Indholdsfortegnelse for 24-Aug-18 i Landbouweekblad

GRONDONTEIENING sonder vergoeding is ’n oortreding van internasionale regsbeginsels en kan Suid-Afrika baie meer kos as die markwaarde van die onteiende beleggings, sê mnr. Peter Leon, medevoorsitter van die Afrika-groep by die regsfirma Herbert Smith Freehills. Hy sê in beginsel het ’n soewereine staat die absolute reg om onteiening as ’n manier te gebruik om geregtigheid en gelykheid te bevorder. Maar al is daar wêreldwyd geen konsensus oor wat toereikende vergoeding moet wees nie, is daar geen twyfel nie dat die internasionale gemenereg ’n stokkie voor onteiening sonder vergoeding steek. Boonop is daar bilaterale beleggingsooreenkomste met talle ander state. Ingevolge daardie ooreenkomste het burgers van daardie lande die reg tot “onmiddellike en voldoende” vergoeding vir onteiening, asook om internasionale regshulp van Suid-Afrika te verhaal. Teen 2012 was 22 van die…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Dís hoekom varsproduktemarkte steeds ’n plek het ■ Meesters van genetiese vooruitgang ■ Klein verstellings vir groter vrugtewins ■ Klein genetikalaboratorium maak sy merk ■ Wa pomp voerkorrels moeiteloos in bakke SPESIAAL ■ Suiwel, 20 ton-klub GESIN ■ Wat eet ons vanaand? KLEINVEE Danksy die breeds moontlike genetiese seleksiebasis en deur die gaping tussen wetenskap en die oog te vernou, herskryf die Burgersdorpse Marxe — Frans en nou ook sy seun Andries — al jare lank die geskiedenisboeke. Hul ram SD5-15 is vroeër vanjaar vir ’n wêreldrekordprys van R335 000 verkoop.…

MNR. HENDRIK AURET is ’n derdegeslagboer van Kamieskroon wat vandeesweek se Boereplan gemaak het — ’n badkamerskaal wat in ’n veeskaal omskep is en wat hy sommer onder die blad veld toe dra. Lees die artikel op bl. 54. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Sandra, is al 16 jaar getroud. Sy verdien ’n medalje om met my uit te hou! WAAR HET JY GESTUDEER? Ek is as werktuigkundige opgelei en het ’n goeie salaris as versekeringsassessor in Kimberley opgeoffer om te kom boer. Ek boer nou kommersieel met Dorperskape en plant hawer en korog vir weiding. As werktuigkundige herstel ek ook voertuie WAT IS JOU STOKPERDJIE? Ek lees graag enigiets oor landbousake en hou van die veld se stilte tussen die diere. Ek is prakties en…

In die artikel “Taai Malutiherders” (LBW, 10 Augustus 2018, bl. 38) is verkeerdelik berig dat Maluti-honde gebruik word om renosterstropery te bekamp. Mnr. Matthew Berry lei in werklikheid Belgiese Herdershonde op om renosters te beskerm. In die artikel “Snypunttegnologie ingespan vir veiligheid in Schweizer-Reneke” (LBW, 20 Julie 2018, bl. 54) is verkeerdelik genoem dat hommeltuie wat minder as 7 kg weeg, nie aan wetgewing rakende die Burgerlugvaartowerheid onderwerp hoef te word nie. Die wetgewing hieroor het egter verander. Die straf vir die onwettige gebruik van hommeltuie is R50 000 per voorval of tien jaar gevangenisstraf. Landbouweekblad publiseer binnekort ’n artikel oor die korrekte gebruik, die wetgewing oor en die klassifikasie van hommeltuigtoerusting. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum…

DIE advieskomitee van die JSE het ná ’n werksessie met Graan SA en ander belanghebbendes gesê dat geen liggingsdifferensiaal vir sojabone ingestel sal word nie. Die sessie het verlede week plaasgevind nadat belanghebbendes die komitee versoek het om ’n liggingsdifferensiaal vir sojabone in te stel. Hoofbestuurslede, personeel en lede van Graan SA het aan die sessie deelgeneem. Op Graan SA se kongres in Maart is besluit dat die organisasie en sy lede nie ’n liggingsdifferensiaal vir sojabone steun nie. In die sessie het die instelling van ’n liggingsdifferensiaal vir sojabone min steun ontvang. Gevolglik is aanbeveel dat die JSE nie ’n differensiaal instel nie. “Graan SA het verduidelik dat daar baie leemtes en vrae bestaan oor die huidige gebiedsdifferensiaalstelsel en dat dit ’n wesenlike impak op die hele waardeketting het…

DIE ANC het na die georganiseerde landbou uitgereik om grondhervorming en die heersende kwessies in die landboubedryf te bespreek. Mnr. Dan Kriek, voorsitter van Agri SA, het op die kongres van Vrystaat Landbou (VL) in Bloemfontein bekend gemaak dat me. Jesse Duarte, die ANC se adjunk-sekretaris-generaal, die organisasie na ’n beraad van ’n breë groep belanghebbendes genooi het. ’n Opvolggesprek met die ANC se top-ses leiers word ook beoog. Kriek sê grondwetlike sekerheid is al wat nodig is vir die landbou, wat met sy bydrae tot die waardekettingbedrywe meer as 10% van Suid-Afrika se bruto binnelandse produk oplewer. “Die land kan homself nie uit die moeilikheid onteien nie,” sê Kriek, wat sy kommer oor die heersende “ongesonde en irrasionele” onsekerheid oor die kwessie van grondonteiening sonder vergoeding uitgespreek het. Hy…

VOORUITSIGTE vir die plaaslike veselmark lyk uiters belowend, met wol- en bokhaarveilings vir die nuwe bemarkingsjaar wat binnekort sal begin. Mnr. Isak Staats, hoofbestuurder van wol en bokhaar by BKB, verwag dat die veilings in Port Elizabeth dieselfde hoë prysvlakke sal handhaaf as die hoogtepunt van die sluitingsveiling van die vorige seisoen. Dit sal na verwagting ooreenstem met die openingsprysvlakke van die Australiese wolmark die vorige week. “Die Suid-Afrikaanse wolmark het die vorige seisoen afgesluit teen die rekordhoogtepunt van R230/kg en sal na verwagting die nuwe seisoen op dieselfde hoë prysvlakke begin,” sê hy. Bydraende redes vir dié verwagting is ’n afname van sowat 8% in die Australiese wolproduksie wat deur ’n heersende droogte vererger word. “Die plaaslike wolproduksie het die afgelope tyd toegeneem en wol is wêreldwyd in aanvraag,”…

