Indholdsfortegnelse for 15-Jun-18 i Landbouweekblad

DIE samesmelting van Bayer en Monsanto, wat teen druktyd feitlik ’n uitgemaakte saak was, is maar die laaste van drie enorme samesmeltings van saad-en-plaagdodermaatskappye. Danksy regeringsgoedkeurings, wêreldhandelsreëls en intellektuele eiendomsreg mag Bayer-Monsanto, Dow-DuPont en ChemChina-Syngenta nou die meeste van die wêreld se saadvoorraad beheer. Omdat die meeste boere in welgestelde lande reeds hul saad by multinasionale maatskappye koop, was daar kwalik teenkanting. Teenstand kom egter van mense soos mnr. Debal Deb, ’n Indiese plantnavorser wat vergete gewasse kweek. Terwyl Bayer en Monsanto ’n paar hoogs winsgewende stapelgewasse ontwikkel, kweek Deb soveel gewasse as wat hy kan, en gee die saad weg. Hy kweek vanjaar ’n verstommende 1 340 tradisionele kultivars Indiese rys op geskenkte grond in Wes-Bengale. Meer as 7 000 boere sal van die saad ontvang, op voorwaarde dat…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Armmanslusern red plaas, bankrotbos en al ■ Breek uit mieliepryswurggreep met vennootskapmodel ■ ’n Saluut vir Witbek Salute ■ ‘Koejawelbedryf steun te swaar op sapmark’ ■ Grond in ’n wynbottel SPESIAAL ■ Veebedryf; Besproeiing GESIN ■ Winterpoeding uit ouma se kombuis GROOTVEE Dit kon nie anders nie . . . Die meesterveeboer mnr. Hans Bester en sy drie dogters met veeartsbloed aan die stuur van die Witbek-Braunviehstoetery het Suid-Afrika se beste bul geteel. Die voortreflike Witbek Salute kom uit ’n sterk lyn wat op hul Oos-Vr ystaatse plaas naby Vrede geteel is.…

In die artikel “Aanhouer wen!” (LBW, 1 Junie 2018, bl. 49) is verkeerdelik berig dat Charlene Grunow op Suid-Afrika se internasionale uithourit die liggewigkategorie in die rit oor 160 km gewen het. Mariette van Vuuren het dié kategorie gewen. Grunow het die liggewigkategorie in die rit oor 120 km gewen, asook die standaardgewigkategorie in die rit oor 160 km. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

‘Die regsgeldigheid van die departement se voorstelle sal eers in ’n hof getoets moet word.’ VOORGESTELDE maatreëls waarmee die staat die toestaan van ’n wye reeks lisensies en permitte as hefbome wil gebruik om voldoening aan teikens vir swart ekonomiese bemagtiging (SEB) in die landbou af te dwing, veroorsaak groot ontsteltenis in landboukringe. Dr. Pieter Prinsloo, wat namens die Landbouprodukteagenteraad (Apac) in die Agri-SEB-handvesraad dien en ’n uitgesproke voorstander van transformasie in die sektor is, sê dié voorstelle van die Departement van Handel en Nywerheid, vir toepassing deur die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, kan ’n groot beperking op landboubedrywighede plaas. Die voorstelle is volgens hom “onregverdig en diskrimerend” en behoort heeltemal van die tafel gevee te word sodat nuwe voorstelle in ’n behoorlike, raadplegende proses opgestel kan word.…

DIE kwaai brandstofprysverhogings wat verlede week in werking getree het, gaan die landbousektor kort duskant R1 miljard per jaar aan bykomende produksiekoste uit die sak jaag. Die prys van petrol het Woensdag met 82c/liter gestyg en die groothandelprys van diesel met 85c/liter tot 87c/liter. Dit beteken petrol kos nou ’n rekordhoë R15,79/liter in die binneland en R15,20/liter in die kusgebiede. Diesel se groothandelprys wissel van R13,70/liter tot R14,19/liter – ook die hoogste pryse tot nog toe. Mnr. Paul Makube, senior landbou-ekonoom by FNB Agri-Besigheid, sê die hoër ruolieprys is ’n dubbele terugslag vir boere weens die invloed op die brandstofpryse, asook die olie-neweprodukte wat vir ander produksiemiddele, soos kunsmis en plaagdoders, gebruik word. “Die somer is verby. Die oesproses is in volle gang met 3,85 miljoen ha wat gestroop word,…

VEEDIEFSTAL was hoog op die agenda op onlangse provinsiale vergaderings van die Rooivleisprodusente-organisasie. Op die vergadering van die RPO in Noordwes (NWRPO) het mnr. Sakkie van Zyl, voorsitter, gesê dis waarskynlik die grootste bron van frustrasie vir veeboere in die provinsie. “Voorvalle van veediefstal het van 2016 tot 2017 met 22% in die provinsie toegeneem, wat Noordwes een van die provinsies maak waar hierdie misdaad die kwaaiste toegeneem het,” het Van Zyl gesê. Hy het gesê die NWRPO is deeglik bewus van veeboere se frustrasie met ontoereikende ondersoeke na voorvalle van veediefstal. “Ons gee boere die versekering dat ons hierdie kwessies op die hoogste moontlike vlak met die Suid-Afrikaanse Polisiediens, veediefstaleenhede en die Nasionale Vervolgingsgesag bespreek.” Hy het gesê dit is bemoedigend dat sukses met die aankeer van veediewe en…

MET die stroopproses van mielies wat in die somerreëngebied begin het en ’n verwagte kommersiële oes van 12,909 miljoen ton, lê moeilike besluite vir graanboere oor die nuwe produksiejaar voor. Mnr. Pieter Smit, bemarkingsbestuurder van Monsanto SA, sê mielie-opbrengste lyk in hierdie vroeë stadium taamlik goed en in sommige gevalle selfs beter as wat verwag is. “Ongelukkig plaas dit meer druk op die kommoditeitspryse en bemoeilik dit graanboere se besluit oor aanplantings in 2018-’19.” Mnr. Luan van der Walt, ekonoom van Graan SA, sê volgens terugvoer wat hy ontvang het, is daar boere in die sentrale gebiede wat nog wag dat hul mielies droog genoeg word om te stroop. “Dit is veral in die oostelike dele waar die stropery goed op dreef is en plek-plek in die weste. Daar is…

DIE Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming se onttrekking van finansiële steun aan die boerderyvennootskapsprojek Solms-Delta by Franschhoek kan tot die likwidasie van dié onderneming lei. Die departement beoog om dan self die grondeienaar te word en die plaaswerkers se werk te verseker. PricewaterhouseCoopers is verlede jaar aangestel om as die sakereddingspraktisyn vir die wynlandgoed op te tree. Pogings is aangewend om die onderneming te stabiliseer en sy oorlewing op kort termyn te verseker, terwyl langtermynopsies oorweeg is. Me. Linda Page, woordvoerder van die departement, sê die probleme wat na vore gekom het, het die departement gedwing om sy finansiering aan Solms-Delta te staak. “Dit sal waarskynlik tot die likwidasie van die onderneming deur die sakereddingspraktisyn lei.” Me. Alison Timme van PricewaterhouseCoopers is die sakereddingspraktisyn. Page verduidelik dat die departement…

