Indholdsfortegnelse for 08-Jun-18 i Landbouweekblad

BELEIDSTEKORTKOMINGE moet grootliks die skuld kry vir die persepsie dat vooruitgang met grondhervorming teen ’n slakkepas geskied het, sê mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom by die landbousakekamer Agbiz, en prof. Johann Kirsten, direkteur van die buro vir ekonomiese navorsing aan die Universiteit Stellenbosch. In ’n oorsig oor die proses se verloop sê hulle lesse wat te leer was uit internasionale ondervinding, het getoon grondhervorming moet teen ’n vinnige pas geskied om te verhoed dat burokrasie, sentralisering van die proses en regsprobleme dit skipbreuk laat ly. Die herverdeling van grond is nie al wat nodig is vir ekonomiese bemagtiging en armoedeverligting nie. Aspekte, soos infrastruktuur, markte, maatskaplike dienste en ander elemente, is deel van die ontwikkelingsprogram. Sihlobo en Kirsten sê daar word verkeerdelik beweer die markgerigte benadering (van 1996 tot 2006) was…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Versnel vrugbaarheid in jou kudde ■ Drukbeweiding is goedkoop en lonend ■ Groenteboer het ’n oplossing vir elke probleem ■ Van huurder tot voorste rooibosboer ■ Drup-deurbraak met sampioene ■ Jongboer wil lei met Chardonnnay ■ Nampo: Trekkers vir elke taak SPESIAAL ■ Trekkers en werktuie; Opleiding GESIN ■ Boerekos: Spesiaal vir Pa MEGANISASIE Die nuutste tegnologie was vanjaar op Nampo te sien — trekkers, stropers en presisieplanters en ook meer kompakte oplossings vir boerderyprobleme. Al vyf modelle in die nuwe McCormick X7-trekkerreeks het 6,7 liter-sessilinderenjins. In dié week se uitgawe is daar ook ’n spesiale fokus oor trekkers en werktuie.…

■ In die Plaaskombuis-promosie-artikel “Vier die liefde met lekker kos” (L BW , 1 Junie, bl. 67) word die naam van Andries de Villiers se vrou verkeerdelik as Corneli aangegee. Andries is getroud met Coia de Villiers. Andries se suster, Corneli, werk saam met hulle op die plaas. ■ In die artikel “Vrystaatse Jongboer sien die groter prentjie” (LBW, 1 Junie 2018, bl. 34) het ’n paar foute voorgekom. Die Ferreiras se boerdery-eenheid bestaan uit plase wat 86 km uit mekaar is, en die beplanning word nie weekliks nie, maar daagliks by die ingang van die hoofplaas, Grootdraai, gehou. Die belading op natuurlike weiding is 2,88 hektaar per grootvee-eenhede (nie 2,88 grootvee-eenhede per hektaar nie). Die besonderhede van die appelkultivars waarmee die Ferreiras boer, is onvolledig. Hulle spits hulle toe…

VEEBOERE is gewaarsku om betyds voorkomende maatreëls te tref ná ’n geïsoleerde voorval van slenkdalkoors in die Vrystaat. Dr. Pieter Vervoort, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum (NAHF), sê ná die onlangse amptelike kennisgewing oor ’n uitbreking van slenkdalkoors in die omgewing van Jacobsdal moet boere besef dit is riskant om nie skape, bokke en beeste in te ent nie, aangesien grootskaalse verliese en veral aborsies kan volg. Volgens Vervoort is geen nuwe gevalle van die siekte die afgelope week aangemeld nie. “Ons is onkant betrap deur die berig oor dié voorval van die siekte, aangesien dit aan die einde van die reëntyd in die sentrale binneland is,” sê hy. “Die vorige keer toe slenkdalkoors aan die einde van die somer voorgekom het, was die uitbreking daarvan in die daaropvolgende reëntyd…

DIE georganiseerde landbou is dankbaar dat die datum vir kommentaar oor die voorgestelde wysiging van die Grondwet ten opsigte van die onteiening van grond sonder vergoeding uitgestel is. “Ons is dankbaar vir die uitstel, want dit gee ons tyd om meer mense te bereik,” sê mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA. Dit volg nadat die parlementêre moniteringsdiens vroeër aangekondig het die sluitingsdatum om kommentaar te ontvang is van 31 Mei tot 15 Junie verleng. Openbare verhore oor die kwessie sal landwyd van 26 Junie tot 6 Augustus plaasvind. Die volledige skedule van verhore is by die skakel http://bit.ly/2jV8Krt op Landbou.com beskikbaar. Me. Annelize Crosby, hoof van grondsake by Agri SA, sê na verwagting sal dié voorstel en die parlementêre proses die meeste kommentaar oplewer wat tot nog toe…

DIE prys van suikerriet het soveel gedaal dat sommige kwekers negatiewe state aan die einde van die oestyd gehad het en die meulenaars skuld, sê mnr. Siyaboga Madlala, voorsitter van die South African Farmers Development Association (Safda). Om in te gryp met onder meer die invoertarief wat plaaslike suikerrietkwekers op hul knieë dwing, het die Departement van Handel en Nywerheid besluit om ’n taakspan vir die suikerwaardeketting te stig. Die Regering, die private sektor, kleinhandelaars, die Suid-Afrikaanse Suikervereniging (SASV), kleinboere, die drankbedryf, en ander belanghebbendes is deel van die taakspan wat oplossings op kort, medium- en lang termyn vir die suikerbedryf moet vind. Mnr. Suresh Naidoo, voorsitter van die SASV, sê die grootste bedreiging vir die bedryf is die toename van diepsee-suikerinvoer, wat ’n toppunt van sowat 500 000 ton…

AARTAPPELBOERE in die Sandveld oorbenut nie die streek se grondwater nie, sê ’n waterkonsultant wat al 20 jaar lank in dié omgewing werk. Volgens mnr. Julian Conrad, ’n onafhanklike waterkonsultant van die geohidrologie-maatskappy GEOSS, word die Sandveld die afgelope drie jaar deur droogte in die gesig gestaar. In 2015 én in 2017 is minder as die helfte van die gemiddelde reënval (sowat 284 mm per jaar) in die hart van die Sandveld aangeteken. Aartappelboere kry dikwels die skuld dat hulle grondwater, wat waarskynlik van die Piketberg afkomstig is, uitput. Die streek was tradisioneel bekend vir aartappelverbouing, maar onlangs het boere ook begin om onder meer sitrus, groente, tafel- en wyndruiwe daar te vestig. “Almal weet die prentjie van oppervlakwater in die Sandveld is droewig, maar die volume grondwater wat in…

