Indholdsfortegnelse for 09-Nov-18 i Landbouweekblad

‘Dit is nog te vroeg om te sê, maar die skade kan in sekere gebiede tot 45% wees.’ MNR. LOMBARD VAN JAARSVELD, landbouraadgewer by Overberg Agri op Moorreesburg, oor koringverliese wat stormsterk wind in dele van die Swartland veroorsaak het. Bl. 16 ‘Dit is die droogste wat dit in 300 jaar was en ons sukkel baie. Ons het al bykans 25% van ons wingerd verloor.’ MNR. CAREL NEL, eienaar van die wynplaas Boplaas by Calitzdorp, oor die droogte wat reeds sedert 2015 in die Klein-Karoo voorkom. Bl. 17 ‘Al die betrokke bedrywe [sal] onderworpe wees aan inspeksies waarvoor hulle self sal moet betaal, sonder enige wesenlike dissipline waaraan die inspeksiediens se optrede onderworpe sal wees.’ MNR. ALWYN KRAAMWINKEL, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro), oor hoekom die melkbedryf (en…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Staan pa vir omgewing — of betaal ■ Sonneblomwenner: ‘Doen die basiese dinge reg’ ■ Tegnologie: Skei die korrels van die kaf ■ Stoetbedryf in Zimbabwe kan sterk groei ■ Kunsvlieghengelbedryf takel staat ■ Etiese jag die enigste volhoubare roete SPESIAAL ■ Hoë opbrengs, Wiele GESIN ■ Smulkos vir elke seisoen WEEG-EN-WEN-UITBLINKERS Sonneblomme het heelwat voordele as wisselbougewas, sê die eerste wenner van die sonneblomkategorie van die Weeg-en-Wen-opbrengskompetisie, mnr. Gerhard Knoetze van die plaas Uitkyk by Wolmaransstad. Ons praat ook met mnr. Bernard Rabé van Fochville, wat met mielies en sojabone uitgeblink het.…

In die artikel “Meesterlike veeboere” (LBW, 2 November 2018, bl. 49) is produksiesyfers van mnr. Andries Greyling van Humania, Vrede, verkeerd aangedui. Hy handhaaf ’n drakrag van 2 KVE/ha op sy weiding. Hy laat sy ooie met ’n kort wolbedekking natuurlik op die veld paar én lam. Die vervangingsooitjies wat in die herfs gespeen word, groei ná speentyd op weimielies uit. Die lentegroep lam ook met kort wol. Die besetting van sy ooie wat kunsmatig geïnsemineer word, is nie minder as 80% nie, teenoor die sukseskoers van 94% tot 96% in die geval van natuurlike paring. Daarteenoor is die lampersentasie van die KI-ooie 140 tot 160, danksy die voorkoms van meerlinge. Hulle het 20% meer meerlinge as die ooie wat normaal gepaar is. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en…

Agt jaar gelede het mnr. Hannes Wolvaardt met ’n saamgeskraapte R200 000, 3 ha huurgrond en geleende trekkers en werktuie by Letsitele begin boer. Met dié grond en sy Ford Fiesta as “plaasbakkie” het Limpopo se Jongboer van die Jaar ’n boerdery opgebou wat vandag 120 000 kartonhouers soetrissies per jaar oes. Lees in die verlede week se uitgawe van Landbouweekblad hoe hy reeds betrokke is by twee bemagtigingsvennootskappe, en werk verskaf aan 80 mense. HENDRIK JOOSTE skryf: Dis ’n man wat wil boer en hard werk. Nie soos die boere wat grond en miljoene rande kry en dan alles opdinges nie. DOEKS HAYES MCCABE skryf: Pragtig, dit wil gedoen wees! Jy is ’n rolmodel vir die jonger geslag. PIET COETZEE skryf: ’n Boerseun in murg en been. Dis in…

WEERMODELLE dui tans aan dat ’n 70%-kans bestaan dat die verwagte El Niño-stelsel wat vir die 2018-’19-somer voorspel is, voor Kersfees kan voorkom. Die ontwikkeling van dié stelsel volg nie die tradisionele patroon van ’n El Niño nie. Mnr. Johan van den Berg, klimatoloog van Santam Landbou, sê hoewel daar al voor die winter vanjaar voorspel is dat ’n El Niño kan ontwikkel, het die stelsel nog nie die drempelwaardes van onder meer seevlaktemperature oorskry om as ’n El Niño-stelsel geklassifiseer te word nie. “Tradisioneel ontwikkel ’n El Niño-stelsel in die winter en vroeë lente, wat beteken dat dit teen September of Oktober gevestig is. Dit is nie vanjaar die geval nie,” sê Van den Berg. “Toestande huiwer tans nog op die grens tussen ’n neutrale en ’n El Niño-stelsel.…

DIE nuwe vereniging vir kleinen ontwikkelende kommersiële graanboere Sagra (SA Grain Farmers’ Association) wat drie maande gelede gestig is, spog al met sowat 800 lede. Mnr. Victor Mongoato, waarnemende voorsitter en ’n vorige ondervoorsitter van Graan SA, sê die getalle neem steeds toe. “Die organisasie is gerig op ’n gaping wat ander organisasies nie kon vul nie. "Dit is nie ’n eksklusiewe organisasie wat op ras gegrond is nie, maar dit sien om na die vermiste middelgroep se belange.” Op ’n vraag of hy nie sy doelwitte binne Graan SA ook kon bereik nie, vergelyk hy dit met die behuisingsomgewing waar daar mense is wat sekuriteit het om lenings te bekom, en ’n ander groep wat vir staatshuise in aanmerking kom. “Maar dan is daar die middelgroep met niemand wat…

BOERE in die Oos-Kaapse distrikte Indwe en Dordrecht is omgekrap oor ’n aansoek om prospekteerregte in dié distrik waarvoor die korrekte prosedure vir openbare deelname blykbaar nie gevolg is nie. Mnr. Peter Cloete, ’n verteenwoordiger van Agri Oos-Kaap wie se grond binne die aansoekgebied val, sê die aansoeker, die maatskappy De Loskop, het nie die korrekte prosedure vir openbare deelname soos voorgeskryf in die Wet op Minerale en Petroleumhulpbron-ontwikkeling (Wet 28 van 2002) gevolg nie. Geen van die belanghebbendes in die prospekteerproses is geraadpleeg nie. Cloete sê ’n steenkoolmyn “sal ’n regstreekse uitwerking op ons lewensbestaan hê”. Hy sê dit sal nog ’n lang proses wees voor ontginning kan plaasvind, en indien afgewyk word van die regte wetlike prosedures, sal die georganiseerde landbou die aansoeke in die hof teenstaan. WAG…

1 NIGERIË | Landbou-bank kry kredietinspuiting Die Nigeriese regering het aangekondig dat hy 250 miljard naira (sowat R10 miljard) aan die land se Bank of Agriculture (BOA) gaan toestaan ten einde krediet aan boere te verleen. Dr. Alex Okoh, direkteur-generaal van die land se Buro van Openbare Ondernemings, sê die sektor ervaar tans ‘n uitvloei van kapitaal. Buiten die herkapitalisasie beoog die regering ook om ’n landboumikrofinansieringsbank te stig wat kapitaal aan kleinboere sal voorsien. — AllAfrica 2 ZIMBABWE | Private sektor moet landbou finansier Die Zimbabwiese regering wil hê dat private finansiers pleks van die staat die land se Command Agriculture-program finansier, sê mnr. Mthuli Ncube, die land se minister van finansies en ekonomiese ontwikkeling. Hy sê die regering wil ná 2020 meer doen om kwesbare huishoudings te ondersteun.…