SAAIBOERE op die Vrystaatse Hoëveld is omgekrap oor die voortgesette invoer van soja-oliekoek, veral nadat een van hulle onlangs tonne ingevoerde sojameel uit Zambië by ’n plaaslike voermaatskappy afgeneem het. Mnr. James Stephen, ’n boer van Vrede, skat die twee hope het minstens 40 ton elk beloop. “Hoekom sal ons plaaslike maatskappy sojameel invoer as hy dit in Suid-Afrika goedkoper kan koop?” vra Stephen. “Naby Vrede is minstens een fabriek wat sojameel maak. Dit is baie nader aan ons as Ndola in Zambië. Wat van die vervoerkoste van minstens R1 000 per ton al die pad van Zambië af? Of werk Zambiese boere eerder op inkomste per hektaar omdat hul opbrengste heelwat hoër as hier in Suid-Afrika is?” Veevoer-aankopers in Stephen se gebied bevestig dat ingevoerde Zambiese sojameel die afgelope…

Die uitvoer van Suid-Afrikaanse bessies het die afgelope 12 jaar begin toeneem. Die produksie en uitvoer van vrugte van die genus Vaccinium sluit bloubessies, bloubosbessies en bosbessies in. Die uitvoer van dié bessies het die uitvoer van frambose, swartbessies, moerbeie, loganbessies en aarbeie oorskry. Die merkwaardige groei in uitvoer in randwaarde het die aandag van beleggers en voornemende bloubessieboere getrek. Die waarde van bloubessie-uitvoer het van ’n geringe R345 000 in 2007 oor ’n tydperk van 12 jaar gegroei en kan na verwagting vanjaar net meer as R1 miljard beloop. Volgens die nywerheidsontwikkelingkorporasie IDC het Suid-Afrika normaalweg 75% van alle bessieproduksie uitgevoer. Uitvoer het toegeneem om in die groot internasionale vraag na bloubessies te voorsien. Die Europese Unie (EU) het ’n vryhandelsooreenkoms met Suid-Afrika. Boere en bemarkers uit Brittanje en…

“Proewe het bewys dat ’n winsvoordeel van meer as R7 000 per hektaar behaal kan word as die verskillende beskikbare bewaringslandboupraktykte reg deur boere benut word,” sê dr. Hendrik Smith, hoof van Graan SA se bewaringslandbou-afdeling. Hy het op die Suid-Afrikaanse Nasionale Saadorganisasie (Sansor) se jaarkongres buite Pretoria gesê die oplossings is reeds daar. Talle proewe op verskeie plase het al bewys herlewingslandbou werk – nie net om grond weer vrugbaar te maak en koolstofvlakke in die grond op te bou nie, maar ook om winste te verhoog. Die verskeie praktyke sluit in geenbewerking, die aanplant van wisselbou- en dekgewasse, tussenrygewasse en vee wat die gewasse onder ultrahoëdrukbeweiding benut. Van die proewe word onder meer al die afgelope vier jaar by Ottosdal gedoen en 17 gewasse is al in 289…

Beladingstempo en vrugbaarheid is seker die belangrikste twee pilare waarop enige beesboerdery staan. Kyk ons na die opdrag in die Bybel van vermeerder en vul die aarde, dan kan ’n mens nie glo dat vrugbaarheid laag oorerflik kan wees nie. Verder is diere aan ons gegee om in ons fisieke behoeftes in die vorm van proteïene te voorsien. Dit is weer eens vreemd dat daardie eienskap se oorerflikheid laag is. Oorerflikheid is ’n populasieparameter, of statistiek, wat die hoeveelheid waargenome verskille meet in ’n eienskap wat veroorsaak word deur gene wat van een generasie na ’n ander oorgedra word. Met ander woorde, oorerflikheid is die hoeveelheid variasie in ’n eienskap wat te wyte is aan gene. Oorerflikheid dui ook aan hoe ’n eienskap op seleksie sal reageer. Seleksievordering vir laag…

Vir die vennote mnre. Callie Wolfaardt en Ian Grummbacher is daar nie ’n rigiede resep vir plaagbestryding nie. Hulle volg ’n geïntegreerde plaagbestrydingstrategie (IPM), “en monitering is die ruggraat daarvan,” sê Callie. “Voedselgehalte en -veiligheid is twee van die kernaspekte van voedselproduksie, maar wurms steur hulle nie aan wat supermarkte en verbruikers verwag nie.” Die IPM behels die gebruik van kweekoplossings, soos pasgemaakte praktyke en verskillende plantspasiërings vir sekere tye van die jaar, biologie en chemie. “Die gebruik van lokvalle, feromone, weerstasie-inligting en fisieke monitering van die gewas verseker dat akkurate data oor plaagdruk ingesamel word. Daarmee kan ons ingeligte besluite oor die regte strategie neem,” sê. “ ’n Deel van hierdie IPM is biologiese oplossings, soos Bolldex van Madumbi (reg.nr. 8895), wat geregistreer is vir die bekamping van bolwurm,…

Baie jare het verloop voor mnr. Hannes en me. Anetta van der Merwe van die plaas Rietvlei by Clanwilliam in 1996 in ’n posisie was om grond te begin huur, en later te koop, om hul eie boerderypotjie te krap. Tot in 1999 het Hannes deur die week op plase by Clanwilliam en Eendekuil gewerk en Anetta het sake op hul huurgrond aan die gang gehou. Deesdae boer hulle op 7 000 ha grond wat hulle besit en huur. Hulle plant rooibos op die huurgrond. Altesaam 1 700 ha van die grond tot hul beskikking is geskik vir rooibos, maar vanweë die rotasie wat hulle volg, oes hulle elke jaar rooibos op 1 000 ha tot 1 100 ha. Hannes is verlede jaar as Rooibosboer van die Jaar aangewys in…

Vandat mnr. Johann De Wet (35) sy verstand gekry het, het hy geweet hy gaan eendag op De Wetshof boer, soos sy pa en oupa voor hom. “Ek het nooit daaraan gedink om iets anders te doen nie,” vertel Johann. Dié wynboer van Robertson is onlangs as Agri Wes-Kaap se Jongboer van die Jaar aangewys. In 2006, ná sy studies en ’n paar werksgeleenthede in die buiteland, is sy droom toe bewaarheid. Maar ondanks die feit dat hy reeds van jongs af deur sy bekende ouers, Danie en Lesca, aan die wynbedryf en die familiebesigheid blootgestel was, moes Johann die binnewerkinge van De Wetshof eers deeglik leer verstaan om hom voor te berei vir sy huidige rol as uitvoerende hoof van die onderneming. “Ek het elke twee jaar in ’n…

WONDERSAK KOOK SONDER KRAG Die Wonderbag is ’n draagbare sak waarmee ’n pot kos wat tot kookpunt verhit is (soos op ’n stoof of vuur), vir tot 12 uur sonder die gebruik van elektrisiteit of brandstof verder aan die kook bly. Die kleurryke katoensak is met hergebruikte sponskorrels uitgevoer, en word styf toegetrek met ’n koord om die hitte binne te hou. Alles – van rys, boontjies en sop tot vleisbredies en groentekerries – kan op dié energiebesparende wyse (sonder ’n eksterne hittebron) gaargemaak of warm gehou word. ’n Resepteboek met maaltyd-idees en kooktye word saam met elke sak verskaf. Dit kan ook vir koue kos gebruik word, soos om jogurt te maak. Wonderbags kan vir pieknieks, sportbyeenkomste en kampeer gebruik word, en is veral nuttig op die platteland waar…