STAKENDE seisoenwerkers by ’n pakhuis van die Sondagsrivier-sitrusmaatskappy (SRCC) op Kirkwood het op 25 Mei ander werkers gekeer om werk toe te gaan weens ontevredenheid oor lone. Die meeste van die pakhuiswerkers bly in die Moses Mabhida-woongebied, waar talle seisoenswerkers van die pakhuis paaie geblokkeer het. Volgens mnr. Hannes de Waal, besturende direkteur van die Sondagsriviersitrusmaatskappy, gaan werksaamhede by ander pakhuise in die vallei voort. “Ons het ’n goeie verhouding met die gemeenskap en die vallei is in die algemeen rustig.” VERWAGTINGE Volgens De Waal is werkers ontevrede oor ’n salarisverhoging van 8% wat die maatskappy reeds verlede jaar aangebied het. Hulle eis ’n verhoging van 13%. Die maatskappy meen egter so ’n verhoging is te hoog. Nog ’n probleem is dat die seisoenswerkers nie deur ’n unie verteenwoordig word…

Wanneer ek sê jou testament is die belangrikste dokument wat jy in jou lewe gaan onderteken, oordryf ek nie. ’n Mens word nie gebore om te lê en asem haal tot jy eendag sterf nie. Jy groei en jy het doelwitte, drome en ideale – vir jouself én vir jou naasbestaandes. Vanuit ’n finansiële oogpunt gesien, pro-beer jy welvaart skep. Wanneer jou tyd op aarde wel eendag tot ’n einde kom, wil jy tog gaan met die wete dat diegene vir wie jy iets beteken het, sal voordeel trek uit jou toewyding en sorgsaamheid. Hopelik sal hulle mekaar nie in ’n hof moet uitmekaar skeur om dit te verdeel waarvoor jy gewerk en gespaar het nie. Tog sien ons so baie dat dit gebeur. Hoekom? Omdat daar nie ’n testament…

Die Suider-Afrikaanse vleisbeesgenomikaprojek (BGP) het ’n reusetree gegee – nie net in die rigting van groter akkuraatheid nie, maar ook groter bekostigbaarheid vir deelnemende boere en uiteindelik ’n groter wins in hul sak. In die eerste ronde was die projek se klem op goeie data. Die SNP-toetse (enkelnukleotiede polimorfismes) wat daarvoor gebruik is, was teen meer as R2 000 per toets egter eenvoudig te duur vir die gewone boer. Me. Izaan du Plooy is ’n tegniese adviseur van die Lewendehawe Registrerende Federasie (LRF) wat ’n leidende rol in die BGP speel. Sy sê ná onlangse gesprekke in Nieu-Seeland met GeneSeek van Amerika wil die LRF die koste van die nuwe SNP-toetse op ’n bekostigbare vlak vir algemene gebruik in die bedryf kry. Die SNP-toetse gaan ook meer vaderskaptoetse insluit, wat…

Danksy multispektrale sensors aan die onderkant van die hommeltuig kan Aerodrome se hommeltuie outomaties ’n veld skandeer om te kyk na eenvormigheid, bemestingstekorte, planthoogte, grondprobleme of blaarbedekking. Die data-ontleding word by Aerodrome gedoen, wat beteken ’n boer hoef hom nie daaroor te bekommer nie. “Landboukundiges het regtig die inligting nodig, maar dis bykans onmoontlik om ’n individuele plant te monitor. Ons tegnologie het die vermoë om groot lande te skandeer, maar individuele plante te monitor,” vertel mnr. Roy Degani hoof- uitvoerende beampte en stigter van Aerodrome. Wat Aerodrome uniek maak, is dat die maatskappy die hommeltuie met huurooreenkomste (soortgelyk aan ’n selfoonkontrak) aan boere verskaf. Boere betaal nie vir die hommeltuig nie, maar wel vir dataverbruik (daar is ’n vasgestelde minimumvlak). Boere gebruik dus self die hommeltuie en hoef nie…

DIEREGESONDHEID FAFFA MALAN NADOODSE ONDERSOEKE Ek het op die plaas op ’n dooie skaap afgekom. Die skaap se uier was bloupers van kleur, soos ’n mens wat ’n kneusplek kry wat later blou raak. Ek wonder wat die oorsaak kan wees. Is die uier maar net daardie kleur omdat die skaap gevrek het en blou begin raak het? Ek het die skaap geskuif en gesien daar is redelik bloed aan haar agterkant. Is die bloed maar net as gevolg van kraaie wat al daar was en die skaap oopgeskeur het, of kan daar ’n ander rede wees? Het die ooi weens ouderdom gevrek of is daar ’n siekte wat dit kon veroorsaak het? Die rede waarom nadoodse ondersoeke gedoen word, is om die oorsaak van vrektes vas te stel sodat…

1 Opperste kampioenterriër, die reun Blackthorn Tom of Poolside. Eienaar: Mnr. Desmond Kruger (sel 078 986 0079), Rustenburg. 2 Reserwekampioenterriër, die reun Fox-creek Soviet of Foxbrand. Eienaar: Me. Jane Cronjé (sel 082 494 1045), Bronkhorstspruit. 3 Kampioen-werksterriër, die reun Foxcreek Aybee, (regs). Eienaar: Mnr. Lubbe Weich (regs, sel 083 704 4043), Schuilhoek, Hertzogville. Links is mnr. Steve Blakey met die teef Blackthorn Chilly, die reserwekampioen-werksterriër, die eiendom van mnr. Thys du Toit (sel 082 854 2585), Du Toit-boerdery, Uniondale. Mnr. Derek Davidson, die beoordelaar, is in die middel.…