TE midde van ’n moeilike jaar met ’n ernstige droogte in verskeie van sy produksiegebiede, het die BKBgroep ’n rekordwins behaal. Die waarde van sake gedoen vir die jaar tot einde Junie het met 14% gestyg tot R11,3 miljard, en die voorbelaste groepwins met nagenoeg 12% tot R228,5 miljoen. ’n Dividend van 58 sent per aandeel (voor belasting) word deur BKB se direksie aanbeveel. BKB se aandele verhandel tans teen R13,50 per aandeel. Mnre. Chris Louw en Wolf Edmayr, onderskeidelik BKB se voorsitter en besturende direkteur, sê die prestasie was ondanks ’n kwaai droogte in sekere gebiede met gevolglik moeilike produksietoestande. Besondere ondersteuning deur klante, ’n gedifferensieerde aanbieding en ’n teenwoordigheid landwyd is volgens hulle grootliks verantwoordelik vir die goeie prestasie. Hoër wolpryse en die hoër pryse en groter getalle…

Die sukses van mnr. Tito Mboweni, nuwe Minister van Finansies, se vermaning dat die staat sy huis in die volgende jaar of drie in orde moet kry, sal afhang van die politieke wil om dié taak deur te voer, tesame met die behoorlike bestuur van die staatsdepartemente en of die korruptes in die tronk gestop gaan word. Mboweni het nie genoem dat belastings verhoog is nie, maar wel dat koekmeel onder meer van BTW vrygestel gaan word. Dit laat ’n mens onwillekeurig dink aan die begin van die Franse revolusie toe koningin Marie-Antoinette na bewering gesê het die gepeupel moet koek eet. Die vrystelling van koekmeel, witbroodmeel en sanitêre doekies is ál toegewings. As plaaslike hoendervleis egter van BTW vrygestel was, sou dit die binnelandse verbruik daarvan gestimuleer en ook…

Die puik opbrengs van 6,4 t/ha met sojabone wat die broers Schalk en Andries Pienaar van Dirkiesdorp naby Wakkerstroom die afgelope somer behaal het, wys hoe hierdie gewas met die regte bemesting kan presteer. Mnr. Daneel Fourie, nasionale bemarkingsbestuurder van die saadmaatskappy Agricol, sê die oes is met die kultivar DM 5953 RSF behaal; ’n Roundup Ready-kultivar van die Brasiliaanse saadteler Don Mario. Dit is ’n medium-vinnige kultivar met ’n baie vinnige graan- en plantafdroogtempo. Dit duur ongeveer 53 dae tot die 50%-blomstadium en 130-135 dae totdat dit stroopgereed is, na gelang van die produksiegebied. Die ideale saaidigtheid is 300 000-320 000 sade/ha. Hierdie kultivar word die minste van ál Agricol se kultivars deur plantdatum, plantdigtheid en rywydte geraak. Die boer kan dus nouer of wyer rye plant en ’n…

WAT IS DIE SLIMSTE DING WAT JULLE GEDOEN HET? Ons het geleenthede aangegryp om uit te brei. Ons onderskryf ook ons pa se leuse van geloof. ’n Mens moet glo in wat jy doen. WAT SÊ JULLE IN DIÉ ONSEKERE TYE? Die Bybel sê moet jou nie oor die dag van môre bekommer nie. VAN WIE LEER JULLE DIE MEESTE Ons hou ons op met kundige mense, wat ons van raad bedien en inligting verskaf. Waar ’n mens ook al in die wêreld is, moet jy altyd die wil hê om te werk. Ons kan baie inligting kry oor hoe om te boer, maar as dit nie prakties uitgevoer word nie, help dit ook nie jy hou jou op met die slimste mense nie. Dis ook belangrik om bewus te…

Mnr. Riaan Strydom is nie bang vir kanse waag nie en hy het groot drome om die Bokmakieriehandelsnaam landwyd gereken te maak, asook om vir gehalte bekend te wees. Hy het op dieselfde grond, wat hy aanvanklik as ’n vrugteplaas saam met sy broer, Mario, geërf het, intussen ’n hoenderboerdery en varkboerdery opgerig en die plaas se omset in die afgelope vyf jaar versesdubbel. Riaan het in 2014 besef die oorhoofse koste van sy groeiende hoenderboerdery, wat toe 30 000 hoenders kon huisves, is besig om die boerdery terug te hou. Hy het een van die grootste kanse van sy lewe gewaag en het banke om ’n lening genader. “Ons onderneming was te klein om ’n bestuurder by die slagplaas aan te stel of om ’n koeltrok aan te koop.”…

Mnr. Willie Pretorius, eienaar van Soil Health Solutions in die Kaap, verduidelik hoe rhizobia sorg dat stikstof in die grond behou word en onmiddellik deur plantwortels opgeneem kan word. ■ Vrylewende rhizobia lewe onafhanklik van enige gasheerplante en word deur ’n verskeidenheid grasse en breëblaarplante se worteluitskeidings gevoed sonder dat ’n aanhangsel aan plantwortels vorm. Die stikstof wat vrylewende rhizobia uitskei, word in verskillende vorms in die wortelrhizosfeer vrygestel. Hierdie stikstof kan deur mikrobes en plantwortels opgeneem word. Hierdie stikstofbron is uiters belangrik vir doeltreffende grondmikrobes. Die verdere vrystelling van die stikstof aan plante geskied hoofsaaklik deur natuurlike mineralisering deur die uitskeidings van predatoriese nematodes, swamme en ander mikroorganismes. Hoewel hierdie rhizobia deur worteluitskeidings gevoed word, is die atmosferiese stikstof wat hulle bind, die “nuwe stikstof”, nie uitsluitlik vir die…

LIGGING Bethlehem, Vrystaat KORTOM ■ ’n Deeltydse boer van Bethlehem het ’n stoppelbewerker met ’n werkwydte van 15 m en kantvlerke ontwerp. ■ Die vier rye tande kan grond van 6 cm tot 15 cm diep bewerk, maar dit kan ook op 25 cm diep gestel word. ■ ’n Deurlopende grondbewerkingsdiepte word gehandhaaf. Sy ontwerp-ondervinding kom ’n deeltydse boer van Bethlehem nou goed te pas in die vervaardiging van werktuie vir medeboere. Mnr. Kobus van Zyl het onder meer ’n kontoerskoonmaker, stoppelwerktuig en verskeie aapstertmodelle op sy kerfstok. Van Zyl het hom sowat 18 jaar gelede op sy plasie in die omgewing tuisgemaak ná ’n jare lange dienstyd by Krygkor, die Atoom-energiekorporasie en vroeër ook as treinontwerper, onder meer in Taiwan. Volgens Van Zyl is sy plasie van 100 ha…

BREËSPEKTRUM-ENTSTOF VIR KLEINVEE EN BEESTE Is daar breëspektrum-entstowwe op die mark beskikbaar waarmee jy skape en beeste kan inent teen die algemeenste siektes, soos bloednier, rooiwater, hartwater en lamsiekte? Kan ’n mens ook beeste en bokke met dieselfde middels ontwurm? Daar is verskeie entstowwe op die mark beskikbaar wat diere teen meer as een siekte immuniseer. ■ Indien kalwers en skape gevoer gaan word, ook melkbeeste, word ’n multiklostridiale entstof (geinaktiveer) aanbeveel wat diere immuniseer teen Clostridium perfringens tipe C (rooiderm by beeste en bloedderm by skape); C. perfringens tipe B (rooiderm by beeste en bloedpens by skape); C. perfringens tipe D (rooiderm by beeste en bloednier by skape); C. novyi tipe B (kwaadaardige edeem by beeste en skape, Black disease kom nie in Suid-Afrika voor nie); C. septicum (kwaadaardige…

