Indholdsfortegnelse for 16-Nov-18 i Landbouweekblad

‘Mense van alle rasse word in die land vermoor. Ek moet totaal nie-rassig wees as ek daaroor reageer.’ PRES. CYRIL RAMAPHOSA, oor hoekom hy in ’n oorsese televisie-onderhoud ontken het boere word vermoor. Bl. 14 ‘Daar is nie ’n towerformule nie.’ MNR. ANDRIES THERON, voorsitter van die SA Agentskap vir Kultivar- en Tegnologie-ontwikkeling (Sacta), oor die betreklik lang wagtyd vir nuwe koringkultivars. Bl. 17 ‘Plaaslik is daar eintlik nou niks wat ons keer om renosterhoring na China uit te voer nie.’ MNR. PELHAM JONES, voorsitter van die Private Renostereienaarsvereniging van Suid-Afrika (PROA), oor China se opheffing van die invoerverbod op onder meer renosterhoring. Bl. 17 ‘Ongelukkig het ons pleidooie met tye op dowe ore geval.’ MNR. NEO MASITHELA, voorsitter van Afasa, oor versoeke dat “wit” kommoditeitsorganisasies vir swart boere voorsiening…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Tegnologie: Die groot ontwrigting ■ Duidelikheid oor beleid, beter steun verseker toekoms ■ Erosie: Slik drink ons water op ■ Haastige honde haal eindronde ■ Vergelegen: Volg die natuur se resep na ■ Moenie terugdeins vir vroeg paar ■ Rol drupperpyp sonder moeite op SPESIAAL ■ Plaasveiligheid GESIN ■ Kersgebak HONDE Die skaaphond Flint van mnr. Andrew Philip is al vier keer as Suid-Afrika se Skaaphondkampioen bekroon. ’n Goed opgeleide skaaphond kan ’n waardevolle toevoeging tot jou arbeidsmag word. Ons praat ook met die 80-jarige mnr. Henry van der Merwe, wat met ’n gesogte eerbewys bekroon is.…

Honde is nie net die mens se beste vriend nie, maar op plase moet hulle ook as werkers hul skoene volstaan — nie net as afskrikmiddel nie. Wat is volgens jou die beste hond vir ’n plaas? SANETTE TARA WOLFAARDT LOMBARD skryf: Ons Boerboele het baie oud geword en nooit kinders gebyt nie. Jy moet huiswerk doen oor die teling van die hond. Nie alle Boerboele is kinderbyters nie. MIA SWANEPOEL antwoord: Dit hang ook baie van die eienaar af. Die Boerboel wat ons gehad het toe ek sowat 11 jaar oud was, het my en my broer soos goud bewaak. Dit was die beste kinderhond wat ek nóg gehad het. Ek kon my oë nie glo toe ek sowat 12 jaar later op ’n plaas met drie Boerboele kom…

DIE opbouende debat wat oor grondhervorming aan die ontwikkel is, stem ’n landbou-ekonoom wat in die voorste linie daarvan staan, optimisties. Mnr. Wandile Sihlobo, hoof van landbounavorsing by Agbiz en lid van pres. Cyril Ramaphosa se grondhervormingspaneel, het op ’n inligtingsessie wat deur Centurion se landbousakekamer aangebied is, gesê hy voel geruster as drie maande gelede dat die land nie ten gronde sal gaan nie. Volgens dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz, is verteenwoordigers van dié sakekamer ná ’n vergadering met Ramaphosa in Augustus voortdurend in gesprek met verskeie ministers. Die mees onlangse hiervan was ’n vergadering einde Oktober met mnr. Tito Mboweni, Minister van Finansies. Hulle vergader ook gereeld met lede van die internasionale gemeenskap, wat vrae het oor grondhervorming en wat met die landbou gebeur. “Dit is…

DIE tegnologieheffing op koring en gars vir die seisoen het op 30 September op R38,7 miljoen gestaan. Hiervan sal R9,5 miljoen aangewend word vir transformasiedoelwitte en R29,8 miljoen om saadverskaffers vir hul tegnologie te vergoed. Mnr. Andries Theron, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Kultivar- en Tegnologie-ontwikkeling (Sacta) wat deur die graan- en oliesaadbedryf gestig is om die heffings in te vorder, sê die proses verloop vlot. Hy het op ’n vergadering van die koringforum in Pretoria gesê 86,7% van die heffings in die koringbedryf is ingevorder en 95,2% van dié in die garsbedryf. Koringheffings word reeds vir twee jaar ingevorder en daar word ook gewerk om die kanola-bedryf te betrek. Theron sê in die koringbedryf kom boere uit ’n bedeling waar hulle gewoond was aan die beta-ling van ’n…

SUID -AFRIK A se skaapbedryf is verlede week in rou gedompel met die nuus van die afsterwe van dr. Jasper Coetzee, een van Suid-Afrika se bekendste skaapkundiges nóg, ná ’n stryd teen kanker. “Jasper was vrygewig met sy kennis en het dit graag oorgedra. Ek het baie van hom geleer. Ons het op soveel boeredae oral in die land saam opgetree. Sy bydrae tot Vra vir Faffa op Landbou.com is onmeetbaar,” sê dr. Faffa Malan, veearts en ’n goeie vriend van Coetzee. “Al daardie kennis en inligting wat hy vir die bedryf neergeskryf en gepubliseer het, is nie verlore nie en is daar vir die nageslag.” Dr. Buks Olivier, afgetrede skaap-en-bokspesialis wat jare lank aan die Landbounavorsingsraad verbonde was op Elsenburg en Grootfontein, sê hy sal Coetzee onthou as ’n…

SWART boere moet self besluit hoe hul ontwikkelingshulp moet lyk en nie wag tot die staat of ander belanghebbendes met planne na hulle toe kom nie, sê die leier van die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa). Dr. Vuyo Mahlati, herkose president van Afasa, het op die organisasie se jaarkongres in Kempton Park gesê die staat verander gedurig sy steunprogramme vir opkomende boere. Teen die tyd dat boere probleme met ’n program opper, het dit al weer verander. “Dit is vandag baie duidelik (uit wat me. Rendani Sadiki, waarnemende direkteur-generaal van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, by die kongres gesê het) dat herkapitalisering nie meer bestaan nie. “Die groot kwessie is, waarmee gaan dit vervang word?” Dit lyk vir Mahlati asof steun aan opkomende boere steeds in ’n oorgangsfase is.…