DIE voorstel dat restitusie-eise heropen word, is in die Parlement bespreek toe belanghebbendes bydraes oor dié kwessie voorgelê het. Dit volg nadat die Grondwethof die Parlement gelas het om teen Julie vanjaar ’n gewysigde wetsontwerp op die herstel van grondregte te verorden. Ondanks die onafhanklike hoëvlakpaneel, onder leiding van oudpres. Kgalema Motlanthe, se aanbeveling dat ’n alternatief so spoedig moontlik vir die ingediende private ledevoorstel van mnr. Justice Mnguni, ANC-LP, rakende die wysigingswetsontwerp op die herstel van grondregte geformuleer word, stoom die portefeuljekomitee vir landelike ontwikkeling en grondhervorming voort om aan die ledevoorstel te werk. Die paneel het bevind dat die ingediende wetsontwerp nie kwessies ten opsigte van begroting en die vermoë om restitusie te laat geskied, takel nie. Die paneel het gewaarsku dit versterk eerder die gevare waaroor die…

SUID -AFRIK A se grootste probleem is onvoldoende ekonomiese groei en kwynende mededingendheid. As dit nie reggeruk word nie, kan niks gedoen word aan die aspirasies van miljoene arm mense in die land nie, sê dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz. Purchase het in Centurion deelgeneem aan ’n gespreksessie by AgriHelp, ’n hulporganisasie vir ontwikkelende boere, oor die posisie waarin Suid-Afrika se landbou hom bevind. Hy het gesê Suid-Afrika het ’n reuse-werkloosheidsyfer van meer as 27% (onder jeugdiges is dit meer as 50%). “As daar nie vir dié mense ’n toekoms gebied word nie, sal hulle hul al hoe meer tot misdaad wend.” Hy het verwys na Suid-Afrika se bruto binnelandsae produk (BBP) wat van $416,9 miljard in 2011 in reële terme afgeneem het tot $294,8 miljard…

As iemand weens ’n oortreding aangekla, aangehou of in hegtenis geneem word, moet dit vir ’n geldige misdryf wees. Vir strafsake word ’n mens amptelik by ’n polisiekantoor aangekla. Die ondersoekbeampte (speurder) ondersoek die klagte en die aangeklaagde word soms gearresteer nadat die staatsaanklaer ’n lasbrief vir inhegtenisname uitgereik het. Waar ’n persoon op heterdaad betrap is, kan die misdadiger op die plek, sonder ’n lasbrief, gearresteer en later formeel aangekla word. Die misdryf moet gedefinieer wees en in die wetboeke verskyn. Die aangekeerde moet binne 48 uur formeel aangekla word, anders word hy/sy vrygelaat. Hier volg ’n paar misdade en hul definisies: ■ Moord. Die staat moet bo redelike twyfel bewys ’n mens is doodgemaak en dat dit wederregtelik en opsetlik (nie nalatig nie) was en dat die beweerde…

Nadat ekonomiese regstellings in die wildbedryf toppryse met tot 80% versnipper het, word geen rekordpryse op groot wildveilings of selfs private transaksies in die vooruitsig gestel nie. Nietemin het gevestigde wildtelers nie in sak en as gaan sit nie. Mnr. Julian Theron, vooraanstaande teler van springbokke van Jules of the Karoo tussen Richmond en De Aar, sê die regstelling in wildpryse wat verlede jaar begin het, duur onverbiddelik voort. “ ’n Regstelling was onafwendbaar. Prysstrukture is in ’n oorverhitte wildmark uit verband geruk. “Vanjaar is ’n tydperk van regstelling vir die wildbedryf en dit strook met die neiging in ander ekonomiese bedrywe. Landwyd beleef bedrywe en kommoditeite ’n taai jaar en almal ervaar die knyp in die ekonomie.” Hy is egter tevrede dat die vraag na trofeebokke nog goed is,…

Pak kruisteling reg aan – dit oorkom nie net die gevolge van aardverhitting nie, maar bied ook ’n oplossing vir boere wat onder toenemende druk is om meer met minder te produseer. Só sê me. Anette Theunissen, ’n veekundige en een van die dryfvere vir omvattende kruisteeltnavorsing in die Noord-Kaap. Sy het op die jaarlikse boeredag van die Winton-boerevereniging op Kathu gepraat oor die rol wat basterkrag speel ten opsigte van ’n kleiner koolstofspoor en groter produktiwiteit. By ’n gebrek aan termiese gemak soek diere na maniere om van hitte ontslae te raak. Dit behels ’n reeks aanpassings in hul respiratoriese, sirkulatoriese, ekskretoriese, endokriene en senustelsels. Die gemiddelde temperatuur in die Noord-Kaap kan in die nabye toekoms met 2,3 °C tot 4 °C opskiet van die huidige gemiddelde, wat 29,6…

WAT IS DIE SLIMSTE DING WAT JY IN DIE BOERDERY GEDOEN HET? Om ál meer na presisieboerdery om te skakel. Op so ’n klein plasie is dit ’n moet. Ek weeg alle skape voor hulle van die plaas af weggeneem word, ek weeg die wolbale voor ek hulle op die bakkie laai. Ek gaan eers die hele plaas met medics vestig en sal seker later kanola ook plant. By die beeste is dit maklik om elke koei elke jaar te laat kalf, en ons het ook al twee jaar na mekaar tweelinge gekry. Die skape is moeiliker. Gelukkig is ek lief vir skape en ek doen dus ekstra moeite met hulle. VAN WIE EN WAAR HET JY DIE MEESTE GELEER? My pa het my boerderywortels gevestig en my baie geleer.…

WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG GEKRY HET? Buurman Bertie van Zyl van die plaas Narries het die gesegde: “Die Here het jou twee ore gegee. Luister na wat die mense vir jou sê, behou die goeie en laat die kaf by die ander een uitgaan.” Ek pas dit toe. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY AL BEGAAN HET? Ek het as amateurboer begin en is nogal spyt dat ek nie van jongs af genoeg in die boerdery belang gestel het nie. Ek leer nou met stampe en stote. Ons het wél waardevolle lesse uit die afgelope droogte geleer. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME IN DIE BOERDERY? Ons is uitgelewer aan die natuurelemente met ’n behoefte aan reën. Ons het wel weiding, maar nie genoeg nie. Ons…

Die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerieassosiasie (Salma) se verkoopsyfers van trekkers en stropers vir Junie vanjaar dui daarop dat landboumaatskappye flink sake doen. Vir landbouskoue, soos die nuwe Kaapse Nampo op Bredasdorp (12-14 September), is dit goeie nuus. Winterreën het reeds wydverspreide verligting gebring vir droogtegeteisterde boere in die Wes- en Suid-Kaap en koring-, gars en kanolalande lyk of dit ’n goeie oes sal oplewer. “Skuld is egter ’n bekommernis vir talle boere,” het mnr. Wessel Lemmer, senior landbouekonoom van Absa-Agribesigheid, by dié bank se landbouvooruitskouing op 1 Augustus gesê. Hy maan dat boere die aankoop van nuwe trekkers en stropers met die nodige versigtigheid moet benader. HOOP EN REËN Die kleinhandelverkope van landboumasjinerie dui wel op optimisme in reaksie op beter opbrengste en die hoop wat reën bring. Salma se verslag dui…