Dr. Neil van Zyl, besturende direkteur van In Vitro Africa op Parys en een van Suid-Afrika se voorste kenners op die gebied van vrugbaarheid en winsgewendheid, was een van die sprekers op die Aldam-veeskool, aangebied deur Breed-plan en Landbouweekblad. Hy het gepraat oor die keuse van geskikte koeie vir embriospoeling en etiese besluitneming. “Wanneer ’n teler besluit om een van die twee reproduksietegnieke te gebruik (konvensionele spoelings of die in vitro-produksie van embrio’s), word skenkerdiere uit die top-10% van die ras van sy of haar keuse geselekteer. Hierdie geneties meerderwaardige diere se nageslag word dan baie vinnig vermeerder. “Al word slegs tien gevalle van dragtigheid in een of twee spoelings of versamelings verkry, is dit gelykstaande aan die totale aantal kalwers wat ’n koei in ’n leeftyd kan lewer,” sê…

Van wanneer af verbou julle bloubessies? Roslé se eerste aanplanting is in 2016 gevestig, en ons verbou tans 100 ha bloubessies. Waarom het julle daarop besluit? Groblersdal lê in ’n somerreënstreek. Die reën veroorsaak probleme met die verbouing van tafeldruiwe. Ons het besluit om ons hele tafeldruifproduksie te staak en met bloubessies te vervang. Watter kultivars verbou julle? Ons het die lisensieregte bekom om United Exports se OZblu-kultivars aan te plant. Ons verbou sewe kultivars, Oz Magica, Oz Julieta, Oz Bonita, Oz Bella, Oz Magnifica, OZblu Ariana en OZblu Amelia. Die kultivars is afkomstig van Australië en het lae koue-eenhede nodig om te groei. Groblersdal se ligging is ideaal vir dié kultivars. Ons is veral beïndruk deur Oz Magica en Oz Julieta wat by ons goed presteer. Is jul streek…

Van links is drr. Duncan Pieterse van die Departement van Finansies, Litha Magingxa van die Land Bank en prof. Mohammad Karaan van die Nasionale Beplanningskommissie. Dr. Johan van Rooyen (derde van regs), buitengewone professor in landbou-ekonomie aan die Universiteit Stellenbosch, en prof. Rashid Hassan (regs) van die Universiteit van Pretoria, saam met Van Rooyen se meestersgraadstudente. Van links is me. Fezeka Mtabeni (voedselsekerheidstrategie), mnr. Xollele Dlikilili (mededingendheid in die Suid-Afrikaanse sitrusbedryf), me. Salome Modiselle (ontwikkelingstrategieë by Leliefontein, Noord-Kaap) en me. Lauretta Abei (mededingendheid van die kakaobedryf in Kameroen). Van links is mnr. Alan Winde, Wes-Kaapse minister van landbou, dr. Cecilia Punt van die Universiteit Stellenbosch, me. Bongiswa Matoti van die Wes-Kaapse departement van landbou, dr. Karen Brooks van die internasionale instituut vir navorsing oor voedselbeleid (Ifpri) en prof. Ferdi Meyer…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,9%, of $2,84/t (R41,02/t), tot $144,54/t (R2 087/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 4,9%, of $6,79/t (R98,06/t), hoër. Verwagte pryse: Des. – $145,03/t (R2 095/t), Maart 2019 – $149,76/t (R2 163/t), Mei 2019 – $152,91/t (R2 208/t), Julie 2019 – $155,19/t (R2 241/t). PLAASLIK: Die Safexprys van wit mielies het met 2,1%, of R51/t, tot R2 360/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geel mielies het met 2,5%, of R61/t, tot R2 373/t teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is wit mielies 19,2%, of R380/t, duurder, terwyl geel mielies 14%, of R292/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Des. – R2 389/t, Mei – R2 467/t, Jul. – R2 523/t. Verwagte geelmieliepryse: Des. – R2 401/t, Mei –…

Die jaarafsluitingsgeleenthede van die onderskeie wedvlugorganisasies word nou gehou met die afsluiting van die Suid-Afrikaanse Nasionale Posduiforganisasie (Sanpo) se wedvlugseisoen. Die wedvlugprogram begin in die laaste naweek van Mei en duur 17 tot 20 weke aaneenlopend, meestal oor naweke, tot middel Oktober wanneer dit te warm raak in die dag. Mnr. George le Roux, ondervoorsitter van Sanpo, sê die organisasie het vanjaar onder meer verskeie moderne tydmeganismes aan lede versprei danksy ’n oorbetaling van die Nasionale Lotery. Op Sanpo se jaarvergadering vroeër vanjaar in Bloemfontein is besluit dat telers ingevolge die Wet op Dieregesondheid (Wet 35 van 1984) hul duiwe teen Newcastlesiekte én teen die gebruiklik aanmeldbare paramyxovirus moet inent. Die voëls moet ook teen duifpokke ingeënt word met die laaste behandeling minstens 30 dae voor die wedvlugseisoen. Die beheer…

GAUTENG CARLETONVILLE HARTEBEESTPOORTJE (451), 35 ha, aan E.J.A. van Baalen (Edms.) Bpk., van J.A. Blignaut, R442 843. KALBASFONTEIN (365), 152 ha, aan die Republiek van Suid-Afrika, van M. Lutt en T.O.W. Lutt, R2 300 000. LEEUWFONTEIN (485), 344 ha, aan J.P.F. Hardingboerdery, van Wiljoy-trust, R5 700 000. ROODERAND (510), 630 ha, aan Trompie-boerdery Prop. (Edms.) Bpk., van Haggardfamilietrust, R7 561 042. NIGEL KLEINFONTEIN (446), 428 ha, aan Bonsma Enterprises (Edms.) Bpk., van L.J.P. Groenewald, R10 750 000. PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286), 21 ha, aan G. Maregere, van M.A. de Beer, R1 520 000. BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286), 21 ha, aan De Adelaar Real Estate, van C.S.R. van der Merwe, R700 000. KAMEELDRIFT (313), 34 ha, aan N. Prinsloo, van H.J.P.C. Schoeman, R400 000. KLIPDRIFT (90), 23 ha, aan G. Louw, van K.J.F. Inv.,…

15,5% Die aantal werkgeleenthede vir geskoolde landbouwerkers het in die derde kwartaal vanjaar op ’n jaargrondslag met 15,5% gedaal, van nagenoeg 69 000 tot nagenoeg 58 000. Op kwartaalgrondslag was daar 8,3% minder werkgeleenthede, nagenoeg 11 000. Landbou-werkgeleenthede was in die derde kwartaal op ’n jaargrondslag 3,9% hoër en op ’n kwartaalgrondslag 0,2% laer. Nagenoeg 842 000 mense was in die derde kwartaal in die landbou werksaam. —Stats SA -11 °C ’n Ysige -11 °C is op 31 Oktober by die Rogge Cloof-landgoed buite Sutherland gemeet. Dit het gepaardgegaan met swartryp op plekke. Mnr. André Jordaan, bestuurder, sê hulle moes die oggend om 04:00 van die besproeiing op hul wingerde aanskakel om te keer dat die swartryp alles tot niet maak. Hy reken as daar nie so ’n sterk wind…

Die broers MNRE. ANDRIES (links) EN SCHALK PIENAAR bedryf ’n gemengde boerdery by Dirkiesdorp in die distrik Wakkerstroom. Lees op bl. 34 hoe hulle ’n sojaboonopbrengs van 6,4 t/ha behaal. ANDRIES: VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is verlede jaar met Megan getroud. Ons het nog nie kinders nie. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Gewoonlik aan die kus. HET JY ’N STOKPERDJIE? Enigiets wat lekker is. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Die WP. SCHALK: VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Annari en ons het twee blondekopseuntjies, Pieter-Willem (4) en SG (1). HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek rig rugby af by ’n plaaslike hoërskool, speel soms gholf en braai en kuier graag. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons kuier graag in Ballito, waar ’n familielid ’n woonstel het. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN…