SWART boere kan nou begin aansoek doen om ’n gemengde finansieringsproduk, wat deels uit ’n terugbetaalbare lening by ’n finansiële instelling bestaan, en deels uit ’n staatstoekenning. Die doel met die produk is om swart produsente se potensieel hoë skuldvlakke, weens die skuld wat hulle vir hul boerderye aangaan, te verminder deur hul lenings met toekennings aan te vul, sê dr. Litha Magingxa, hoof van landbou-ekonomie van die Land Bank. Die bank het einde September 2018 ’n ooreenkoms met die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye en die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming aangegaan waarvolgens die drie partye gemengde finansiering kan bied om ontwikkeling en bemagtiging in die sektor te versnel. Magingxa het op die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa) se jaarkongres in Kempton Park gesê van…

IN die boekjaar tot 30 Junie het SA Stamboek ’n bedryfswins van bykans R1,3 miljoen uit bedrywighede voor onvoorsiene uitgawes aangeteken, teenoor sowat R700 000 in die vorige jaar. Dié finansiële verbetering kom bykans ses jaar nadat die instelling ’n omvattende diereproduksie-aantekeningsdiens begin lewer het. Mnr. Michiel Burger, tesourier, het op SA Stamboek se jaarvergadering in Bloemfontein bekend gemaak dat die instelling se netto inkomste in die boekjaar tot 30 Junie vanjaar met sowat R1,5 miljoen toegeneem het, ondanks ’n inkrimping in die suiwelbedryf, wat ’n afname in sekere dienste tot gevolg gehad het. Stamboek gaan egter nog gebuk onder die geldelike las van die uitgerekte hofgeding met die Landbounavorsingsraad die afgelope jare. KLEM VERSKUIF Dr. Japie van der Westhuizen, hoofbestuurder, sê SA Stamboek se klem het nou van hofgedinge…

T WEE Suid-Afrikaanse kase is op 2 November in Bergen, Noorweë, op die Wêreld-kaaskampioenskapsbyeenkoms met ’n supergoue prys beloon – die hoogste eerbewys in hierdie kompetisie. Wat dit nog meer besonders maak, is dat albei inskrywings van die boetiekkaasmakery Belnori van Bapsfontein in Gauteng is. Die eienaars van Belnori, mnr. Norman Belcher en sy vrou, Rina, is bekendes in die plaaslike kaasbedryf. Hulle boer met Saanenmelkbokke en melkskape. Belnori maak ook kaas van beesmelk wat hy inkoop. Die twee supergoue pryse is vir Kilembe (’n harde bokkaas) en Kalabash (’n harde koeimelkkaas). Kilembe is boonop as die 12de beste kaas ter wêreld aangewys en tel nou onder vanjaar se top 16-kase ter wêreld. “Ons het die beoordeling via ’n regstreekse internetuitsending dopgehou. Die sein op die plaas kom en gaan…

In die boedelbeplanningswêreld kry ons gereeld met erfgename te doen wie se geliefdes se boedels ná etlike jare nog nie afgehandel is nie. Dit veroorsaak onmin en gewoonlik finansiële probleme. Hoekom gebeur dit en wat kan ’n erfgenaam doen om die probleem op te los? In die ou dae was die plaaslike prokureur, skoolhoof, bankbestuurder en dominee die manne van statuur en ware seders in die samelewing wie se optrede nooit bevraagteken is nie. Die administrasie van boedels het jare lank só verloop: Die eksekuteur is ’n man of vrou van aansien en as hy of sy jou inlig dat dit om hierdie of daardie rede lank gaan duur om die boedel af te handel, is dit gelate aanvaar. WAT SÊ DIE WET? Verskeie wette in Suid-Afrika reël hierdie proses.…

Die VKB-groep met sy hoofkantoor op Reitz in die Vrystaat het ’n voorbelaste wins van R534 miljoen behaal, teenoor R127miljoen in die ooreenstemmende tydperk die vorige jaar. Daar is ook vanjaar ’n rekordbedrag van R260 miljoen as aansporingskorting betaal, terwyl die voorkeurdividende van R40miljoen wat aan aandeelhouers betaal is, ook ’n rekord is. Mnr. Koos Janse van Rensburg, uitvoerende hoof van VKB, vertel hoe die groep hierdie uitsonderlike prestasie behaal het. Die VKB-groep het ’n rekordwins van R534 miljoen in die jongste boekjaar behaal. Wat is die dryfkrag agter hierdie goeie groei? VKB het oor baie jare ’n konserwatiewe landboubenadering gevolg wat sy aandag geheel en al aan sy lede gewy het. Ons is bevoorreg dat dit vir ons ’n sterk fondament gegee het waarop ons kon bou. Die omgewing…

Mnr. Marinus Knoetze vertel dat dit baie moeilik is om sonneblomme se opbrengs te skat, maar dat hulle tog optimisties was dat hul uitgesoekte hektare wat vir die kompetisie ingeskryf is, ’n goeie opbrengs sou lewer. “Ons was baie dankbaar en verras toe ons die uitslag kry. Op al drie ons blokke is meer as 3 ton/ha gestroop.” Die wenkultivar, Phb 65A70, is nie hierdie produksiejaar op die mark nie, en die Knoetzes plant dié keer ’n ander Pioneer-kultivar, 65LL02, aan. Hoewel pa Gerhard volhou dat hy nie ’n wenresep het nie, gee hy wel raad dat die grond se pH-balans en voedingstatus deurslaggewend is. “Jou grond se status is belangrik. Balans in die grond is die middelpunt van boerdery.” Hy spreek ook sy dank uit aan Pioneer vir die…

