Indholdsfortegnelse for 08-Feb-19 i Landbouweekblad

DIE risiko’s wat volgens die Wêreld- Ekonomiese Forum se jongste verslag oor wêreldwye bedreigings die grootste gevaar inhou, kan slegs opgelos word met die gehalte-leierskap en breë konsensus wat tans juis besig is om te verswak. Die vyf grootste risiko’s is uiterste weerstoestande, die natuurrampe wat daaruit voortspruit, kuberaanvalle, databedrog of -diefstal, en mislukte pogings om klimaatsverandering en die gevolge daarvan teen te werk of te verminder. Die politieke kommentator mnr. Songezo Zibi wys egter daarop hoe politieke leiers en beleidmakers wêreldwyd sukkel om beleid te formuleer wat hierdie risiko’s kan teëwerk. Pleks daarvan vol-hard hulle met uitgediende, isolasionistiese reaksies op die simptome van daardie risiko’s, deels omdat sulke risiko’s hulle nie tot opwindende politieke boodskappe leen nie, asook weens volgehoue onkunde oor watter risiko’s die dringendste aandag moet kry.…

KANS OP REËN LYK BETER Weermodelle het voorverlede week aangedui dat die kans op reën in die graanproduserende gebiede van die somerreënstreek, veral die sentrale en westelike dele, verbeter. ’n Goeie kans op reën bestaan vir die eerste deel van Februarie, sê mnr. Johan van den Berg, klimatoloog by Santam Landbou. “Die kans op reën in die tweede helfte van Februarie het ook begin verbeter, nadat weermodelle voorverlede week nog aangedui het dat die kans op reën in dié tyd ondergemiddeld is.” EGON ZUNCKEL skryf: Hulle skuld my al oor die 300 mm . . . SUNLEY CILLIERS skryf: Egon Zunckel, dankie vir die lag. Het dit nogal nodig . . . RICHARD BARNARD skryf: Presies. Daar is niks in die lug nie, dan het hulle 60% voorspel. Die klomp…

TE MIDDE van pleidooie vanuit die landbougemeenskap dat banke hom nie nou die rug moet toekeer nie, bly boere se terugbetaalvermoë ’n bron van kommer vir kommersiële banke. Teen einde verlede jaar het boere se skuld by die groot kommersiële banke wat hulle op die landbou toespits, altesaam R148,3 miljard beloop, sê mnr. Pierre Venter, hoofbestuurder van menslike nedersettings by die Bankvereniging van Suid-Afrika (Basa). Die volgende syfers wat die stand van sake tot einde Desember 2018 weerspieël, sal eersdaags bekend gemaak word. Boerderyskuld beloop volgens dokumente van Basa en die Land Bank sowat R200 miljard. Dit lyk dus of kommersiële banke tot 74% van dié skuld dra. “Natuurlik beïnvloed die droogte die potensiële terugbetaalvermoë van sekere boere en loop die banke die risiko dat meer lenings nie gediens kan…

HOEWEL die Departement van Samewerkende Regering kort voor druktyd aangedui het dat geen aansoeke om rampstatus van munisipaliteite of provinsies nog ontvang is of tans hangende is nie, bearbei die georganiseerde landbou in die Vrystaat, Noordwes en die Noord-Kaap tans owerhede in dié verband. ’n Rampverklaring maak dit moontlik vir bykomende staatsgeld om deur middel van munisipale, provinsiale of nasionale owerhede aan boere beskikbaar gestel te word. Boere in die Vrystaat word aangemoedig om by hul plaaslike landbouvoorligtingsbeamptes aansoek te doen om droogtehulp van die staat nadat Vrystaat Landbou verlede week ingelig is dat die nodige vorms by dié beamptes beskikbaar is. Dit volg ná die Vrystaatse departement van landbou gereageer het op ’n brief wat dr. Roy Jankielsohn, Vrystaatse DA-lei-er, tot die provinsiale owerheid gerig het om die provinsie…