AL SÊ die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye sy inspeksiedienste wat hy eensydig vir verskillende bedrywe ingestel het, is “operasioneel”, lyk dit of daar ná twee jaar geen sprake van inspeksies is nie. Minstens drie bedrywe het met regstappe daaroor begin. Die melk-, vrugtesap-, inmaakvrugte- en groentebedryf het almal bevestig dat hulle met regsoptrede begin het. In die graanbedryf wag belanghebbendes nou al ’n jaar dat die inspeksiediens vir graan, bekend as LEAF, met ’n aanvaarbare sakeplan en kostestruktuur vorendag kom. Die vernaamste besware is dat daar nie met die bedrywe oorleg gepleeg is nie, die inspeksiedienste nie prakties werkbaar is nie, die bedrywe met die koste opgesaal sit, en dit kospryse onnodig sal opjaag. Mnr. Alwyn Kraamwinkel, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro), het bevestig dat Melk…

DIE Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) is besig met die hersiening van die stelsel vir die terugbetalings van dieselrabatte en BTW, maar ’n nuwe stelsel sal dalk eers in 2020 in werking kan tree. Dr. Requier Wait, hoof van ekonomie en handel by Agri SA, sê die nuwe stelsel behoort in die Februarie 2019-begro-ting aangekondig te word. “Nuwe wetgewing vir kommentaar behoort teen middel aanstaande jaar beskikbaar te wees. Die waarskynlike instelling van ’n nuwe stelsel kan teen 2020 moontlik wees.” Mnr. Mark Kingon, waarnemende kommissaris van die SAID, het in ’n onlangse parlementêre bespreking van die organisasie se jaarverslag bevestig dat werk gemaak word van die klagtes wat die Belastingombudsman daaroor ontvang het. Daar word onder meer daarna gekyk om die rekeninge vir boere se BTW-eise en dieselrabat-terugbetalings te skei. Dit…

Phacelia, wurmkruid, blue tansy . . . wat jy dit ook al noem, die plant met sy mooi, ligpers blomme kan ’n goeie bydrae tot bestuiwing en voordelige insekbedrywighede op lande en in boorde lewer. Phacelia tanacetifolia is as dekgewas op die jaarlikse boeredag van die Swartlandse Kleingraanontwikkelingsgroep (Skog) op die Langgewens-navorsingsplaas bekend gestel. Mnr. Jaco Kellerman, portefeuljebestuurder by die saadmaatskappy Barenbrug, sê die hoofdoel van Phacelia is om insekte te lok vir bestuiwing en as predatore van skadelike insekte. “Die gewas word as een van die twintig voorste voedingsblomme vir bye beskou. Dit kan in vele opsigte met bokwiet vergelyk word, dog bokwiet ontkiem vinniger by hoër temperature. Phacelia kan koue en droogte beter verdra.” Phacelia vestig maklik en blom ses tot agt weke nadat dit opgekom het. Dit…

Suid-Afrika soek steeds na oplossings vir die ongelyke verdeling van grond en na maniere om groei en belegging in die landbou te bewerkstellig. Die soektog het saam met die oorgang na ’n demokrasie begin, maar die huidige proses vind plaas in omstandighede van ’n knap begroting en toenemende populisme. Die Landbou-ekonomievereniging van Suid-Afrika (Levsa) het op sy afgelope konferensie in Somerset-Wes drie kundiges byeengebring om dié kwessies te midde van politieke onsekerheid te bespreek. Die paneellede, prof. Mohammad Karaan, lid van die Nasionale Beplanningskommissie en die presidensiële paneel oor grond, dr. Litha Magingxa, uitvoerende bestuurder vir landbou-ekonomie en raadgewing by die Land Bank, en dr. Duncan Pieterse, hoof van ekonomiese beleid by die Departement van Finansies, is dit eens dat die private sektor sal moet inspring om hierdie knellende kwessies…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NOG? Om bemesting by al die gewasse te vermeerder en met geenbewerking te begin. DIE BESTE RAAD WAT JY NOG GEKRY HET? Daar is niks beter as boerdery nie. Doen alles met volle oorgawe; dan sal dit meeste van die tyd werk. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY MAAK HET? Om sonder die nodige kennis op Safex te speel. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME? Om altyd hoopvol te bly met al die WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? My selfoon waarmee ek baie inligting kan bekom en met mense in kontak kan bly.…

Johan en Dirkie van As sê hulle hou hulle nie blind vir nuwe tegnologie en praktyke nie, maar is gewoonlik nie mense wat altyd die tegnologie of praktyke eerste gebruik nie. “Laat die ander mense maar die proewe doen. Ons kyk die kat uit die boom,” meen Dirkie. AJ, Johan se oudste seun wat in Oktober by die boerdery ingeval het, sê hulle dink hommeltuigtegnologie kan in die toekoms help om byvoorbeeld te kyk of die vee se krippe genoeg water het. Die infrarooikamera wat daarmee saam gebruik kan word, kan help met veiligheid. Dirkie sê hulle stel ook belang in toerusting wat veehantering kan vergemaklik, soos die “geute” waarin die lammers opgelig word om verskillende take te verrig. Johan sê hulle is ontvanklik vir tegnologie en sal geld bestee…

Riaan het onlangs termometers buite en in al die hoenderhokke laat installeer. Die buitenste meter dien ’n dubbele doel, aangesien hy nou kan sien of ryp op pad is sodat hy rypskade in boorde kan voorkom. Die binneste meters vergemaklik bestuur en verlaag die risiko van hoenders wat te warm of koud kry. “ ’n Hoender wat koud kry, raak maklik siek en dié wat warm kry, kry maklik hitte-uitputting, wat groot vrektes veroorsaak.” Riaan en ’n groep boere in die Langkloof toets die afgelope twee jaar die Sisko-stelsel, wat deur mnr. Neil-Pierre Strydom, ’n plaaslike ontwikkelaar, ontwerp is. Dié stelsel is ontwerp om die opteken van data met die hand te verminder en om naspeurbaarheid in die boord te verbeter. Danksy die stelsel weet hy in watter boord elke…

BO-OP DIE GROND (Duisende individue) - Het bestuur nodig - Reageer goed op sommige inmenging ONDER DIE GROND (Miljarde individue) - Weinig bestuur nodig - Baie kwesbaar vir menslike inmenging VERBRUIKERS (Honderde individue) - Kan nie bestuur of beheer word nie - Verg intieme betrokkenheid en kennis van verwagtinge Die boonste twee ekostelsels in hierdie voorstelling is waar mnr. Gabe Brown van Brown’s Ranch in Noord-Dakota in Amerika die bemarkingsgereedskap bymekaarmaak om sy produkte teen pryse te verkoop wat hy self bepaal en hom dus ’n goeie wins besorg. Sy plaashek is altyd oop vir enige verbruiker wat wil kom kyk hoe hy die produkte produseer. Só boesem hy vertroue in by…

'Geen ander plaag het ’n skadeliker uitwerking op gewasopbrengs as onkruide nie.” Dit is die gevolgtrekking van die Duitse wetenskaplike E.C. Oerke, van die Universiteit van Bonn, wat meer as tien jaar se navorsing wêreldwyd na plaagbestryding by die belangrikste gewassoorte in oënskou geneem het. Plae (insekte en plantsiektes) is sporadies van aard, terwyl onkruide ’n deurlopende skadefaktor is waarvan slegs die graad van skadelikheid oor die gewasgroeiseisoen varieer. Oerke (2006) het bereken dat die potensiële opbrengsverlies oor alle gewasse heen ongeveer 37% is waar geen onkruidbestryding toegepas word nie. Danksy die gebruik van doeltreffende onkruiddoders is hierdie verliese tot gemiddeld 9% beperk vir die gewasstelsels wat ondersoek is. Dit beteken dat die landbouwêreld jaarliks opbrengsverliese van meer as R4 200 miljard ly weens onkruide (bereken met FAOSTAT, 2013: www.faostat.fao.org).…