Die registrasie van stoetvee in Zimbabwe het vanjaar reeds met 5% gestyg, en 16 nuwe stoeterye is geregistreer. Dit dui op ’n hernieude belangstelling in die stoetveebedryf. Dit is goeie nuus vir Zimbabwe se sukkelende landbou, wat geleidelik herstel ná die Robert Mugabe-heerskappy wat die land op sy knieë gedwing het. Dit is algemene kennis dat oudpres. Robert Mugabe nie net die land se ekonomie aan flarde regeer het nie, maar ook die landbou ’n nekslag toegedien het met sy beleid om kommersiële boere se plase af te neem en dit aan sy volgelinge – die sogenaamde oorlogsveterane – te gee wat nie noodwendig die kennis of wil gehad het om te boer nie. Gevolglik het Zimbabwe van ’n voormalige broodmandjie vir Afrika gaandeweg gegly totdat daar van produksie nie…

Dis nie aldag dat ’n klomp Suid-Afrikaanse boere moet erken ’n Amerikaner het ’n beter plan as hulle nie, selfs al is die Amerikaner ook ’n boer. Mnr. Monty Teeter wat in die weste van die Amerikaanse deelstaat Kansas boer, het ’n markiestent vol boere egter maklik oortuig dat sy patent eerder ’n slag vir waterbesparing as vir Amerika is, toe hy as gas van mnr. Jacques Willemse van Hanaline Boerdery op Weipe in Limpopo oor sy Dragon-Line-drupstelsel kom praat het. “Weipe het die afgelope paar jaar gesien wat waterprobleme is,” sê Willemse. “Ek het geglo ons het meer water as grond hier op Weipe en ons water sal nooit opraak nie,” het hy op die bekendstelling op sy plaas teen die Limpoporivier vertel. “Nou staan ek hier voor julle…

Ja, ek geniet die Bybelboek Prediker baie. Die praktiese wyshede uit dié boek gryp my aan en help my om na te dink oor die sin van die lewe. Tog moet ek ook bely dat dit my soms laat dink aan ’n padwyserbordjie wat skeef gewaai is deur die wind, dat dit erg moeilik raak om te besluit watter rigting om in te slaan. As jy nie bereid is om sekere tekste te lees, te herlees en dan binne konteks te plaas nie, is die kans goed dat jy kan verdwaal. Kom ons gebruik ’n voorbeeld uit Pred. 7:16-17. Die Prediker beveel aan dat ’n mens nie alte regverdig moet wees nie en ook nie alte goddeloos nie. Om só te leef kan in albei gevalle nogal slegte gevolge hê.…

Die warm, goeie weer wat in die lente en somer tot nou toe landwyd ervaar is, het goeie kropslaaioeste meegebring. Die oeste landwyd is só goed dat pryse op varsproduktemarkte onder druk is. Volgens mnr. Len du Toit van die Multiplant-saailingkwekery op Brits gaan die volumes in die nabye toekoms nie wesenlik verander nie. “ ’n Aantal boere in die noorde het onlangs haelskade gekry. Dit sal die volume vir ’n kort tyd laat daal en die prys laat styg, maar die prys sal vinnig weer normaliseer wanneer die volume herstel.” Volgens mnr. Callie Wolfaardt, lntelligrow-verteenwoordiger in die Kaapse Skiereiland, is die volume in die Kaap ook hoog. “Die prys is tans baie laag weens oorproduksie vanweë goeie weer. Noudat die koring en ander graan egter droog word, sien ons…

GAUTENG NIGEL VLAKPLAATS (138), 23 ha, aan New Canada Developments, van Tramore Prop. Group (Edms.) Bpk., R798 000. PRETORIA PLAAS (475), 27 ha, aan De Willdor Prop. (Edms.) Bpk., van C.A. Swanepoel, R850 000. INDERMINNE (113), 21 ha, aan M.G. Sadiki en R.M. Sadiki, van Bluesky Mountain Trading (Edms.) Bpk., R873 000. RIETFONTEIN (375), 19 ha, aan Dwelling Developments (Edms.) Bpk., van RA-eiendomstrust, R10 000 000. KWAZULU-NATAL BALLITO SPIOEN KOP (1125), 30 ha, aan Arya Ishka Singh-trust, van R.S. en S.D. Singh, R1 260 000. HARDING TIGER KLOOF (302), 76 ha, aan St. Thomas Residential School, van M.J. Blakeway, R2 750 000. LADYSMITH NOODHULP (1240), 39 ha, aan Drieter T. Schroder-trust, van Essop Desai-trust, R3 850 000. PIETERMARITZBURG ELANDSFONTEIN (2206), 63 ha, aan S.M.L. Langa, van Bergview-trust, R1 250 000.…

Ramme het vanjaar gemiddeld baie hoër pryse op die SA Boerboktelersvereniging se nasionale veiling behaal as verlede jaar. Me. Michelle Kruger, rasdirekteur van die vereniging, sê 42 ramme is op die veiling op 18 Oktober in Bloemfontein aangebied. Altesame 39 is teen gemiddeld R19 940 verkoop. Verlede jaar se gemiddelde prys vir 20 ramme was R15 700 en 2016 s’n (vir 38 ramme) R18 400. Op 2015 en 2014 se veilings was die gemiddelde pryse vir ramme sowat R16 000 en R13 000. Kruger sê die duurste ram vanjaar is deur mnr. Leonard du Raan van Douglas teen R65 000 aan mnr. Pieter Smith van Alldays verkoop. Die 58 ooie wat vanjaar aangebied is, is almal teen gemiddeld R10 650 verkoop. Soos met die ramme, is dit hoër as 2017…