Sedert 2009 bedryf Heliëtte Smit van Bonnievale Toeka tot Nou, haar konfytbesigheid. Dit is in haar plaaskombuis op hul plaas Skoolplaas waar sy konfyt kook dat die stoom trek. Sy werk op vier gasstofies op ’n spesiale lae tafel wat haar seun vir haar gemaak het toe hy nog op skool was – in seisoentyd tot vyf dae per week. Sy kook konfyte, jellies en slaaisouse van omtrent enige vars produk – druiwe, tamaties, pynappels, rissies, noem maar op – en verkoop dit aan padstalle tot aan die Weskus. “Ek het drie kinders binne twee en ’n half jaar gehad. Ek was dus heeltemal uit die mark en boonop B.C. (before computers). Daarom het ek op klein skaal begin konfyt kook. Ek sal in my boeke moet gaan kyk hoeveel…

Terwyl ek deur ’n stuk droë, geel grasveld loop, gewaar ek die vreemdste, groot rooi struktuur doer in die verte. Op die deur lees ek dit het iets te doene met hoenders. Ek loop vinniger – angstig om dit van naderby te betrag. Het bewoners van ’n ander planeet met hul ruimtetuig hier op die plaas kom plak? In die middel van nêrens, in die verlate veld? Is dit ’n lugspieëling of die werklikheid, wonder ek. Ek is verstom oor hoe groot die kubusstruktuur is – seker byna vier verdiepings hoog. Op ’n manier kan ek dwarsdeur die metaalagtige struktuur sien. Aan die voorkant van die gebou is ’n naam in wit letters op ’n rooi agtergrond. Ek kan nie die naam onthou nie, maar dit het iets met hoenders…

Mnr. Ferdie Naudé (links) het die tjek aan me. Heila le Roux (middel), waarnemende hoof van die Rûens-kollege, oorhandig. Mnr. Olies Fourie van die Klipdale-tak het Overberg Agri verteenwoordig. Voermol, BKB en Overberg Agri is dankbaar oor die geesdriftige ondersteuning van boere en die ouergemeenskap wat bygedra het tot die sukses van die inisiatief. Op die oorhandiging aan Laerskool Overberg was, van links, mnr. Ferdie Naudé, verteenwoordiger van Voermol in die Overberg wat die projek begin het, me. Sonja de Wet van BKB (Caledon), mnre. Christoff de Winnaar en Morné Pheiffer van Overberg Agri (Caledon), Jacques Vos (onderwyser) en Marius Koekemoer (hoof) van Laerskool Overberg. Op die oorhandiging aan Laerskool Bredasdorp was, van links, me. Elsje de Villiers, koördineerder by Laerskool Bredasdorp, mnre. Gawie Erasmus van Overberg Agri (Bredasdorp), Werner…

Die prys vir beeskarkasse sal na verwagting hoog bly, weens lae voerpryse en ’n tekort aan speenkalwers. Luidens die jongste Agri Trendsverslag van Absa, staan die speenkalfseisoen, wat gewoonlik op sy hoogste tussen Maart en Mei is, nou einde se kant toe. Dit beteken dat beesvleispryse sal styg aangesien die nasionale kudde weer in ’n opboufase is. Begin Mei was die pryse aansienlik hoër as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Daarmee saam is die mielieprys tans redelik laag weens ’n oorskot van 2017 se oes. Die verwagte goeie oes vir 2018 kan voerpryse redelik laag hou en die voer van beeste aanmoedig. Luidens die verslag sal die verbruikers in die komende winter eerder stowevleis koop pleks van snitte om te braai. Dit beteken ’n groter vraag na klas C-vleis.…

GAUTENG PRETORIA NOOITGEDACHT (333), 20 ha, aan A.E. Johnson, van V.E. Oliver, R900 000. RONDAVEL ALIAS SCHOONGEZICHT (109), 573 ha, aan Shomang Construction, van J.A.C. du Plessis-trust, R16 600 000. SCHIETPOORT (507), 511 ha, aan G.A. Potgieter, van Dream World Inv 73, R11 628 000. KWAZULU-NATAL HARDING TWEEFONTEIN (239), 23 ha, aan Isigidi Group, van C.D. Macfarlane, R1 600 000. LADYSMITH BLACKBURN (8632), 313 ha, aan Up George Farms (Edms.) Bpk., van Immanuel Landgoed, R93 420 000. PIETERMARITZBURG BREDASFONTEIN (1130), 83 ha, aan Roger de Billot-familietrust, van G.H. Schoeman, R3 300 000. CRAIGIEBURNESTATE (18026), 31 ha, aan D. en T.B. van der Merwe, van S.A. Gilmore, R900 000. CRAIGIEBURNESTATE (18026), 72 ha, aan D. en T.B. van der Merwe, van Larksonia Handcraft, R975 000. PORT SHEPSTONE EERSTELING (1370), 21 ha,…

128 Mnr. Kimi Makwetu, die Ouditeurgeneraal, het onlangs bekend gemaak 128 munisipaliteite is in ’n ernstige geldelike verknorsing en net 7% van munisipaliteite het skoon ouditverslae gekry. Onreëlmatige uitgawes by munisipaliteite het van R16,2 miljard in 2015-’16 gestyg tot R28,3 miljard die afgelope boekjaar. Mnr. Wouter Wessels, ’n VF Plus-woordvoerder, sê betalende inwoners word geminag en hulle moet betaal vir mintotgeendienste. —VF-Plus R366 000 Sal jy dalk hoegenaamd bereid wees om R366 000 vir twee spanspekke te betaal? Dít is wat twee Yubari-spanspekke ’n week gelede op ’n veiling in Japan behaal het. Hierdie vrugte word as ’n statussimbool deur die Japannese beskou. Die bedrag is ’n rekordprys en is genoeg om ’n nuwe motor in Japan mee te koop. Alle vrugte in daardie land is duur. Een appel kan…

‘Die vorige keer toe slenkdalkoors aan die einde van die somer voorgekom het, was die uitbreking daarvan in die daaropvolgende reëntyd katastrofies.’ DR. PIETER VERVOORT, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum (NAHF), oor ’n geval van slenkdalkoors. Bl. 15 ‘Daar is nou die potensiaal vir ’n eenvormige benadering.’ MNR. HENRY GELDENHUYS, ondervoorsitter van TLU SA, nadat al vier landbou-unies ’n nasionale landbouveiligheidstrategie aanvaar het. Bl. 19 ‘Dit voel vir ons asof die groei ontplof.’ MNR. ZAC BARD van Westfalia oor die styging in die verbruik van avokado’s in Europa. Bl. 16 ‘Nie so haastig nie,’ waarsku die VERENIGDE NASIES in sy verslag oor die voor- en nadele van hidrobreking ter wille van die ontginning van skaliegas. Bl. 21 ‘Ek het nou nuwe krag om vorentoe te gaan. Hierdie goeie pryse is…