DIEREGESONDHEID MONITOR VERSE, KALWERS OOR AFSTAND Allflex SA het die SenseHub-stelsel bekend gestel. Dit is ’n nuwe weergawe van die Sense-Time-koeimoniteringstelsel. Benewens hittewaarneming en die individuele gesondheidsmonitering van koeie kan boere met die SenseHub-stelsel hul kudde se hele lewensiklus monitor. Die nuwe Young Stock- en Heifer-toepassings monitor die gesondheid van kalwers en stuur ’n kennisgewing oor wanneer die beste tyd is om die verse te insemineer. Boere kan verskillende plaatjies en toepassingsvlakke saam gebruik, asook verskillende troppe op een slag monitor. Danksy die Young Stock-toepassing kan die gesondheid van pasgebore kalwers tot en met die ouderdom van ses maande gemonitor word. Die toepassing behels ’n klein, ligte eSenseFlex-oorplaatjie wat die kalf se gedrag waarneem vanaf die oomblik dat die plaatjie aangesit word. Die eerste gesondheidsverslag word 24 uur daarna uitgestuur.…

John Deere se stropers het die afgelope dekades diep spore in die Suid-Afrikaanse landbou getrap. Die eerste ou “nommer 2”-stropertjie het reeds in 1927 die wêreld verbyster. ’n Jaar later, in 1928, het die “nommer 1”-stroper — effens kleiner as die “nommer 2” gevolg. Albei die stropers is egter teen 1929 deur moderner en ligter modelle vervang. In die 1930’s het John Deere sy tegnologie begin ontwikkel om in heuwelagtige gebiede te stroop en oes. Destyds al kon van die nuwe modelle, soos die 36-stroper, hellings van tot 50 grade baasraak. Die 36-reeks was só suksesvol dat dit tot in die 1950’s vervaardig is. In die Tweede Wêreldoorlog het John Deere ’n militêre eerbewys gekry vir sy bydrae tot volgehoue voedselproduksie tydens die oorlog. In 1947 is die eerste selfaangedrewe…

Benodigdhede ■ Plantmandjie van plastiek (gebruik een waarin jou ma reeds geplant het; dit het reeds ’n hanger en is die ideale grootte vir ’n lamp). ■ Gomgeweer, gomstokkies en skêr. ■ Vilt in verskeie skakerings van groen. ■ Elektriese benodigdhede: Gloeilamp, elektriese koord, driepuntkragprop, gloeilamphouer, skroewedraaier. 1 MAAK SKOON ■ Was die plastiekmandjie goed met seep en water om van alle grond ontslae te raak. ■ Trek ook enige plakkers en etikette aan die buitekant af. 2 ONDERSTEBO, AGTERSTEVOOR ■ Haal die mandjie se hanger af. ■ Draai die houer om sodat die opening na onder kyk. ■ Druk gate deur die rand sodat die hangerknypers daardeur kan haak. 3 NETJIESE BOKANT ■ Knip ’n sirkel effens groter as die houer se bokant uit groen vilt. ■ Vou dit…

STRATE TOE Dis somertyd en die Stellenbossers kuier dan in die Eikestad se strate. Stellenbosch Wynroetes bied minstens een keer per maand, op ’n Woensdagaand, sy jolige straatsoirées in die historiese Drostdystraat aan. Kom proe die Boland se bestes, geniet straatkos en luister na plaaslike musikante. Datum: 28 November tot 2 Maart, 18:00-20:00 Toegang: R100 INLIGTING: www.wineroute.co.za PROE, PROE Oos-Kapenaars kan eersdaags aan meer as 200 spogwyne — van vonkelwyn tot robuuste rooies — tydens die Oos-Kaapse wynskou by die Tsitsikamma-konferensiekamer by The Boardwalk in Port Elizabeth teug. Wees ook op die uitkyk vir handgemaakte fudge en broslekkers of ’n biltonghappie — die ideale wynpasmaat. Datum: 30 November en 2 Desember, 17:00-20:00 Toegang: R190 INLIGTING: www.easterncapewineshow.co.za PIEKNIEK-MUSIEK Spoegwolf gaan jou voete laat jeuk tydens Overhex Winery & Bistro se jaarlikse…

Mnre. Leon Espach (links) van Spray-tech en Willie du Preez van Rennie Farms. Van links is me. Arleen van Wyk van Quick Crop Growers, mnre. Neil King van Grolite en Karel Abels van die Wes-Kaapse departement van landbou. Mnre. Deon van Rooyen (links) van Vegtech en René Ton van Dynatrade. Mnre. Chase McCarthy (links) van Hopefield Raised en Abie Theron van Vegtech.…

DIE doel van die Afrika-vryehandelsooreenkoms (Acfta) is om ’n enkele mark en doeane-unie soortgelyk aan die handelsblok van die Europese Unie te skep. Die volle inwerkingstelling van Acfta sal lei tot beter handelstoestande vir multinasionale maatskappye wat in Afrikalande sake doen. Die verlaging van handelsversperrings sal byvoorbeeld nuwe geleenthede skep om voorsieningskettings te organiseer, en potensieel nuwe en meer kostedoeltreffende roetes oopmaak om aan kliënte te voorsien. Tans is groot dele van oorgrenshandel in Afrika informeel (oftewel onwettig) omdat doeanebeheer ondoeltreffend en hoogs burokraties is. Dus sal beter doeltreffendheid vir goedere wat formeel oor grense verhandel word, die bedreiging van parallelle en onwettige invoer uit die weg ruim. Dié soort invoer ondergrawe maatskappye se verkoopgeleenthede in baie markte. Tog sal nie alle bedrywe (of lande) ewe veel voordeel trek uit…

Goeie leierskap is tasbaar. Toe onlangs op hoë vlak vergader is oor planne om Suid-Afrika se ekonomie op koers te kry, het dr. Johan van Zyl, grootbaas van Toyota Europa, sigbaar leiding geneem. Sy riglyne aan van die land se voorste sakelui, landbouleiers en uitvoerende hoofde was duidelik en reguit. Almal het sy leierskap aanvaar — soos dit goeie leiers betaam wat besef dit gaan oor die oplossings en nie oor wie die opdragte gee nie. Johan was onomwonde daaroor dat Suid-Afrika se probleme só wydverspreid en diepliggend is dat net die dringendste probleme eers moet aandag kry. ’n Mens loop altyd die gevaar om verswelg te raak deur al die struikelblokke wat doelbewus in die pad van vooruitgang gerol word. Alles van makroprobleme soos die Spoorweë wat ernstig oor…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik.…

OUD-MATROOS BOER MET SEEGRAS As oud-vlootoffisier het hierdie boer vir hom ’n egte seeboerdery op die been gebring. Sy hoofboerdery is seegras, en daaruit kom ’n stewige inkomste. Kommandeur J.H. Wicht, wat tot ’n klompie jare gelede ’n offisier in die vloot was, wou ná sy uittrede gaan boer, maar die liefde vir die see was nog sterk. Hy het ’n plaas langs die blou waters van Saldanhabaai aangeskaf. Seegras is deesdae ’n gesogte artikel en van groot kommersiële belang. Die gras bevat ’n stof, agar-agar, wat vir die maak van penisillien gebruik word. Dit word ook deur onder tandartse en die vervaardigers van droëselbatterye en tekstielware gebruik. ’n Voordeel van seegrasboerdery is dat daar nie geploeg, geplant en gesaai hoef te word nie. Die gras spoel eenvoudig uit. Al…