1 KENIA| Nóg verdagtes gesoek in mielieskandaal Persone wat betrokke was by verlede jaar se mielieskandaal van Sh11 miljard (sowat R1,5 miljard) moet hulle aan die owerhede oorgee voor die staat se ondersoekbeamptes hulle inhaal, sê mnr. Jackson Mue, hoof van dié land se etiek- en teenkorrupsiekommissie (EACC). In dié skandaal het kartelle verlede jaar saamgespan om munt te slaan uit hoë pryse wat die staat vir mielies aangebied het, terwyl bona fide-boere nie ’n mark vir hul mielies kon kry nie. Tot dusver is 62 mense aangekla, en talle het reeds in Nairobi en Kisumu in die hof verskyn op aanklagte wat verband hou met dié bedrog. — Daily Nation 2 ZAMBIË | Nuwe reusegroenteplaas met Egiptiese hulp gebou Die Egiptiese en Zambiese regering gaan saam ’n plaas van…

DANKSY ’n paar groot projekte om toerusting vir kleinboere te vervaardig, kon ’n boer in die distrik Bultfontein vanjaar sy planter in die skuur laat staan en boonop werk aan 30 mense verskaf. “Dit is ’n lekker trotse storie om te kan vertel,” sê mnr. Michris Janse van Rensburg, die brein agter en eienaar van Backsaver-plaastoerusting, wat onder meer kunsmistoedieners en minimumbewerkingplanters vir kleinboere ontwerp en verkoop. Janse van Rensburg is een van die verskaffers van toerusting en produksiemiddele aan Graan SA se kommunale projek in die Oos-Kaap. Ander verskaffers sluit in Kynoch, Monsanto, SA Kalk en Gips, Villa Crop Protection en Syngenta. “Michris se kunsmistoediener vorm deel van ons projek om die bestaansboere in die Oos-Kaap se kommunale gebiede te help om selfonderhoudend te word,” sê mnr. Luke Collier,…

DIE spesialis-wynkompetisie waar wyne volgens terroir beoordeel word, sal voortaan onder die vaandel van die SA Nasionale Wynskouvereniging (SANSWA) aangebied word. Die Novare SA Terroir-wyntoekennings is die nuutste toevoeging tot die SANSWA, wat ook die SA Jongwynskou en Veritas aanbied. Die kompetisie bekroon wyne wat spesifieke verskille in gronden klimaatsfaktore in verskillende gebiede na vore bring. Slegs wyne wat gesertifiseer is as Wyn van Oorsprong (WO) van ’n enkelwingerd, landgoed, wyk of distrik (met nie meer as een wyk nie) mag deelneem. OOREENKOMS Volgens mnr. Christo Pienaar, voorsitter van die SANWSA, het die organisasie al 14 jaar gelede ’n ooreenkoms met mnr. Marius Labuschagne, stigter van die SA Terroir-toekennings, gesluit om die kompetisie oor te neem. Labuschagne, ’n oud-wynjoernalis en mediakonsultant, het in 2005 ’n geleentheid raakgesien om die kompetisie…

Tweede huwelike, veral wanneer albei partye kinders uit ’n vorige huwelik het, kan nogal lei tot spanning as dit kom by die bemaking van goed ná dood. Soms begin die geredekawel al terwyl die “oorledene” nog ’n huppel in sy stap het. Dit is egter gewoonlik op die ergste wanneer hy op ’n saliger plek is en sy goed dan verdeel moet word. Van waar ek dinge dophou, is die skeiding tussen die reg om te mag erf en onbeskaamde gierigheid soms maar ’n dowwe lyn. Laat ek dus net eers dié kwessie uit die weg ruim: Geen kind het ’n reg om te erf nie. Minderjariges het wel ’n reg op onderhoud, maar ons praat nou van volwasse kinders. Die reg om te erf ontstaan eers wanneer jy in…

Die nuwe, vroeë blospeer, Celina, kan ’n opbrengs van tot 50 t/ha lewer, beraam Stargrow, die kwekery en uitvoerder wat die regte daarvoor in Suid-Afrika hou. Opnames in België toon egter dat groter oeste moontlik is, en plaaslike boere meen die minimum is 60 t/ha. Volgens mnr. Bernard du Toit, wat in die vorige oestyd van die eerste kommersiële Qtee-pere verpak het, is ’n uitpakpersentasie van 90 moontlik. Stargrow bevestig dat Qtee-pere verlede jaar ’n plaashekprys van meer as R9 500/t verdien het. Indien 50 t/ha as norm vir bemarkte vrugte gebruik word, en R9 000/t as ’n konserwatiewe inkomsteberaming voorgehou word, kan Qtee-pere ’n bruto inkomste van R450 000/ha vir die boer verdien.…