1 Beste swart Australorphen. Eienaar: Mnr. Franco Jansen van Rensburg (sel 072 512 3173), Port Alfred. 2 Beste wit Leghorn-hen. Eienaar: Mnr. Sheldon Armstrong (sel 072 146 6703), Queenstown. 3 Beste laventelkleurige Orpington-hen. Eienaar: Mnr. John Blaine (sel 079 888 0476), Stutterheim. 4 Beste bruin Welsummerhen. Eienaar: Mnr. Sheldon Armstrong, Queenstown. 5 Beste baardlose wit Silkie-hen. Eienaar: Me. Brietta Pretorius (sel 082 966 9379), Tarkastad. 6 Beste porselein-Millefleur-sabelpootkapokhen. Eienaar: Me. Melanie Nel (sel 083 233 2225), Oos-Londen. 7 Beste swart Hollandse kapokhaan. Eienaar: Mnr. Chad Armstrong (sel 082 711 7763), Tarkastad. 8 Beste Ou Engelse Veghoenderhaan. Eienaar: Mnr. Linton Randall (sel 079 609 3517), Port Alfred.…

Mnr. Ockert Scheepers, produkbestuurder vir trekkers by New Holland, verduidelik die voordele en nuwe kenmerke van die T4.85F-boordtrekker. Die T4.85F is by uitstek ’n sitrusboordtrekker, toegerus met New Holland se Blue Cab-tegnologie om die trekkerbestuurder se blootstelling aan plaagdoders tot die minimum te beperk. Die trekker is ook toegerus met New Holland se Super Steer-vooras wat aan hom ’n besonder klein draaisirkel verleen. New Holland se reeks T4-trekkers bestaan uit 13 modelle wat elk aangepas is vir verskillende gebruike in boorde en/of wingerde. Die trekkers se F-, V- of N-agtervoegsel dui hul gebruik in boorde of wingerde aan met nouer en wyer rydwydtes. Die T4 Low Profile het wyer asse en ’n lae swaartepunt wat hom uiters geskik maak vir werk in boorde met steil hellings. Die trekker het ’n…

‘Mense met ’n liefde vir die landbou en ’n talent vir besigheid sal ’n veilige hawe in die landbou kan vind.’ Hoewel die landbousektor talle werksgeleenthede bied, is dit nie altyd maklik om te weet waar presies dié geleenthede skuil nie. Hetsy jy pas met skool klaargemaak of dalk reeds ’n graad en jare se ervaring het, is dit dikwels moeilik om ’n pos op te spoor wat aan jou verwagtinge voldoen. Die tradisionele platforms waarop jy na werksgeleenthede kan soek, is steeds relevant. Dit sluit in verwysings en wenke van vriende en kollegas, advertensies in publikasies en webwerwe waarop poste geadverteer word. Sosiale media is ook toenemend ’n bron van inligting vir werksoekers. Dit plaas egter die onus ten volle op die aansoeker om seker te maak sy of…

Vanjaar sal die manne nie eens mooi hoef te praat om te gaan jag nie, hulle sal gestuur word om biltong bymekaar te maak! A l die vakansiedae vroeg in die jaar laat my weer besef hoe besig ons distrik eintlik is. Jy sou dink dat ’n sosiale lewe jou verlate sal laat voel op so ’n reusestuk aarde soos die Karoo, maar nee, hier kom kuier die mense. Dis oumas, oupas, broers, neefs, niggies en tannies met nat soene en blommerige parfuum. Almal kom inloer op pad na of terug van hul vakansies af. Ons is mos plaasmense, en plaasmense is lekker mense, so wanneer iemand by die plaashek indraai, moet hulle maar weet wat gaan gebeur: Jou reis gaan lank raak of jy gaan oorslaap. Vir almal, van…

Die regverdige wat reg ‘geplant’ is, sal tot in die gryse ouderdom nog ‘vrugte dra’. Ouderdom is nie vir sissies nie, het iemand gesê, en bygevoeg: Jy het sterk bene en breë skouers nodig. Wat ouderdom so skelmagtig maak, is dat dit jou meesal nie oornag oorval nie. Dit bekruip jou treetjie vir treetjie en dit eet jou stukkie vir stukkie op. Wanneer Vader Tyd jou waarsku: “Die Filistyne is op jou, meneer!” is dit reeds te laat om ’n ommekeer te maak. Teen hierdie agtergrond ontstaan die vraag: Wat doen ons met die onvermydelike? Eintlik is dit makliker om te sê wat jy nié moet doen nie. Moenie in ontkenning verval nie. Moenie probeer wees wat jy nie meer is of kán wees nie. Daar is ’n goeie Engelse…

Verteenwoordigers van die Universiteit van die Vrystaatse in Bloemfontein is, van links, mnr. Rynhard Smidt, me. Chantel Koller, dr. Antonie Geyer en mnre. Boitshoko Monnamorwe en Pieter van Jaarsveld. Koffie op sy beste by Manny se hoekie. Chris Burgess (middel), redakteur van Landbouweekblad, by ’n gedenkplaat ter nagedagtenis van mnr. Manny da Costa wat in Januarie 2017 verongeluk het. Manny was veral bekend vir sy gulhartige ontvangs in Graan SA se onthaallokaal en die skop in sy spesiale koffie. Links is mnre. Andries Theron wat al 15 jaar by Graan SA betrokke is en regs mnr. Willie Linde wat al tien jaar lank in Manny se hoekie diens doen. Oud-Springbokrugbyspeler Victor Matfield (middel) by oudpolitikus mnr. Roelf Meyer (links) en mnr. Nick Binedell. Mnre. Dean Goosen (links voor die bord)…

Kunsmispryse behoort in die afsienbare toekoms meestal sywaarts te beweeg, sê mnr. Corné Louw, senior ekonoom van Graan Suid-Afrika. “Die enigste faktor wat wel dié neiging kan verander, is die ruolieprys wat weer besig is om te styg. Dit kan moontlik in die toekoms ’n impak hê. Stikstof word uit natuurlike gas vervaardig, wat in die Noordelike Halfrond met ruolie meeding. Die prys van natuurlike gas en ruolie loop hand aan hand. Daarom kan ’n styging in die prys van hierdie kommoditeit later kunsmispryse begin beïnvloed.” Op internasionale vlak en in dollarwaarde het die prys van ammoniak op ’n jaargrondslag met 28% gedaal, terwyl die prys van ureum met 14% gestyg het. Fosfaat- en KCl-pryse het ook met onderskeidelik 11,4% en 16,1% toegeneem. “Die styging in ureumpryse is die gevolg…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal van Maart verlede jaar tot Februarie vanjaar. Sewe distrikte in Limpopo toon ’n verbetering in grondprysneigings. Veral by Phalaborwa (10%) en Musina (9,8%) het pryse heelwat gestyg. In dié provinsie was daar 468 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 151 250 ha teen R2,282 miljard behels. Daarvan was 20% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 22% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels, teen R495 miljoen (21,6% van die totale waarde). In Gauteng was daar 478 transaksies wat 48 111 ha teen R3,598 miljard behels het. Daarvan was 114…