BASF Suid-Afrika was nog altyd toegewy aan boerdery. Dit blyk uit die bekendstelling van nuwe produkte, soos Eragon® , maar ook deur inisiatiewe, soos die volledige transformasie van sy logistieke model en belegging in nuwe tegnologie. Dié chemiese reus het sy verspreidingsmodel in Suid-Afrika verander en sy pakhuis in Gauteng van Midrand na City Deep verskuif. Die nuwe pakhuis is meer sentraal geleë, en bied groter gerief en beter toegang. BASF Suid-Afrika se nuwe digitale inisiatiewe sluit in die ontwikkeling van ’n opwindende nuwe toepassing vir gewasbeskerming en ’n belegging in nuwe satellietbeeldsagteware. “Ons is trots daarop dat ons na die bedryf luister. In onlangse gesprekke met ons klante het ons ’n paar behoeftes en tekortkominge geïdentifiseer. Ons glo dié nuwe inisiatiewe sal waarde by ons totale diensleweringspakket voeg,” sê…

Waaruit bestaan die Kedoefie-reeks? Ek maak sagte babaskoentjies van egte leer. Dis baie gemaklik en gesond vir die ontwikkeling van klein voetjies. Ek maak ook, op aanvraag, kamaste, dasse en fopspeenknippies uit leer. Hoe het die onderneming ontstaan? Kedoefies het in 2013 ontstaan toe ons my oudste seuntjie, JG (nou 5), wou doop. Ek het vreeslik gesukkel om mooi, eenvoudige skoentjies in die hande te kry wat by sy uitrusting sou pas. My man, Johannes (Jakkals), het destyds by die sakeonderneming KLK Landbou op Postmasburg gewerk en sy sekretaresse, tannie Elma de Waal, het vir hom ’n skoenpatroon gegee, waarmee ons Boeta se eerste skoentjies gemaak het vir die spesiale geleentheid. My liefde vir dié skoene het gegroei en ek het met verskillende kleure en patrone begin speel. Ná elke…

400 000 ton Die wêreld se jaarlikse makadamiaproduksie gaan na verwagting in die volgende vier jaar verdubbel van 211 000 ton neute in die dop vanjaar tot 400 000 ton in 2022. Suid-Afrika is die grootste produsent met 54 000 ton vanjaar, gevolg deur Australië (44 500 ton) en Kenia (32 500 ton). Makadamias, oorspronklik uit Noordoos-Australië, verteenwoordig 1% van die wêreld se neutverbruik. —Bizcommunity $289 miljoen ’n Hof in Kalifornië het bevind Monsanto, vervaardiger van die onkruiddoder Roundup, moet $289 miljoen opdok omdat die onkruiddoder kanker by mnr. Dewayne Johnson, terreinopsigter by ’n skool, veroorsaak het. Die jurie het bevind hy was nie ingelig oor die kankerrisiko wat glifosaat, die aktiewe bestanddeel in Roundup, inhou nie. Meer as 800 wetenskaplike studies toon dit veroorsaak nie kanker nie en Monsanto…

‘Aangesien hulle my plaas se naam reg gespel het, glo ek die lys bestaan.’ ’n OOS-KAAPSE BOER wie se plaasnaam op die lys van 195 plase is wat AfriForum bekend gemaak het. Bl. 15 ‘Die land kan homself nie uit die moeilikheid onteien nie.’ MNR. DAN KRIEK, voorsitter van Agri SA, op Vrystaat Landbou se kongres. Bl. 17 ‘Moenie wanhopig raak oor die grondkwessie nie,’ is die spesiale boodskap wat hoofregter MOGOENG MOGOENG aan boere wil oordra. Bl. 24 ‘Jy kan met baie dinge rondspeel, maar moenie speel met die kos op mense se tafels nie.’ MNR. FRANCOIS WILKEN, voorsitter van Vrystaat Landbou. Bl. 17 ‘Die werklike vlak van mededingendheid en volhoubaarheid van die Suid-Afrikaanse landbou gaan in die komende jare deeglik getoets word.’ Die BFAP-vooruitskouing vir die volgende tien…

ANC SE TOWEROPLOSSING: WYSIG ARTIKEL 25 “Artikel 25 van die Grondwet moet gewysig word om die onteiening van grond sonder vergoeding moontlik te maak. Dit sal Suid-Afrika se probleme van armoede, werkloosheid en swak ekonomiese groei oplos.” Dít was min of meer die trant van die meeste argumente op die openbare sittings oor grondonteiening. In baie toesprake was daar haat en wraak teen wit mense. Dit is die gevolg van regeringsleiers, veral in die Zuma-tydperk, wat hul kiesers op ’n haat-dieet teen wit mense gevoer het as ’n manier om hul mislukkings weg te steek. As jy fyner geluister het, sou jy egter gehoor het die meeste van die sprekers soek net ’n kortpad uit armoede uit. Dit was desperate hulpkrete aan die Regering om hul armoede te verlig. Dit…

Onteiening sonder vergoeding kan nie oornag en sonder ’n rede gebeur nie, sê Agri SA. Die organisasie het ’n nuuskonferensie gehou met die doel om Suid-Afrikaners daaraan te herinner dat die Grondwet nie verander is nie en dat wetgewing bestaan ingevolge waarvan enige onteiening volgens ’n lang lys prosedures moet plaasvind. Die konferensie volg nadat AfriForum ’n lys plase bekend gemaak het wat glo in die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming rondgestuur word. Dit is glo plase wat geoormerk is om sonder vergoeding onteien te word. Mnr. Dan Kriek, voorsitter van Agri SA, het op die konferensie gesê die bekendmaking van die lys sonder dat die geldigheid daarvan nagegaan is, is onverantwoordelik. PH KRYNOUW skryf: Agri SA verteenwoordig my nie. Hoekom sal ek luister as hy praat? FW de…