Die veldtog van wolkopers om sertifisering opmerkliker in die mark te maak, werp vrugte af. Die meeste boere voldoen reeds aan die vereistes – party sukkel net om oor die eerste administratiewe hekkie te kom. Mnr. Isak Staats, hoofbestuurder van BKB se wol-en-bokhaarafdeling, beantwoord kwelvrae oor die verantwoordelike wolstandaard (RWS). Dié makelaar het twee jaar gelede begin om sy klante wat daarin belang stel, te oudit en te sertifiseer volgens dié standaarde. Gaan wolkwekers meer kry vir gesertifiseerde wol of gaan ongesertifiseerde wol teen nét minder as markprys verkoop word? Wanneer tree hierdie prysdifferensiasie in werking – onmiddellik of eers nadat die meeste oudits gedoen is? Onmiddellik. Ons het al die afgelope jaar ’n paar goeie premies gesien. Hoe meer wol gesertifiseer word, hoe makliker word dit vir kopers om…

Skaapwerk is al tweede natuur vir mnr. Zane Phomane (39), bestuurder van die Heuningkrans-Merinostoetery naby Smithfield, en hy beraam gedurig planne om hindernisse uit die weg te ruim. Veral in winderige toestande is dit ’n gesukkel om met ’n lamsterttang in die veld te werk, vertel Phomane. Hy is reeds 30 jaar by mnr. Eddie Prinsloo se boerdery in die Suid-Vrystaat betrokke en is voorsitter van die gemeenskapseiendomsforum van Donkerhoek, Prinsloo se grondhervormingsprojek op sy buurplaas (sien KASSIE ). Hy het ’n vierkantige werkvlak van sowat 30 cm van dun metaalplaat in ’n raam van hoekyster geprakseer. Aan die een kant is hakies gesweis, groot genoeg om aan ’n kraalheining te haak. ’n Vertikale stut of voetstuk is aangebring wat die werkvlak teen ’n heiningpaal kan ondersteun. Aan drie kante…

DIEREGESONDHEID FAFFA MALAN DIE UITROEI VAN RUNDERPES Ek is op soek na inligting oor runderpes. Ek verneem die siekte bestaan nie meer nie? Klassieke runderpes is ’n akute tot subakute hoogs aansteeklike virussiekte by diere met gesplete kloue (veral beeste en buffels). In sy klassieke vorm is die siekte een van die dodelikste by beeste. Dit kan katastrofiese gevolge in vatbare kuddes tot gevolg hê. Skape, bokke en varke is ook vatbaar en kan ’n kliniese siekte ontwikkel. Erge kliniese tekens ontwikkel ook by wilde diere soos Afrikabuffels, kameelperde, elande en koedoes. Minder ernstige siektetekens ontwikkel by ander diere met gesplete kloue, asook atipiese tekens by rooibokke tot subkliniese gevalle by seekoeie. Vatbaarheid verskil ook by verskillende beesrasse, met Bos taurus-rasse wat vatbaarder is as die Bos indicus-rasse. In die…

Gemmertruffels Hierdie truffels is heerlik ryk sonder om oormatig soet te wees. ■ 375 ml grof gebreekte gemmerkoekies, plus 5 ekstra koekies ■ Halwe houer (ongeveer 110 g) roomkaas ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 200 g witsjokolade, fyn gekap Verwerk die 375 ml gebreekte gemmerkoekies in ’n voedselverwerker tot fyn krummels. Voeg die roomkaas en vanieljegeursel by en verwerk verder tot ’n gladde mengsel. Skep uit in ’n bakkie, bedek lugdig en verkoel vir minstens 2 uur. Skep opgehoopte teelepels vol van die mengsel uit en rol in balletjies. Pak die balletjies op ’n bakplaat en verkoel tot yskoud of vries tot hard. Druk die vyf ekstra gemmerkoekies met ’n rolstok fyn en gooi die krummels in ’n bakkie. Smelt die witsjokolade oor lae hitte tot glad. Gebruik ’n tandestokkie…