AL groei die veebedryf wêreldwyd voortdurend saam met die toenemende vraag na diereprodukte, moet die bedryf daarvan kennis neem dat verbruikers nie altyd hou van die manier waarop diereprodukte geproduseer word nie. Mnr. Rick Kleyn, voerkonsultant en stigter van Spesfeed, het op die Vereniging van Veevoervervaardigers (Afma) se simposium in Pretoria gesê boere sal dus voedselsekerheid op ’n volhoubare manier moet benader en terselfdertyd produkte lewer wat die verbruiker wil hê. “Sowat 40% van alle landbouprodukte word tans deur die veebedryf gelewer, maar terselfdertyd benut die veebedryf sowat 70% van alle landbougrond, wat natuurlik nie ’n goeie vergelyking is nie,” het hy gesê. Intussen is Afrika se voedselsekerheidsituasie nie rooskleurig nie – 28% van die vasteland se huishoudings is ondervoed, teenoor 11% in Amerika. Wêreldwyd word 33% van alle kos…

ZIMBABWE se opskorting van invoerbeperkings bied ’n geleentheid aan Suid-Afrikaanse vervaardigers om hul uitvoer te verhoog. Mnr. Tapaano Paradza, ’n konsultant van XA International Trade Advisors, sê Zimbabwe ervaar ’n tekort aan basiese voedselprodukte, en pryse het daarom gestyg. Dis volgens hom onduidelik hoe lank die tydelike opskorting sal geld. Paradza skryf in ’n blog die Zimbabwiese regering is weens onlangse verwikkelinge klaarblyklik gedwing om op 23 Oktober sy statutêre instrument 122 (SI 122) op te skort. SI122 bepaal dat invoerpermitte vir sekere produkte vereis word om Zimbabwiese vervaardigers te beskerm. Paradza sê party kleinhandelaars in Zimbabwe het die afgelope tyd daarop aangedring om in Amerikaanse dollar betaal te word pleks van die Zimbabwiese effektenoot, ’n surrogaatgeldeenheid wat veronderstel is om een tot een aan die dollar gekoppel te wees.…

MNR. DRIKUS LUBBE, lid van Clover se uitvoerende bestuur, is met ingang van 1 November as die nuwe uitvoerende hoof van Dairy Farmers of South Africa (DFSA) aangestel. Clover het in ’n aankondiging op die JSE se Sens-nuusdiens gesê Lubbe, tot einde Oktober hoof van die aanbodketting by Clover, se goeie kennis van Clover se aanbodketting en die DFSA se sakemodel maak hom die ideale kandidaat om die DFSA verder te ontwikkel. Vroeër het Landbouweeblad berig dat die DFSA, ’n filiaal van Clover, in sy eerste volle boekjaar ’n netto verlies van R128,8 miljoen gely het. Mnr. Jacques Botha, wat in September as uitvoerende hoof van die DFSA bedank het, het gesê die verlies is veroorsaak deur deflasie in verkoopspryse weens die ooraanbod van melk, en koste wat saam met inflasie…

Produsente voer landbouprodukte uit, maar voer die meeste van hul insette in. Die monetêre beleid van die Reserwebank het dus ’n regstreekse impak op boerderye se winsgewendheid. In die uitoefening van sy mandaat om die waarde van die rand te beskerm, doen die Reserwebank omvattende navorsing oor faktore in die ekonomie wat die rand se waarde kan beïnvloed. Gegrond op dié navorsing neem die Reserwebank ’n standpunt in oor hoe die repokoers in die toekoms kan verander om die rand se waarde te beskerm. SA GROEI ONDER DRUK Handelsoorloë demp internasionale ekonomiese groei. Amerika se ekonomiese groei oortref dié van sy eweknieë. Daarom versterk die Amerikaanse dollar en kan die Federale Reserweraad die rentekoers verhoog. As gevolg hiervan kan geld uit ontluikende markte in die toekoms toenemend na Amerika vloei.…

Ons moet ons kinders voorberei op die lewe. Dit is tog die hoofrede hoekom ons hulle skool toe stuur. Die huidige skoolstelsel doen egter niks om ons kinders geldwys te maak nie en daar is min huise waar kinders werklik van geld leer. ’n Dokter moet ses jaar mediese opleiding voltooi en dan drie jaar vir die staat werk voordat hy ’n eie praktyk mag oopmaak. In daardie tyd word hy egter glad nie geleer hoe om sy praktyk finansieel te bestuur nie. Dieselfde geld ons boere, en dit is net so belangrik vir gewone salaristrekkers. Ons moet meer aandag daaraan gee om ons kinders finansieel voor te berei en dit behoort van ’n jong ouderdom af te gebeur. VYF JAAR Op vyfjarige ouderdom moet kinders reeds weet wat die…

Die grondkwessie gaan nie gou afgehandel word nie. Suid-Afrikaners sal daarom moet leer om met populistiese uitsprake saam te leef, sê prof. Mohammad Karaan. “Raak gewoond aan die geraas.” Volgens hom kan ’n verskil aan die ongelykheid in Suid-Afrika gemaak word deur hoofstuk ses van die Nasionale Ontwikkelingsplan in werking te stel. Die regerende party sal in ’n stadium moet besluit hoedanig hy in die proses betrokke wil wees. “Gaan hy na die mense op die rand luister of na die party self?” Karaan meen dit is nie nodig om die Grondwet te verander nie. “Die Grondwet is ’n maatskaplike verdrag wat die Suid-Afrikaanse samelewing met haarself gesluit het. Wil ons regtig iets so fundamenteels soos die Grondwet verander? Ek hoop dis nie nodig nie.”…

MNR. ANDRIES PIENAAR WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NOG? Om op te hou om vir ’n baas te werk en eerder plaas toe te kom. DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? My pa het altyd gesê daar bestaan nie ’n ding soos ’n plan B nie; jy moet plan A laat werk. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om te dink ’n mens kan almal vertrou met wie jy besigheid doen. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME? Om die regte besluite op die regte tye te neem. Die wisselvallige rand maak van graanbemarking self ’n beroep. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Benewens die opgradering van huidige toerusting, my selfoon met al die nuwe toepassings wat beskikbaar is en wat baie prosesse, boekhouding en kommunikasie…

■ Graan SA se Graanprodusente van die Jaar vir 2018 laat niks aan die toeval oor nie en probeer deur dissipline foute uitskakel en risiko verlaag. ■ Hulle boer met lusernweiding in wisselbou met koring, gars en kanola en besef weer die waarde van bewaringsboerderypraktyke tydens die heersende droogte. ■ Hul sukses kan toegeskryf word aan die geleenthede wat hulle gebruik het om uit te brei en die vrugte van skaalekonomie te pluk. ■ Hoewel hulle nie die eerste sal wees om nuwe tegnologie en praktyke te gebruik nie, weet hulle wat om hulle aangaan en sal hulle die voor- en nadele van nuwighede opweeg.…

Johan sê met hul goeie reënval- en oesrekords kon hulle onlangs bewys wat die waarde van bewaringsboerdery in ’n droë jaar is. Met die vorige groot droogte van 2001, toe hulle nog “konvensioneel op sy heel beste” gedoen het deur te ploeg, lande te brand en nie onkruiddoder te gebruik nie, het hulle van April tot September 201 mm reën gekry. Hulle het toe net 50 kg kanola per hektaar geoes, 650 kg/ha gars en 430 kg/ha koring. Tydens verlede jaar se droogte het hulle van 1 April tot 30 September net 198 mm reën gekry. Tog het hulle 1,27 t/ha kanola geoes, 2,7 t/ha gars en 2,5 t/ha geoes. Johan sê hy dink nie daar is beter syfers om die waarde van bewaringsboerdery in droogte te demonstreer nie. Hulle…

