk nie. Mense op plase is selfs meer ingestel op die stand van sterre en die maan. Die boek Sterre en Planete deur Hennie Maas, Matie Hoffman, Willie Koorts, Kobus Olckers en Japie van Zyl vloei voort uit Hennie Maas se gewilde weeklikse radio-program op RSG. Die kenners skryf oor die geskiedenis van sterrekunde, hoe teleskope werk en die geboorte van astrofisika. Olckers, wat gehelp het om ’n sentrum vir ruimteweervoorspelling by die Hermanus Magnetiese Observatorium te vestig, skryf oor die uitwerking wat ruimteweer op ons daaglikse lewe het. Die boek bied iets vir mense wat maar net wil weet wat hulle met die blote oog in die naghemel sien,…

FRIKKIE JACOBS Frikkie Jacobs bestuur die plaas Queen Anne, wat aan die Bo-Radyn-boerdery by Villiersersdorp behoort. Hy is ’n appelen-peerboer in murg en been wat al vir verskeie groot boerdery-ondernemings gewerk het en keer op keer sukses behaal in die boorde. Hoe groot is jul vrugte-aanplantings en watter kultivars plant julle? Die plaas is beplant met 89 ha appels (Golden Delicious, Granny Smith, Royal Gala, Pink Lady, Fuji en Panorama Golden) en 13 ha pere (Forelle en ’n bietjie vroeë Bon Chretien wat nog nie dra nie). Hoekom is die Elgin-Grabouw-Villiersdorp-Vyeboomvallei so geskik vir vrugteverbouing? Naas die Koue-Bokkeveld het die vallei ’n unieke klimaat. Dit is nie te warm of te koud nie en in ’n gewone jaar kry ons tot 700 mm reën, wat genoeg is om ’n goeie…

As Grootkoos van die bakkie af moes skiet, het hy uitgespring en sommer so skuins oor die bonnet aangelê. Elkeen van ons se onthoupad begin iewers. Myne het voor in die ou, ligblou 1963-model Chev-bakkie begin toe ek nog ’n voorskoolse kannetjie was. Ek onthou die grondpad van Dordabis af Windhoek toe. Die digte kameeldorings waaronder ons al langs die Schaaprivier af gery het, oom Manie Joubert se huis skuins onder ons nadat ons die elmboogbult bo die opstal uitgery het. Hy was ’n Land Rover-man. Later het hy Datsun-bakkies gery en hy het met ’n 7 mm-Mauser geskiet. By Kapp’s Farm het ons op die teerpad gedraai en dikwels bobbejane gekry, wat veral lief was om by een van die cuttings tyd te verwyl. Net voor jy Klein-Windhoek binnery,…

Dis die onsekerheid van die grondkwessie wat ’n mens vang. Een of ander tyd moet jy ’n besluit neem wat reg is vir jou. Vir boere is dit veral moeilik, want hulle moet optimiste wees om te kan boer. Hier is ’n paar opmerkings vir die optimiste onder ons. Eerstens, alles wat ons in die wandelgange hoor, dui daarop dat pres. Cyril Ramaphosa deeglik verstaan wat op die spel is. Dit is hoekom Nhlanhla Nene en Pravin Gordhan terug is in die Kabinet. Onteiening sonder vergoeding is ’n teenaanval wat deur Zuma se staatsplunderaars geloods is. Almal weet ook dat arbitrêre onteiening nie net plaasgrond gaan raak nie. Almal — van voorstedelike bankiers tot townshippolisiemanne — sal van ’n werklike bate besteel word. Dit sal die hele ekonomie in die…

MNR. DIRK LOUW boer op die plaas Vollgraaffsig buite Groblershoop. Hy is ’n voormalige plaaswerker wat hom nie van sy droom om te boer, laat afskrik het nie. Buiten sy ondernemendheid is die ander elemente van dié suksesverhaal soos min ’n mentor sonder ’n dubbele agenda en ’n landbouvoorligter wat sy werk doen. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is die afgelope 18 jaar met Reny getroud. Sy kom vanaf Prieska af en het aan die Hoërskool Heuwelsig gematrikuleer. Sy versorg ons kinders en doen tuisversorging in die Topline-woonbuurt in die munisipale gebied !Kheis. Twee van ons drie dogters, Celine (19) en Ceroline (17), studeer onderskeidelik aan die Universiteit van die Vrystaat en die Sol Plaatjie-universiteit, terwyl ons jongste dogter, Cindy (12), in graad…