Reg oor die wêreld word arende beskou as ’n simbool van krag, aanpasbaarheid en vryheid. Tog word arende en ander roofvoëls al baie lank vervolg en doodgemaak – hoofsaaklik weens ’n tragiese wanbegrip van hierdie roofvoëls se gewoontes. Die witkruisarend (Aquila verreauxii) is onmiskenbaar met ’n pikswart veredos en spierwit rug en kruis. In vlug is die wit “vensters” in die vlerke ook kenmerkend. Die geel washuid, oogring en mondgaping is ook tipies van die volwasse voël. Die jong en onvolwasse voëls is oor die algemeen bruin. Die witkruisarend is beperk tot bergreekse, randjies en koppies, maar jongetjies versprei verder. Die nes word op kranse of tussen rotse gebou en kan baie jare lank gebruik word. Twee eiers word in die winter gelê, maar slegs een kuiken oorleef, weens die…

In die woonbuurt waar ek soggens stap om my koerant te gaan koop, sien ek gereeld ’n vissersboot wat langs die pad geparkeer staan. Die boot se naam is in groot, rooi letters teen sy linkerkant geverf: “I believe.” Dit het my nuuskierigheid erg geprikkel. Dis glad nie ’n onvanpaste naam vir ’n kleinerige boot wat die Weskussee sy jag-veld gemaak het nie, dink ek by myself, maar ek bly wonder wat die eienaar se motivering was vir dié gepaste naam. Dalk is hy ’n eenvoudige, gelowige man wat weet dat boothengel in die onbarmhartige see beslis nie vir sissies is nie. Daar is so baie dinge wat verkeerd kan loop. Mislukking, teleurstelling en gevaar is altyd daar om jou pad te kruis. Wanneer die stuurman soggens “I believe” se…

INGEVOERDE GRONDBOONBOTTER KAN BEDRYF KNIEHALTER ’n Kleiner as verwagte Suid-Afrikaanse grondboonoes kan ’n gaping vir kettingwinkelgroepe laat om groter hoeveelhede goedkoop grondboonbotter uit Indië in te voer. Dít is een van die probleme wat plaaslike boere en verwerkers vanjaar in die gesig staar, sê mnr. Alfonso Visser, uitvoerende hoof van die Golden Peanut & Tree Nut Company. “Indië se grondboonprys is die laagste ter wêreld. Dit kan die broodnodige styging in die plaaslike prys kniehalter.” Die droogte en laat reën het grondboonaanplantings in die so-mer geknou. Die gewas is gevoelig vir ongunstige klimaat. “Die afname in grondboonaanplantings weens die laat reënval was die grootste in die Vrystaat. Daar is minder as 20% van die normale aanplantings gedoen – veral by Bultfontein en Hoopstad,” sê Visser. Oos van Viljoenskroon het dit…

GAUTENG CARLETONVILLE WITKOPPIES (382), 213 ha, aan Pionne Farming (Edms.) Bpk., van Square One-trust, R6 500 000. DERDEPOORT FRANKFORT (219), 1 024 ha, aan HN Bande (Edms.) Bpk., van Rand Tip 83, R8 500 000. PRETORIA BUFFELSDRIFT (281), 20 ha, aan Crown Hill Prop 94, van Crocovango (Edms.) Bpk., R1 000 000. ELANDSFONTEIN (412), 131 ha, aan Western Inv Co (Edms.) Bpk., van Apollo Brick (Edms.) Bpk., R10 700 000. ELANDSHOEK (337), 29 ha, aan J.F. van Niekerk, van J.H. Marais, R1 100 000. RIETFONTEIN (366), 22 ha, aan Rietfontein Bewaringstrust, van LCM Holdings, R490 000. RIETFONTEIN (366), 20 ha, aan Equal Grace Inv (Edms.) Bpk., van A. van Vuuren en F.J. van Vuuren, R5 000 000. KWAZULU-NATAL BALLITO ALRAY (15771), 80 ha, aan RD Heath Contractors, van Al-ray (Edms.)…