KYK WEER NA NAMPO OP SATERDAG Die brief “ ‘Ja’ vir Nampo op Saterdag” (LBW, 1 Junie 2018) en mnr. Toit Wessels van Graan SA se antwoord het betrekking. Toit, ek was ook vanjaar vinnig by die skou (basies van 09:00 tot 15:00, want dit is baie ver soontoe en terug en ek wil nie in die middel van die week oorslaap nie) en was beïndruk met wat julle aanbied. Ek is nie oortuig deur die argumente teen ’n Saterdag-skoudag nie. Dit is dalk ’n oorvereenvoudiging, maar julle behoort die uitstallers taamlik maklik in twee breë kategorieë te kan indeel – dié wat uitstal en met die kommersiële landbousektor handel dryf, en dan dié wat ook met die breër publiek handel dryf. Die uitstallers wat op die landbousektor konsentreer, wil…

Die jongste kwartaallikse arbeidsopname van Statistieke SA toon werksgeleenthede in die landbousektor het in die eerste kwartaal van vanjaar met 3% gedaal vergeleke met ’n jaar gelede. LBW het lesers gevra wat hulle dink die impak van die nuwe minimum loon op werkverskaffing sal wees. Hier is van die reaksies. CHRIS VAN RENSBURG skryf: Hoe moet ’n boer werk skep as sy bestaande werkershuis deur ’n afgedankte werknemer beset word en die boer nie die vermoë het om nog behuising vir die nuwe werknemer te bou nie? Dit bring vir hom ’n hengse hoeveelheid regskoste vir uitsetting mee, terwyl die werknemer gratis regshulp kry. PIERRE JANSEN VAN VUUREN skryf: Onthou julle toe ou Tony (Ehrenreich) die mense in die Kaap so aangeraai het om in parstyd oor lone te betoog?…

ONDANKS waarskuwings van die Tesourie dat die gewysigde arbeidswetgewing wat die Regering wil instel ’n ekonomiese inkrimping van 2,1% en meer as 700 000 werksverliese kan meebring, is dit naelskraap in die Nasionale Vergadering goedgekeur. Die wetsontwerp op die nasionale minimum loon, wat ’n basiese loon van R20 per uur voorstel (niemand in Suid-Afrika mag minder as dit verdien nie), en die Wysigingswet op Arbeidsverhoudinge en die Wet op Basiese Diensvoorwaardes sal nou voor die Nasionale Raad van Provinsies dien. GEMENGDE REAKSIE Die DA het teen hierdie wetsontwerpe gestem en aangevoer daar is nie behoorlike openbare verhore gehou nie en dat duisende mense hul werk kan verloor. Die kantoor van die ANC se hoofsweep het egter gesê die aanvaarding van dié geskiedkundige wetgewing vir ’n minimum loon sal help om…

TIGER BRANDS gaan steeds ’n tussentydse dividend van 378 sent per aandeel uitbetaal. Dit is ondanks verliese van R365 miljoen tot dusver weens die uitbreking van listeriose wat tot die sluiting van dié voedselreus se Enterprise-aanlegte in Maart en die onttrekking van kouevleisprodukte op winkelrakke gelei het. Met die aankondiginging van sy tussentydse resultate vir die halfjaar tot einde Maart, het die maatskappy gesê die jaar het met moeilike handelstoestande begin. Sy inkomste was 4% laer op R15,7 miljard vergeleke met die ooreenstemmende tydperk in die vorige boekjaar. Die bedryfskoste het met 8% gedaal tot R2 miljard. Die wins voor belasting het met 18% gedaal tot R1,9 miljard. Die R365miljoen wat die ontdekking van listeriose Tiger Brands tot dusver gekos het, sluit nie die verlies aan verkope in wat steeds…

TLU SA het verlede week die sluier gelig oor sy eie toepassing van ’n nasionale landbouveiligheidstrategie (NLVS) wat deur al vier nasionale landbou-unies goedgekeur is. Dit is ter ondersteuning van die polisie se eie landelike veiligheidstrategie wat op 1 April in werking getree het. Die NLVS is vroeër vanjaar binne die Eenheidsforum vir die Landbou (Asuf) voorgelê en deur Agri SA, die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa), TLU SA en die National African Farmers’ Union (Nafu) goedgekeur. “Daar is nou die potensiaal vir ’n eenvormige benadering,” sê mnr. Henry Geldenhuys, ondervoorsitter van TLU SA en ook voorsitter van dié organisasie se veiligheidskomitee. “Ons het reeds ’n versoek tot mnr. Bheki Cele, Minister van Polisie, gerig om die veiligheidstrategie met hom te bespreek.” Die strategie maak onder meer voorsiening…

1 NIGERIË| 10 000 John Deeres aangekoop In een van die grootste landbouprojekte nog in Afrika het John Deere ’n vennootskapsooreenkoms met Nigerië se department van landbou en landelike ontwikkeling aangegaan saam met ’n maatskappy wat landboutoerusting verhuur. Die ooreenkoms behels onder meer die aankoop van 10 000 John Deere-trekkers en die vestiging van ’n monteeraanleg in Nigerië. John Deere en sy plaaslike handelaar, Tata Africa Nigeria, sal opleiding, onderdele, diensondersteuning, tegniese advies en finansiering verskaf. Die projek is daarop gemik om meganisasie aan te wakker en sodoende voedselsekerheid te verbeter en werksgeleenthede in landelike gebiede te skep. — John Deere 2 ZIMBABWE | Bek-enklouseer in Masvingo Bek-en-klouseer het in Zimbabwe se provinsie Masvingo sowat 300 km van die Suid-Afrikaanse grens af uitgebreek. Boere kla dat staatsveeartse nie daarin slaag…