MOOI VOORKOMS VIR DIE JONG MEISIE Tussen 15 en 20 is die welaangename tyd vir die jong meisie om te begin met die kweek van goeie gewoontes wat dwarsdeur die leeftyd goeie vrugte sal afwerp. Nou is dit die tyd dat die fondament gelê word vir die ryke opbloei van skoonheid en grasie. Gedurende dié tyd moet laat ure, opgewondenheid, te veel drank of ooreet alles vermy word, want hulle is nadelig vir die gesondheid sowel as vir die skoonheid. Slaap soveel uur as moontlik, op ’n plat kussing en met ’n wyd oop venster. Vermy uitspattige haarstyle. Die page-boy of curly-bob is meer smaakvol. Borsel en kam hare na alle kante toe uit, en gebruik ’n sysakdoek om die hare te vryf tot daar ’n blink glans kom. Goeie…

1 KENIA | Vestig voerkrale vir uitvoer Kenia se regering wil 50 voerkrale vestig vir vleisproduksie met die oog op die uitvoermark. Pres. Uhuru Kenyatta het bekend gemaak dit sal met die samewerking van strategiese vennote en private beleggers gedoen word om boere te beskerm teen verliese tydens droogtes weens klimaatsverandering. Hy het op die opening van ’n skou vir lewende hawe in Nairobi gesê die veekrale sal in verskillende dele van die land gevestig word om gebiede te dek waar die meeste lewende hawe voorkom. Die voerkraalprojek is deel van ’n groter projek om die hele waardeketting vir lewende hawe te verbeter. Ander sleutelaspekte van die program is omvattende versekering vir vee en die voorsiening van voldoende semen vir teling. Daar word ook gewerk aan verbeterde marktoegang en teelmateriaal.…

Ondernemers in enige bedryf, ook die landbou, moet in tye van merkbare onsekerheid op hul kernbesigheid toegespits bly om hul onderneming se praktyke teen die beste ter wêreld te meet. Dit is deesdae nie meer goed genoeg om gemiddeld te wees nie. Verandering is vir die meeste bedrywe die norm. Die vermoë om verandering te kan bestuur en daarby aan te pas, is vir enige organisasie noodsaaklik. As jy jou boerdery só kan bestuur dat jy vinniger en beter by nuwe omstandighede kan aanpas as jou mededingers, hou jy die sleutel in om jou boerdery se mededingende voordeel te ontsluit. Suid-Afrika kan homself nie van die wêreldwye kommersiële gemeenskap isoleer nie. Inteendeel, die land moet homself daadwerklik posisioneer om in die vraag na en aanbod van goedere en dienste vir…

Die soektog na alternatiewe proteïenbronne vir dierevoer en voedsel vir mense is ’n noodsaaklike stap in volhoubare kosproduksie. ’n Nuwe produk én ’n nuutjie in die wêreld is Gourmet Grubb se EntoMilk-roomys wat in Kaapstad vervaardig word. Roomys is dalk nie ’n oplossing vir hongersnood nie, maar die proses om proteïene wat van vlieglarwes afkomstig is, as bestanddeel in kos te gebruik, is ’n groot stap vorentoe. EntoMilk word uit die venstervlieg (Hermetia illucens) se larwe vervaardig. Dit dien as alternatief vir melk, maar is laktosevry. Dit bevat nie gluten of koolhidrate nie. Volgens die vervaardigers, Gourmet Grubb, is dié vlieglarwemelk glo supergesond en propvol proteïene en minerale, soos sink, yster en kalsium. Die blote gedagte aan waar dié insekmelk vandaan kom, is egter genoeg om baie verbruikers onmiddellik te…

Bykans 40 ton sagtesitrus vir die plaaslike en oorsese markte word uurliks tydens die spitsseisoen by die tegnologies gevorderde Naranja Packers naby Burgersfort verpak. Dis meer as 300 000 Nadorcotts wat elke uur in een van meer as 20 produklyne se boksie eindig. “Tans verpak ons sowat 70 tot 80 vrugtekratte per uur in die pakskuur, maar ons kan tot 100 kratte in ’n uur pak as alles outomaties verloop. Ons het die potensiaal om 64 000 ton vrugte in ’n seisoen te hanteer,” vertel me. Lucille Strecker, bestuurder van stelsels en inligting by die pakhuis, oor hul verbysterende vermoëns. Naranja Packers, wat aan Indigo Fruit Farming behoort, is in 2014 teen R140 miljoen met Spaanse en Franse toerusting opgegradeer. Dit is sedertdien die modernste (en grootste) sagtesitruspakskuur in Suid-Afrika…

Net 20 minute sonder krag kan die Hanfra-boerdery in die warm Waterberggebied van Limpopo ’n hele oes kos. Mnr. Francois Fouché en sy pa, Hennie, verbou hier soetrissies, tamaties en ander groente in sewe kweekhuise wat saam 3,5 ha beslaan. In die somer word die temperatuur in die kweekhuise beheer met elektriese waaiers wat vogtige lug deur die huise trek. Die boerdery is dus regdeur die jaar van betroubare kraglewering afhanklik. Toe beurtkrag die eerste keer in 2008 ingestel is, het Hennie ’n 150 kVA-kragopwekker geïnstalleer om sy boerdery teen onbetroubare kraglewering te beskerm. Daar was toe net vier kweekhuise en die kragonderbrekings was geskeduleer. Die boerdery kon dus daarvoor begroot en die koste bestuur. Twee belangrike veranderings het egter in die afgelope tien jaar plaasgevind. Die boerdery het in…

Mnr. Andries van der Poll soek nie raad op een plek nie: Sy “mentors” is die landbouvoorligter op Moorreesburg, sy buurmanne en oom Alwyn Dippenaar wat hom geleer het om van 1 Mei af nie meer op te kyk vir reën nie, maar grond toe om te plant. “Almal hier rond is redelik hulpvaardig, en raad is volop beskikbaar. Dan is ek ook baie lief om te Google en die inligting by ’n plaaslike kundige te bevestig, soos by die veeartse van die Bergsig-dierekliniek op Malmesbury.” Hy kry ook baie raad oor plaagbestrydingsmiddels van mnre. Piet Smit van Nexus en Thys Coetzee, en Attie Haasbroek van Omnia help met bemesting. “Dis lekker om verhoudings met die mense op te bou. Die kundigheid is daar. Dis nie nodig dat ons moet…

REGSAKE BUTCH VAN BLERK HOE VERKLAAR ’N MENS ’N OPENBARE PAD TOT PRIVAAT? Ons het ’n ondergeskikte pad wat deur ons plaas loop tot by die buurplaas agter ons. Hierdie pad word al langer as 30 jaar deur geen distriksmunisipaliteit onderhou nie. Slegs die buurman het soms die pad gebruik. Niemand woon op sy plaas nie en hy het selde die pad gebruik. Die pad is deur die jare deels só erg verspoel dat slegs hoë 4x4-voertuie dit kan gebruik. Verjaar ’n ondergeskikte pad ook sodat ons en die buurman hierdie pad kan aanvaar as ’n private pad, of moet ons dit laat hersoneer tot ’n private pad sodat ons dit kan sluit? Ons probeer ’n plan beraam om die pad te sluit sodat niemand wettig toegang daartoe het nie…