Daar is ’n goeie vraag na jong aanteelvee oor die hele land omdat die weidingstoestande in die algemeen gunstig is vir boere om hul kuddes weer op te bou ná die droogte. “ Nou is dié diere dus skaars,” sê mnr. Johan Scholtz, bestuurder van CMW se vee-en-veselafdeling in die noordelike streek. Die maatskappy het veral in die noorde die afgelope jaar goeie groei in die lewendehawebedryf ervaar, wat wys die mark is weer lewendig. Scholtz sê aangesien dit nou tradisioneel speentyd is, is voerkrale redelik vol en het die speenkalfprys ’n bietjie gedaal. Die weidingstoestande vir die winter lyk egter uitstekend danksy die goeie reën in die grootste deel van die somerreëngebied. Omdat daar nou heelwat grondvog is, word uitgesien na ’n goeie lente. Die koue onderdruk ook parasietladings.…

BOEREDAE 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur die Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 14 JULIE: Piketberg se landbouveterane-ploegdag. Aangebied deur die Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub. Piketberg. Jaco Taljaard, sel 082 573 5335 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaatse SAVM-klub bied ’n “mega-boeredag” en veiling aan met die samewerking van die boerevereniging van die Rooi Skool in Kroonstad. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar; sel 082 440 4492; e-pos: bennieneline@eleo.co.za EKSPO’S EN ANDER 29 JUNIE–1 JULIE: Spar Kirkwood-wildsfees. Skaapkop-langtafel, sybokhaar-ekspo, wynstalletjies en landbou. River Valley buite Port Elizabeth. Jennifer Honsbein, tel. 042 230 0066. 27-29 JULIE: Tuinidees-mark. Simondium’s Country Lodge. Plante en kruie, tuindekor, vars blomme, pamperlang-produkte en tientalle plant-geinspireerde produkte. Tel.0218741046. 15-16 AUGUSTUS: PMA Fresh Connections-konferensie en handelskou. WNNR, Pretoria. Lindie Stroebel,…

500 000 ’n Vorige uitbreking van slenkdalkoors in Suid-Afrika, in 1951, het 100 000 kleinveevrektes en aborsies by amper 500 000 stuks vee veroorsaak. ’n Geïsoleerde geval van dié siekte is verlede maand in die Noord-Kaap aangemeld. ’n Uitbreking van die siekte in 1997 het uit Kenia versprei na Somalië en Tanzanië. In Kenia het 450 mense gesterf en 100 000 het siek geword. In Egipte is 600 mense tussen 1977 en 1979 daaraandood. –The Conversation 26 Die Land Bank is een van 26 banke op vyf vastelande wat die wêreldwye finansiëledienstesektor se doelwitte en bedrywighede in pas wil bring met die Verenigde Nasies (VN) se doelwitte vir volhoubare ontwikkeling en die Parys-klimaatsooreenkoms. Die VN doen ’n beroep op dié sektor om voorrang te gee aan omgewings- en maatskaplike volhoubaarheid…

‘Niemand gaan wen nie.’ MNR. HANNES DE WAAL, besturende direkteur van die Sondagsrivier-sitrusmaatskappy, oor die gewelddadige staking in die gebied. Bl. 20 ‘Die plaaslike verbruiker dring óók aan op inligting oor waar sy kos vandaan kom.’ DR. PIETER VERVOORT, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum, oor die nodigheid van ’n nasionale naspeurbaarheidstelsel vir rooivleis. Bl. 20 ‘Hoekom sal ons plaaslike maatskappy sojameel invoer as hy dit in Suid-Afrika goedkoper kan koop?’ MNR. JAMES STEPHEN, boer van Vrede, oor tonne Zambiese sojameel wat ’n onderneming naby hom aangekoop het. Bl. 24 ‘Hoe besiger die pad, hoe gevaarliker vir jou beeste.’ MNR. WILLIE CLACK, voorsitter van die nasionale veediefstalvoorkomingsforum, oor die risiko vir boere om deur te loop onder wrede veediewe wat diere lewend opkap. Bl. 16 ‘Dit sal waarskynlik tot die likwidasie…

SKAAPVLEIS: WAT VAN DIE VERBRUIKER? Ek is ’n toegewyde skaapvleiseter en verslind alles van die kop tot by die stertjie. Dit is dus vir my ’n saak naby aan die hart (en die mond) dat die bedryf gesond bly. Op ’n onlangse boeredag was ek bevoorreg genoeg om saam met ’n groot groep boere te sien wat tans in die bedryf aan die gang is. Voor ons verder gesels oor die toekoms van die nimlike skaapkotelet, is daar ’n lansie te breek vir ons boeregemeenskap. In die eerste plek het Oranjerivier Voere hierdie dag laat loop soos stroop. Dit kos tyd, geld en bloedsweet agter die skerms om so dag so professioneel aan te bied. Die tweede opmerking is die boere se gewilligheid om die dag by te woon. Agter…

MEV. JORDAAN, ACVV-BAANBREKER Dat die Afrikaanse Christelike Vrouevereniging (ACVV) van Kaapland byna 25 jaar gelede tot stand gekom en vandag reeds 120 takke met sowat 7 000 lede in die provinsie het, is veral ook te danke aan mev. Gert Jordaan, hoofvoorsitter van die vereniging en boervrou van die plaas Hooggenoeg in die distrik Cradock. Mev. Jordaan het haar sedert die Anglo-Boereoorlog (1899-1902) beywer vir die lewering van maatskaplike sorg aan mede-Afrikaners. Verskeie vroue-organisasies is destyds in die Kaaplandse binneland gestig om hulp aan die Boerekrygsgevangenes te verleen. Toe die Britse owerheid tydens die oorlog van Cradock se mense as “ongewenstes” (undesirables) na die kusdorp Port Alfred weggevoer het, het mev. Jordaan geld en slagvee ingesamel en vir hulle gestuur. Aan die jong Boerekrygsgevangenes op Groenpunt, Kaapstad, het sy skoolbehoeftes…

DIE uitbreking van Afrika-varkgriep by Springbok in die Noord­Kaap word as ’n geïsoleerde geval beskou, maar die varkbedryf en die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het verskeie maatreëls getref om die verspreiding daarvan te beperk. Sowat 60 varke is teen druktyd van kant gemaak ten einde die verspreiding daarvan te voorkom. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het in ’n verklaring bekend gemaak dié aanmeldbare siekte het voorgekom by 39 varke wat van Kimberley na Springbok vervoer is. As ’n voorkomingsmaatreël is al die varke wat siek voorgekom het, van kant gemaak. Daar was sowat 80 ander varke op die eiendom. Epidemiologiese ondersoeke word tans gedoen om vas te stel of die virus op die varkplaas verband hou met vorige uitbrekings van varkgriep in die land. Dié uitbreking…

DIE boer moet die verantwoordelikheid vir die veiligheid en gehalte van sy produk aanvaar totdat dit op die verbruiker se bord beland. Dít was die boodskap van dr. Pieter Vervoort, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum op die jaarkongres van die Noord-Kaapse Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) in Kimberley. Hy sê indien ’n identifikasiestelsel vir alle individuele vee nie vir Suid-Afrika ingestel word nie, sal die boere hul marktoegang verloor. Hy het ook gesê die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf moet hom nie blind staar teen die verbruiker in die buiteland nie, aangesien Suid-Afrikaanse verbruikers ook op ’n veilige naspeurbaarheidstelsel aandring wat vertroue inboesem. “Die plaaslike verbruiker dring ook aan op inligting oor waar sy kos vandaan kom, hoe dit verbou is en al die aspekte wat met veilige voedselproduksie gepaardgaan. Derhalwe is die vleisbedryf se kode…