“ EK het nou nuwe krag om vorentoe te gaan. Hierdie goeie pryse is ’n hupstoot vir ons moraal. Die afgelope jaar was daar groot struikelblokke op die plaas.” Só sê mnr. Neil Outram van die plaas Leeuwfontein naby Klipplaat in die Oos-Kaap nadat een van sy bale van ’n lot BH-wol van 16 mikron teen ’n Suid-Afrikaanse rekordprys van R218,10/kg (vetwol) verkoop is. Die koper was Standard Wool Suid-Afrika en die wol is deur CMW/ OVK aangebied. Klipplaat is een van die streke in die Oos-Kaap wat die ergste deur die droogte getref is. Hoewel die streek al reën gekry het, is die droogte nog nie gebreek nie. Outram sê hy teel eintlik vir mediumwol, maar het die afgelope jare vir fyner wol begin teel. Die droogte het daartoe…

Die produksie van makadamias brei wêreldwyd vinnig uit. ’n Groot deel van die nuwe makadamia-aanplantings is egter nog nie in produksie nie. Hoewel Suid-Afrika se totale neutproduksie betreklik klein is, is Suid-Afrika voor ander lande met die produksie van makadamias. Suid-Afrikaanse produsente is uiters doeltreffend en aanvaar nuwe uitdagings en tegnologie vinnig. Hulle is bekend daarvoor dat hulle vinnig op geleenthede reageer en vinnig surplusse produseer. Makadamias is ’n uitvoerproduk, maar die verwerkers van primêre produkte en die bemarkers van sekondêre produkte hou dikwels nie tred met ontwikkelinge in die mark om die verhoogde aanbod uit te voer nie. As Suid-Afrika se verwerkingsvermoë nie byhou met die internasionale vraag na gedopte makadamias nie, sal plaaslike produsente afhanklik wees van die ongedopte uitvoermark. Die winsgewendheid van makadamiaproduksie op marginale grond gaan…

LIGGING: 1. Dendron (Limpopo), 2. Davel (Mpumalanga) en 3. Kimberley (Noord-Kaap) NAAM: AL 3 Boerdery EIENAARSKAP: C.T. van der Merwe Boerdery (Edms.) Bpk. GROOTTE: AL 3 Boerdery het plase in Dendron, Waterpoort, Mpumalanga se Hoëveld en in die Kimberley-omgewing. Die oorspronklike plaas, Kwaggasbult, waar mnr. Carl van der Merwe in 1978 begin boer het, is steeds die hart van die boerdery. GEMIDDELDE REËNVAL: 350 mm per jaar (Dendron) GRONDTIPE: Gronde wissel van sand tot klei, maar hoofsaaklik sanderige leemgrond. VERTAKKINGS: Botterskorsies, uie, draakvrugaanplantings in Waterpoort en beeste.…

Me. Juanita Bellingan geniet haar werk en hoop om in die toekoms verdere verbeterings aan te bring. Sy wil graag die skaapkudde vergroot. “Ons het genoeg veld daarvoor. My groot droom is ook om die lampersentasie te verhoog deur selektiewe keuring te doen.” Verlede jaar het die plaas ’n lampersentasie van 90 gehandhaaf. Jagtyd verloop redelik glad danksy die plaas se goeie stelsels en uitstekende geriewe, maar sy wil kyk of daar maniere is om ’n beter diens te lewer.…

Tr adisionele siening Vir jare reeds kyk ons na die waarde van ‘n plaas vanuit verskillende hoeke. Sommige kyk na marktendense deur vergelykbare verkope van plase in die omgewing te ontleed en pas dan generiese norme, ook bekend as riglynwaardes, toe op die plaas. Ander weer kyk na finansiële state en pas finansiële resultate toe om die waarde te bepaal. In wese lê die verskil tussen die twee benaderings in die vraag: Wat waardeer ons - die Jokkie of die Perd? Die faktore wat bydrae tot ’n geloofwaardige waardasie het in so mate verander dat beide die tradisonele sienings gebrekkig is en kan lei tot groot finansiële verliese vir betrokkenes. ’n Meer inklusiewe benadering Om by die waarheid uit te kom is dit nodig dat ons beide die perd en…

Treffer-tunalasagne ’n Ware randrekker, maar smullekker. My huismense kon nie glo dat dié lekker lasagne met twee blikkies tuna gemaak word nie. Moenie die vars tiemie weglaat nie; dit komplementeer die ander geure in die gereg perfek. Sit die lasagne voor met ’n kraakvars slaai. ■ 30 ml olyfolie ■ 2 uie, fyn gekap ■ 2 knoffelhuisies, fyn gekap ■ 2 blikkies (170 g elk) tuna, goed gedreineer ■ 1 blik (410 g) gekapte tamaties ■ Tamatieblik vol water ■ Sout, vars gemaalde swartpeper en suiker na smaak ■ 10 ml gekapte, vars tiemie ■ Halwe pakkie (ongeveer 125 g) lasagnevelle ■ 1 houer (250 ml) suurroom ■ 250 ml vars witbroodkrummels ■ 3 ml tiemieblaartjies ■ Olyfolie, om oor te drup Voorverhit die oond tot 180 °C. Verhit die…

Goeie verwagtinge kan ’n klomp vreugde bring lank voor die werklikheid aangebreek het. Soms lê daar ’n verwagting in die op weg wees na iets en – geprikkel deur die verbeelding, iets groots – ja, só groot dat die werklikheid later ’n teleurstelling kan wees. Toe ek ’n kind was op ’n plaas, was daar min luukse dinge om te beleef. ’n Vakansie weg van die plaas af kon hoogstens een keer elke drie jaar plaasvind. Verwagtinge is dikwels omskep in teleurstelling as die oes nie dít opgelewer het waarop gehoop is nie. Om sewe kinders in ’n verswakkende ekonomie groot te maak was nie speletjies nie. As ek vandag hoor van “agtergeblewenes” en wat hulle alles moet ontbeer, is dit nie vir my vreemde begrippe nie. In vandag se…