Mieliestronkboorder, Busseola fusca, word sedert die vroeë 1920’s deur die hele Afrika suid van die Sahara as ’n ekonomies belangrike plaag erken. Dit lei tot groot oesverliese by mielies. ’n Belangrike oplossing was die ontwikkeling van gene-ties gemodifiseerde mielies met die Bt-geen wat stronkboorders doodmaak. Ongelukkig kan insekte weerstand teen Bt-mielies ontwikkel. Weerstand is “’n genetiese afname in vatbaarheid van ’n veldbevolking teenoor ’n gifstof terwyl dit daaraan blootgestel word” (Tabashnik, 1994). BT-MODIFIKASIE Weerstandbiedende plantbevolkings kom reg oor Suid-Afrika se mielieproduksiegebiede voor, maar veral in besproeiingsgebiede en die koel Oos-Vrystaat. In 2011 is ’n nuwe Bt-modifikasie in Suid-Afrika bekend gestel om larwes te bestry wat weerstand teen MON810 bied. Die nuwe modifikasie, MON89034, gee uitdrukking aan twee Cry-proteïne: Cry1A.105 en Cry2Ab. MON89034 B. fusca gee doeltreffende bestryding, maar ons moet…

Danksy vernuwende oplossings, soos die gebruik van silosakke, kan BKB Graanberging, BKB se graanopbergingsafdeling, maklik sy opbergingskapasiteit vergroot. Jare lange ondervinding in graanopberging en ’n reikwydte oor sowel die somersaaigebied as die winterreënstreek, gee aan boere die gemoedsrus dat die graan wat hulle lewer, veilig bewaar word totdat dit verkoop word. BKB se opbergingsgeriewe hanteer en bestuur meer as 500 000 ton graan en lusern per jaar. Mnr. Casper Schmidt, hoofbestuurder van BKB Graanberging, is opgewonde oor die opsies wat hulle aan boere bied, of hulle nou mielies en koring of sojabone en lusern wil opberg. “BKB Graanberging is kollaterale bestuurders en lê klem op die opberging en hantering van graan en produkte. Ons het ’n nasionale teenwoordigheid en is die toonaangewende markkrag in onkonvensionle graanopberging, waaronder silosakke wat sowat…

Danksy ’n hernieude klem op goeie vennootskappe met die produsent het die landboumaatskappy NWK nuwe stukrag gekry. NWK se kernbesigheid sluit in die deurlopende verbetering van klantediens en om altyd in gesonde vennootskappe met produsente, verskaffers en aandeelhouers te staan. NWK se handelbesigheid, sy graan- en finansieringsdienste is voortdurend besig met vernuwende oplossings om waarde toe te voeg tot die klant se besigheid. NWK se bedieningsgebied in veral Noordwes het die afgelope paar jaar baie probleme getrotseer. Droogtes, swak dienslewering deur munisipaliteite en openbare betogings in plattelandse gemeenskappe het die provinsie se ekonomiese bestendigheid ’n knou toegedien. “Dit is lekker om te sien hoe produsente ’n beter seisoen agter die rug het as twee jaar gelede toe die droogte nog so fel was. Graanverbouing het goed verloop en die sonneblomopbrengste…

Idwala, wat al sedert die 1940’s bestaan, ontgin kalsiumkarbonaat by Port Shepstone in KwaZulu-Natal en kalksteen by Daniëlskuil in die Noord-Kaap. Die myne is gevestig op van die rykste kalsiumbronne in Suid-Afrika en dit dra by tot die hoë gehalte van die produkte. Die verwerkingsaanlegte is in Vereeniging en Benoni in Gauteng. Hoewel die landbouafdeling in Johannesburg gesetel is, is Idwala se landboukundiges landwyd versprei. Die maatskappy is deel van die Synchem-groep, wat uit verskeie vooraanstaande chemiese maatskappye bestaan. OMYA, ’n maatskappy wat in Switserland gesetel en ’n wêreldleier op die gebied van kalsiumprodukte is, bied ook ondersteuning aan Idwala.…

Toyota SA en Agri SA se Jongboer van die Jaar vir 2017, mnr. Jaco Strauss, boer met verskeie graangewasse, soos koring, mielies en hawer, grondbone en sojabone, lusern, katoen en ook pekanneute onder die vaandel van McStrauss-boerdery. Strauss doen ’n lang lys van dinge reg op sy plaas Lekkerkry. Hy glo aan deurlopende verbetering en daarom is Lindsay Africa se Zimmatic-spilpunte vir hom die ideale besproeiingsoplossing. “Dit is aan die voorpunt van tegnologie en ek kan die besproeiing op my plaas van enige plek ter wêreld af monitor,” sê hy. Strauss is besig met ’n eksperiment waarin hy die besproeiing van ’n land wat 40 km ver weg is, alleen bestuur. “Dit is ’n gidsprojek om te sien hoe min hande nodig is om besproeiing doeltreffend te bestuur sonder om…

BASF bied ’n volledige onkruiddoderportefeulje vir gewasbeskerming by mielies en sojabone. Boere kan die voorbereiding van hul mielie- of sojaboonlande begin met die hoogs doeltreffende kontak- en sistemiese werking van Eragon® om te verseker dat hardnekkige onkruide vinnig en doeltreffend bekamp word. By mielies kan dit opgevolg word met Intelex® vir uitstekende residuele vooropkomsbestryding en word in die na-opkomsfase met Stellar® Star of Campus® voltooi. ■ Intelex® : Voor-opkomsonkruiddoder (grasse en breëblaaronkruide) by konvensionele en GM mielies is ’n Kixor® -oplossing. ■ Stellar® Star: Breëspektrum- ná-opkoms-onkruiddoder by mielies wat geregistreer is om 17 eenjarige grasse en 31 breëblaaronkruide te bekamp. ■ Campus® : ’n Hoogs selektiewe breëspektrum- mielieonkruiddoder ná opkoms vir die bestryding van 16 grasse en 27 breëblaaronkruide.…

In die somermaande lyk dit in die Belmontvallei buite Grahamstad asof boere klein kersboompies met versierings en al kweek. Dis egter pikantrissieplantjies – donkergroen met helderrooi vruggies – wat so welig groei. Pikantrissies (cherry peppers in Engels) is ook bekend as Peppadews, ’n geregistreerde handelsnaam vir dieselfde plant. Mnr. Dave Duncan, groenteboer van die plaas Varnam, het by die bedryf betrokke geraak toe hy vier Zimbabwiërs, mnre. Shane Moran, Mike Einhorn, Mike Duxbury en Gary Booth, ontmoet het. Hulle het 14 jaar gelede na Suid-Afrika gekom met die oogmerk om pikantrissies hier te verbou. Hulle het saad saamgebring en boere gesoek wat dit vir hulle sou plant. Die volgende stap was om die maatskappy Carara te stig, wat die vruggies verwerk en verpak. WERKSKEPPERS Hoewel seisoenaal, is Carara deesdae een…