EKSPO’S EN ANDER 25 NOVEMBER: Groote Postmarkie, Darling. Tel. 022 451 2202, e-pos: info@iloveyzer.co.za 26-28 NOVEMBER: African Agri Investment Indaba. Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Web: www.agri-indaba.com 29 NOVEMBER-1 DESEMBER: Arabierperd-telersgenootskap van Suid-Afrika se Arabierperdesomerfees, Stokkiesdraai, Brits. Jeugkampioenskap, trekperdklasse. J. du Plessis, sel 083 455 6966, web: www.arabhorse.co.za 30 NOVEMBER-1 DESEMBER: Hamlet-kuns-en-kultuurfees. Laerskool FD Conradie. Runei Kotze, sel 074 968 5168, e-pos: runei.kotze@gmail.com 1-2 DESEMBER: Franschhoek se Cap Classique- en sjampanjefees. Tel. 021 876 2861, e-pos: info@franschhoek.org.za, web: www.franschhoekmcc.co.za 12 DESEMBER: Groote Post-Kersmark, Darling. E-pos: info@iloveyzer.co.za 15 DESEMBER: Appelkoosfees, Prince Alfred Hamlet. Boeresport, veteraantrekkers, appelkooslekkernye, spitbraai en vermaak vir die kleinspan. Janine Langheim, sel 082 345 7030. 16 JANUARIE 2019: Nasionale Rooibosdag. Tel. 027 482 1007, e-pos: info@rooibosteahouse.co.za, web: www.rooibosday.com 17 JANUARIE 2019: Vinpro-inligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Tel. 021 276 0460, e-pos:…

29 miljoen Meer as 29 miljoen mense wat in lidlande van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) woon, ervaar voedselonsekerheid. Die 11 lidlande se totale bevolking is meer as 340 miljoen mense. Hiervan sal sowat 29,4 miljoen, of 14,2%, in die huidige boekjaar ’n gebrek aan kos ervaar. ’n Opname verlede jaar het aangedui dat 13,9 miljoen, of 25%, van Suid-Afrikaners onvoldoende toegang tot kos gehad het. Sien ook bit.ly/2P5rBlN – Joylene van Wyk 0,5% Lande in Afrika suid van die Sahara bestee minder as 0,5% van hul bruto binnelandse produk op navorsing, teenoor lande in die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) se gemiddeld van 2,3%. Dié regerings het hulle ’n paar jaar terug daartoe verbind om beleggings in wetenskap en tegnologie in 2020 tot 0,7% te verhoog en tot…

PRESIDENT CYRIL RAMAPHOSA se verwerping by die onlangse beleggingsberaad van die gedagte van wit monopoliekapitaal en (vermoedelik) alles wat daarmee gepaardgaan, is ’n belangrike oomblik, skryf mnr. Terence Corrigan van die Instituut vir Rasseverhoudinge. “Ons het hulle soos vyande behandel en… wit monopoliekapitaal, en al daardie … dit moet vandag eindig,” het Ramaphosa gesê oor van sy kollegas se uitgesproke vyandige retoriek. Vir ’n land gewoond aan beskuldigings, griewe en selfverontskuldiging, was dié woorde ’n verrassing en ook baie betekenisvol, gegewe die gespanne verhouding wat reeds jare tussen die Regering en die sakegemeenskap heers, ondanks die strukture om dialoog tussen “maatskaplike vennote” te vergemaklik. Die landbougemeenskap loop onder besonder vyandige veroordeling deur. Roekelose taalgebruik en sinistere toewysing het gelei tot ’n ongeëwenaarde vlak van stigmatisering – die “boer” as ’n…

REGERING HET MIN SIMPATIE MET BOERE Suid-Afrika se boere boer oral in die land – ook in die warm en droë westelike dele waar baie min mense, veral politici wat in weelde leef, hulself sal wil bevind om ’n bestaan te maak. Boonop het die Regering nie veel simpatie met hierdie boere wat slegs kan oorleef deur hul onwrikbare geloof en deursettingsvermoë nie. Was dit nie vir die menslikheid en simpatie van boere reg oor die land om voer te skenk nie, sou vele boere eenvoudig moes tou opgooi en die bedryf finaal verlaat. Gegewe hierdie boere se finansiële verknorsing tydens droogtes, wat soms jare kan duur, laat dit ’n bitter smaak as die Regering nie eens sy weg oopsien om vir die vervoerkoste van die gratis voer te betaal…

MNR. GERHARD KNOETZE boer op die plaas Uitkyk by Wolmaransstad. Hy en sy seun, Marinus, het die afdeling vir sonneblomme in Pioneer se Weeg-en-Wen-kompetisie gewen. Hulle vernuwe met die ombouing van hul werktuie en doen alles in die lande self. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL VAN JOU GESIN. My vrou, Trientjie, was ’n mediese tegnoloog voor ons saam die boerdery in 2003 begin het. Ons seun, Marinus, boer saam met my. Ons het ook ’n dogter, Joanie Coen, wat met Tiaan getroud is en op Wolmaransstad skoolhou. Ons kleinkinders, Gehan (3) en Katryn (6 maande) Coen, gee vir Oupa en Ouma baie plesier en kom kuier graag op die plaas. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek het ná matriek in ’n tegniese rigting gestudeer en my N5-kwalifikasie in meganiese…

SAKE-ONDERNEMINGS op Harrismith het ’n skikking met Eskom en regeringsinstellings op verskillende vlakke bereik om ’n finansiële reddingsplan vir dié sukkelende munisipaliteit op te stel. Die skikking se bepalings bied aan sakelui die geleentheid om betrokke te wees by die vind van oplossings vir die plaaslike owerheid se probleme. Die skikking keer Eskom om, mits ’n haalbare plan binne die knap tydsraamwerk opgestel kan word, die krag na die Maluti-a-Phofung-munisipaliteit af te sny. Die kragverskaffer dreig reeds lank om dit te doen weens die miljarde rande wat die plaaslike owerheid hom skuld. ’n Volbank regters van die Hooggeregshof in Bloemfontein het die skikking op 22 Oktober ’n bevel van die hof gemaak. Dit volg op die Harrismithsakeforum en verskeie ander sake-ondernemings, waaronder voedselmaatskappye, soos Nestlé, en die landboumaatskappy Afgri, se…