“ EK sal saam met jou baklei. Ek sal langs jou gaan staan om te help toesien dat jy ’n titelakte vir jou plaas kry,” het ’n emosionele mnr. Derek Mathews, ondervoorsitter van Graan SA, in ’n vurige debat oor grondonteiening op dié organisasie se kongres aan swart afgevaardigdes gesê. Dit was nadat ’n mosie voorgestel is dat Graan SA enige wysiging van die Grondwet om onteiening sonder vergoeding te wettig, moet beveg. Mnr. Victor Mongoato, voormalige ondervoorsitter van Graan SA, was een van die swart afgevaardigdes wat nie met hom saamgestem het nie. Derhalwe is die mosie nie dadelik eenparig aanvaar nie. Mathews het ’n emosionele beroep gedoen vir eendragtigheid onder swart én wit boere in teenkanting teen só ’n wysiging aan die Grondwet. “Dit gaan in wese oor…

Die bewoording wat die grondwetlike hersieningskomitee oor onteiening sonder vergoeding gaan gebruik, gaan baie belangrik wees. Tans is daar egter groot onsekerheid hoe ’n balans gevind kan word tussen onteiening sonder vergoeding en ekonomiese volhoubaarheid, meen mnr. Theo Boshoff, hoof van regsintelligensie by Agbiz. “Miskien sal die balans na vore kom in die bewoording waaroor die komitee moet besluit. Dalk sal ‘geen vergoeding’ tot spesifieke soorte plase beperk word,” het hy op ’n inligtingsdag van dié landbousakekamer gesê. Van die kwessies waarna die komitee veral sal moet kyk, is watter soort grond ter sprake is – soos net landelike en onderbenutte grond of grond waar die eienaars afwesig is of plase in bestorwe boedels. Die Nasionale Ontwikkelingsplan verwys onder meer na laasgenoemde twee soorte plase as grond wat vir hervorming…

’N MOSIE dat Graan SA met alle hulpbronne tot sy beskikking onteiening sonder vergoeding moet teenstaan, het vir ’n emosiebelaaide openingsdag op die organisasie se kongres gesorg. Mnr. Derek Mathews, ondervoorsitter van die organisasie, het die mosie voorgelê, waarvolgens hy voorstel dat die organisasie met alle hulpbronne tot sy beskikking onteiening sonder vergoeding moet teenstaan. “Graan SA sal voortgaan en harder werk om titelaktes vir grondhervormingsplase aan nuwe boere te laat uitreik, want die waarde van grond lê in die sekerheid en verhandelbaarheid van die titel. Sonder ’n titel met sekerheid is daar geen manier om die waarde van grond te ontsluit nie,” het Mathews voorgelees. Die mosie is deur mnr. Louw Steytler, voormalige voorsitter van Graan SA, gesekondeer. Mnr. Victor Mongoato, voormalige ondervoorsitter van Graan SA, het gesê hy…

AFGEVA ARDIGDES en gaste wat Graan SA se kongres bygewoon het, het duisende liter water vir gemeenskappe in die greep van die droogte geskenk. Die kongres is op 7 en 8 Maart op Nampo Park naby Bothaville gehou en sowat 500 afgevaardigdes en gaste het dit bygewoon. Mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA, sê hulle het ’n versoek aan lede en gaste, veral diegene wat van die sentrale en noordelike dele van die land afkomstig is, gerig om elk ’n 5 liter-bottel water saam te bring. “Ons is ongelooflik dankbaar vir die reaksie wat ons gekry het. Die water wat julle hier sien, is nie al nie, daar staan reeds elders op die plaas ook nog water.” Die water gaan gestuur word aan gemeenskappe wat waternood ervaar.…