Me. Mariska Jaars (25), ’n werker van LHBboerdery naby Worcester, het die gesogte Agri’s Got Talent-titel verower. Jaars (op die foto) het op die gala-aand by Allée Bleue, Simondium, met haar weergawe van Mariah Carey se treffer “Hero” die trofee verower. Dit was die vyfde jaar dat die sangkompetisie gehou is en die eerste keer dat ’n vroulike deelnemer wen. Mee. Chantel Hess van Boomerang Farm, Grabouw, en Tersia Rhodes van Diemersfontein, Wellington, was onderskeidelik tweede en derde. Agri’s Got Talent word gesamentlik geborg deur Hortgro, die VinProstigting en die Wes-Kaapse departement van landbou. Die Suid-Afrikaanse Tafeldruifbedryf borg die nasorgprojek.…

Hoewel tafeldruifwingerde steeds in winterrus is, kan tans na ’n redelik goeie oes uitgesien word deur bloot na die damvlakke te kyk. Die damvlakke lyk in die algemeen heelwat beter as ’n jaar gelede. Dit is egter nog te vroeg om oesskattings te doen, “maar dit dui minstens op ’n beter begin”, sê mnr. Clayton Swart, kommunikasiebestuurder van die SA Tafeldruifbedryf (Sati). Die totale tafeldruifoes vir 2017 was 67 575 159 kartonhouers van 4,5 kg. Die Hexriviervallei lewer steeds die meeste tafeldruiwe (33%) in die land, met die Benede-Oranjerivier kort op sy hakke met sowat 30%. Die Bergrivierstreek produseer 23%, die noordelike provinsies 8% en die Olifantsrivierstreek 6%. Die gewildste kultivars is rooi pit-lose druiwe op sowat 41%, met wit pitlose kultivars op sowat 30%. Die top-uitvoerkultivars is Crimson Seedless…

Die sterk vraag na goeie heuning plaas druk op die aanbod daarvan voor die begin van die lenteproduksietyd in September. Volgens dr. Arend de Waal, ’n Bloemfonteiner wat hom ná sy aftrede met ’n byeboerdery en heuningproduksie besig hou, het die prys van goeie heuning ook weens die droë winter die hoogte ingeskiet. In die Rosestad kan heuning in die kleinhandel teen R60 tot R70 per 500 ml bekom word, maar in groter metropolitaanse gebiede, soos Pretoria, kos dieselfde hoeveelheid sowat R99. “Trekswerms in die stad is op soek na ’n ruimte waar die koningin haar saam met haar onderdane kan vestig.” Die plek waar die bye hulle vestig, is dikwels onaanvaarbaar en hulle moet verwyder word. Wat hom die meeste ontstel, is dat mense bye met gifgas of kookwater…

Dit is onwaarskynlik dat Suid-Afrika se sojaboonbedryf in die nabye toekoms ’n sterk afplatting sal ervaar, sê mnr. Gerhard Scholtemeijer, voorsitter van die Oliesade-advieskomitee. Die veevoerbedryf en ander verwante bedrywe wat die afgelope jaar erg geknou is, sal stelselmatig herstel wat ’n verdere vraag na proteïen sal meebring. Daarteenoor bied die mieliebedryf en ander bedrywe nie ’n alternatief nie. Die sojabedryf verwag steeds dat vanjaar se oes van 1,5 miljoen ton ’n aanduiding is dat die bedryf stewig op koers is na ’n totale produksie van 2,5 miljoen ton op mediumtermyn. Die uitvoer van sojabone is nog nooit ernstig aangedurf nie, hoewel uitvoer sporadies voorkom. Ekonomiese toestande is uiteraard bepalend vir uitvoer, waarvan die swak rand en handelsoorlog tussen China en Amerika enkele faktore is wat daartoe kan bydra. Wanneer…

Ek is nooit seker hoe ’n mens behoort te verwys na hierdie nasionale selfdoodsending oor grond waarop Suid-Afrika nou aandring om te gaan nie. Soms word dit as ’n “debat” beskryf, wat nogal ’n vreende woordkeuse is wanneer wit grondeienaars uit die staanspoor as onwettige gronddiewe beskryf word en hul rol bloot is om daardie een ding waarvoor hulle hul hele lewe lank gewerk het, te moet afstaan. Net uitgevrete politici, wat nog nooit ’n dag se eerlike werk in hul lewe moes doen nie en eerder op belastingbetalers teer, sukkel om te verstaan hoekom dit ’n probleem is. Dit is veral gek omdat die besit van private eiendom nog altyd die een manier was waarop die gemiddelde ou ’n bietjie welvaart bymekaar kon skraap. Maar nee, ons dring daarop…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik. Vandeesweek se wenbrief is deur DR. J.G.K. COETZEE geskryf.…

Soek die 100 jaar-logo in dié uitgawe en SMS die volgende na 33677: Landbou, jou antwoord (die bladsynommer waarop die 100 jaar-logo verskyn), en jou naam, van en tuisdorp. Week 3: SMS jou antwoord van 20-26 Augustus 2018. BEPALINGS EN VOORWAARDES: Die kompetisie duur van 6 Augustus tot 30 September 2018 om middernag. Wenners sal lukraak gekies word. Die trekking van wenners is finaal. Die wenners sal telefonies in kennis gestel word. Ons sal ’n wenner tot drie keer tydens werkure kontak. Indien ons die wenner nie binne drie probeerslae kan bereik nie, sal ’n nuwe wenner getrek word. Personeellede van Media24 en hul gesin mag nie deelneem nie. Media24 aanvaar geen verantwoordelikheid vir skade wat uit deelname aan die kompetisie spruit nie. Die prys is…

DA AR is reuse-geleenthede vir Suid-Afrika om sy produkte aan die ontluikende ekonomieë van die Midde-Ooste en Noord-Afrika te lewer, mits die land bly voldoen aan internasionale gesondheidstandaarde. Dit was die mening van dr. Holger Matthey, bestuurder van mediumtermyn-vooruitskouing en markontleding by die Verenigde Nasies se Voedsel en Landbou-organisasie (VLO). Dr. Matthey was ’n spreker tydens die Buro vir Voedsel en Landboubeleid se jaarlikse bekendstelling van sy vooruitskouing. “Die Midde-Ooste en Noord-Afrika (Mona) gaan oor die volgende dekade 20% tot 30% meer voedsel benodig, wat onder meer tot 4 miljoen ton meer rooivleis, suiker en eetbare olies insluit. Dit word veroorsaak deur ’n bevolkingsaanwas van sowat 18%. Meer mense en ’n gemiddelde inkomstestyging van sowat 1,6% oor die volgende tien jaar, sal duurder produkte, soos rooivleis, binne bereik van die…