PLAASINLIGTING LIGGING: Bismarck, Noord-Dakota, Amerika NAAM: Brown’s Ranch GROOTTE: 2 000 ha (huurgrond ingesluit) VERTAKKINGS: Mielies, sojabone, weiding, hooi, dekgewasse, kontantgewasse en saadproduksie, beeste, skape, varke en hoenders GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL: 450 mm KORTOM ■ Met gesonde grond het mnr. Gabe Brown sy wins vervierdubbel. ■ Deur op organiese koolstof in die grond te konsentreer, lewer hy produkte van ’n hoë gehalte wat vir ’n premie verkoop kan word. ■ Hierdie produkte het hom die geleentheid gegee om sy afhanklikheid van produksiemiddele en kommoditeitsprys-stelsels af te skud. ■ Nou wil hy bewys gesonde grond lei tot gesonder mense, wat ’n nog groter premie op sy produkte kan meebring. Die pionier mnr. Gabe Brown is die naaste wat herlewingslandbou aan ’n superster sal kom. Dit is egter nie blote YouTubeoëverblindery nie.…

Mnr. Gabe Brown, ’n herlewingsboer, sê hy verkies wins bo opbrengs en sy wins is regstreeks afhanklik van die doeltreffendheid waarmee hy koolstof in sy grond kan benut. Hier is die kettingreaksie wat voldoende koolstof in die grond aan die gang sit en hom ’n gesonde wins besorg. ■ Diverse dekgewasse, weidings en ’n hoëdrukbeweidingstelsel sorg dat koolstof doeltreffend in die grond vasgevang word. ■ Koolstof voed mikro-organismes in die grond. ■ Mikro-organismes verseker goeie grondstruktuur wat die tempo van water-indringing en die waterhouvermoë verhoog en dus ’n hoër produksiepotensiaal in droogtetye verseker. ■ Mikro-organismes stel ’n verskeidenheid voedingstowwe aan plante beskikbaar. ■ Plante is gesonder met sterker weer-stand en immuunstelsels. ■ Minder produksiemiddele en dus minder geld is nodig om goeie opbrengste van gesonde plante te behaal. ■ Gesonde…

1 Senior kampioen (driegang, plesierperd), Lorima Wenke. Vertoner en eienaar: Me. Lynmarie Moore (sel 083 280 6206), Jorami-stoetery, Bloemfontein. 2 Senior kampioen (siertuig) en senior kampioen (driegang, ryperd), Noordhoek Eagle. Vertoner en eienaar: Mnr. Johnny Moore (sel 083 280 6206), Jorami-stoetery, Bloemfontein. 3 Senior kampioen (driegang, universeel), Aveleda Sunita. Eienaar: Mnr. Junior Jack (sel 083 631 5603). Vertoner: Me. Andrie du Plessis, Aveledastoetery, Potchefstroom. 4 Kampioen (driegang, kinderryperd, ruiter onder 18 jaar). Jansie Markus. Vertoner: Bernice Venter, Jansiestoetery (sel 082 490 1930), Ventersburg. 5 Senior kampioen (dubbeltuig), Jansie Dominique en Ronelta. Vertoner: Mnr. Pitso Letsoenyo, Jansie-stoetery, Ventersburg. 6 Junior kampioen (siertuig) en junior kampioen (driegang, ryperd), Jansie Malcolm. Eienaar: Mnr. Toit Brink (sel 082 553 6430) van Kroonstad. Vertoner: Mnr. Otto Bekker. 7 Kampioen (span van agt). Vertoner: Mnr. Brendon…

Sedert 2001 het Vtec Trailers uitgebrei tot ’n fabriek wat tot 1 000 waens per jaar kan lewer. Met ’n netwerk van meer as 20 agente en medewerkers wat landwyd waens verkoop en versien, is dit maklik om die wa van jou keuse naby jou tuisdorp te kry. In hierdie digitale era is dit selfs nog makliker om bloot aanlyn deur die verskeidenheid beskikbare waens te sif en te bestel. Vtec Trailers bied gratis konsultasies om die koper te help onderskei tussen wat hy nodig het en graag wil hê. Die maatskappy help ook met herstelwerk of vervangingsbesluite. Sleepwaens word reg oor die wêreld gebou met die doel om goedere van punt A na punt B te vervoer. In Suider-Afrika is hierdie behoefte uniek vanweë beperkte logistieke kanale en omdat…

Inentings en die regte voorkomende behandeling is uiters belangrik om siektes te stuit en ook om weerstand by parasiete te bekamp, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), in September se veesiekteverslag. “Insekoorgedraagde siektes, soos bloutong, slenkdalkoors, knopvelsiekte, driedaestywesiekte, nagana, anaplasmose en Afrika-perdesiekte, is maar enkele van die siektes waarvoor veeboere moet oppas,” sê Malan. Bosluisoorgedraagde siektes, soos Afrika- en Asiatiese rooiwater, anaplasmose, hartwater en korridorsiekte, is ook ekonomies belangrike siektes wat groot skade aan kuddes se winsgewendheid kan aanrig weens laer produksie en ook vrektes. “Boere moet voorkomende inentingsprogramme met hul veearts bespreek. Dit is ook goed om die verskillende kliniese simptome van die siektes te ken, want waar behandeling ’n dier kan red, is dit belangrik om so gou moontlik op te tree…

Suid-Afrika se varkbedryf kan daarna uitsien om volgende jaar gasheer te speel vir die Ensminger-varksimposium. Dit is die eerste keer sedert dié belangrike internasionale byeenkoms se 50-jarige bestaan dat dit in Afrika aangebied word. Dié simposium is wêreldwyd ’n hoogtepunt op die kalender vir varkboere en navorsers, asook verskaffers aan die bedryf. Die geleentheid is genoem na prof. M.E. Ensminger, ’n landboukundige navorser en skrywer, en is vandag die toonaangewende inligtingsplatform vir die jongste navorsing, tegnologie en neigings in die varkbedryf. Dit word volgende jaar op 22 en 23 Mei by die Kopanong-hotel-en-konferensiesentrum oos van Johannesburg aangebied. In aanloop tot die simposium is ’n amptelike aankondiging oor die sprekers en program onlangs in Pretoria gemaak. Op dié geleentheid het mnr. De Wet Boshoff, uitvoerende direkteur van die Vereniging van Veevoervervaardigers…

Twee soorte rooiwater kom in Suid-Afrika voor: Afrika-rooiwater (Babesia bigemina) en Asiatiese of Europese rooiwater (Babesia bovis). Afrika-rooiwater word deur die Afrika- en Asiatiese bloubosluis (Rhipicephalus decoloratus en Rhipicephalus micro-plus) oorgedra. Die voorkoms van dié bosluise word onderskeidelik in FIGUUR 1 en FIGUUR 2 aangedui. Asiatiese rooiwater word slegs deur die Asiatiese bloubosluis oorgedra. Die rooipootbosluis (Rhipicephalus evertsi evertsi) speel ’n kleiner rol in die oordrag van Afrika-rooiwater. Die verspreiding van die siekte is dus afhanklik van die verspreiding van die onderskeie bosluise. Bosluise versprei maklik met die vervoer en verkoop van beeste deur die land en kan aanpas by minder gunstige toestande. Albei bloubosluise is eengasheer-bosluise, dus word die to-tale lewensiklus van larwes tot volwasse volgesuigde wyfies op één dier voltooi. In die geval van Afrika-rooiwater word larwes besmet…