BOERE kan dit nie bekostig om nié hul vee in te ent nie nadat ’n geval van slenkdalkoors in die Kimberley-omgewing aangemeld is. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ru-VASA), sê in sy Aprilverslag oor siektes wat deur veeartse in Suid-Afrika aangemeld is, dit is riskant om skape, bokke en beeste nie in te ent nie aangesien grootskaalse verliese en veral aborsies kan volg. Prof. Gareth Bath van die adviesliggaam vir kleinveegesondheid sê niemand kan seker wees van die uitwerking van die volgende somerreën nie. “Dus kan niemand uitbrekings of verliese voorspel nie. As almal vir verdere uitbrekings wag voordat hulle inent, kan daar erge verliese wees aangesien Onderstepoort Biologiese Produkte, wat entstowwe vervaardig, te doen kan kry met ’n oorweldigende vraag na entstof waarin hy…

Die vraag na kruie en natuurlike gesondheidsprodukte neem vinnig toe. Dié vraag na kruieprodukte stel selfs klein maatskappye in staat om meer mense in diens te neem en uit te brei. Talle eenmansake versend sulke produkte per koerier na kopers. Me. Karin McCann, besturende direkteur van die onderneming Cape Kingdom Nutraceuticals in Kaapstad, is dit eens dat die kruiemark lewensvatbaar is – ten spyte van ’n strawwe ekonomie wat kopers se besteding beperk. “Daar is ’n besliste neiging onder ’n groot deel van die publiek wat nie meer gesondheidsprobleme met net chemiese medisyne wil regstel nie. Hulle maak aanpassings aan hul lewenstyl om deur die inname van aanvullende kruiemiddels siektetoestande te voorkom,” sê sy. Haar maatskappy, wat uitsluitlik op die gebruik van boegoe in produkte vir mens en dier klem…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Februarie vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is dalende grondpryse in talle distrikte (31,4%) aangeteken – ’n duidelike teken van die moeilike boerderytoestande. In dié tydperk is 350 ooreenkomste in 35 distrikte gesluit. Altesaam 224 017 ha is teen R251 miljard verhandel. Daarvan was 51 transaksies van kleur – 15% van die totaal. Dit behels 17 066 ha, of 7,6% van die totaal, teen R256 miljoen. Twee van die transaksies was vir landboudoeleindes en 43 tussen individue. Ses transaksies val buite die landbou. Uit die totaal was 92 (26%) van die transaksies vir grond van minder as 50 ha met die meeste (177, of 51%) vir grond van…

Die vraag na vroulike diere op veilings van Brahmane die afgelope jaar is hoog en hoë gemiddelde pryse word behaal. Dié neiging volg dieselfde patroon as veilings van ander telersgenootskappe. Dit word aan kuddebou ná die langdurige droogte van die afgelope twee tot drie jaar toegeskryf. Op ’n onlangse veiling, die Sale of the Greys in Limpopo (met drie genooide verkopers), is drie bulle teen gemiddeld R48 333 stuk verkoop. Mnr. Coenie Swanepoel van Vryheid in KwaZulu-Natal het die hoogste prys van R55 000 vir die bul OBS 12-33 van mnr. Eugene Osterloh, Komga, opgedok. Altesaam 19 koeie is teen gemiddeld R38 210 stuk (hoogste prys R70 000) verkoop, 11 koeie met kalwers teen gemiddeld R49 727 (hoogste prys R135 000) en 89 verse teen gemiddeld R41 652 (hoogste prys…

Jare gelede, op pad na Noord-Zambezi om tiervis te gaan vang, stotter wyle oom Abré Steyn se ou Land Cruiser skielik teen sterk skemer tot ’n halt op die verlate Barotsevloedvlakte. Daar staan ons toe tussen die mopaniebome — ek en my twee broers en oom Abre en sy vrou — en wonder wat ons nou gaan maak. Ons het immers net een voertuig! Gelukkig is my broer meganies aangelê, en hy kan ’n plan maak.Net daar vorm ons ’n ry, soos toe ons destyds laaities was. Een bring die toolbox, die ander een hou die flits vas. Almal moet hul deel doen om die brein te ondersteun wat dié wa deur die drif kan trek. Die gerugte oor nuwe planne om kodes vir swart ekonomiese bemagtiging af te dwing,…

MNR. CT VAN DER MERWE van die AL 3 Boerdery wat oor drie provinsies strek, bou voort op die boerdery wat sy pa, Carl, sedert die 1970’s opgebou het. Dié allemintige onderneming verbou jaarliks sowat 38 000 ton aartappels vir die varsproduktemark, 7 000 ton aartappelmoere vir eie gebruik en vir ander kommersiële boere, 3 700 ton botterskorsies en 20 000 ton uie. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Stephanie en ons het drie kinders — Suleen (6), Carl (4) en Mindré (2). Ons was saam op Vivo op skool, maar die liefde het eers ná skool in ons studentejare begin blom. WATTER SPORTSPAN ONDERSTEUN JY? Die Blou Bulle. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek draf wanneer ek kans kry. Ek en…

Mej. Darlynne Dormehl wat verlede jaar geskiedenis gemaak het deurdat sy die eerste vrou is wat as die beste finalejaarstudent in die fakulteit landbouwetenskappe aan die Universiteit van Pretoria (UP) aangewys is. Daarvoor het sy die Dr. en Mev. Geyer-wisseltrofee ontvang. Mej. Dormehl het gemiddeld 79,7% vir haar ses vakke in die finale jaar behaal. Altesame 40 studente het vroeër vanjaar die graad B.Sc.Agric. aan die UP verwerf. Mej. Dormehl stel veral in telingsleer belang en sal haar nagraadse studie in die departement pluimveekunde aan die universiteit voortsit. Haar suster, Erené Dormehl, was die eerste vrou in Suid-Afrika wat ’n doktorsgraad in kernfisika behaal het. Sogenaamde patatgate — ’n vorm van ’n baie eenvoudige koelkas is nog op Vermaaklikheid in die distrik Riversdal in die Suid-Kaap te sien. So ’n…

BOERE in droogtegeteisterde gebiede is dankbaar vir die goeie reën wat einde Mei voorgekom het, maar dele van die Suid-Kaap is nog bitter droog. Mnr. Gideon Melck van die plaas Waterboerskraal by Hope-field sê hulle het 20 mm reën gehad. Dit is die meeste reën wat hulle in die afgelope vier jaar op een slag gekry het. Danksy die altesaam sowat 20 mm reën wat hulle by drie ander geleenthede gekry het, is boere daar klaar geplant en het die koring opgekom. “Dit lyk al beter,” sê mnr. JP Bester van die UD-boerdery by Moorreesburg. Hy het 12-18 mm reën gemeet, wat Mei se reënvalsyfer op 46 mm te staan bring. By Caledon is mnr. MG Lötter van die Warmoeskraalboerdery baie bly oor die 17 mm reën wat die vorige…