DIE landboumaatskappy OVK het sy erns oor sy wol-en-bokhaardienste beklemtoon deur ’n bykomende hoofbestuurder vir noorde van die land aan te stel. Mnr. Jannie Rossouw is op 1 Oktober, ná ’n besluit deur die OVK-direksie, aangestel as nuwe hoofbestuurder van die afdeling Vesel en Lewendehawe Noord. Volgens mnr. Billy van Zyl, OVK-direkteurslid, is die doel met dié aanstelling om OVK se veselspoor uit te brei. Rossouw sal aansluit by mnr. Wallie Weeks, wat die vesel- en lewendehawe-afdeling vir die land se suidelike streke behartig. Volgens Van Zyl gaan dit tans goed met OVK. Die maatskappy het die afgelope finansiële jaar ongeveer R75 miljoen aan sy aandeelhouers uitbetaal deur sy lojaliteitskema en dividende. Hy sê OVK verskaf tans dienste aan sowat 10 000 Suid-Afrikaanse boere, en kon die afgelope jaar verskeie…

’N VIRTUELE platform wat as ’n prospektus vir onder meer transformasieprojekte in die landbou kan dien, is onlangs deur Agri SA bekend gestel. Die platform, Agrohub, is ’n uitvloeisel van onder meer Landbouweekblad en Agri SA se grondberaad wat in Augustus op Bela-Bela in Limpopo plaasgevind het. Meer as 60 boere het by die beraad hul stories gedeel oor projekte wat werk, planne wat hulle voorstel, of probleme wat hulle reeds ondervind en oorkom het. Agrohub sal ’n gekonsolideerde platform wees wat ’n netwerk van bedryfslede met mekaar verbind – van supermarkgroepe tot individuele boere en projekte. Mnr. Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA, sê die platform sal as ’n prospektus van ontwikkelingsgeleenthede in die landbou dien, wat Agri SA aan pres. Cyril Ramaphosa kan oorhandig. Hy sê…

Boere is besig om wintergraan te stroop, en alle aanduidings is dat die koringoes sowat 20% beter sal wees as verlede jaar se oes, wat deur die droogte benadeel is. Die meeste vrugteboere in die Wes-Kaap begin die produksiejaar met baie beter watervoorsiening as verlede jaar en met ’n wisselkoers wat taamlik gunstig is vir uitvoer. Die Oos-Kaap sukkel egter, en boere in die Laeveld is ook bekommerd oor watervoorsiening vir die somer. Die uitvoervrugte-, druiwe- en neutbedryf bly sterk groei, maar is afhanklik van goeie reënval en voldoende besproeiingswater. Reënvalvooruitsigte bly belangrik en is sekerlik die boer se grootste onvoorspelbare risiko, naas die staat se beleidsdwalinge. Intussen dui weervoorspellings daarop dat Suid-Afrika in ’n swak El Niño-fase inbeweeg, maar dat daar steeds ’n taamlik gunstige somerreënpatroon verwag kan word.…

Die Misch-familie boer al vier geslagte lank met mielies in sandgrond in die noordweste van die Amerikaanse deelstaat Indiana. Soos hul medeboere strooi hulle twee keer per jaar stikstofryke kunsmis — in die lente met planttyd en later wanneer die mielies deur hul groeiversnelling gaan. Dit is nie net duur nie, maar ook skadelik vir die planeet. Volgende jaar gaan hulle iets anders probeer — mieliesaad natgemaak met vloeibare probiotika spesiaal vir plante en ryk aan mikrobes. Dié mikrobes sal die plante se wortels koloniseer en harige nodules vorm wat atmosferiese stikstof omskakel sodat plante dit kan gebruik om suiker uit sonlig te vervaardig. As alles volgens plan verloop, behoort die mikrobes net meer as 27 kg bruikbare stikstof per hektaar mielies te lewer. Pivot Bio, ’n maatskappy van Berkeley,…

Die groep bestaan uit twee maatskappye, elk met onderafdelings. VKB Landbou verskaf ál die dienste wat die maatskappy as eertydse landboukoöperasie gelewer het, terwyl VKB Agri Processors ’n uitgebreide nywerheidstruktuur verskaf wat soveel moontlik landbouhulpbronne in sy bedieningsgebied verwerk. VKB LANDBOU Handelsafdeling (57 bedryfspunte) Meganisasie (11 meganisasiewerkswinkels) Graanafdeling (23 graansilo’s in die Noordoos-Vrystaat en Limpopo) Graanbemarking Versekering Finansiering Filiale soos Crown Bag, Bethalkoelkamers en VKB Fuels VKB AGRI PROCESSORS VKB Milling Grain Field Chickens Tripple V Animal Feeds Free State Oil (soja-olie-pers) VKB Flour Mills Nu-Pro…

LIGGING: Wolmaransstad, Noordwes NAAM: Uitkyk GROOTTE: 3 500 ha EIENAARSKAP: Gerhard en sy seun, Marinus, boer saam as die Wesvaal-delwerytrust VERTAKKINGS: Mielies, sonneblomme, Bonsmaras en Merino-Landskape GRONDTIPE: Avalon, Hutton en Bainsvlei GEMIDDELDE REËNVAL: 450 mm per jaar KORTOM ■ Ná eksperimente met sojabone die grondslag gelê het, het dié pa-en-seunspan met sonneblomme begin boer, proewe gedoen en nie ’n steen onaangeroer gelaat om hoë opbrengste na te jaag nie. ■ Albei is meganies knap, boer naby aan die natuur en doen voortdurend ontledings om bemesting aan te pas. ■ ’n Tussenry-afstand van 0,76 m is ideaal vir vogbewaring en onkruidbekamping.…

Frambooslimonade Hierdie resep is regtig maklik en kan met vars of bevrore bessies gemaak word. Dis ’n treffer om voor te sit. Of gooi dit in ’n mooi bot-tel waarom jy ’n strik vasmaak, en neem dit as ’n geskenk vir jou gasvrou. ■ 400 g vars of bevrore frambose ■ Sap van 2 suurlemoene ■ 250 ml water ■ 250 ml suiker Verpulp die frambose saam met die suurlemoensap en water in ’n voedselverwerker. Gooi dit deur ’n sif. Gooi die pitte weg. Gooi die vloeistof en suiker in ’n kastrol en verhit dit vir 10 minute oor matige hitte tot die suiker opgelos is. Laat die mengsel vir ’n paar minute prut. Sit dit dan eenkant om af te koel voor jy dit in die yskas bêre om…