20 jaar Die omgewingsorganisasie Biowatch het onlangs sy 20ste bestaansjaar gevier tydens ’n konferensie in Kaapstad oor landbou-ekologie vir die 21ste eeu. Biowatch se oorwinning in die Grondwethof in 2009 beskerm gemeenskapsorganisasies wat in dié hof litigeer oor grondwetlike regte teen verlammende kostebevele, wat miljoene rande kan beloop en wat sulke organisasies finansieel kan vernietig. – Biowatch 30% Hass-avokadoproduksie in Amerika het in die maand tot 4 November 2018, die mees onlangse rapporteringstydperk van die Hass-avokadoraad, op ’n jaargrondslag met 30% gegroei tot 71,2 miljoen ton. Volgens die raad het verkope $167,6 miljoen (sowat R2,28 miljard) beloop, wat 2,1% hoër was as die vorige jaar. Gemiddelde verkoopspryse was op ’n jaargrondslag 21,5% laer teen $2,40/kg (R32/kg). – The Packer R41/kg Sedert die uitbreking van bek-enklouseer in die verre noorde van…

‘Hoe stiller ek gesit het en hoe meer ek my bekommer het, hoe minder hoop het ek gehad.’ MNR. BRAND PRETORIUS, oor hoe hy die oorweldigendste uitdaging in sy loopbaan oorkom het. Bl. 17 ‘Verbruikers sal moet help om ons uit die moeilikheid uit te braai en te eet.’ MNR. GERHARD SCHUTTE, van die Rooivleisprodusenteorganisasie, oor die ‘perfekte storm’ van lae pryse, ooraanbod en droogte wat rooivleisprodusente tans in die gesig staar. Bl. 15 ‘Die Regering het hierdie probleem geskep, dus moet die Regering dit oplos.’ MNR. SHADRACK SIBISI, voorsitter van die BTFA, ’n organisasie vir opkomende tabakboere, oor hoekom die belasting op tabakprodukte nie verhoog moet word voor belasting op onwettige sigarette nie verhaal is nie. Bl. 21 ‘Bou jul eie markmag.’ PROF. MATT ROBERTS, graanmarkkenner van Amerika, oor…

MNR. DIRK ODENDAAL, voorsitter van Zimbabwe se Brahman-telersgenootskap, boer naby Harare. Hy vertel op bl. 50 hoe hy kop bo water hou ten spyte van die ernstige probleme in sy land en hoe dit met die Brahmanbedryf daar gaan. Die Brahman is die grootste beesras in Zimbabwe. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Margo, het drie seuns: Cornelius, Henry en Dirk junior. Al drie woon en werk in Suid-Afrika. Cornelius werk by die graanverhandelingsmaatskappy Unigrain, Henry is ’n ingenieur en Dirk jr. is by ’n maatskappy wat mynboutoerusting voorsien. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek geniet dit om sport te kyk WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons gaan elke tweede jaar na Margo se familiestrandhuis op Glentana naby George. WATTER SPORTSPAN ONDERSTEUN JY? Die Bloubulle.…

H O E behou ’n mens hoop as die droogte dreig om jou gees te knak? Jy moet hoop dóén, is die raad van die bekende sakeleier mnr. Brand Pretorius. “Hoop is ook ’n werkwoord. My ervaring is as ’n mens iets doen, al is dit klein, hou jy jou hoop aan die lewe,” sê hy. Pretorius praat uit ervaring. Een van die moeilikste tydperke van sy loopbaan was toe McCarthy, een van die land se grootste motorhandelaars, in Desember 2000 op die rand van bankrotskap gestaan het. As uitvoerende hoof moes hy die situasie omkeer. McCarthy het sowat 10000 werknemers gehad, die aandeelprys het van R21 tot 18c geval en die maatskappy het aan agt banke sowat R1,5miljard – destyds ’n fortuin – geskuld. “Ontleders het ons geen kans…

’N BEDUIDENDE styging in die speenkalfprys het verlede week ’n onverwagse verrassing gebring vir boere in die Noord-Vrystaat. Volgens prysinligting op www.vleispr yse.co.za , wat die beste pryse vir lewende hawe in die Noord-Vrystaat aanteken, het die prys vir ’n speenkalf wat minder as 200 kg lewende gewig is, verlede week R34,93/kg gehaal, teenoor die vorige week se R29,52/kg. Die prys vir ’n speenkalf tussen 200 kg en 250 kg lewende gewig het die week op R30,60/kg te staan gekom, en die prys vir ’n speenkalf van meer as 250 kg lewende gewig op R26,99/kg. Die pryse wat verlede week vir dié gewigklasse aangeteken was, was R27,13/kg en R25,09/kg. (Alle pryse sluit BTW uit.) “Dit is moontlik dat hierdie styging net tydelik is. Ons het dit wel nie verwag nie,”…