DIE staatsdepartement wat die grootste skuld dra vir die ellendige pas van grondhervorming het nagenoeg 20,7 miljoen hektaar onder sy beheer. Me. Maite Nkoana-Mashabane, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, het in ’n parlementêre antwoord onthul haar departement besit 13 588 879 hektaar grond en het eksklusiewe reg tot sowat 2 222 920 hektaar. Die Ingonyama-trust, wat onder die departement val, besit sowat 2 000 000 hektaar en het eksklusiewe gebruiksreg tot nóg sowat 2 882 000 hektaar. Dié inligting het aan die lig gekom in dieselfde week wat Nkoana-Mashabane aangekondig het die staat se mikpunt vir die hoeveelheid landbougrond wat aan swart boere oorgedra moet word, kan vanaf die huidige 30% verhoog word. HOEKOM ONTEIEN? Me. Thandeka Mbabama, die DA se skaduminister vir landelike ontwikkeling en grondhervorming, sê hierdie…

CENGEN , ’n onafhanklike platform vir plantgenetika op Worcester, het op 31 Mei sy 15de bestaansjaar gevier met die inwyding van gevorderde nuwe robotstelsels. Die toerusting maak dit moontlik om derduisende DNS-ontledings binne enkele ure te doen. Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Garsteling (Sabbi) het die feit dat daar nie sulke toerusting in Suid-Afrika is nie, as ’n leemte geïdentifseer. Sabbi het CenGen aanbeveel as ’n kandidaat vir die plasing van die apparaat deur middel van die bierbroumaatskappy AB InBev se sogenoemde public interest commitment-belegging. Dr. Renée Prins, stigter van CenGen, het by die onthulling van die toerusting op Worcester gesê dié belegging van AB InBev maak dit vir CenGen moontlik om genetiese ontledings van nog hoër standaard aan die landbousektor te bied. CenGen lewer onder meer genetiese ontledingsdienste, asook navorsingsondersteuning,…

Die mosie in die Parlement oor die moontlike aanpassing van die Grondwet om onteiening sonder vergoeding toe te pas het hewige en uiters emosionele debatte ontketen. Die feit dat meer as 140 000 voorleggings in enkele weke gestuur is aan die komitee wat die kwessie ondersoek, gee ’n aanduiding van die groot aantal belanghebbendes en idees rondom die onderwerp van grond, die landbou en natuurlik woongrond. Terloops, die kommersiële landbou het al etlike jare die standpunt – en dit word nou weer bevestig deur gebeure – dat die behoefte nie noodwendig is aan plaasgrond nie, maar eerder aan ’n eie stukkie grond – nie staatsgrond of kommunale grond nie – by stedelike komplekse vir ’n woonhuis en ander aktiwiteite. Die landbou het ook al lankal aan die Regering vertel dat…

Langer as ’n dekade al sukkel die boere van die Kaapse Vlakte met diefstal van veral gewasse en infrastruktuur. Mnr. Alan Winde, Wes-Kaapse minister van ekonomiese geleenthede, het in ’n onlangse inisiatief om dié boere by te staan om voedselsekerheid en werkgeleenthede in die stad te verseker, misdaad as die grootste bedreiging vir hul volhoubaarheid bestempel. Vir mnr. Ian Grummbacher is dit ’n bekommernis, maar nie ’n oorlog nie. “Ons is betrokke by die pogings om misdaad hok te slaan. Ons werk nou saam met die owerhede en polisie en ons reik uit na die omliggende gemeenskappe, maar dit is nie iets waaroor ons heeldag bekommerd kan wees nie. Ons is hier om te boer, en dit bly waarop ons konsentreer.” Daar is egter ’n ander bedreiging vir die boere…

■ ’n Boerefamilie wat lank vir ander boere gewerk het en toe met rooibos op huurgrond geboer het voor hulle hul eie grond gekoop het, is Rooibos Bpk. se Rooibosboer van die Jaar. ■ Hul suksesgeheim is noukeurige produksiebeplanning, die behoorlike vestiging en instandhouding van plantasies, die toepassing van beproefde verbouingspraktyke wat voorgeskryf word, en ’n bereidwilligheid om plantasies af te staan vir navorsing. ■ Hoewel rooibos hul belangrikste vertakking is, hou hulle ook skape aan en verbou sitrus en weidingsgewasse.…

Mnr. Hannes en me. Anetta van der Merwe wil hul boerdery diversifiseer, maar ook hul rooibosproduksie verhoog. Dit is waarom hulle so baie grond huur. Enige eienaar van eiendom sal vir jou vertel ’n goeie huurder is goud werd. Hannes en Anetta sê dit is waar: Jy moenie die verhuurder kwaad maak nie. Hulle sê die feit dat hulle by goeie, eerlike mense gehuur het en altyd die eerste opsie gegun is om die huurkontrak te hernu, het hulle baie gehelp. Hulle het ook baie goeie bure. “Ons stry nooit met mekaar nie. Ons help mekaar eerder. Toe ons met niks begin het nie, het ons bure ons baie gehelp met die vervoer van ons tee, met werktuie en lenings.”…

■ Vir mnr. Johann de Wet is ’n familieonderneming ’n baie sterk entiteit, mits elke lid sy funksie verstaan en vervul. Daar is nie plek vir dooie hout nie. ■ Hy sê hy is bewus van sy tekortkominge, daarom delegeer hy graag. Sy vermoë om die regte mense in die regte posisies aan te stel, voeg heelwat waarde tot die onderneming toe. ■ Die toekoms van Chardonnay is blink. Dit het die potensiaal om een van Suid-Afrika se bekendste witwynkultivars te raak. Dit verdien reeds hoë pryse en aansien in die buiteland.…

DIEREGESONDHEID EBEN DU PREEZ GROEIBEVORDERAARS VIR SKAPE EN BOKKE Wat behels die Suid-Afrikaanse wette oor hormoonbehandeling by diere, spesifiek beeste en Boerbokke? Kan ’n mens Ralgro vir skape ook by bokke gebruik? Wat sal die uitwerking op kapaters en ooitjies wees? Daar bestaan geen “wette” oor hormoonbehandeling nie. Die begrip “groeibevorderaars” word gebruik vir die implantate wat by skape en beeste gebruik word om presies dit te doen wat die naam sê. Die doel van groeibevorderaars is om die produksiekoste van ’n skaap- of beesboerdery te verlaag deurdat swaarder lammers of kalwers gespeen word en diere winsgewender afgerond en slaggereed gemaak word. Twee soorte implantate word gebruik, naamlik dié wat Zeranol bevat en die soorte wat verskillende konsentrasies van manlike en vroulike hormone en/ of hormoonnabootsers bevat. Die implantate wat…

Die selfaangedrewe New Holland SP310 Guardian-spuit met ’n enkelspuitbalk wat voor die kajuit gemonteer is, is deur mnr. Nico Dreyer, produkbestuurder vir stropers en spuite, bekend gestel. Tenkgroottes op die SP310 Guardian wissel van 3 200 liter tot 6 500 liter. Spuitbalklengtes wissel van 27 m tot 36 m. Die spuitbalk se suspensie is onder die balk aangebring en gee dit ’n speling van 0,5 m op elke wiel om ongelykhede in die landery baas te raak. Die spuit het ’n grondvryhoogte van 1,88 m en die wielbasis is ten volle verstelbaar van 3,1 m tot 4,1 m. Die SP310 Guardian is toegerus met New Holland se Intelli-Spray-stelsel met solenoïedes wat elke spuitkop individueel kontrolleer by die oop- en toemaakslag om produktoediening gelykmatig te hou. Die gewigsverspreiding van die spuit…