DIE Suid-Afrikaanse Makadamiakwekersvereniging (Samac) se nuwe aansoek om voort te gaan met statutêre heffings op makadamianeute saam met die voorstel vir ’n aansienlike verhoging, is onlangs in die Staatskoerant afgekondig. Die huidige heffing op makadamianeute beloop 23c/kg vir neute in die dop. Hierdie heffingsooreenkoms verval egter in November. Samac het nou by die Minister van Landbou aansoek gedoen om ’n nuwe heffing van 50c/kg met ’n jaarlikse verhoging van omtrent 6c/kg vir die volgende siklus van vier jaar. Mnr. Barry Christie van Samac sê die voorgestelde verhoging sal die makadamiabedryf in staat stel om meer navorsing oor die verbouing van makadamias, die bestuur van insekplae en die gesondheidsvoordele van makadamianeute te finansier. “In hierdie stadium dek die heffing grotendeels die vaste uitgawes van Samac, soos die kantoorruimte en die salarisse…

Die toestand van die makroekonomie het ’n regstreekse impak op boerderyfinansies omdat ’n ekonomiese groeisiklus die besteebare inkomste van verbruikers en die mark vir landbouprodukte laat styg. ’n Stabiele rand stabiliseer inflasie en be-perk dus produksiekostestygings, en het ook ’n regstreekse impak op die meeste landbouprodukpryse (invoer en uitvoer). As die rand in ’n versterkende siklus is, soos die afgelope twee tot drie jaar, daal die meeste produkpryse en produksiekoste bly stabiel of daal effens. ’n Verswakkende siklus beteken dat baie invoer- en uitvoergekoppelde landbouprodukpryse styg, en later ook produksiekoste. Die prys van baie chemiese middels en natuurlik brandstof hou regstreeks verband met die internasionale olieprys. Dit is dus belangrik om in die beplanning van jaarlikse begrotings en moontlike uitbreidings die verwagte verloop van makro-ekonomiese faktore in ag te neem…

Met Suid-Afrikaanse boere wat met quinoa eksperimenteer as alternatiewe gewas vir tradisionele grane, blyk ook elders groter klem op alternatiewe graansoorte te wees (sien “Quinoa uit KZN”, LBW, 2 Maart 2018. ’n Projek wat deur die Europese Unie (EU) gefinansier word, ondersoek tans proteïenryke gewasse in Europa wat as aanloklike alternatief vir vleis gebruik kan word. Dit word gesien as ’n manier om die omgewingsimpak van lewende hawe te verminder en boere van ’n nuwe inkomstebron te voorsien. Vleisproduksie gebruik baie energie en is vir omtrent 15% van alle mensgemaakte kweekhuisgasvrystellings verantwoordelik. Kenners waarsku ook dat met die toename in die wêreldbevolking die wêreld se huidige verbruik van vleis nie volhoubaar is nie. Vleis is ’n uitstekende bron van proteïene. Om Europese verbruikers meer proteïenopsies te gee, ontwikkel die projek…

Die resolusies wat die ANC op sy verkiesing-en-beleidskonferensie in Desember aanvaar het, is kortliks die volgende: ■ Grondonteiening sonder vergoeding behoort een van die belangrikste meganismes vir grondhervorming te wees. ■ Meganismes vir die inwerkingstelling van grondhervorming moenie belegging in die ekonomie ondermyn, landbouproduksie en voedselsekerheid in gevaar stel of ander sektore van die ekonomie skaad nie. ■ Grondhervorming moet gegrond word op verhoogde verblyfsekerheid, die herstel van grondregte en die herverdeling van grond. ■ “Konkrete ingryping” sal konsentreer op grond in staatsbesit. Grond wat herverdeel moet word, sluit in “onbewoonde, ongebruikte en onderbenutte staatsgrond” en grond wat vir spekulasiedoeleindes aangehou word of waarop daar soveel skuld is dat daar nie hoop is dat dit ooit gedelg kan word nie.…

WAT IS DIE BELANGRIKSTE LES WAT JY NOG IN DIE LANDBOU GELEER HET? Sukses gaan nie net oor harde werk nie, maar ook oor deursettingsvermoë. Die enigste manier waarop ’n mens kan misluk, is die oomblik wat jy handdoek ingooi en jy dink jy kan en gaan faal. Solank jy net vorentoe faal, daaruit leer en groei. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR OP DIE PLAAS? Die versameling inligting wat nou beskikbaar is waarop mens jou besluite kan grond. Daar word dikwels gesê ’n boer se swakste punt is administrasie, maar dit kan ook sy beste stuk gereedskap wees. Hy kan dit gebruik om risiko’s te bereken vir vinnige besluitneming. HET JY RAAD VIR ANDER BOERE? Moenie Australië toe gaan nie. Die bedryf op aarde wat die mees teen resessies bestand is,…

WAT IS DIE SLIMSTE DING WAT JY GEDOEN HET? Om myself te wees. BY WIE LEER JY DIE MEESTE? Carel Herholdt, my bure, oom Flippie Conradie en Peter Tawse, gee baie raad, asook die veearts. Die plaas se werkers het my seker die meeste oor die plaas geleer. Ek dink ek sal nou baie meer baat vind by die diplomakursus op landboukollege. WAT SÊ JY VIR MENSE WAT IN BOERDERY BELANG STEL EN NIE GROND BESIT NIE? Enige suksesvolle storie begin by ’n droom. Werk aan jou droom en maak seker jy verstaan die werklikheid van boerdery. Mense moet besef boerdery maak jou hard en jy sal afsondering ervaar.…