NAELBYT-AKSIE Prooi deur Deon Meyer. Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R320 Vir enige liefhebber van Afrikaanse misdaadfiksie is die beste nuus van die jaar seker dat Deon Meyer terug is met ’n splinternuwe roman. In Prooi moet die bobaas-speurders Bennie Griessel en Vaughan Cupido ’n moordsaak probeer oplos wat die plaaslike polisie lelik verbrou het. Maar nog uitdagender is dat die Nasionale Kommissaris van die SAPD sy bes doen om die moord na selfdood te laat lyk. Dit ruik alte veel na staatskaping – en Vaughan sal alles in sy vermoë doen om aan sy nuwe liefde se laaitie te bewys dat die Valke nié gekaap is nie. Terwyl ander duiwels vir Bennie jaag: Sal Alexa instem om met hom, ’n alkoholis wat nog net ’n paar maande…

Die bees- en lamkarkaskompetisie op die Komga-landbouskou is deur Bonsmaras en Dohne-Merino’s oorheers. Dié kompetisie is deel van die Suid-Afrikaanse Vleisbedryfsmaatskappy (Samic) se nasionale bees- en lamkarkaskompetisie. In die beesvleisafdeling is die beste twee groepe van vier karkasse met punte van onderskeidelik 91,33 en 90,77, asook die beste twee individuele karkasse met punte van onderskeidelik 94,25 en 93,95 deur Thompson Farming van Komga, die tuiste van die Glen Glyde-stoetery, ingeskryf. In die lamsvleisafdeling is die beste groep van vier karkasse met ’n punt van 85,81 deur mnr. Robbie Blaine van Wauldby Dohne-Merino’s, Stutterheim, ingeskryf. Tweede was mnr. Tom Blaine van Ross Dohne-Merino’s, Stutterheim, met ’n punt van 84,96. Die beste individuele karkas (89,28) is deur mnr. Tom Blaine van Ross Dohne-Merino’s ingeskryf. Tweede was mnr. Robbie Blaine van Wauldby Dohne-Merino’s…

Die mark vir grenadellas in Europa het waarskynlik sy versadigingspunt bereik, en Suid-Afrikaanse uitvoerders is druk besig om ander markte te ondersoek en te ontwikkel. Mnr. Garrick Mullin, uitvoerende hoof van Pico Fresh, het vroeër vanjaar aan die Business Insider gesê hoewel Suid-Afrika se groter en soeter grenadellas gewilder is onder Europeërs as dié van Colombia, is die Colombiaanse bedryf Suid-Afrika steeds ver voor met verwerkte produkte, soos sappe en konsentrate. Pico Fresh is die uitvoeragentskap wat die meeste Suid-Afrikaanse grenadellas uitvoer, hoofsaaklik na Europa. Die bedryf is die afgelope paar jaar veral op die pulpmark toegespits omdat dit die een segment was wat nog nie ’n versadigingspunt bereik het nie. Colombia het egter ook sterk klem gelê op grenadellapulp. Mullin meen dié mark is ook nou taamlik versadig. Uitvoermaatskappye…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf Oktober verlede jaar tot September vanjaar. In 60,9% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die Bo-land, aan die Weskus, in die Karoo en in die Suid-Kaap. Dit is die streke wat die swaarste kry weens die droogte. Die grootste daling was by Calitzdorp (-24,2%) en die grootste styging by Clanwilliam (17,9%). Altesame 539 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 293 455 ha teen R4,424 miljard behels het. Daar was 42 transaksies van kleur – 8% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (33), staatsaankope van landbougrond (4) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dié proses het 11 268 ha…

Dele van die Katrivervallei in die Oos-Kaap is volgens party mense die beste plek op aarde om nawellemoene te verbou. Dié vrugte van uitvoergehalte moet by die tonne na van die rykste lande ter wêreld verskeep word. Hierdie streek in die distrik Fort Beaufort behoort een van Suid-Afrika se blinkste landboujuwele te wees — een wat buitelandse valuta verdien, belasting betaal en mense in diens neem. Shaun Brown het hier op ’n kleinerige familieplaas grootgeword. Hy het aan die Landbouskool Winterberg gematrikuleer en tuinboukunde met ’n beurs gestudeer. Ná jare by Outspan en Capespan het hy sitrusgrond in sy grootwordwêreld gekoop. Met die grond as sekuriteit het hy geld geleen en begin boer. Net anderkant die teerpad, oorkant die Katrivier, het sy bure ook met sitrus geboer, maar in die…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik. Vandeesweek se wenbrief is deur WILLEM geskryf.…

PRES. CYRIL RAMAPHOSA is bereid om aan gesinne wat geliefdes weens plaasmoorde verloor het, te verduidelik wat hy bedoel het met sy uitsprake oor plaasmoorde vroeër vanjaar. Ramaphosa het in September in ’n onderhoud met Bloomberg by die Verenigde Nasies in New York gesê dat daar “geen moord op boere” in Suid-Afrika plaasvind nie. Dié stelling is gemaak in reaksie op ’n vraag wat aan hom gestel is oor die Amerikaanse president Donald Trump se vroeëre twiet. Hy in ’n vraag-en-antwoordsessie in die Parlement gesê baie mense het nie mooi verstaan wat hy vroeër gesê het nie. “Ek het gereageer op pres. Trump se twiet waarin hy gesê het wit boere en wit mense word vermoor. Ek het gesê nee . . . dis nie waar nie.” ‘NIE-RASSIG’ Ramaphosa sê…

DIE Chinese regering se opheffing van ’n verbod op die handel in renoster- en tierprodukte is vir Suid-Afrikaanse renostereienaars soos ’n vroeë Kersgeskenk, sê mnr. Pelham Jones, voorsitter van die Private Renostereienaarsvereniging van Suid-Afrika (P ROA). China het einde verlede maand aangekondig dat die 25 jaar oue verbod op die invoer van tierbene en renosterhorings opgehef word. Die tydskrif National Geographic berig die regering het dit duidelik gemaak dat slegs bene en horings wat deur boerderye geproduseer is, ingevoer mag word vir mediese navorsing en die vervaardiging van medisyne. “Dit verleen ’n groot hupstoot aan ons saak vir internasionale handel, want wanneer ons by die konvensie oor internasionale handel in bedreigde spesies (Cites) aanvoer dat ons renosterhorings volhoubaar kan voorsien, is daar altyd die vraag: ‘Aan wie?’ Nou kan ons…