DIE droogte was nie die enigste kwelling vir Wes-Kaapse vrugteboere die afgelope somer nie, maar ook uitermatig hoë temperature, sonbrand en hael – en hoe dit die gehalte van die oes beïnvloed. “Suid-Afrika is ’n druppel aan die emmer,” sê mnr. Conrad Fick, bemarkingsbestuurder by Tru-Cape, oor Suid-Afrika se aandeel in die wêreldmark vir uitvoervrugte. As vanjaar se oes sleg afsteek by die afgelope vyf jaar s’n, gaan dit vir die plaaslike bedryf moeilik wees om sy verpligtinge teenoor sy klante na te kom. “As die produkte nie van goeie gehalte is en waarde bied nie, gaan daar nie klante wees aan wie ons kan verskaf nie.” Pakhuise se vermoë is ook ’n bron van kommer. “Omdat die vrugte kleiner is, is daar meer vruggies in ’n houer, maar jy…

DIE stryd teen listeriose en die voorkoming van produkbesmetting moet op ’n gekoördineerde grondslag oor ’n breë spektrum van voedselsoorte aangepak word. Mnr. Marthinus Stander, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se braaihoenderorganisasie, het dié beroep gedoen op ’n inligtingsdag by die Universiteit van die Vrystaat in Bloemfontein. Hy sê die bakterie wat listeriose veroorsaak, is alomteenwoordig. Besmette spanspek in Australië het byvoorbeeld vandeesmaand teen druktyd reeds vier lewens geëis. Hoe gevaarlik so ’n besmetting is, hang egter af van die vlak van besmetting en die subtipes van die bakterie wat voorkom. Aanvaarbare vlakke van die siekteveroorsakende bakterie kan wel in ongekookte produkte voorkom. “Kundiges sal moet besin oor duidelike maatstawwe rakende die onaanvaarbare vlakke in voedselprodukte, asook die beskikbaarstelling van finansiering vir personeel en toerusting.” INVOER Volgens Stander kan…

DIE bloubessieborrel gaan die een of ander tyd bars, het mnr. Peter Dall, ’n bekende vrugtekonsultant, op die Stellenbosse Woordfees in ’n gesprek oor die landbou gemaan. Hy sal eerder in die sagtevrugtebedryf belê, sê hy, want hy glo “tradisionele” gewasse, soos appels, het nog baie skop en groeipotensiaal. “Avokado’s, bloubessies, makadamia’s . . . alles is nou op die kruin van die golf en mense kan nie genoeg plantmateriaal daarvoor in die hande kry nie, maar ek dink daardie borrels gaan bars. “Ek kan nie glo die wêreld gaan so baie bloubessies eet soos wat oral geplant word nie. As jy in Chili gaan kyk en jy sien projekte soos ’n bloubessie-aanplanting van 1 000 ha, alles onder nette, raak jy bekommerd,” het hy gesê. Net so kan die…

Demokrasie word verskillend vertolk deur verskillende mense. Die een groep is oortuig daarvan dat demokrasie die individu se vryheid moet beskerm. Die ander groep is oortuig daarvan dat demokrasie gelykheid moet bevorder en maatskaplik-ekonomiese uitkomste moet bewerkstellig. Boonop is daar bevind dat globalisering individuele vryheid ten koste van gelykheid bevorder. Dit is nie maklik om die twee sienings oor demokrasie te akkommodeer in die demokratiese bewind waarin ons onsself bevind nie. Hieronder volg stellings met die doel om perspektief te gee. VRYHEID Is die primêre doel van ’n demokratiese politieke bestel om jou vryheid teen die invloed van despotiese en arbitrêre mag te beskerm? Die Engelse filosoof John Locke het reeds in 1689 aangevoer dat goed georganiseerde regerings die lewe, vryheid en eiendom van burgers moet beskerm. Die demokrasie moet…

Nigerië beweeg ál nader aan die kommersialisering van geneties gemodifiseerde (GM) saad. Sodra dit gebeur, sal dié land een van net vyf Afrikalande word wat die verbouing van GM gewasse toelaat, en naas Suid-Afrika een van net twee lande wat GM voedselgewasse verbou. In die drie ander Afrikalande – Burkina Faso, Egipte en die Soedan – word net Btkatoen verbou. Nigerië se nasionale bestuursagentskap vir bioveiligheid (NBMA) is gestig nadat dié land se eerste wet vir die regulering van bioveiligheid op die been gebring is. In ’n onlangse artikel in die dagblad Leadership Niger ia sê die agentskap dié land is nou gereed vir die kommersialisering van getoetste GM produkte. Dit sluit in stapelgewasse, soos Bt-mielies, glifosaatbestande sojabone, biogefortifiseerde sorghum (ABS), Bt-akkerbone (wat teen die Maruca-peulboorder bestand is), en NEWEST-rys…