Leer en studeer is nie net bedoel vir skoolverlaters nie. Talle boere het al later in hul lewe die boeke nader getrek om hulself beter te bekwaam en om navorsing te doen. Dr. Antonie Geyer, direkteur van landbou-ontwikkeling aan die Universiteit van die Vrystaat (UV), sê die spektrum van studieen loopbaankeuses strek wyd. “Die universiteit bied alles van plant- en dierekunde tot landbou-ekonomie aan. Die landbousektor bied ’n hawe vir diegene wat self eendag wil boer, maar ook vir diegene wat navorsing wil doen, in ’n laboratorium wil werk of ekonomiese neigings in die landboumark wil ontsyfer. Daar is gevolglik baie keuses.” Die UV bied verskeie landbougerigte kursusse en graadprogramme aan. Die fakulteit van natuur- en landbouwetenskappe bied meer as 160 internasionaal geakkrediteerde voorgraadse en nagraadse kwalifikasies in verskeie vakgebiede…

Werwers bring die werkgewer wat mense met sekere vaardighede of ervaring nodig het, en kandidate by mekaar uit. Die werwingsmaatskappy sal die proses bemiddel en albei partye se belange beskerm. ’n Werwingsmaatskappy kan namens sy kliënt na ’n geskikte pos of kandidaat soek. Dit is daarom belangrik om nie net die vaardighede wat ’n werkgewer soek, te vind nie, maar ook om die kultuur van ’n werkgewer te verstaan en kandidate voor te stel wat by die kultuur sal inpas. Die werwingsmaatskappy neem ook die werksoeker se individuele behoefte in ag om die beste geleenthede uit te wys.…

Het jy nog altyd in handwerk belang gestel? Ek het voorheen ’n korporatiewe spanboumaatskappy in Gauteng besit, maar toe trou ek met ’n boer en ons begin ons lewe saam op die Springbokvlakte in ’n ou plaashuis, sonder dekor en met min meubels. Ek het my liefde vir hout ontdek toe ek twee ou vensterrame, vol ou lae verf, met ’n houtskuurmasjien afgeskuur het. Van daardie dag af het ek houtdekor gemaak, sommer van die huis af. Sonder my man, Garrith, se ondersteuning en motivering sou ek lankal my droom laat vaar het. My besigheid het vier jaar gelede die lig gesien. Die afgelope drie jaar het ons ’n werkswinkel op ’n kleinhoewe sowat 3 km buite Bela-Bela begin. Wat maak jou houtprodukte uniek? Elke produk word in sy geheel…

Van links is mnre. Wynand Schultz, Hennie le Roux (albei van die RSAgroep), Reaan van Zyl, ’n aartappelboer van Redelinghuys en Wiehahn Haasbroek, ook van die RSA-groep. Ten spyte van die afgelope drie jaar se droogtes, waarvan die Sandveld vir twee jare net sowat 50% van die gemiddelde reënval gehad het, het die boere steeds die gewone hoeveelheid aartappels gelewer. Van links is mnre. Kobus Boonzaaier van Viking op Elandsbaai, Van Zyl van der Merwe van die plaas Doornvlak naby Redelinghuys en Cobus Brand van die plaas Bottelfontein naby Aurora. Volgens mnr. Jan van Zyl (middel), voorsitter van Sako, produseer die Sandveldse boere nie aartappels nie, maar “klein kunswerkies”. Hul aartappels spog met ’n gladde, wit skil en mooi vorm. By hom is, van links, mnre. Julian Conrad van die…

Die gemiddeld sowat 19 miljoen braaihoenders per week wat in Januarie vanjaar in Suid-Afrika geproduseer is, was 11% meer as ’n jaar gelede. Luidens die SA Pluimveevereniging (SAPV) se jongste produksieverslag was die gemiddelde produsenteprys van braaihoender in Januarie 9,8% hoër as in die ooreenstemmende maand verlede jaar. Verlede jaar was die produsenteprys van braaihoender gemiddeld R21,44/kg, wat R2,79 (15%) hoër was as in 2016. Die produsenteprys van gemengde, kitsbevrore stukke was in Januarie gemiddeld R23,55/ kg, wat 13,2% hoër was as in Januarie verlede jaar. Die SAPV sê die groot prysstyging moet gesien word teen die agtergrond van ’n bitter klein styging vir dié snitte in 2016. Die invoer van bevrore stukke aan die been uit Europa wat met plaaslike kitsbevrore stukke meeding en sonder invoertariewe die land binnekom,…

GAUTENG CARLETONVILLE PATRIOTSFONTEIN(558), 343 ha, aan C.J. en R.K. Coetzee, van C.M. Groenewald, R2 500 000. POORTJE (340), 22 ha, aan L.B. Hlaele, van M. Mokoena, R635 000. NIGEL ELANDSFONTEIN (412), 38 ha, aan D.M. Madlala, van L.A. Pienaar, R927 000. PRETORIA PAARDEFONTEIN (282), 25 ha, aan Surface Construction, van J.G.P. Muller, R1 650 000. SPRINGFONTEIN (213), 434 ha, aan Leopont 278 Prop, van Intex (Edms.) Bpk., R3 420 000. KWAZULU-NATAL BALLITO LA FRANCE (14003), 95 ha, aan AD Goble Property-trust, van FarmFundi,R4750000. SUMMITHILL(17472),408ha, aan Oceanside Trading 137, van Ushukela Milling (Edms.) Bpk., R12 000 000. HARDING HEBRON (156), 367 ha, aan W.A. Miller, van J.L. Scott, R5 000 000. PORT SHEPSTONE MAINGUARD (14849), 41 ha, aan Gradosol (Edms.) Bpk., van Three Diamonds Trading 388 (Edms.) Bpk., R1 000 000.…

Hulle was darem mooi — die rye groot, blink Amerikaanse bakkies in die parkeerterrein van Amerika se Nampo, die Farm Progress Show. Trokkies, soos hulle in die Vrystaat bekend staan, soos Fords, Chevvies en monsteragtige GMC’s. Die laaste keer dat ons sulke menere in Suid-Afrika gesien het, was toe die klassieke Ford F-reeks uit die 1960’s ons plaaspaaie aangedurf het, voor sanksies ’n einde daaraan gemaak het. Deesdae het ons nie sanksies nodig om dié mooi goed uit Suid-Afrika te hou nie. Die brandstofprys doen dit sommer vir ons, veral nadat dit laas week met ‘n ongekende 14% die hoogte ingeskiet het. Die inflasionêre uitwerking van die brandstofprys gaan natuurlik meer doen as om net die droom van ’n monsterbakkie te laat verdof. Dit dien ook ’n wankelrige ekonomie, wat…

Met ’n kanniedood-ingesteldheid wat gedurig soek na oplossings het MNR. IAN GRUMMBACHER van Dew Fresh, wat op Philippi op die Kaapse Vlakte boer, een van die voorkeurprodusente van verwerkte en verpakte fyntuingroente vir bykans ál die kettingwinkelgroepe in Kaapstad geword. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is met Corli getroud en ons het drie dogters — Elloise (29), wat getroud is en in Richardsbaai woon, Annalie (24), wat in Durbanville woon, en Corné (15), wat nog op skool is. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek is ’n geesdriftige kleiduifskut. (Ian dien in die raad van die internasionale kleiduifvereniging.) WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Waar daar ook al ’n kleiduifkompetisie is, sal ons vakansie hou. My dogters skiet ook graag en neem gereeld saam met my aan…