MNR. ISAAC NTOTO (28), tegniese bestuurder van die Mosselbaaise plaas Garden of Eden Berries, is onlangs as Landbouwerker van die Jaar aangewys. Die geleentheid by Nederburg buite die Paarl, aangebied deur die Wes-Kaapse regering met Shoprite as hoofborg, is die enigste in sy soort in Suid-Afrika. Hy werk al sowat twee en ’n half jaar lank op die plaas en het homself van ’n intern na opsiener en tegniese bestuurder opgewerk. Dié boorling van Motherwell, Port Elizabeth, het ’n nasionale diploma in landboubestuur aan die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit behaal. Ntoto word beskryf as ’n motiveerder wat die landbou en mense verstaan. “Ek is baie trots om deel van ’n goeie storie te wees. Daar is steeds hoop en geleenthede.” In sy aanvaardingstoespraak het hy gesê alle deelnemers aan die…

BEGUNSTIGDES in restitusieeise is die enigste mense wat titelaktes van die staat kry. Vir diegene wat grond ingevolge herverdelingsprogramme kry, geld huurooreenkomste. Só het me. Rendani Sadiki, waarnemende direkteur-generaal van die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, verduidelik ná baie vrae daaroor op die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa) se kongres. Sadiki het gesê die ondertekening van bruikhuurooreenkomste is tans ’n voorrangsaak. Herverdelingsplase word besoek en in een van vier kategorieë ingedeel. Die eerste twee kategorieë is bestaansboerderye, en hulle betaal nie huur nie. Die volgende twee kategorieë beweeg na kommersiële boerderye, en hulle betaal wel huur. Die proses is al in die Wes-Kaap en Limpopo afgehandel, en is elders sowat 85% voltooi. “Ons probeer bepaal watter boerderye tot kommersiële eenhede kan ontwikkel. Ons het reeds 262 plase…

TERW YL pogings enersyds aan die gang is om groter eenheid binne die georganiseerde landbou te bewerkstellig, is daar andersyds groter verdeeldheid. Mnr. Neo Masithela, voorsitter van die African Farmers’ Association of South Africa (Afasa), het op die organisasie se kongres in Kempton Park gesê sy lede wil nie van wit kommersiële boere afhanklik wees nie. Dus is ses kommoditeitsorganisasies op die been gebring om na die belange van swart bestaansboere en ontwikkelende boere om te sien. Hy sê in sy voorsittersverslag Afasa het sedert sy ontstaan die oorwegend wit, groot kommoditeitsorganisasies probeer oortuig om vir swart boere voorsiening te maak. “Ongelukkig het ons pleidooie met tye op dowe ore geval. Dit het gelei tot die stigting van hoofsaaklik swart kommoditeitsorganisasies wat by Afasa geaffilieer is.” Die leiers van die…

AL dui die oesskatting vir inmaakvrugte op ’n effense verbetering in opbrengs sedert verlede jaar se droogte, is produksie steeds nie naastenby op normale vlakke nie. Die oesskattingskomitee het op 30 Oktober bymekaar gekom om vanjaar se oesverwagtinge te bepaal. Die bedryf verwag om vanjaar 26 500 ton Bulida-appelkose te pluk. Dis ’n skerp afname teenoor 2012 toe 49 728 ton appelkose geoes is. Verlede jaar het die appelkoosoes op 28 500 ton gestaan. “Suid-Afrika is wêreldwyd ’n appelkoosleier, maar nou is die land ’n leier wat sonder voorraad sit. ’n Groter oes sou aan die land ’n beter plek op die mark besorg het. Die Bulida-appelkoos (wat eintlik ’n Canino is) gee ’n pragtige inmaak-appelkoos soos geen ander kultivar kan nie. Ander lande wil nie met appelkose boer nie…

’n Onlangse studie in Gauteng toon opnuut hoe belangrik die dra van beskermende klere tydens die spuit van plaagdoders is, asook die kalibrering van die toerusting wat gebruik word. Slegs ’n klein hoeveelheid plaagdoders (insekdoders) bereik die plaagorganisme, soos wat navorsing reeds in 1986 die eerste keer bewys het, toe bevind is dat dit minder as 0,1% van die plaagorganisme bereik*. Daarom kan 99,9% van die plaagdoder wat in ’n teikengebied gespuit word, as oorbodig of ondoeltreffend beskou word. Dit beteken ook 99,9% van gespuite plaagdoders kan ’n nadelige uitwerking op nie-teikenorganismes en natuurlike hulpbronne hê. Die Landbounavorsingsraad (LNR) se Navorsingsinstituut vir Plantbeskerming (NIPB) en die Gautengse departement van landbou en landelike ontwikkeling het in die studie, wat die hele Gauteng ingesluit het, bevind tot 74% van kleinboere wat ondervra…

WAT SOU JY ANDERS GEDOEN HET, AS JY KON? Ek sou van meet af aan nouer ry-afstaande gebruik het — 0,76 m-rye. Dit het ’n groot impak op vogverlies. Ons het begin op sewe voet (2,14 m) en toe vyf voet (1,53 m). Vandat ons oorgegaan het na die nouer rye, het ons oeste verbeter. Daardie tyd is die nouer rye net in Amerika gebruik, en ons het gedink dit sal nie by ons werk nie omdat dit te warm is. WAT IS DIE VERSTANDIGSTE DING WAT JULLE GEDOEN HET? Dit tel in ons guns dat ons alles in die lande self doen. Ons is heeldag in die lande besig met die plante, en jy sien gou raak hoe die aanplantings van die een blok na volgende verskil. Dus kan…