Die geskiedenis van beesproduksie getuig van die mens se onkunde en arrogansie. Ons het fratse geteel wat wissel van dwerge tot platsydige monstruositeite en bestuurstrategieë ontwikkel wat hulle toelaat om “produktief” te wees. Ons gebruik tans tegnologie in die vorm van verwagte nageslagverskille (EPD’s) en genomika in ’n poging om beesteelt te laat vorder van die era van skoubeoordelaars met ’n sesde sintuig tot moderne towenaars wat goëltoertjies probeer gebruik om kurweknakkers (kalwers wat ’n lae geboortegewig het, maar vinnig groei) te teel. Tog is die sogenaamde wetenskaplik verbeterde beeste van vandag baie minder produktief wat betref wins per hektaar as die sogenaamde onverbeterde of inheemse beeste. Proewe in Suider-Afrika (Matopos, Zimbabwe en Omatjenne, Namibië) het dit bewys. Dit sal ook elders die geval wees, aangesien die ontwikkelende wêreld die…

Bedags is ’n vuurwapen vir selfverdediging se beste plek aan jou sy. Snags het jy egter ’n plek nodig waar jy dit eerstens veilig kan hou, maar ook naby genoeg om dit onmiddellik te kan bereik. Die Buffelsfontein-bedholster voldoen aan dié doelwitte. Die plat deel van die holster knyp ’n mens tussen die bad se basis en die matras vas. Jou vuurwapen hang dan in die deel met die leerhandelsmerk, as’t ware dus nog steeds aan jou sy. Die holster het kitsritsstroke wat verstel kan word, sodat dit aan enige kant van die bed gehang kan word. Dit is van sterk, skeurvrye seilstof gemaak om duursaamheid te verseker. Verder pas ’n groot reeks pistole en rewolwers daarin. Die holster kan aanlyn gekoop word by www.baardolie.co.za of by Buffelsfontein Baard-olie se…

Die algemene gebruik (ofmisbruik)vanantibiotika in die stryd teen dieresiektes is dalk die oorsaak dat skadelikeorganismesweerstand teen antibiotika opgebou het. Weerstandbiedende Escherichia coli (en Cryptosporidium) is die hoofoorsaak van epidemiese vrektes by lammers in wydverspreide gebiede in die land. Dit kan ook by kalwers die geval wees. Die vraag hoe diarree by veral melkbeeskalwers en hanslammers ontstaan, kan dikwels primêr herlei word na ’n voedingsprobleem, wat weer die gevolg is van ’n bestuursprobleem. Sien om na die gehalte van die melk of melkvervanger. Die vastestofinhoud is belangrik: 125 g per liter melk by kalwers en sowat 160 g per liter by lammers. VOLUME Navorsing dui daarop dat ’n kalf 10% van sy liggaamsgewig per dag moet inneem, verdeel oor drie voedings. Geen ekstra water moet in die uur voor of ná…

Ervare boere en hanteerders kan ’n mank, siek of afgeknoude koei vinnig raaksien. Die menslike faktor, arbeidskoste en tyd beteken egter dat konstante monitering onbetroubaar en onprakties is, veral by groot kuddes. Moderne gesigherkenningsprogramme is reeds in slimfone ingebou en word wyd gebruik in sekuriteitstelsels en kameramonitering van groot groepe mense. Dit word nou ook ingespan om koeikuddes dop te hou. Individuele bestuur soos dié verg normaalweg deurlopende monitering deur personeel wat weet waarvoor om uit te kyk in die kudde en op die rekenaarskerm. Dit sluit in hittewaarneming, kondisietelling, loopvermoë, hoeveelheid voer ingeneem en melk gelewer. Verskeie soorte elektroniese moniteringstoerusting is beskikbaar, maar dit behels apparate wat elke koei moet dra en verskillende rekenaarstelsels en toe-rusting. Met die gesigherkenning en monitering word aktiwiteite fyn dopgehou vir tekens van beserings,…