SUID -AFRIK A se tafeldruifbedryf en -boere gaan in die toekoms deur veral twee faktore beïnvloed word, sê ’n internasionale tafeldruifkonsultant. Die gebruik van nuwe kultivars wat geskik is vir tropiese en subtropiese produksiestreke, asook die bedryf se vermoë om gene te redigeer om sodoende die karaktereienskappe van vrugte te verbeter, is die twee belangrike ontwikkelings wat in die toekoms ’n toonaangewende rol in tafeldruifproduksie gaan speel. Dít is die mening van mnr. Oscar Salgado, ’n tafeldruifkonsultant van Chili wat as deel van ’n groep sprekers saam met die Suid-Afrikaanse Tafeldruifbedryf (Sati) deur Suid-Afrika reis en inligtingsdae vir boere en ander belangstellendes aanbied. Salgado sê nuwe kultivars stel nuwe produksiestreke vir die bedryf beskikbaar. Dit stel die bedryf in staat om op ’n wyer speelveld mee te ding. “In die…

Die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) doen gereeld ’n evaluasie van lidlande se ekonomie en doen aanbevelings om beleid reg te stel. Dit het ten doel om ekonomiese groei en finansiële stabiliteit te bevorder sodat die IMF nie betrokke hoef te raak as ’n land se skuld hand uitruk nie. Die IMF is lidlande se laaste uitweg as hulle in die moeilikheid raak met byvoorbeeld te veel staatskuld wat nie terugbetaal kan word nie, maar die hulplenings kom gewoonlik met baie streng regrukvoorwaardes. Dit is presies wat Suid-Afrika nodig het, want die ANC is nie bereid om ongewilde besluite te neem tot voordeel van die land nie. Daar is van tyd tot tyd gissings deur ontleders dat die land noodgedwonge binnekort by die IMF sal moet aanklop om lenings (wat met…

Namate sagtesitrus-aanplantings in Suid-Afrika uitbrei, is daar ook ’n behoefte aan beter verpakkingsgeriewe. Naranja Packers het die voortou geneem daarmee, maar daar word minstens nog twee geriewe van dié statuur beplan. Albei verg beleggings van honderde miljoene rande. Op die Bavaria-landgoed, ’n sitrus-, mango- en avokadoplaas naby Hoedspruit, word nou ’n pakskuur met 16 000 m2 onderdakspasie gebou (ook deur ANB Investments). Die eerste stadium sal in Februarie in gebruik geneem word. Die pakskuur sal onder meer met twee ses baangradeerders en GlobalScan 8 toegerus word. Die skuur sal ook volgens die 70:30-verhouding (meganisering tot arbeid) bedryf word. Die plan is ook om ’n massiewe sagtesitruspakhuis vir ANB Investments in Nelspruit te bou. Dit sal waarskynlik in 2020 gebeur.…

Mense het die afgelope paar dekades ál liewer geraak vir uiteet – nie net in restaurante nie, maar ook vir kos wat hulle sommer net so in die loop kan eet. In baie markte word net soveel geld bestee aan kos wat by die huis geëet word as wat op ander plekke geëet word. Dit is natuurlik gerieflik, maar mense het deesdae minder tyd vir kosinkopies en -voorbereiding. Die aanbod van voorbereide kos en peuselhappies het derhalwe toegeneem, wat die keuses aantrekliker maak. Navorsing toon dat hierdie neiging allermins gaan afneem, en vars produkte gaan ’n groter rol speel in geriefskos wat weg van die huis af geniet kan word. “Daar sal nie net ’n groter vraag na vars bestanddele van gehalte wees nie, maar kos uit die gesondheidskategorie sal…

Mnr. Deon van Blommestein, ombudsman vir die volhoubare energiegenootskap van Suid-Afrika (Sessa), het raad vir boere of ander mense wat ’n alternatiewe energie-installasie oorweeg. “Die belangrikste eerste stap is om uit te vind of die maatskappy wat die toerusting voorsien, ’n lid van Sessa of ’n ander geakkrediteerde liggaam is. “Tweedens moet die installeerder ’n opgeleide elektrisiën wees wat ná die tyd ’n sertifikaat van voldoening kan uitreik. “Derdens, moenie net een maatskappy kry om te kwoteer nie. Met meer as een kwotasie kan jy altyd die spesifikasies van die toerusting vergelyk en ’n idee kry of die maatskappy weet waarvan hy praat. “Ongelukkig kies baie mense net die goedkoopste opsie, maar op hierdie terrein is goedkoop dikwels duurkoop. “Indien die boer koop by iemand wat ’n lid van Sessa…

LIGGING: 1. Riebeek-Kasteel, 2. Moorreesburg, 3. Bitterfontein NAAM: Klipdrift GROOTTE: 450 ha, 42 ha vir besproeiing ingelys VERTAKKINGS: Koring, medics, mielies, Dohne-Merinoskape, Rooi Angusbeeste GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL: Hulle maak nog reënvalsyfers bymekaar om ’n gemiddelde reënvalsyfer vir die plaas te bereken. Tot dusver het die plaas nog nie normale reën gehad nie. In 2014 het hulle amper 400 mm gemeet, in 2015 was dit 190 mm, in 2016 was dit 360 mm en verlede jaar 196 mm. Tot begin Julie staan hulle op meer as 200 mm. GRONDTIPE: Klei…

AFGRI vier vanjaar sy 95ste bestaansjaar. Dié maatskappy het in 1923 ontstaan nadat ’n groep boere die Oos-Transvaalse Landboukoöperasie (OTK) gestig het. Ná dekades gaan die maatskappy steeds van krag tot krag, wat daarop dui dat die maatskappy voortdurend by veranderende omstandighede kon aanpas. “Hierdie bouwerk kon nie deur ’n enkeling gedoen word nie. Dit getuig dus van spanwerk deur verskillende groepe en individue wat ’n nasionale invloed in Suid-Afrika kon uitoefen,” het die hoofbestuurder in 1973, mnr. D.C. de Wet, gesê. JOHN DEERE Die OTK het vinnig gegroei deur opbergingsgeriewe en tegniese dienste aan boere in Mpumalanga te bied. In 1963 het die koöperasie ’n ooreenkoms met John Deere gesluit vir die verspreiding van sy toerusting in Afrika. Teen 1972 was die silokapasiteit van die totale besigheid 587 700…