DIE landbousektor sal vrygestel word van die eerste siklus van die koolstofbelastingwet, wat moontlik vanjaar nog goedgekeur sal word. Werk aan die wetgewing het reeds in 2006 begin, en die Tesourie hoop dat dit vanaf 1 Junie vanjaar in werking sal tree. Die wetgewing is tans by die staande komitee op finansies, wat die finale weergawe moet aanvaar voordat dit na pres. Cyril Ramaphosa vir goedkeuring gestuur word. Die komitee het reeds aangedui hy beoog om op sy eerste sitting, na die heropening van die Parlement op 7 Februarie, oor die wetgewing te stem. Die Regering sien die wetgewing as ’n fundamentele deel van die stelsel om regeringsbeleid oor klimaatsverandering toe te pas. Die wet gee uitvoering aan die beginsel dat die besoedelaar vir sy oormatige koolstofvrystellings moet betaal. Indien…

GROOT hoeveelhede goedkoop rumateriaal is nou nodig om die tekort aan weiding in groot dele van die land aan te vul. Foto’s en TV-beeldmateriaal van beeste wat wankelrig in die veld deur ’n driffie strompel op soek na kos, is erg betreurenswaardig, sê die veevoerkenner prof. HO de Waal van die Universiteit van die Vrystaat. “Ek het die afgelope vier dekades verskeie kleiner en groter droogtes beleef. In die huidige opset ondervind ons nie noodwendig altyd ’n watertekort op die veld nie, maar die opvolgende hittegolwe verdor die oorblywende weiding en dus benutbare plantmateriaal. “Dit is tragies, maar vir talle veeboere wat nie betyds voorkomingsmaatreëls teen die droogte getref het nie, is die skrif aan die muur.” Volgens De Waal is suikerriet en doringlose turksvye voorbeelde van plante wat in…

’N TEKSTIELMAATSKAPPY wat binne vier maande 450 werkgeleenthede kon skep, het ’n inspuiting van miljoene rand van die Regering gekry. ’n Herlewing van die tekstielbedryf deur die staat se swart nyweraarsprojek is goeie nuus vir boere wat katoen en ander grondstowwe produseer, want die meeste grondstowwe moet plaaslik bekom word. Africa Bespoke Apparel is die jongste tekstielmaatskappy in KwaZulu-Natal aan wie die Departement van Handel en Nywerheid ’n geldelike inspuiting van R35,5 miljoen toegestaan het. Verdere finansiering vir die projek kom van die provinsiale groeifonds. Mnr. Sidwell Medupe, woordvoerder van die departement, sê die maatskappy bekom 60% van sy grondstowwe plaaslik en die res kom van China. Die maatskappy sal nou die vermoë hê om sy produksie te verdriedubbel, omdat die geld gebruik sal word om nuwe toerusting aan te…

JY HET JOUSELF AS ’N SUKSESVOLLE BOER EN SAKEVROU BEWYS, MAAR WAT IS VIR JOU DIE LEKKERSTE? Die sakedeel, want ek hou van delegeer en organiseer. Ek hou daarvan om met mense te werk en het die vermoë om nie oor mense se koppe te praat nie. Tot die plaaswerkers het die vrymoedigheid om met my te kom praat. Dis eenvoudiger om syfers in ’n stelsel in te voer en besluite te neem, en iemand anders doen die werk. Boer is hard en kan moeilik raak vir ’n vrou. Om vandag te kan boer, moet jy absoluut ’n liefde daarvoor hê. Hoewel ek dol is oor beeste, het ek nie spesifiek ’n passie gehad om self te boer nie, maar ek moes die onderneming aan die gang hou vir my…

Lionel het op die plaas The Glen naby Graaff-Reinet grootgeword waar sy pa, Douglas, ook gebore is en kommersieel met Merino’s geboer het. Douglas het later die plaas Wilgebosch van 5 500 ha aan die suidekant van die Kompasberg gekoop en daar geboer tot met sy dood toe Lionel 15 was. Nadat hy sy opleiding aan die Landboukollege Grootfontein voltooi het, het Lionel in 1970 op 22 op Wilgerbosch begin boer. “Dit was ’n baie harde omgewing wat tot teen die kruin van die Kompasberg op 8 215 voet (2 504 m) gestrek het en ’n groot deel van die plaas het uit suurpol bestaan. “Ek het tot 1972 kommersieel met rasegte Merino’s geboer toe my oom, Norman de la Harpe, wat in die Aberdeen-omgewing geboer het, my gevra het…