MNR. BERNARD RABÉ WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NÓG? Die beste langtermynbesluit was om beskikbare tegnologie te benut. Tegnologie kan jou egter ook aftrek, en jy kan baie betaal vir tegnologie wat vir jou niks beteken nie. Daarom het ek doelbewus besluit om te belê in tegnologie wat net voordelig is, en dié te systap wat lyk soos oëverblindery. WIE WAS JOU MENTOR? Ek het maar op die plaas grootgeword, en ek, my pa en my broer het tien jaar lank saam geboer. Boerderymentorskap kom hoofsaaklik van my pa af. Hy werk baie presies. Sy werk en presisie, veral met syfers en aantekeninge, het ons gebring tot waar ons is. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om alles vir almal te probeer wees. Jy sal moet besluit…

VLIEËNDE VOORWERP DIÉ HOMMELTUIG IDEAAL VIR ELKE PLAAS Hommeltuie word vir al hoe meer take op plase en by boerderye ingespan. Vir party gespesialiseerde toepassings, soos die neem van infrarooi lugfoto’s van landerye, is daar doelgemaakte, professionele tuie. Vir die swetterjoel ander takies op die plaas kan radiobeheerde vlieënde wonders van die verbruikersrak gekoop word om die lewe makliker te maak. Die Chinese vervaardiger DJI is een van die wêreld se voorlopers op die terrein van verbruikers en semi-professionele hommeltuie. Een van sy nuwe modelle, die DJI Mavic 2 Pro, is onlangs bekend gestel. Die DJI Mavic 2 Pro is die ideale hommeltuig om sommer in die bakkie saam te ry en, waar en wanneer nodig, te lanseer. Omdat dit opvou, is dit ’n gemakliker reisgenoot as die groter Phantom-reeks.…

1 Kampioen (ope, enkeltuig), Zola. Eienaar en vertoner: Mnr. Herman Burger (sel 082 572 2826), Sluyswyk-stoetery, Malmesbury. 2 Kampioen (ope, draf en stap), Zack. Eienaar: Mnr. Eduard Mostert (sel 084 401 6177), Hananja-stoetery, Springbok. Vertoner: Mnr. Mcbride Ngcangcela. 3 Kampioen (ope, dubbeltuig vir vroue), Rinda en Trixie. Eienaar: Mnr. Martin Eksteen (sel 082 566 1297), Rosinbergstoetery, Caledon. Vertoner: Me. Bettie Uys. 4 Kampioen (ope, driegang, kinderruiter onder 18 jaar), Master. Eienaar: Me. Bettie Uys (sel 072 110 6661), Rosinbergstoetery, Caledon. Afrigter: Mnr. Bennie Kloppers. Vertoner: Zaada Jacobs. 5 Kampioen (ope, siertuig vir vroue), Estelle. Eienaar: Twee Palms-stal (sel 083 628 5247), Vredendal. Vertoner: Me. Randi Smit. 6 Kampioen (ope, dubbeltuig), Sonja en Debbie. Eienaar: Boeta Smit & Seuns (tel. 027 217 1360), Enkelvlei-stoetery, Lutzville. Vertoner: Mnr. Boeta Smit. 7 Kampioen…

‘Só ’n tr ip sal enigeen se visie verbreed en jou passie vir die wynbedryf en boerdery opnuut laat vlamvat. Die blootstelling was onmeetbaar! Soos die Engelsman sê: The world is your oyster!’’ Só beskryf ’n opgewonde Roelien Harolds (30), kelder-en-laboratoriumassistent op die wynlandgoed Waterkloof buite Somerset-Wes, haar besoek aan Boergondië in Frankryk waarvandaan sy onlangs teruggekeer het. Sy kon dié streek vir vier weke saam met vyf ander werkers uit die wyn- en kaasbedryf besoek danksy ’n uitruilskema wat deur die Wes-Kaapse departement van landbou aangebied word. Meer as 80 mense het vanjaar om die uitruilprogram aansoek gedoen, maar Roelien, wat al sewe jaar by Waterkloof werk, meen dit was haar geesdrif en deursettingsvermoë wat haar ’n plek op die vliegtuig besorg het. “Ek moes aan my CV werk,…

‘Pa, is jy besig ?’’ ‘‘Nee wat, Ma. Ek wil net gou die jong bees gaan sout gee.’’ ‘‘Die nuwe bankman wil vir ons kom kuier . . . hy het seker maar ’n behoefte aan geselskap.’’ ‘‘Ek weet nie so mooi nie! Sakkie van Niekerk sê altyd by hom op Flentervlei is hulle gewoonlik die draers van slegte nuus, maar nou ja, dalk wil hy kom geld leen. Die banke kry ook seker maar swaar in die droogte. Sê vir die man hy kan Woensdagmiddag tweeuur kom, dan kan ons gesels. ’’ Dis Woendagmiddag 14:06 toe ’n swart kar by die hek stilhou en deurry. Hy los sommer die hek oop, kan jy dit glo?! As daai melkkoeie kom skade maak in die tuin, wil ek nie by wees…

Die plaaslike metaalverpakkingsbedryf meen sterk groei is in die nabye toekoms moontlik namate nuwe tegnologie toegepas en verbruikers meer bewus word van die herwinningsvoordele van metaalverpakking. Mnr. Kishan Singh, hoofbeampte van die staal- en aluminiumverpakkingsbedryfsliggaam van Suid-Afrika (MetPac-SA), het op die Australiese instituut vir verpakking se konferensie in Queensland gesê die bedryf staan aan die vooraand van stewige groei omdat die vraag na veral aluminiumverpakking toeneem. “Met die groei in die wêreldbevolking groei die vraag na verpakking wat gebruikersvriendelik is. Dit moet ook herwinbaar wees. Metaalverpakking pas perfek by hierdie behoefte.” Metaalverpakking het ’n markaandeel van 9,2% van die plaaslike verpakkingsbedryf, ter waarde van sowat R65 miljard. “Metaalverpakking kan herhaaldelik herwin word. Dít maak metaal so ’n goeie verpakkingsopsie vir die toekoms,” het Singh gesê. Suid-Afrika het tans een van…