BKB se graanafdeling, GrainCo Holdings, bestaan uit verskillende maatskappye en het ook sy eie logistieke diens wat die vervoer van graan behartig. Dit sluit in GrainCo Trading, BKB Graanberging, Gritco en Alpha-Alfa. Die GrainCo-groep se hoofkantoor is in die Paarl en word in sy geheel deur BKB Groep besit. ■ BKB Graanberging hanteer alle graan- en voeropberging. Benewens tien Safex-geregistreerde depots, is daar ook vier voeropbergingsgeriewe waar kollaterale bestuur toegepas word. ■ GrainCo Trading behartig graanverhandelings, waaronder die doeltreffende vloei van graan vanaf die boer tot by die silo, depot, verwerker of kommoditeitshandelaar. GrainCo verhandel primêr koring, mielies, sojabone, sonneblomsaad, lusern, kunsmis en proteïenbronne (katoen, soja en sonneblomsaad). ■ Gritco is ’n geelmieliemeule by Bultfontein in die Vrystaat. Dit verskaf gemaalde mielies van ’n goeie gehalte aan die Suid-Afrikaanse mark,…

Epko se opgegradeerde persaanleg vir sonneblomsaad op Lichtenburg kan die volle sonneblomoes wat in Noordwes geproduseer word – en selfs meer – verwerk. Dit word as een van die modernste oliesaadpersaanlegte in Suider-Afrika beskou. In 2014 is ’n gesamentlike onderneming tussen die landboubesigheid NWK en die wêreldwye landbousakeleier Louis Dreyfus Company (Edms.) Bpk. gevorm. Die opgradering van Epko se geriewe vir sonneblomsaadverwerking is toe goedgekeur. Epko het afdelings vir skoonmaak, uitdop, kondisionering, pers en ekstraksie. Ná ekstraksie word ruolie in grootmaat aan verskeie raffinaderye in Gauteng verskaf, terwyl oliekoek as neweproduk deur vervaardigers van veevoer gebruik word. Niks word vermors nie. Selfs die sonneblomsaaddoppe word vir stoomproduksie in die aanleg gebruik, of as “beddegoed” aan braaihoenderprodusente verkoop.…

Die sproeiers van Zimmatic se wisselspoed-besproeiingstelsel (VRI) kan afwisselend oop- en toemaak en puls. Die stelsel is ontwikkel om beeskampe, waterstroompies en paaie onder spilpunte oor te slaan. Die VRI-stelsel het ’n magnetiese draadspoelklep bo elke sproeier, wat elkeen aan sy eie kontrolekas bo-op die spilpunt se hoofbalk gekoppel is. Die FieldNet-hoofbeheerkas stuur dan die opdragte na elke individuele VRI-kontrolekas. ’n Boer kan sy grondkaarte, gewaskaarte, kombinasiekaarte en dinamiese opdragkaarte wat deur die seisoen en saam met die plantegroei verander, met die FieldNetstelsel integreer.…

AARTAPPELS Kerrie-aartappelsop Hierdie sop is een van daardie boomskraap einde-van-diemaand-nommers en vra net ’n hand vol goedkoop bestanddele, maar dis heerlik. As jy nie room het nie, vervang dit met melk. ■ 10 ml olie ■ 10 ml botter ■ 2 uie, fyn gekap ■ 15 ml matige kerriepoeier ■ 1 liter hoenderaftreksel ■ 3 groot aartappels, geskil en in blokkies gesny ■ 125 ml room, plus ekstra om af te rond ■ 125 ml melk ■ Sout en vars gemaalde swartpeper na smaak Verhit die olie en botter in ’n groot kastrol en braai die uie daarin tot sag. Voeg die kerriepoeier by en braai vir 1 minuut. Voeg die hoenderaftreksel en aartappels by en verhit tot kookpunt. Prut vir sowat 30 minute of tot die aartappels sag is.…

Pikantrissieplante groei welig en dra baie vruggies. Boere oes sowat 15 t/ha, maar mnr. Dave Duncan meen dit is waarskynlik net die helfte van wat die plant kán dra. Boere het al tot 25 t/ha geoes. Dave-hulle hou egter ’n wakende oog oor gehalte. Om die vrugte heel te verwerk, moet dit ongeveer 25-40 mm in deursnee wees. Hoewel pikantrissies meerjarige plante is, plant hulle elke jaar nuwe plante om oeste te vergroot. Elke jaar van September tot November word sowat 2,5 miljoen saailinge geplant. Dit word deur twee van die grootste kwekerye in Oos-Londen en een in die Gamtoosvallei gekweek. Oestyd breek einde Februarie tot begin Maart aan, en duur tot Junie. Dan gebruik Dave agt tot tien werkers per hektaar en staan daar maklik 250 tot 350 mense…

Elke mens het ’n storie – sý storie. Dit is só jammer dat baie van die stories wegraak sonder ’n kans om dit behoorlik te vertel. Ek put baie vreugde daaruit om na ander mense se stories te luister – stories wat meermale op afgeleë plekke en in ongewone toestande afspeel. Net vanoggend kon ek, sonder enige beplanning of verwagting, na twee ouerige omies se vertellings luister. Albei was besig om hul karige pensioentjies aan te vul deur parkering voor ’n groot kettingwinkel te organiseer. Op my vraag hoe dit gaan, sê Nommer Een: “Glad nie sleg nie, Meneer. As dit so aanhou, kan ek genoeg spaar om dié paar vellies te versool. Dit kos R260 om hule weer padwaardig te kry!” Hy lig sy voete op om te wys…

GAUTENG CARLETONVILLE KAALFONTEIN (529), 77 ha, aan D.S. en K.L. Moela, van J.J. Janse van Rensburg, R880 000. PLAAS 435, 45 ha, aan OMV Gypsum Potchefstroom (Edms.) Bpk., van Oranje Mynbou & Vervoer (Edms.) Bpk., R10 232 262. WILGEBOOM (458), 43 ha, aan Barbosa Trading (Edms.) Bpk., van L.P. Pretorius, R2 100 000. NIGEL LANGZEEKOEGAT (323), 497 ha, aan Iyay’phandela Farming, van H.S. Moore, R7 500 000. PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286), 23 ha, aan HA Motsepe-familietrust, van F.R. Janse van Rensburg, R1 350 000. BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286) 26 ha, aan C.L. Hulme, van Juka Breeders-trust, R1 650 000. KLIPFONTEIN (498), 44 ha, aan C.F. Slabber, van A.V.T. en J. Geyer, R1 000 000. KNOPJESLAAGTE (385), 23 ha, aan 121 Knoppieslaagte Prop (Edms.) Bpk., van Henjac-trust, R8 250 000. LEEUWDRAAI (211), 45 ha,…