DIE invloed van die droogte in die Wes-Kaap is duidelik te sien in die groot inkrimping in die landbou-ekonomie in die eerste kwartaal van vanjaar. Die landbou se bruto binnelandse produk (BBP) was 24,2% kleiner as in die laaste kwartaal van verlede jaar. Die sektor het, naas die mynbedryf en die vervaardigingsektor, ’n groot rol in die ekonomie as geheel se inkrimping gespeel, met ’n bydrae van -0,7 van ’n persentasiepunt. Statistieke SA het op 5 Mei bekend gemaak dat die mynbedryf met 9,9% ingekrimp het en die vervaardigingsektor met 6,4%. Albei het ’n bydrae van -0,8 van ’n persentasiepunt tot BBP-groei gelewer. Die ekonomie as geheel het op ’n kwartaalgrondslag met 2,2% ingekrimp. Dit is die grootste kwartaallikse inkrimping sedert die eerste kwartaal van 2009, toe dit met 6,1%…

MISDADIGERS wat beeste le-wend opkap, is nie opportunistiese diewe nie, maar vorm deel van georganiseerde misdaadnetwerke, sê mnr. Willie Clack, voorsitter van die nasionale veediefstalvoorkomingsforum. “Hierdie ouens is amper soos transitorowers. Hul aanvalle op beeste is nie impulsiewe besluite nie – hulle bepaal hul teiken lank voor die tyd. “Hoe nader jou beeste aan ’n pad loop, hoe groter is jou blootstelling daaraan – veral naby ’n teerpad. En hoe besiger die pad, hoe gevaarliker vir jou beeste.” Clack sê boere se beste beskerming is fyn monitering, patrol-lies en ander misdaadvoorkomingstrategieë. “As jy beeste oornag in ’n kraal toemaak, lokaliseer jy hulle vir ’n dief op ’n punt. Jy moet maar gedurig gaan kyk. Naby Carleton-ville het ’n boer weerkaatsers op al sy drade aangebring. As jy saans daar ry…

BUFFELEIENA ARS is gereed om die strydbyl met die Departement van Landbou, Bosbou en Vissery se direktoraat dieregesondheid neer te lê en vra selfs wat gedoen moet word om die staat se veterinêre prosedurele kennisgewing (VPN) vir die risikobekamping van buffelsiektes in Suid-Afrika weer in te stel. Dit spruit uit ’n werksessie vir buffeleienaars wat verlede Dinsdag in Pretoria gehou is om die probleme rakende die bekamping van siektes by buffels te bespreek. Die VPN vir buffels is verlede jaar in die Noord-Gautengse Hooggeregshof in Pretoria tersyde gestel ná ’n dringende hofaansoek deur mnr. Jaco Troskie, ’n sakeman van Bloemfontein. Troskie se regspan het aangevoer dat die helfte van Suid-Afrika se buffelbevolking ingevolge die departement se VPN positief vir tuberkulose (TB) sou toets. Hy het aangevoer dat die bepalings van…

1 KENIA | Vrese oor slenkdalkoors Die onlangse swaar reën in laaggeleë gebiede in Kenia verhoog die risiko vir die opdam van water waarin muskieteiers wat met slenkdalkoors besmet is, kan versprei. Mense kan die siekte veral opdoen as hulle in aanraking kom met bloed, weefsel of liggaamsvloeistowwe van besmette diere. Dít kan gebeur tydens die slag van diere, veterinêre prosedures of die voorbereiding van kos. Tydens die vorige uitbreking van slenkdalkoors in Kenia in 2006 is meer as 150 mense dood en nog 700 gehospitaliseer in die noordooste van die land. Dit het gelei tot verliese van nagenoeg $32 miljoen (R217 miljoen teen die 2006-wisselkoers). – The Conversation 2 EGIPTE | SA, Nigerië vertraag ooreenkoms Die eerste intra-Afrika-handelskou is onlangs in Kaïro aangebied. Dit volg op die ondertekening in…

MNR . Gugile Nkwinti, voormalige Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming en tans Minister van Water en Sanitasie, het presidensiële goedkeuring gekry het om die vers wat koning Goodwill Zwelithini aan hom geskenk het, te hou. Dit blyk uit 2017 se register van ledebelange wat deur die Parlement bekend gemaak is. Die vers van R12 000 is reeds in 2016 aan Nkwinti geskenk, maar hy moes verlede jaar eers by pres. Jacob Zuma toestemming kry om dit te aanvaar. Hy het ook ’n skaap van die Mpofana-boere in KwaZulu-Natal gekry, maar dit het hy nog nie opgeëis nie. In 2015 het Agri SA aan hom ’n bottel rooiwyn, Big Easy van Ernie Els-wyne, gegee. Oor sy eiendom het hy verklaar dat hy onder meer ’n plaas van 103 ha en…

Die Suid-Afrikaanse reg onderskei tussen handelingsonbevoegdheid (’n kind onder sewe jaar), om in ’n beperkte mate handelingsbevoeg te wees (mense onder 18 jaar, bygestaan deur ’n ouer of wettige voog, het slegs regte en geen verpligtinge nie), en om ten volle handelingsbevoeg te wees (’n per-soon ouer as 18 jaar). Iemand van 16 jaar mag ’n testament opstel en iemand van 15 jaar en jonger mag nie in die ope arbeidsmark werk nie, al gee sy ouers toestemming. Persone wat nie by hul volle verstand is nie, is ook handelingsonbevoeg, soos ’n kind jonger as 7 jaar. HOFVERSKYNINGS Kinders jonger as 7 jaar mag nie in die hof verskyn nie. Persone jonger as 18 jaar mag wél verskyn indien hul ouers of ’n wettige voog hulle bystaan. Enigiemand wat in…

Wortelboerdery is waarskynlik belangriker as goeie sonligbeheer in wingerdproduksie, tog gee produsente en navorsers nog nie genoeg aandag daaraan nie. Dís die boodskap wat prof. Eben Archer en mnr. Dawid Saayman se nuutste boek, met die eenvoudige titel Wingerdwortels, wil tuisbring. “Ek glo gebufferde wortelstelsels (wortels wat genoeg water en voedingstowwe kry sodat dit die plant in moeilike toestande gesond kan hou) is dalk die belangrikste teenvoeter vir klimaatsverandering. Daar is genoeg bewyse dat ’n goed gebufferde wortelstelsel voordelig is vir weerstand teen klimaatskokke,” het Eben op die boek se bekendstelling in Slanghoek buite Rawsonville gesê. “Sonder goeie wortelbestuur is die behoud en volhoubaarheid van wingerdboerdery vorentoe in gevaar.” Die huidige droogte en verwagtinge dat die wingerdproduksiegebiede straks ál droër kan word, beklemtoon hoe belangrik kennis van wingerdwortels is. Boonop…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NÓG? Om die beste moontlike besproeiing te gebruik. Ek gebruik Netafim se oorhoofse presisiebesproeiing. HOEKOM IS JY SO ’N GROOT VOORSTANDER VAN SAMEWERKING EN VENNOOTSKAPPE? ’n Mens leer by mekaar. Daar is eintlik nie meer ’n boer wat alleen oor die weg kan kom en dink hy kan al die fasette van produksie, arbeidsbestuur, finansiële beplanning, logistieke bestuur, bemarking en strategiese ontwikkeling onder die knie kry nie. Dit is belangrik om myself met gedrewe, kundige mense te omring en sodoende ’n platform te skep om die volle potensiaal van die kundigheid wat ek na die tafel bring, te laat geld. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om te dink ek weet genoeg en hoef nie raad te vra nie. WAT STEL DIE…

LIGGING : Clanwilliam, Wes-Kaap PL A ASNA AM : Rietvlei GRONDTIPE: Sand (waboom-, sonkwasen bakkerbosgrond) JAARLIKSE REËNVAL: 160 mm tot 450 mm VERTAKKINGS: Rooibos (plantasies en plantkwekery), 18 ha sitrus (Valencias, nawels en sagte sitrus), 700 skape (Dorpers, Wit Dorpers en Dohne-Merino’s), hawer en lupiene vir skaapvoer, besig om 22 ha lusern onder besproeiing te vestig GROND GESKIK VIR ROOIBOS: 1 700 ha, maar vanweë hul wisselboustelsel is daar gewoonlik net 1 000 ha tot 1 100 ha wat geoes kan word.…

1 Senior en grootkampioenram, asook die opperste kampioenram. Eienaars: Mnre. Tjaart (regs, sel 082 498 0904) en Boetie Steenekamp (naasregs), Twee Seuns-Suffolks, Lower Orpendale, Barkly-Oos. Ook op die foto is, van links, mnre. Jan Joubert (beoordelaar) en Henri Naudé (BKB). Hanteerder: Mnr. Fuks Ntee. 2 Senior en grootkampioenooi, asook die opperste kampioenooi. Eienaars: Mnre. Tjaart (links) en Boetie Steenekamp (naaslinks), Twee Seuns-Suffolks, Lower Orpendale, Barkly-Oos. Ook op die foto is, van links, mnre. Jan Joubert (beoordelaar) en Henri Naudé (BKB). Hanteerder: Mnr. Andries Harding. 3 Reserwe senior en reserwegrootkampioenram. Eienaar: Gert Malherbe-boerdery, Graslaagte, Hertzogville. Op die foto is, van links, mnr. RC Malherbe (sel 083 410 9035), sy vrou, Leslé, hul dogtertjie, Suré, en seuntjie, Gerhard jr. Hanteerder: Mnr. Ishmael Mogorosi. 4 Reserwe junior kampioenooi. Eienaar: Gert Malherbe-boerdery, Graslaagte, Hertzogville.…

Plase is veel meer as net pragtige mielielande en mooi sonsondergange neffens jou veekudde in die veld. Om te boer, behels lang dae, baie stowwerige kilometers in die bakkie, seer spiere en vuil hande. Om te boer, kan wonderlike vennootskappe en taai toerusting maak of breek. Boere benodig dus die beste toerusting om hul taak selfs op die moeilikste dae te kan verrig. Hiervoor is die Firestone-landboureeks of Farm Hard-reeks steeds die beste keuse. Die regte band kan ’n groot invloed hê op staantyd tydens oes- en planttyd en gevolglik ook op die boer se eindresultaat. “Ons navorsing toon dat boere nie aan bande dink tensy daar ’n probleem is nie,” sê mnr. Tony Orlando, voorsitter van Firestone Agriculture (Bridgestone Americas Tyre Operations). “Boere is te besig om besluite te…

T-beensteak met roosmarynen-knoffelbotter Ek hou daarvan om gegeurde botter as alternatief vir vleissous te gebruik. Dit is minder moeite om voor te berei en omdat jy die botter vooraf maak, kan jy al jou aandag op die steak toespits. Die kombinasie van geure in hierdie resep is eenvoudig, dog perfek. ■ 4 T-beensteaks, teen kamertemperatuur ■ Olyfolie ■ Seesout en vars gemaalde swartpeper na smaak Roosmaryn-en-knoffelbotter ■ 120 g gesoute botter, teen kamertemperatuur ■ 1 knoffelhuisie, fyn gedruk ■ 5 ml roosmarynblaartjies, baie goed fyn gekap ■ Vars gemaalde swartpeper Berei die roosmaryn-en-knoffelbotter minstens 3 uur voor die steak gaargemaak word. Klop die botter met ’n houtlepel tot lig. Smelt ’n halwe teelepel van die botter in ’n klein kastrolletjie en braai die knoffel daarin oor baie lae hitte tot…

E k dink aan die dae op die plaas en my ma wat op die telefoon kuier met haar buurvrou, haar skoonsuster, haar bak-vriendin, ’n naaldwerk-suster of die verstaan-vroue in haar lewe . . . Dit was nou namiddae, as die sinkdak kraak en ek en my broer uitgelate buite langs die windpomp in die sinkdam swem en sy die draadloos kon afsit nadat Esmé Euverard Só máák mens gekloek het en die Geheim van Nantes nóg ’n episode se loop geloop het. Vier langes. Dit was ons plaas-lui wat my ma laat weet het om haar swart Dolores-naaldwerkskêr op die geel linoleumkombuistafel met die silwer pootjies neer te sit. Sy is halfpad gesny aan die geruite pienk seersucker-lap vir my nuwe rok met die hoë lyfie en wit magrietjies,…

Chris Burgess (links), redakteur van Landbouweekblad, saam met (van links) dr. Faffa Malan, Landbouweekblad se virtuele veearts, me. Minette Ferreira, hoofbestuurder van Media24 se weeklikse tydskrifte-afdeling, mnr. Nico Groenewald, hoof van Standard Bank se landbouafdeling (hoofborg van die geleentheid), en Danie Retief van Standard Bank. Van links is mnre. Ockert Scheepers van New Holland, Japie Grobler van die plaas Karookom, noord van die Oesdagterrein, Gerhard Kriel van Vrystaat Landbou, me. Santa Ferreira van OVK en Nico Dreyer van New Holland. Van links is mnre. Werner Scholtz van Brand Republic, Jacques van Rensburg van MSD, Ivor Price, aanbieder van Landbouweekliks, Rufus de Beer en Eddie Mathewson, albei van Landbouweekblad. Van links is mnre. Dan Kriek, voorsitter Agri SA, en Theo Vorster, me. Ronel Botha en mnr. Mpumelelo Mkhabela. Al drie is…

Die meeste heuningbos wat geoes word (tot 80%), kom uit die veld. Die tee groei in die suide van die Oos- en Wes-Kaap. Mnr. Eugene Smith, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Heuningbostee-assosiasie (SAHTA), sê op talle plase waar die plante vir tee geoes word, boer boere dus nie werklik met heuningbos nie. Hulle verwelkom wel die bykomende inkomste wat hulle sodoende verdien. Min syfers is volgens hom beskikbaar, maar na raming is daar tot 20 boere wat op ’n taamlike groot skaal heuningbos aanplant en baie meer wat dit op klein skaal doen. Sowat 700 ton heuningbos word na raming per jaar geoes. Dit lewer sowat 350 ton tee op. Die SAHTA gee nou baie aandag daaraan om die bedryf na aangeplante heuningbos te laat beweeg omdat daar geen groeipotensiaal meer…