SA HACKNEYS 1 Grootkampioen (enkeltuig), Morocco Miss World. Eienaar en vertoner: Mnr. Abdullah Davids (sel 082 957 2502), Moroccostoetery, Kaapstad. 2 Grootkampioen (siertuig), Shani’s Commander. Eienaars: Mnr. Danie en me. Alta Alberts (sel 076 351 7196), Morocco-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Abdullah Davids. 3 Senior kampioenpaar karperde, Rotterdam en Capri. Eienaar en vertoner: Mnr. Adiel Ryklief (sel 076 333 9750), Samurai-stoetery, Kaapstad. 4 Junior kampioen (enkeltuig), Midnight King. Eienaar: Du-Drestoetery (sel 078 614 2783), Kaapstad. Vertoner: Mnr. Duane Dreyer. 5 Kampioen (enkeltuig, twee jaar oud), Morocco Double Time. Eienaar: Mnr. Abdullah Davids, Morocco-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Reyaadh Davids. 6 Kampioen (enkeltuig, drie jaar oud), Altemooi Louwna. Eienaar en vertoner: Mnr. Adiel Ryklief, Samurai-stoetery, Kaapstad. WALLIESE PONIES 7 Senior kampioen (enkeltuig), Lady Pretco. Eienaar en vertoner: Mnr. Munier Abderouf (sel 073 457…

■ 4 calamaristeaks, geskraap om binnevlies te verwyder ■ Sout en vars gemaalde swartpeper ■ Sap van 1 suurlemoen ■ 45 ml olyfolie ■ 1 knoffelhuisie, baie fyn gekap ■ 45 ml gekapte platblaarpietersielie ■ Olie, vir braai Maak met ’n skerp mes vlak insnydings kruis en dwars oor elke calamaristeak sodat dit ’n diamantpatroon vorm. Geur die steaks liggies met sout en peper. Klits die suurlemoensap, olyfolie, knoffelhuisie en pietersielie saam en giet in ’n vlak nie-metaalbak. Verhit ’n bietjie olie in ’n riffelpan en braai die steaks baie vinnig aan elke kant net totdat die calamari nie meer glasig is nie en wit verkleur. Skep die vuurwarm steaks uit die pan en sit dit dadelik in die suurlemoensapmarinade. Laat marineer vir ongeveer 5 minute en sit voor met…

Die impak wat uitheemse en indringersoorte op ekologiese stelsels kan hê, is omvattend – slegs die nadele van habitatvernietiging is erger. Uitheemse diere kan siektes versprei, oeste vernietig, vee en visse parasiteer en met inheemse soorte meeding om kos en habitatte. In Suid-Afrika is tien uitheemse voëlsoorte wat as indringers beskou kan word. Dit is die Asiatiese patrys, Europese spreeu, gryskoppie, huiskraai, huismossie, Indiese spreeu, mak pou, ringnekparkiet, tuinduif en natuurlik die groenkopeend. Die Europese spreeu en gryskoppie is deur Cecil John Rhodes na die Kaap ingevoer, terwyl ’n verdere vier voëlsoorte ook doelbewus in ander dele van Suid-Afrika gevestig is. Drie van die soorte is ornamenteel aangehou, maar het uit aanhouding ontsnap en suksesvol aangepas in natuurlike en mensgemaakte omgewings. Die huiskraai het waarskynlik per boot hier aangeland. Groenkopeende…

Dié gesin van Botswana het ook die skou bygewoon. Mnr. Hennie Schutte was ‘n beoordelaar op die Dorperskape se kampioenskapskou. By hom is sy vrou, Letitia, en hul kinders, Hennie en Inge. Die egpaar boer wes van Metlojane. Skouwerk is nie altyd net harde werk vir landboufotograwe wat die skoukampioene afneem nie. Hulle het dikwels ook pret. Charl van Rooyen van Landbouweekblad maak hier sports met ‘n Brahmankalf. Wanneer ‘n skoudier afgeneem word, moet sy ore na vore wys om hom ten beste te laat vertoon, en as hy homself in ‘n spieël sien, het dit gewoonlik die gewenste resultate. Hierdie kalf het op Lichtenburg se landbouskou egter elke keer na die spieël geloop en “homself” natgelek wanneer Charl vir hom die spieël gewys het sodat Wayne Southwood, ‘n vryskutfotograaf,…

Graanboere se bedryfsuitgawe het teenoor die ooreenstemmende tyd verlede jaar gestyg, sê mnr. Corné Louw, senior ekonoom by Graan SA. Die saadkoste van mielies het sowat 6% duurder geword, sonneblom sowat 5,1%, sojabone slegs sowat 0,5% en sorghum sowat 7,5%. Die koste van brandstof het met 13% teenoor die ooreenstemmende tyd verlede jaar gestyg. “Tans word daar verwag dat die dieselprys op 6 Junie met 86 sent per liter kan toeneem. Dit sal ’n rekord vir die groothandelsprys in Gauteng wees,” sê Louw. Plaaslike kunsmispryse is gemiddeld tot 8,2% hoër teenoor verlede jaar die ooreenstemmende tyd. Dit vergelyk goed met die internasionale neigings. “Internasionale landbouchemiese pryse het skerp toegeneem, veral in China, waar die regering streng omgewingswetgewing tans toepas. Talle aanlegte word as gevolg daarvan gesluit en dit beperk die…

BOEREDAE 14 JUNIE: Vleisbeesgenomikaboeredag. Irene. Web: wagyu.org.za 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 14 JULIE: Piketberg se landbouveterane-ploegdag. Aangebied deur die Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub. Piketberg. Jaco Taljaard, sel 082 573 5335 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaatse SAVM-klub bied ’n “mega-boeredag” en veiling aan met die samewerking van die boerevereniging van die Rooi Skool in Kroonstad. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar; sel 082 440 4492; e-pos: bennieneline@eleo.co.za EKSPO’S EN ANDER 19-20 JUNIE: Vervaardigingindaba. Sandton, Johannesburg. Web: www.manufacturingindaba.co.za 29 JUNIE–1 JULIE: Spar Kirkwood-wildsfees. Skaapkop-langtafel, sybokhaar-ekspo, wynstalletjies en landbou. River Valley buite Port Elizabeth. Jennifer Honsbein, tel. 042 230 0066. 25-26 AUGUSTUS: Reünie, Landboukollege Potchefstroom, 1978. Stonehenge naby Parys. Dries Schlebusch, sel 083 283 5745. 12 SEPTEMBER:…