’N SKEUT AVONTUUR How to stay alive deur Bear Grylls. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R340 Soos die naam aandui, is Bear Grylls, die vreeslose Ier wat die TV-reeks Man vs. Wild aangebied het, se nuutste boek ’n gids tot oorlewing. Dit is ’n handleiding om aan die lewe te bly in bykans enige denkbare situasie – hoe om ’n vuur te maak uit niks, die sterre te volg om jou rigting te vind, op onherbergsame terrein te bestuur, noodhulp toe te pas en uit ’n brandende gebou te ontsnap. En sou jy om die een of ander rede noodgedwonge agter die beheerpaneel van ’n vliegtuig moet inskuif, blaai eers na bl. 213, want daar vertel Grylls jou alles wat jy moet weet om ’n kommersiële vliegtuig te…

Kropslaaiboere in die Wes-Kaap het hul aanplantings vir die somer weens die droogte afwaarts aangepas. Dit het opwaartse druk op die prys van kropslaai geplaas, maar goeie opbrengste en verhoogde aanplantings in die noorde kan meebring dat slaai van daar af na die Kaap vervoer word, wat druk op die prys van slaai in die Moederstad sal plaas. Volgens mnr. Ian Grummbacher, ’n direkteur van die landwye slaaiverpakker en verspreider Dew Crisp, is die swak ekonomiese toe-stand en die druk wat dit op die verbruiker se besteebare inkomste plaas, steeds die hoofrede vir die swak vraag na kropslaai. “Die prys is beslis beter as wat dit in die winter en lente van 2017 was toe boere in die noorde R2,50 tot R3 per kop verdien het en die Kaapse boere…

Om teelmateriaal te bekom, is melkbokboere se grootste stryd. Melkboktelers is dus tot kruisbloed beperk,” sê mnr. Kenny van der Merwe, voorsitter van die SA Melkboktelersvereniging. “Saanens het nog voldoende kruisbloed in Suid-Afrika, maar by die ander drie rasse – Bunte Deutsche Edelziege (BDE), Toggenburg en Brits-Alpyns – is die inteling te hoog en moet teelmateriaal ingevoer word,” sê mnr. Kenny van der Merwe, voorsitter van die SA Melkboktelersvereniging. “Ons kan teelmateriaal ongelukkig net vanaf Australië en Nieu-Seeland invoer.” Die droogte in sekere gebiede is ook tans vir boere ’n groot probleem omdat voer, soos lusern, buitensporig duur en skaars is. “Gelukkig het ’n melkbok ’n beter voer-tot-melkomsetting as ’n melkbees.” Die vereniging het pas sy nasionale melkbokskou op Williston gehou. Altesame 124 diere het om die titel van nasionale…

BONSMARA BOERE BEREID OM HOËPRYSETEBETAAL Die veilings onder die beskerming van Bonsmara SA het vanjaar goed begin met ’n besonder goeie vraag na vroulike diere. Kommersiële telers is ook bereid om betreklik hoë pryse vir bulle te betaal. Mnr. Louis Steyl van Bonsmara SA beskryf verlede jaar as ’n baie goeie jaar vir beesboere in die algemeen. Stygende vleispryse het daartoe aanleiding gegee dat speenkalfpryse verdubbel het teenoor vorige jare. Dié prysstyging het ook na aanteelvee- en produksieveilings deurgevloei, met heelwat hoër gemiddelde pryse. “Danksy die hoër speenkalfpryse is die kommersiële boere bereid om meer in goeie bulle te belê,” sê Steyl. “Wat nóg gunstiger is, is die aankoop van goeie vroulike diere. Dit herbevestig die beesbedryf se kuddeboufase ná die afgelope droogte. Hoewel dit in sekere dele nog baie…

BOEREDAE 22 MAART: Grondgesondheidsdag: Laat die natuur vir jou geld maak. Morgensrust, Joostenbergvlakte. Hoofspreker: Jay Fuhrer. Weiding: Johan Zietsman. Bewaringsboer: Lourens van Eeden. ZZ2: Hendrik Pohl. Bewaringslandbou: Dr. Johann Strauss. E-pos: DRicketts@Landbou.com ; tel. 021 406 2385. 5 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraan-trekker-en-enjinklub se saaidag (afhangend van weer). Bredasdorp. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 25 - 26 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraan-trekker-en-enjinklub se ploegdag. Swartland. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraan-trekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat se SAVM-klub bied ‘n “Mega-boeredag” en veiling aan met die samewerking van die boereverening van die Rooi Skool in Kroonstad. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline…