Indholdsfortegnelse for 06-Jul-18 i Landbouweekblad

’N VOORGESTELDE wet wat die Ouditeurgeneraal (OG) groter magte gee om op te tree teen diegene wat belastingbetalersgeld mors, is verlede Woensdag onveranderd goedgekeur. Die wysigingswetsontwerp oor die openbare oudit is in Mei eenparig in die Nasionale Vergadering goedgekeur en toe vir bekragtiging na die Nasionale Raad van Provinsies verwys. Dit laat die OG se kantoor toe om ongunstige bevindinge in sy verslae aan ondersoekliggame soos die Valke en die polisie te verwys. Dit gee ook die kantoor die vermoë om rekenpligtige amptenare te dwing om geld wat weens wanbestuur verlore geraak het, terug te betaal. Die wetsontwerp maak ook voorsiening vir bykomende verslagdoeningsvereistes, en maak voorsiening vir ’n maksimum bedrag of ’n persentasie van die ouditkoste wat uit die Nasionale Tesourie verhaal kan word. Mnr. Kimi Makwetu, die OG,…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Tegnologie speel tweede viool: ‘Sorg éérs vir mense, omgewing’ ■ Maak kopskuif oor hoëdrukbeweiding ■ Die lesse van diversifikasie ■ Boereplan: Afvalyster vir allerlei werktuie en winskopies ■ Rooi, rooier . . . die appeltoekoms SPESIAAL ■ Afslaersbedryf; Wiele GESIN ■ Boerekos: Skep die sop ■ Vat die spoor met ou Kaapse Jagklub SPORT ’n Tradisie van byna 200 jaar leef voort met die Kaapse Jagklub wat pas met sy winterjagtyd begin het. Die trop opgeleide Engelse Jakkalshonde word raseg gehou. Heléne Booyens van Landbouweekblad het gaan saamry en ’n kyk gekry in die gewoontes en opleiding van die honde en die netjies uitgevatte ruiters.…

‘Jy kan die beste plaaswagstelsel in jou omgewing hê, maar as jy nie seker maak jou veiligheidshekke is gesluit nie, help dit niks.’ VRYSTAAT LANDBOU het verlede week ’n beroep gedoen om ’n spesiale ondersoekeenheid wat hom net toespits op plaasmoorde nadat ’n bejaarde egpaar van Van Stadensrus vasgebind en doodgeskiet is. Mnr. Choppie Bouwer (78) en sy vrou, Marian (68), was maar twee van vyf mense wat in die week tot 28 Junie in plaasaanvalle omgekom het. In Rustenburg, Noordwes, is mnr. Kallie Schoonraad doodgeskiet nadat vyf rowers sy gesin verlede Saterdag op ’n plaas in die Shylock-omgewing oorval het. Netwerk24 berig die rowers het vuurwapens en ander goedere gesteel voor hulle in die gesin se Toyota Fortuner gevlug het. In ’n ander voorval op dieselfde dag is ’n…

SUID-AFRIKA gaan tussen 2031 en 2033 “geweldig droog word”. Boonop kan die droogte, wat die land reeds sedert laat 2015 in sy greep het, eers oor drie jaar behoorlik breek, sê dr. Gideon Groenewald, ’n hidroloog wat reeds die afgelope 35 jaar navorsing doen oor geologie en weerpatrone. Groenewald werk landwyd saam met die liefdadigheidsorganisasie Gift of the Givers aan verskeie droogteprojekte, onder meer die reuseboorprojek wat in die omgewing van Sutherland onderweg is, en ook die boorwerk vroeër vanjaar in die omgewing van Beaufort-Wes. “Die wetenskap dui aan ons beleef elke 11 jaar ’n droogtesiklus, en ons sien nie ’n aanduiding dat dié siklus aan die draai is nie,” sê Groenewald. “Ons sien gewoonlik in die Roggeveld, waar Sutherland byvoorbeeld geleë is, dat dit in die winter 12 of…

DIE voorkoms van kriptosporidiose onder kleinvee het sulke afmetings afgeneem dat sommige boere besluit het om eerder hul skaapboerderye te laat vaar. Dít was die ontnugterende boodskap van dr. Ariena Shepherd, ’n veearts van Bergville in KwaZulu-Natal, op die Herkouerveterinêre Vereniging (RuVASA) se kongres in Johannesburg. Sy sê kriptosporidiose het veral groot skade aan boerderye in KwaZulu-Natal en die Vrystaat aangerig. “Die kriptosporidium-protosoa is uiters gehard en kan in die moeilikste toestande oorleef. Die protosoa vermeerder teen ’n vinnige tempo en kan binne ’n paar dae vrektes by jong diere veroorsaak.” Kriptosporidiose het boonop die geneigdheid om ’n dier se gesondheid te laat agteruitgaan, selfs nadat die dier behandel is. “In die verlede is daar verskeie behandelings voorgestel, waaronder om elektroliete, multivitamiene en probiotika aan die diere toe te dien,…

REGTER SIRAJ DESAI het moontlik die finale spyker in die doodskis van die sukkelende Agri Mega Investments, die beheermaatskappy van die Megaweek-handelsmerk, geslaan met ’n beslissing in die Kaapse Hooggeregshof om die maatskappy voorlopig te likwideer. Dié uitspraak volg op skuldeise van Antoinette Events van die Overberg. Volgens hofdokumente skuld Agri Mega Investments dié onderneming byna R100 000. Mnr. Orton King, uitvoerende direkteur van Agri Mega, gee die sukkelende ekonomie die skuld vir die maatskappy se finansiële probleme. “Elke besigheid kom by hierdie kruispad en dit moet bloot bestuur word. Agri Mega se finansiële probleme het begin toe ons Megapark verlede jaar teen ’n verlies moes verkoop.” Megaweek is 25 jaar lank op Megapark aangebied. NÓG EISERS Antoinette Events is egter nie die enigste skuldeiser wat al sewe maande lank…

DIE stryd teen storting moet tot by die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) geneem word. Dit is dáár “waar goeie beleid doodgaan” ten gunste van groot lande en tot nadeel van klein lande, sê mnr. Francois Baird, stigter van die FairPlay-teenstortingsbeweging. Baird het op die AVI Africapluimveekonferensie in Kempton Park gesê die reëls van die spel moet verander, maar enige stryd met die WHO sal jare duur. Hoewel storting volgens hom immoreel is, is dit nie onwettig nie. Dít moet egter op lang termyn verander word. FairPlay veg volgens Baird teen “krokodilhandel” wat ’n land se plaaslike bedryf vernietig. Suid-Afrika is ’n klein land wanneer dit by internasionale handel kom en het dus nie “genoeg tenks” om teen storting te baklei nie. Daarom moet die land dit slim doen, selfs deur groot magte,…

Luidens die Nasionale Oesskattingskomitee se verslag oor voorlopige plantvoornemens beoog boere om 500 500 hektaar koring aan te plant, teenoor 491 600 hektaar verlede jaar. Die Wes-Kaap bly die grootse droëlandkoringproduksiegebied met verwagte aanplantings van 320 000 hektaar vanjaar. Boere het reeds geplant of is besig om te plant met taamlik goeie reën wat in die provinsie geval het. Verlede jaar het boere wat koring op droëland in die Wes-Kaap verbou het, swaar verliese weens die droogte gely. ’n Oes van sowat 600 000 ton is behaal, teenoor die vorige jaar se goeie oes van 1,1 miljoen ton. Boere het vanjaar ’n goeie oes nodig om verliese te probeer inhaal. Anders as met ander graan is Suid-Afrika ’n groot netto invoerder van koring. Plaaslike pryse weerspieël invoerpryse, ongeag die oesgrootte.…

SK A APBOERE in Skotland span deesdae moderne tegnologie in om skape met sappiger tjoppies te teel. Navorsers by Skotland se landbou-en-tuinbou-ontwikkelingsraad en Skotland se Rural College doen toetse om te bepaal of rekenaartomografie- (CT) skandeerders kan help om te bepaal watter diere die beste vleis sal lewer. Dié metode hou geen gevaar in vir die ramme wat geskandeer word nie. Dit meet die vet- en spierinhoud sodat net diere met die gesogste gene vir teeldoeleindes geselekteer kan word. Prof. Kirsty McLean, bestuurder van die kollege se skanderingseenheid, sê die skandeerders is akkuraat genoeg om alles te meet –die lengte van rugstring, die oogspier en die vlakke van tussenspierse vet – almal eienskappe wat in ag geneem moet word om vleis wat die beste gaan smaak, te lewer. “Ons kan…

Dit is Suid-Afrikaanse boere se vermoë om by nuwe tegnologie aan te pas wat veroorsaak dat hulle ondanks ongunstige landboutoestande en met min regeringsteun steeds internasionaal mededingend bly. Sprekers wat aan ’n Nasie in Gesprek-geleentheid op die Nampo-Oesdag deelgeneem het oor die rol van tegnologie in die landbou, was dit eens dat tegnologie plaaslik van deurslaggewende belang is. “Net 3% van Suid-Afrika se grondgebied word as hoëpotensiaallandbougrond beskou. Met beperkte hulpbronne, soos water, kan plaaslike boere net internasionaal meeding as hulle op die voorpunt van tegnologie bly,” het mnr. Jaco Minnaar, boer en voorsitter van Graan SA, gesê. “Tegnologie maak dat boere goedkoper en doeltreffender kan boer.” Mnr. Tavonga Alex Siyavora, ’n produkbestuurder by John Deere, sê aanpassing by nuwe tegnologie is in Suid-Afrika belangriker as byvoorbeeld in Amerika waar…

Sekere vleiseienskappe is deurgaans oorerflik, het dr. Jasper Cloete van die Wes-Kaapse departement van landbou in sy navorsing gevind. Dié oorerflike eienskappe is kwantitatiewe vleiseienskappe, soos gewig, uitslagpersentasie en vetdikte, én kwalitatiewe vleiseienskappe, soos suurheidsgraad (pH), kleur en kookverlies. Jasper het ’n lesing aangebied oor die oorerflikheid van en genetiese korrelasies tussen moeilik meetbare vleiseienskappe by skape op die elfde wêreldkongres vir genetika toegepas op veeproduksie wat in Februarie in Nieu-Seeland gehou is. Wat genetiese korrelasies betref, het hy gevind dat vleis met ’n hoë pH tipies donker met ’n laer kookverlies sal wees (dus tipies van die sogenoemde droë-ferm-droogkompleks by vleis). Die navorsing het wel daarop gedui dat hierdie vleiseienskappe geneties in Suid-Afrikaanse skape verbeter kan word mits die nodige infrastuktuur daarvoor in nasionale skemas ontwikkel word. In hierdie…

Tien oeste in vyf jaar op droëland. Dít is die stelsel wat mnr. Izak Dreyer van die plaas Skulpspruit by Ascent buite Vrede ontwikkel het om dekgewasse en vee in sy kontantsaaiery te integreer. Hy is nou halfpad deur die eerste vyfjaarsiklus en tot dusver was dit nog net suksesvol. Sy beoogde stelsel lyk só: ¦ Jaar 1: Mielies en winterdekgewasse. ¦ Jaar 2: Mielies en winterdekgewasse. ¦ Jaar 3: Sojabone en winterdekgewasse. ¦ Jaar 4: Somer- en winterdekgewasse. ¦ Jaar 5: Sojabone en winterdekgewasse. Hy boer in die somerreëngebied, maar tot dusver was die wins wat Izak uit die drukbeweiding van winterdekgewasse maak, so goed soos die inkomste uit ’n kontantgewas-oes; dus eintlik ’n ekstra oes. Sy kalwers het verlede winter op die dekgewasse gemiddeld 70 kg per kalf…

Boere in die Oos-Kaap moes hul veekuddes aansienlik kleiner maak om voerkoste te delg en om die druk op hul weiding te verlig. In die skaapproduserende gebiede is nagenoeg 30 000 stuks kleinvee dood nadat skielike koue die hoogliggende dele van die Oos-Kaap in laat November getref het. Goeie pryse vir wol, vleis en bokhaar help egter talle boere om kop bo water te hou en weer op die been te kom ná die droogte. Daarby verbeter veldtoestande, wat beteken die vrugbaarheid van vee verbeter. Die hoë pryse vir skaap- en beesvleis word hoofsaaklik toegeskryf aan lae veegetalle en boere wat hul aanteel terughou om weer hul kuddes te bou ná die droogte. VEEBEDRYF HERSTEL Mnr. Francois du Toit, voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie in die Oos-Kaap, sê die goeie pryse…

ONTWERP EN MAAK JOU VORMS ■ Gebruik ’n potlood om ontwerpe waarvan jy hou op die vilt te teken. ■ Knip dit uit op die lyne wat jy getrek het. ■ Gebruik ’n gomgeweer om vorms te skep of stik die lae vilt vas met ’n naaimasjien. VIR OUER RAKKERS ■ Vir ouer pikkies kan jy letter- en syfervaardighede insluit. ■ Ryg krale op ’n tou en plaas dit – soos ’n abakus – op die bladsy. Voeg nommers op kleefstroke by om by die regte maat te pas. Ritssluiters is ook groot pret. TEMAS ■ Kies temas waarmee die klein handjies nog sukkel, soos vasknyp, vleg, knope vasmaak, ritssluiters en sorteer. ■ Op elke bladsy is ’n ander vaardigheid; beplan dus jou vorms daarvolgens. ■ Voltooi eers elke bladsy…

Dit het boere in afgeleë gebiede nie geloon om vir ’n enkele koei ’n bul aan te hou nie en die bul is oor en weer geleen as dit sulke tyd was. Een môre kom my pa hoogs ontstoke by die huis aan met ’n bietjie melk wat skaars die emmer se boom natmaak. “Jong,” vaardig hy my af, “spring gou hier oor Kraanvoël toe en hoor of ons nie hulle bul kan leen nie.” By ons buurplaas kom die melkman juis met hul melktroppie skuins oor die kweekwerf verby. Ek sien hul bul makeer, maar ek val steeds met die deur in die huis: “Oom Sarel, ons kort ’n bul.” Ek is nog nie klaar gepraat nie, toe kom daar ’n boepenskalf met lomp galoppies agter die koeie aan.…

SUID -AFRIK A is ’n land waar reënval eintlik ’n anomalie is, sê prof. Hannes Rautenbach, senior navorser verbonde aan die SA Weerdiens. Hy het op die konferensie van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Watergebruikersverenigings in Boksburg gesê Suid-Afrika lê op dieselfde breedtegraad as van die droogste gebiede ter wêreld. “Tog is Suid-Afrika se reënval hoër as in daardie gebiede.” Dit maak dit egter veel moeiliker om Suid-Afrika se reënval sinvol te voorspel. ’n Studie deur die Weerdiens wat Suid-Afrika se historiese reënvalpatrone vanaf 1921 tot 2015 bekyk het, wys daar is ’n sterk afname in die aantal nat dae oor Limpopo en die westelike deel van die land, terwyl die oostelike deel ook meer droë dae ervaar. “Dié veranderings gebeur egter oor dekades, wat ons genoeg tyd gee om by…

Die groei van 2 500 ton op ’n jaargrondslag wat die bloubessiebedryf vanaf 2016-’17 tot 2017-’18 beleef het, sal waarskynlik in 2018-’19 voortduur. Mnr. Jon Salters, uitvoerende hoof van United Exports (een van die uitvoerders van bloubessies), voorspel dat hul produsente se produksie met meer as 100% in die komende seisoen sal toeneem. “Ons het jong aanplantings. Die meeste van die groei is dus nie ekstra hektare wat aangeplant is nie, maar jong aanplantings wat in drag kom,” sê Salters. Volgens hom is die neiging in die Europese en Amerikaanse markte na ’n meer spesifieke vraag na sekere kultivars. “Baie supermarkte het die ou kultivars van hul kooplyste verwyder en hulle versoek nou net sekere kultivars met spesifieke eienskappe.” Volgens me. Elzette Schutte, bedryfsbestuurder van die Suid­Afrikaanse Bessieprodusentevereniging, is in…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf April verlede jaar tot Maart vanjaar. Altesame 615 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 270 668 ha teen R4,852 miljard behels het. In 55,6% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die Bo-land, die Weskus, die Karoo en die Suid-Kaap. Die grootste daling was by Kaapstad (-21,5%) en die grootste styging by Oudtshoorn (9,8%). Daar was 43 transaksies van kleur – 7% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (33), regeringsaankope van landbougrond (1) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (1). Dié proses het 11 347 ha (4,1% van die totaal) teen R255 miljoen (5,3% van die totale waarde) behels.…

’n Omset van R715 500 is op die 19de produksieveiling van die Dohne-Merino-stoetery Swarco van mnr. Michael Swart en gesin by Greyton naby Cale-don behaal. Altesame 61 ramme is teen gemiddeld R11 729 verkoop. Die hoogste prys van R39 000 is deur mnr. Jannie Kitshoff en Seun van Welgelegen, Moorreesburg, betaal. Dieselfde stoetery het verlede jaar ook die hoogste prys van R32 000 op die veiling betaal. Kopers en belangstellendes van Sutherland, Humansdorp, Kareedouw, Caledon, Greyton, Moorreesburg, Riviersonderend, Swellendam, Buffeljagsrivier en Bredasdorp het die veiling bygewoon. Die Swarco-stoetery is in 2004 en weer in 2014 aangewys as die Bobaas-Dohne-Merinostoetery in Suid-Afrika. Die veiling is aangebied deur CMW. — JOHAN COETSEE…

3,26t/ha Die koringopbrengs het oor die afgelope halfeeu drasties toegeneem. In die dekade tot 1977 was dit gemiddeld 0,88 t/ha, in die dekade tot 1987 was die opbrengs gemiddeld 1,15 t/ha, van 1988-1997 was dit 1,61 t/ha en in die volgende dekade was dit gemiddeld 2,48 t/ha. Van 2008-2017 was die opbrengs gemiddeld 3,26t/ha. In die 1960’s is sowat 1,4 miljoen ha koring geplant en van 1970-1980 gemiddeld 1,9 miljoen ha. Die aantal hektare is nou net minder as ’n halfmiljoen. – Agfacts R225,7 miljard Suid-Afrikaanse munisipaliteite het teen middel verlede jaar R225 776 miljoen aan hul krediteure geskuld. Dit is 6,8% meer as die vorige jaar. Die provinsies waar die grootste stygings in dié skulde aangeteken is, is die Vrystaat (26,8%), Noord-Kaap (19,3%), Mpumalanga (15,1%) en Limpopo (6,8%). Munisipaliteite…

‘By die Here is enigiets moontlik.’ DR. GIDEON GROENEWALD, hidroloog, oor die moontlikheid dat die huidige droogte in Suid-Afrika eers teen 2020 werklik gebreek sal wees. Bl. 16 ‘Middels soos groeibevorderaars moet eintlik tot ’n groot mate uitgefasseer word.’ PROF. MORITZ VAN VUUREN, viroloog verbonde aan die Universiteit van Pretoria se fakulteit veeartsenykunde, oor die gebruik van antibiotika in die veebedryf. Bl. 20 ‘Die kanse is daar dat dit nie sal realiseer nie, maar ons bly optimisties.’ MNR. ROELF KOEN, voorsitter van die distrikslandbou-unie Burgersdorp, oor voorspellings dat hulle ná jare se droogte weer normale reën sal kry. Bl. 18 ‘Waar goeie beleid doodgaan.’ MNR. FRANCOIS BAIRD, stigter van die drukgroep FairPlay, se beskrywing van die Wêreldhandelsorganisasie, oor dit ryk lande bevoordeel ten koste van armer lande. Bl. 24 ‘Misdadigers…

GRONDKWESSIE GAAN NIE VERDWYN, SÊ LEIERBOER Agri SA werk hard om omstandighede en skemas te skep waardeur boere hul boerderye kan beveilig teen die risiko van onteiening. Die geslag boere wat vandag in Suid-Afrika boer, moet egter besef die mandaat vir grondhervorming gaan nie verdwyn nie. Dít was die waarskuwing van mnr. Pierre Vercueil, ondervoorsitter van Agri SA, op Mpumalanga Landbou se onlangse kongres in Witrivier. JUHANN HOUGH skryf: Jy koop iets as jy dit wil hê. Hoekom vat die Regering nie sy geld en koop die plase wat te koop is nie? Probleem opgelos. Daar is meer as genoeg plase wat te koop is. MANIE GROBLER skryf: Ek weet nie mooi oor dié mense se standpunt nie. As iemand vir jou sê hy gaan jou eiendom steel, dan sê…

VUURWAPENEIENAARS in Limpopo wie se vuurwapenlisensies verval het, is deur die polisie in dié provinsie aangesê om hul wapens in te handig om vernietig te word. Volgens brig. Vishnu Naidoo, nasionale polisiewoordvoerder, geld dieselfde vir ander provinsies. Daar is geen sprake van amnestie of ’n verlenging van die geldigheidstydperk van lisensies soos Vuurwapeneienaars Suid-Afrika (Gosa) voorgestel het nie. Gosa het in ’n skrywe aan die polisie se regskenners voorgestel dat die staat wegdoen met die hernuwing van vuurwapenlisensies en voer aan dat dié beginsel op Kanadese en Nieu-Seelandse wapenwetgewing gegrond is. “In albei lande is hierdie tipe wetgewing intussen laat vaar omdat dit duur mislukkings was,” volgens Gosa. Die organisasie voer aan dat die polisie nie die vermoë het om 400 000 vuurwapens waarvan die lisensies verval het, te hou…

WAGYU SUID-AFRIKA het die voortou geneem met die instelling van ’n gevorderde naspeurbaarheidstelsel as deel van sy Gesertifiseerde Wagyubeesvleisprogram (GWB), wat verlede week op inligtingsdae in Pretoria, Bloemfontein en die Paarl bekend gestel is. Dr. Fanie Steyn, voorsitter van Wagyu SA, sê ’n stelsel van volle naspeurbaarheid is een van die unieke eienskappe van die GWB-stelsel. Dit word onder meer ondersteun deur die gebruik van peutervrye elektroniese oorplaatjies (foto) wat DNS-monsters van die geregistreerde beeste bevat. Die Suid-Afrikaanse Vleisbedryfsmaatskappy (Samic) sal die stelsel monitor. “Dit beteken die GWB-program is tans die beste vleisnaspeurbaarheidstelsel in Suid-Afrika,” sê Steyn. Mnr. Graham Truscott, ’n veekundige konsultant van Australië, sê die vraag na Wagyuvleis is aan die toeneem in Amerika, Europa, die Midde-Ooste en Asië. “Suid-Afrika, met sy huidige en toekomstige stelsel van Wagyuboerdery,…

GEE onproduktiewe, marginale plase aan markgerigte kleinboere. Dít is een van die oplossings wat prof. Ben Cousins van die instituut vir armoede-, grond- en landboustudies (Plaas) vir grondhervorming voorgestel het op die landbousakekamer Agbiz se konferensie in Port Elizabeth, wat elke twee jaar aangebied word. Hy sê daar is tans sowat 250000 markgerigte kleinboere wat produkte aan die informele markte lewer vir kontant. Daar word min navorsing oor hulle gedoen en min inligting is dus beskikbaar. Daarby bestaan ’n groot en produktiewe veesektor in die kommunale gebiede. “Dit is ’n groot hulpbron wat ons nie benut nie.” Cousins stel voor dat onproduktiewe, marginale plase aan dié boere oorgedra word en dat die topboere alleen gelaat word sodat voedselproduksie in Suid-Afrika nie benadeel word nie. NÓG MODELLE NODIG Volgens Cousins sal…

Die Suid-Afrikaanse reg onderskei tussen publiekreg (strafsake) en privaatreg (siviele sake). Publiekreg gaan oor die verhouding tussen die staat en burgers wanneer die staat mense aankla en ook die bewysreg dra. Privaatreg reël die verhouding tussen die burgers (of persone), dus tussen natuurlike persone (mense) of tussen regspersone of ’n kombinasie daarvan. Hier volg voorbeelde van hoe sulke sake kan verloop. SIVIELE SAAK Jan Alleman (A) dagvaar sy buurman (B) omdat B se boom die muur van A omstoot en die buurman nie vir herstelwerk wil betaal nie. A se prokureur begin ’n siviele saak (aksieprosedure). Eerstens word ’n prokureursbrief by B afgelewer. As B nie gehoor gee nie, volg ’n dagvaarding wat deur die balju beteken word by die buurman se woning of werkplek. As die eiswaarde laag is,…

BOERE word aangeraai om hul skape dié winter teen slenkdalkoors in te ent. Navorsing wys in distrikte waar dit voorheen uitgebreek het, is die risiko vyf keer groter dat dit weer kan voorkom. Dr. George de Kock, voorsitter van Cape Wools, beveel aan dat boere die lewende Smithburn-entstof gebruik wat onlangs onder toesig van dr. Mackie Hobson by Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP) getoets en doeltreffend bevind is. Ander aanbevelings sluit in: ■ In Jacobsdal en omliggende gebiede moet alle niedragtige skape, bokke en beeste met die lewende, verswakte Smithburn-entstof ingeënt word. ■ Dragtige diere moet twee keer met die dooie OBP-entstof ingeënt word óf met die Smithburn-entstof nadat die diere gelam het. ■ Niedragtige ooie en ooilammers moet in die vroeë lente ’n Smithburn-skraaginenting (booster) kry. ■ In die res…

Kruisteling word algemeen by plaasdiere gebruik om kommersiële produksie te verbeter deur basterkrag (of heterose) te benut, sê dr. Anel Engelbrecht, wetenskaplike by die Wes-Kaapse departement van landbou. In die volstruisbedryf, waar daar ’n tekort aan gestruktureerde teling met die nodige aantekeninge is, is hierdie teeltstelsel ’n alternatief waardeur boere moontlik kommersiële opbrengs met minimale insette kan vergroot. Sy het ’n lesing oor kruisteling by volstruise aangebied op die elfde wêreldkongres vir genetika toegepas op veeproduksie. Die kongres was van 11 tot 16 Februarie in Auckland, Nieu-Seeland. In die plaaslike volstruisbedryf word grotendeels met die Suid-Afrikaanse swart volstruis geboer. Die lyn is oor die jare ontwikkel uit kruisings tussen die wilde volstruise van Suider-Afrika (ook bekend as Zimbabwiese blou volstruise) en die Noord-Afrika-subspesie, wat bekend was om die goeie gehalte…

Namate dit ál slegter met die wynbedryf begin gaan het, het die Noord-Kaapse rosyntjiebedryf stelselmatig sy spiere begin bult. Selfs vir tafeldruifboere het die rosyntjiemark ’n aantrekliker opsie as die sapmark vir hul uitskot geraak. Dié markdinamika het Orange River Cellars (ORC) nie ontglip nie. Dermate dat die onderneming se nuwe uitvoerende hoof, mnr. Charl du Plessis, meen die ORC moet hom gereed maak om in die toekoms minder wyndruiwe te verwerk, en eerder as ’n voedselorganisasie verrys. Dit was die rede vir die onlangse aankoop van die Farmers Pride-rosyntjie-aanleg op Friersdal, naby Keimoes. “Baie van ons lede het begin disinvesteer van wynverbouing suiwer weens die makro-ekonomiese toestande in die bedryf. Ons moes gaan kyk waarna hulle diversifiseer. Dit was hoofsaaklik rosyntjies en pekanneute. Die makro-omgewing vir rosyntjies het die…

Kaapse lamskerrie met droëperskes ■ 1,5 kg lamskouer, in blokkies gesny ■ 30 ml olie ■ 4 uie, in wiggies gesny ■ 15 ml matige kerriepoeier ■ 15 ml garam masala ■ 5 ml borrie ■ 10 ml sout ■ Swartpeper en bruinsuiker na smaak ■ 2 kaneelstokke ■ 2 lourierblare ■ 125 ml wit druiwe-asyn ■ 500 ml tuisgemaakte vleisaftreksel ■ 250 g droëperskes, gehalveer indien baie groot Braai die vleis in ’n groot kastrol in die olie tot bruin. Skep uit en braai die uie in dieselfde pot tot sag. Voeg die kerriepoeier, masala, borrie en sout by en braai vir 3-5 minute tot geurig. Sit die vleis terug in die pot en voeg die res van die bestanddele, behalwe die droëperskes, by. Geur na smaak met swartpeper…

God herinner ons gereeld dat elke ding sy tyd het. In Prediker 3:1-8 staan: “Elke ding het sy vaste tyd, elke ding in hierdie wêreld het sy tyd: daar is ’n tyd om gebore te word, ’n tyd om te sterwe, ’n tyd om te plant, ’n tyd om plante uit te trek, ’n tyd om ’n lewe te neem, ’n tyd om ’n lewe te red, ’n tyd om af te breek, ’n tyd om te bou, ’n tyd om te huil, ’n tyd om te lag, ’n tyd om te treur, ’n tyd om van blydskap te dans . . . ’n tyd om lief te hê, ’n tyd om te haat, ’n tyd vir oorlog, ’n tyd vir vrede.” Die verskillende seisoene praat op verskillende maniere met…

ALMAL in die landbou kan ’n rol in die bestryding van brucellose speel deur oorlog teen hierdie vernietigende siekte te verklaar. Dié siekte kan mens én dier kan aantas. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (RuVASA), skryf in sy verslag oor siektes wat in Mei deur veeartse in Suid-Afrika aangemeld is, brucellose – wat deur die bakterie Brucella abortus veroorsaak word – is in ál nege provinsies van Suid-Afrika aangemeld, veral in die sentrale streke en op die Hoëveld. Alle vroulike diere tussen vier en agt maande oud moet met ’n geregistreerde produk ingeënt word om die nasionale beeskudde te beskerm. Dit is een van vyf maniere om die siekte te bestry. Die ander stappe is om ’n kudde gereeld te laat toets, slegs beeste te…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 3,7%, of $5,43/t (R73,98/t), tot $140,31/t (R1 912/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 4,2%, of $6,17/t (R84,06/t), laer. Verwagte pryse: Julie – $140,54/t (R1 915/t), September – $143,93/t (R1 961/t), Desember – $148,58/t (R2 024/t), Maart 2019 – $152,51/t (R2 078/t). PLAASLIK: Die Safexprys van wit mielies het met 2,2%, of R45/t, tot R2 090/t teenoor die vorige week gestyg. Geel mielies het met 1,7%, of R36/t, tot R2 176/t teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is wit mielies 22,7%, of R387/t, hoër, terwyl geel mielies 18,9%, of R346/t, hoër is. Verwagte witmieliepryse: Jul. – R2 079/t, Sept. – R2 145/t, Des. – R2 220/t, Mrt. 2019 – R2 264/t. Verwagte geelmieliepryse: Jul. – R2 179/t, Sept. –…

Veeartse in hoofsaaklik kleinveegebiede wat in ramvrugbaarheid spesialiseer, beveel aan dat veeboere hul diere voor dektyd met aanvullings van multispoorelemente en vitamiene ’n hupstoot gee. Vir dr. Willie Harris van die Noord-Kaapse repro-kliniek op Upington is die stryd teen geslagsiektes ’n stryd teen die onkunde of gewaande onkunde van kleinveeboere wat hy die afgelope sewe jaar voer. Hy benadruk die belangrikheid daarvan om ramme gereeld te toets as die gulde reël vir ’n suksesvolle skaapboerdery. Volgens hom hang dit van gebied tot gebied af wanneer die ramme by die ooie gesit word, maar sy aanbeveling is dat dié aanvulling ses weke voor dektyd vir die ramme gegee word. Om die diere se vrugbaarheid aan te spoor, kan koringkiemolie teen ’n dosis van 25 ml twee keer per week voor dektyd…

BLOEMHOF / WILD / R210 000 Die Duikerbos-wildveiling op Bloemhof het ’n puik hoogste prys van R210 000 vir ’n buffelbul opgelewer. Mnr. Johan Ferreira van die Kromkuil-boerdery, Bultfontein, het die buffel op die foto aan mnr. J. Smith van Nahla Safari, Schweizer-Reneke, verkoop. Buffels het gemiddeld R74 166 behaal, blouwildebeeste gemiddeld R2 953, elande gemiddeld R17 000, gemsbokke gemiddeld R5 500, koedoes gemiddeld R7 133, swartwitpense gemiddeld R23 269 en sebras gemiddeld R4 500. Springbokke het gemiddeld R2 500 behaal, waterbokke gemiddeld R7 000 en blesbokke gemiddeld R5 500. Mnr. Deon Klopper was die afslaer en GWK het die veiling aangebied. RUSTENBURG / BONSMARA / R100 000 Mazél Bonsmara en genooide verkopers se veiling op die plaas Leeuwpoort, Rustenburg, het goeie pryse opgelewer. Die duurste bul, nr. AG11-038 (foto),…

Ek mis vir Naas Botha. Deur al die jare van Springboknederlae was hy altyd daar wanneer die eindfluitjie geblaas het. Hy was ’n gerustellende baken van voor die hand liggende wysheid. Met pêrels soos “jy kan nie ’n game sonder die bal wen nie!”, was dit net Naas wat ’n aanvaarbare perspektief kon gee in ’n rugbywêreld waar niks meer sin gemaak het nie namate die eens magtige Springbokke die een toets ná die ander verloor het. (Genadiglik, in die afwesigheid van Naas se droë, dog insiggewende insigte, het ons die reeks teen die Pommies gewen.) Dieselfde geld ekonome. Dit maak nie saak hoe sleg dit met die landbou gegaan het nie, Ernst Janovsky, oud-landbou-ekonoom by Absa, het altyd die silwer randjie gevind. En hoe langer hy gepraat het, hoe…

Dit is ’n uitgemaakte saak dat grondhervorming in Suid-Afrika ordelik en planmatig sal moet geskied om te slaag en almal te bevoordeel. Dit is beslis nie wat vanaf 1994 tot nou met die ANC-regering se grondhervormingspoging gebeur het nie. Plase is lukraak gekoop en aan begunstigdes oorhandig, en dan is gedink dit is grondhervorming. Dit was soos ’n pa wat ’n nuwe vragmotor koop en aan sy seun, wat pas skool voltooi het, gee en dink dat hy ’n vervoerkontrakteur kan word. Wie gaan die vragmotor bestuur, waar moet die seun die geld kry om brandstof in te gooi, waar is die vervoerkontrakte en wie doen die administrasie? Sonder hulp het daardie seun nie ’n kans op sukses nie. Daar is vandag verskeie dinge waaroor ons opgewonde kan raak wat…

DIE wynbedryf sit van 12 tot 14 September sy beste voetjie voor vir CapeWine, die grootste internasionale handelskou vir die Suid-Afrikaanse wynbedryf. CapeWine word elke drie jaar by die Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum gehou. Die vorige skou het 1 900 besoekers uit 58 lande gelok – sowat 27% meer as tydens die vorige skou. Vanjaar sal 352 Suid-Afrikaanse wynprodusente hul wyne vertoon. Onder die sprekers is mnre. Rick Tigner van Jackson Family Wines in Kalifornië, Amerika, Charles Back van Fairview en Raymond Ndlovu van Black Elephant Vintners. Besoek die webwerf w w w.capewine2018.com vir inligting oor die sprekers en proeë.…

SUID -AFRIK A is sy vennote in die Brics-handelsblok ver voor wat antibiotikagebruik in veebedrywe betref, sê prof. Moritz van Vuuren, emeritus-professor in virologie verbonde aan die fakulteit veeartsenykunde aan die Universiteit van Pretoria. “Ons het heelwat meer beheer, asook bewusmakingsveldtogte ten opsigte van die gebruik van antibiotika. Ek glo die gebruik van hierdie middels in Suid-Afrika het nie vermeerder nie, maar eintlik verminder,” sê hy. In teenstelling hiermee is daar feitlik geen beheer oor die gebruik van antibiotika in veebedrywe in Brasilië, Rusland, Indië en China nie. Volgens Van Vuuren is die gebruik van antibiotika vir dieregesondheid in Suid-Afrika slegs ’n derde van die totale antibiotikagebruik in die land. “Ons intensiewe produksiebedrywe, soos dié vir pluimvee en varke, tree baie tydig op wat rentmeesterskap betref. Die veeartse wat by…

Grond het ’n spesifieke aroma as gevolg van twee besondere gasse. En as jy die grond omploeg en jy ruik nie daardie reuk nie? Kyk na jou grondgesondheid. Daar is min dinge so gerusstellend soos die reuk van vars grond. Dié reuk word deur twee gasse veroorsaak: geosmin en 2-metielisoborneool. Die gasse is hoofsaaklik ’n neweproduk van twee soorte grondmikroörganismes: aktinomisiete en swamme. Hulle, en ’n magdom ander grondmikrobes, kom natuurlik in grond voor en help organiese materiaal ontbind. Die ontbindingsproses stel belangrike voedingstowwe van die organiese materiaal af vry. Navorsers het nog ’n lang pad om te stap voordat hulle dié reuke aan ’n ware meetstelsel vir grondgesondheid kan koppel, sê mnr. Ivan Dozier, bewaringskundige van die staat Illinois in Amerika. Voorlopig kan die opsporing van reuke in ’n…

Mnr. Randy Dowdy van die deelstaat Georgia in Amerika hou die wêreldrekord vir die hoogste sojaboonopbrengs teen 1 1 ,47 t/ha. In die planttyd van 2014-’15 het hy die destydse wêreldrekord vir mielieproduksie onder besproeiing met ’n opbrengs van 503 skepels per acre (sowat 31 ton per hektaar) opgestel. Dié rekord is intussen deur mnr. David Hula verbeter tot meer as 33 ton/ha. In die opbrengskompetisie van die nasionale mielieprodusentevereniging (NCGA) het Randy twee inskrywings gehad wat meer as 500 skepels per acre beloop het. Dit was in die afdeling vir mielies onder besproeiing met geenof strookbewerking. Dit was die eerste keer in die geskiedenis van die kompetisie dat ’n plaas meer as een inskrywing met ’n opbrengs van meer as 500 skepels per acre kon lewer.…

WIE WAS JOU MENTOR? My ouers, Gert en Frieda Cilliers, en swaer, Ian Macdonald. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG GEKRY HET? Wyle Kitch Christie, oud-Springbokafrigter, het gesê ’n mens moet elke dag twee kanse waag. SAL JY GRAAG EENDAG HEELTYDS WIL BOER? Beslis! Ek beskou dit soos ’n legkaart; ek bou stukkie vir stukkie daaraan. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME AS DEELTYDSE BOER? Dis moeilik om nie deurentyd naby jou diere te wees nie en ek kom dan nie dadelik agter as iets skort nie. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? My spuitdipstelsel wat my lewe drasties makliker maak, asook my sirkel-drukgang.…

Ruim 70% van Amerikaanse rosyntjieboere laat hul rosyntjies aan die wingerdstok droog word in ’n poging om minder arbeidsintensief te boer. Mnr. Henning Burger, wingerdboukundige bestuurder by Orange River Cellars (ORC) en ’n rosyntjieboer, was een van die eerste plaaslike boere wat proewe met die “dry-on-vine”-praktyk gedoen het. Hy het dit ook vir Droëvrugte Tegniese Dienste op die proef gestel, maar ongelukkig het ryp die tweede jaar se resultate gekelder. Hy glo egter dis ’n praktyk wat gaan posvat in Suid-Afrika – sodra die oplossings vir die unieke plaaslike omstandighede ontsyfer is. “Ons is nog in ’n baie vroeë stadium en ek bepleit al lank ’n meer georganiseerde navorsingspoging. Ons het nog baie vrae oor watter bo- en onderstokke en prieelstelsel die beste gaan werk. Ons moet ook nog werk…

Vir ’n egaliger en meer volhoubare kontantvloei deur die jaar hou mnr. Nico Fourie van die Herold-vallei ook 35 Bonsmarabeeste en 100 Afrino-skape aan wat hy aan die kommersiële slagmark lewer. Die skape en beeste speel ook hul rol om grondgesondheid in die wingerd te verseker en só sy koste verder te besnoei. “Wanneer die oes af is, wei die vee in die wingerd. Ons besproei ook nie en hier is geen insekdoder op die plaas nie.” Sedert Nico op die plaas gekom het, het hy nog geen bemesting toegedien nie. Aangesien die omgewing baie mistig en nat is, moet Nico wel donsskimmel en blaarsiektes bestry. “Ek spuit voorkomend met swael- en kopermiddels, maar omdat dit lank mistig kan bly, gebruik ek ook sistemiese middels, soos Folpet (Folpan 50 WP,…

STRES IN DIERE Wat veroorsaak stres by diere en wat is die invloed daarvan op diere? Mense én diere ervaar stres. Stres veroorsaak verhoogde kortisolvlakke. Kortisol word dikwels die streshormoon genoem. Dit is ’n steroïedhormoon wat in die adrenaalklier (byniere) vervaardig word. Wanneer dit vrygestel word, verhoog die hartspoed en temperatuur. Kortisol blokkeer insulien en derhalwe verhoog die bloedsuikervlakke. Die vervaardiging van glukose in die lewer verhoog ook en die verhoogde metabolisme van vet, proteïene en koolhidrate word ervaar. Die geheue word ook aangetas, want kortisol werk in die brein sodat die kort geheue stresvolle gebeurtenisse kan onthou. Stres word dikwels gesien wanneer diere hanteer en/of vervoer word. Diere is bang om vasgekeer en hanteer te word, bang vir verwaarlosing en bang vir vreemde voorwerpe en omgewings. ’n Bedreiging in…

Die Entabeniboerdery, een van Die Kooperasie (Humansdorp) se bemagtigingsprojekte, is as die beste lemoenprodusent in die Oos-Kaap aangewys vir die seisoen 2016-’17 in die ekonomiese opname deur Frudata, ’n onafhanklike konsultasiemaatskappy. Dit is die tweede agtereenvolgende jaar dat dié boerdery met die louere wegstap. “Om die eerbewys ’n tweede keer te ontvang, beteken ons as begunstigdes doen iets reg, dat ons die regte stelsels gebruik en dat ons op die regte pad is,” sê me. Crewelyn Khatoo, een van die bemagtigdes en kantoorbestuurder van die boerdery.…

Rosyntjies uit die Oranjerivierstreek is wêreldbekend. Waarom? Wanneer almal na hul asem snak as ons somertemperature by 42 °C of 43 °C trek, is dit juis goeie nuus vir rosyntjieboere, veral in Januarie en Februarie. Die rosyntjies droog dan lekker vinnig en die risikoperiode voor ’n boer sy produkte by die verpakker lewer, is kort. Met genoeg water kan ons goeie opbrengste van ons vrugbare gronde afhaal. Die humiditeit hier is ook baie laag as dit nie reën nie; as dit kort-kort reën, benadeel dit die rosyne se gehalte. Hoe het die rosyntjiebedryf die afgelope jaar gevaar? In 2016 en 2017 het ons baie reën in die oestyd gehad, wat eintlik tot misoeste met droogdruiwe gelei het. Dit het miljoene rande se skade tot gevolg gehad. Gelukkig was vanjaar ’n…

Voëlkykers spot graag dat baardaasvoëls (G ypaetus barbatus) “grimering” gebruik, want die voëls vryf graag hul koppe en nekke in rooi, ysterryke grond in die kranse om hul wit vere na helderrooi-oranje te verander. Die baardaasvoël is onmiskenbaar. Die “baard” maak verwarring met ander aasvoëlsoorte onmoontlik, maar ’n mens moet naby aan die voëls wees om die oog en baard te kan sien. Die volwasse voëls se vlerkvere en stert is donker en hul voorkant is bruin en gelerig. Jong voëls is oorwegend donker, met ’n kop wat byna heeltemal swart is. Die oog van volwasse én jong voëls is geel, met ’n rooi ring rondom. Die bene met hul dik veredos is ook tipies van die voëls. In vlug is die lang, gepunte vlerke en lang, wigvormige stert kenmerkend.…

Van links is mnr. Shawn Coetzee, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Plantverbeteringsorganisasie (SAPO), dr. Gloudi Agenbag van die Universiteit van Kaapstad en mnr. Richard Krige, ’n boer van Caledon en bestuurslid van Graan SA. Mnr. Francois Smit (links), bestuurder van die Suid-Afrikaanse garsteelinstituut (Sabbi), en me. Marizanne Horn, navorser van Sensako. Dr. Nikki Else (regs), AB InBev se navorsingsbestuurder vir Afrika, en me. Preline Swart, graanboer van Elim, knip die lint om CenGen se laboratorium se nuwe hoëspoed-genotiperingrobotstelsels te open. Prof. Johan Burger (links), hoof van die departement genetika aan die Universiteit Stellenbosch, en mnr. Flip du Plessis, ’n lewensvatbaarheidstudieskrywer van Kaapstad. Dr. Renée Prins, stigter van CenGen. Volgens haar maak ’n belegging van AB InBev dit vir CenGen moontlik om genetiese ontledings van ’n nóg hoër standaard aan die…

Die verkope van langlewemelk (UHT) het die afgelope paar jaar stewig gegroei, terwyl verkope van vars melk bly daal. Verlede jaar het UHT-verkope met 9% gegroei, het mnr. Alwyn Kraamwinkel, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro), vroeër vanjaar op die simposium van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Suiweltegnologie (SAVST) gesê. Die prys van dié melk het verlede jaar met slegs 0,7% gestyg. Die syfers is gegrond op inligting van opnames deur die maatskappy Nielsen. Luidens inligting in die Melkprodusente-organisasie (MPO) se Mei-verslag oor suiwelmarkneigings het UHT-verkope in 2012 met 7,6% gestyg, in 2013 met 8%, in 2014 met 4,1%, in 2015 met 14,4% maar in 2016 met slegs 1%. Verkope van vars melk het sedert 2012 elke jaar, afgesien van 2014, met van 1,5% tot 6% gedaal. In 2014 het…

GAUTENG CARLETONVILLE KOPJESKRAAL (517), 34 ha, aan B. Strauss, van M. en M.E. de Kooker, R1 100 000. LEEUWPAN (58), 32 ha, aan A.J.B. Gersbach, van C.J. Kinnear, R300 000. RYEDALE (75), 693 ha, aan Doornplaat-trust, van Ekenvyftrust, R5 892 902. DERDEPOORT NAPOLEON (216), 641 ha, aan A Verster Prop, van Van Aarde Familietrust, R8 000 000. NIGEL IR (194), 21 ha, aan Draaibergtrust, van J.S. Germishuys, R1 600 000. MODDERFONTEIN (410), 244 ha, aan Summit Rock Prop-trust, van D.J. en M.J. Bester, R4 400 000. PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286), 23 ha, aan Tulani-familietrust, van Juka Breeders-trust, R500 000. HONINGNESTKRANS (269), 53 ha, aan P.L. Pelser, van Raulpel Brickworks, R700 000. WOLFHUISKRAAL (45), 595 ha, aan Kowalnor-trust, van Carel Jacobus Erasmus-trust, R4 750 000. KWAZULU-NATAL BALLITO FROSTERLEY (17239), 148 ha, aan…

Daar is groot belangstelling in Droughtmaster-beeste in Suider-Afrika en bykans 7 000 diere is reeds geregistreer. Mnr. Jacque Els, bestuurder van die Namibiese Stoettelersvereniging, wat die registrasie, prestasie en evaluasie van die Droughtmaster-ras vir Namibië, Suid-Afrika en Botswana hanteer, sê sommige telers het kuddes in meer as een land. Registrasie het in 2015 begin en was teen verlede November volledig. Daar is tans 43 aktiewe Droughtmaster-telers in die drie lande – 34 wat slegs in Suid-Afrika boer, vyf slegs in Namibië en twee slegs in Botswana, terwyl een teler in Suid-Afrika én Namibië boer en een in Suid-Afrika én Botswana kuddes het. Hulle besit saam 6 837 diere waarvan ongeveer die helfte reeds op F4/SP-vlak is. Indien alles volgens plan verloop, behoort die Droughtmasters vanjaar deel van die vleisbeesgenomikaprojek te…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com BOEREDAE 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur die Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 14 JULIE: Piketberg se landbouveterane-ploegdag. Aangebied deur die Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub. Piketberg. Jaco Taljaard, sel 082 573 5335 25-26 JULIE: MPO Noord-inligtingsdae: Kalfgrootmaak en kuddebestuur- en gesondheid. Wolvenfontein, Lichtenburg. Benita, sel 073 116 8544. 27 JULIE: Mango-dag, aangebied deur die Suid-Afrikaanse Mangokwekersvereniging . Fairview Hotel, Tzaneen. Christa de la Port, tel. 015 307 3677, 015 306 6240. 15 AUGUSTUS: Armoedsvlakteboeredag vir vleisbeesboere, LNR-bultoetssentrum, Vryburg. Melville Ferreira, sel 084 506 0068; e-pos: Ferreiram@arc.agric.za 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaatse SAVM-klub bied…