Grenadellayskastert Yskastert is ’n immergewilde Suid-Afrikaanse gunsteling en hierdie maklike resep is so reg in ons kraal. Ek het altyd ’n paar pakkies Tennisbeskuitjies in my spens, want jy kan dit vir menige yskastert-idee en ander soet hap-pies gebruik. ■ 1 pakkie (80 g) grenadellajellie ■ 250 ml kookwater ■ 80 ml vars grenadellapulp ■ 500 ml melk ■ 50 ml vlapoeier ■ 25 ml mielieblom ■ 15 ml witsuiker ■ 125 g sagte botter ■ 210 ml strooisuiker ■ 2-3 pakke (200 g elk) Tennisbeskuitjies Bolaag ■ Halwe blik (ongeveer 110 ml) kondensmelk ■ Sap van 1-2 groot suurlemoene Meng die jellie met die kook-water tot die opgelos is en roer die grenadellapulp by. Laat staan eenkant tot afgekoel. Smeer ’n middelslag-broodpan en voer uit met kleefplastiek. Terwyl die…

Wat is die grootste behoefte van ons gebroke wêreld – ’n wêreld wat skynbaar besig is om die pad na sy eie ondergang te plavei? ’n Mens sou stellig verskillende antwoorde hierop kon kry, maar persoonlik meen ek die antwoord lê in die herstel van ’n gesonde verhoudingslewe. In haas alle kategorieë van die lewe het ons verhoudingslewe siek geword. Op die hoogste vlak het God bestem dat ons in ’n baie intiem-persoonlike verhouding met Hom lewe. Die mens is immers na God se beeld geskape. Die apostel Petrus praat in sy tweede brief van die grootste en kosbaarste beloftes wat God aan ons geskenk het waardeur ons deelgenote kan word van die goddelike natuur (2 Pet. 1:4). Hy maak dit vir ons so maklik om in ’n goeie verhouding…

MET die somer wat warm en vogtige toestande oor die grootste deel van die land bring, is daar ook ’n styging in die insek- en bosluisbevolking. Die jongste verslag van die Herkouerveterinêre Vereniging (RuVASA) waarsku dat boere hul diere betyds moet inent teen die siektes wat deur hierdie organismes oorgedra kan word. Somertyd is ’n hoogtepunt vir muggies, muskiete en bytende vlieë wat siektes, soos bloutong, slenkdalkoors, knopvelsiekte, drie-dae-stywesiekte, nagana, anaplasmose en Afrika-perdesiekte kan oordra. Bosluise is die draers van Afrika- en Asiatiese rooiwater, hartwater en korridorsiekte. Omdat daar geen spesifieke behandeling vir virussiektes is nie, is dit veral belangrik dat diere betyds teen hierdie siektes ingeënt word. Dr. Faffa Malan, bestuurder by RuVASA, sê in die verslag siektes is struikelblokke wat in die pad van die veebedryf se doelwitte,…

Dit lyk of boere in die komende somer minder sonneblomme as in die vorige produksiejaar gaan aanplant. Daar is verskeie redes daarvoor, maar die weer gaan vanjaar ’n sleutelfaktor wees wat aanplantings beïnvloed, sê mnr. Wandile Sihlobo, hoof van landbousakenavorsing by die landbousakekamer Agbiz. “Die verwagte midsomerdroogte wat deur ’n moontlike El Niño-verskynsel veroorsaak word, val saam met die bestuiwingstydperk, en kan oeste knou.” Die Oesskattingskomitee het in sy jaarlikse verslag oor somersaaiboere se voornemens om te plant, aangedui dat boere in die komende produksiejaar 575 000 ha sonneblomme wil aanplant. Dit is 26 500 ha, of 4,4%, minder as die afgelope produksiejaar se 601 500 ha. Dit is ook minder as die markverwagting van 600 000 ha. Indien dié syfer akkuraat is, sal dit die vierde agtereenvolgende jaar wees…

Al lol die ekonomie en al is daar heelwat onsekerheid oor die eienaarskap van grond, belê boere steeds onverpoos in vrugteprojekte op lang termyn. Die beste voorbeeld daarvan is die avokadobedryf. Volgens een van die voorste kwekers van avokadoboompies in Suid-Afrika wat graag anoniem wil bly, gaan dit maar sukkel vir enigeen om voor 2028 bome te ontvang indien hy of sy dit nie reeds bestel het nie. Volgens hierdie kweker stuur die bedryf af op ’n jaarlikse groei van 10-14% in aanplantings. Die produksie van sagtesitrus kan in die volgende sewe jaar teen 8% per jaar groei om teen 2025 bykans te verdubbel tot ongeveer 25 miljoen kartonhouers per jaar. Die produksie van suurlemoene in Suid-Afrika kan na raming met tot 11% per jaar in die volgende sewe jaar…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal van September verlede jaar tot Augustus vanjaar. Die swak ekonomie het ’n beduidende uitwerking, met ál meer distrikte waar grondpryse daal. Vyf distrikte in Limpopo toon ’n verbetering in grondpryse. By Musina het pryse heelwat gestyg (21%). In dié provinsie was daar 488 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 170 474 ha teen R3,147 miljard behels. Daarvan was 21% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 22,7% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels. In Gauteng was daar 448 transaksies, wat 45 704 ha teen R2,437 miljard behels het. Sowat…

Die Dohne-Merino-skaapras het vanjaar ’n rekordjaar op veilings beleef. Mnre. Frans en Andries Marx van Burgersdorp het in Februarie ’n Dohne-Merinoram met uitsonderlike bouvorm teen ’n wêreldrekordprys van R335 000 op die ras se nasionale veiling verkoop. “Dié ram, met ’n merietesyfer van 17,67, is nie net ’n bewys dat F -ooie van die beste 3 teelmateriaal kan lewer nie, maar ook van die balans tussen bouvorm, wolkenmerke en gemete produksienorme wat Dohne-Merino’s só gesog maak,” sê dr. Kobus Delport, hoofbestuurder van die Dohne-Merinotelersgenootskap. ’n Rekordgetal van 2 632 ramme is vanjaar op produksieveilings teen ’n rekordgemiddelde prys van R11 416 verkoop. “Hoewel die prys slegs 5,3% hoër is as dié van verlede jaar en dus net vir inflasie voorsiening maak, is 10% meer ramme verkoop.” Delport sê produktiwiteit is…

EKSPO’S EN ANDER 15-17 NOVEMBER: Ficksburg-kersiefees, Ficksburg. Tel. 051 933 6486, e-pos: gavin@cherryfestival.co.za 25 NOVEMBER: Groote Postmarkie, Darling. Tel. 022 451 2202, e-pos: info@iloveyzer.co.za 26-28 NOVEMBER: African Agri Investment Indaba. Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Web: www.agri-indaba.com 29 NOVEMBER-1 DESEMBER: Arabierperd-telersgenootskap van Suid-Afrika se Arabierperdesomerfees, Stokkiesdraai, Brits. Jeugkampioenskap, trekperdklasse. J. du Plessis, sel 083 455 6966, web: www.arabhorse.co.za 30 NOVEMBER-1 DESEMBER: Hamlet-kuns-en-kultuurfees. Laerskool FD Conradie. Runei Kotze, sel 074 968 5168, e-pos: runei.kotze@gmail.com 1-2 DESEMBER: Franschhoek se Cap Classique- en sjampanjefees. Tel. 021 876 2861, e-pos: info@franschhoek.org.za, web: www.franschhoekmcc.co.za 12 DESEMBER: Groote Post-Kersmark, Darling. E-pos: info@iloveyzer.co.za 16 JANUARIE 2019: Nasionale Rooibosdag. Tel. 027 482 1007, e-pos: info@rooibosteahouse.co.za, web: www.rooibosday.com 17 JANUARIE 2019: Vinpro-inligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Tel. 021 276 0460, e-pos: info@vinpro.co.za, web: www.vinpro.co.za 14-17 FEBRUARIE 2019: Bieliemieliefees, Reitz, Vrystaat. Tel. 058…