Die een oomblik het mnr. Dirk Odendaal (69) nog met ’n Brahmanstoetery op sy eie grond in Zimbabwe geboer; die volgende oomblik het hy kennis gekry om sy plaas binne 48 uur te verlaat. Hy het in die distrik Gutu met stoet- en kommersiële Brahmane geboer toe hy sy grond tydens grondhervorming verloor het. Die regering het in 2002 sy drie plase summier afgeneem. Daarna het twee jaar gevolg waartydens hy sonder betaling as voorsitter van die Beestelersvereniging van Zimbabwe gewerk het. Hy was ook in ’n hofsaak betrokke om 70 van sy stoetbeeste wat hy nog oorgehad en op huurgrond gewei het, terug te kry. “Die verhuurder van die weiding het op ’n goeie dag eenvoudig gesê die beeste is nou syne en ek moes my tot die hof…

Die wolkopersgroep Segard Masurel het onlangs ’n standaardstelsel bekend gestel onder die naam Abelusi-wol, wat in isiXhosa beteken “skaapwagterswol”. Volgens die makelaar verbind Abelusiwol plaaslike boere regstreeks met die kleinhandelklerebedryf en wys dat wolkwekers verantwoordelikheid aanvaar vir hul skape, omgewing en werkers. Segard Masurel moniteer die proses vanaf die plaas, deur die verwerkingsfase tot by die eindverbruiker. Daar is reeds ’n kontrak onderteken met Decathlon, ’n internasionale sportdragkleinhandelaar, vir die verskaffing van wol vanuit gesertifiseerde skeersels. Om vir Abelusi-status in aanmerking te kom, moet boere onder meer: ■ Sorg dat hul wol voldoen aan sekere tegniese spesifikasies. ■ Bereid wees om jaarliks op die plaas deur Segard Masurel geoudit te word. ■ Daarna streef om hul bestuurspraktyke voortdurend te verbeter. ■ Enige gebreke of tekortkominge in hul boerderystelsel binne ’n…

Mnr. Zane Phomane is voorsitter van die gemeenskapseiendomsforum van Donkerhoek, mnr. Eddie Prinsloo se grondhervormingsinisiatief wat verlede jaar, ná onderhandelings oor twee jaar, gestalte gekry het. Nege plaaswerkers – sewe mans en twee vroue – was verlede jaar die eerste begunstigdes in die Vrystaat wat volle eiendomsreg ingevolge die Wet op die Uitbreiding van Sekerheid van Verblyfreg (Wet 62 van 1997, ook bekend as Esta) ontvang het. Donkerhoek, wat aan Heuningkrans grens, sal binnekort ten volle aan die begunstigdes behoort. Prinsloo het die 1 500 ha grond aan die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming verkoop. Die administratiewe proses moet nog afgehandel word vir die stigting van ’n vereniging vir kommunale eiendomsbesit, waarna die Regering die grond aan hulle kan oordra. Ná die afhandeling van die oordrag sal die Prinsloo-trust…

Sjokolade-haselneutfudge Dié hemelse blokkies moet in die yskas gebêre word, anders sal dit pap word. Sit klein blokkies fudge voor met goeie koffie. ■ 500 ml sjokoladehaselneutsmeer (soos Nutella) ■ 125 g sagte botter ■ 430 ml gesifte versiersuiker ■ 2 ml vanieljegeursel Klop die sjokoladehaselneutsmeer en botter tot lig. Voeg die versiersuiker en vanieljegeursel by en klits goed. Keer uit in ’n gesmeerde, uitgevoerde pan en druk dit egalig vas. Verkoel vir 20 minute. Sny in blokkies en verkoel tot benodig. Lewer ongeveer 4 dosyn fudge. VOLGENDE WEEK Ons toetskombuis maak ’n paar aartappellekkernye met ’n Duitse geur.…

Op pad na Mongu, die hoofstad van Barotseland in Wes-Zambië, hou ons gou stil vir ’n koue biertjie by Whispering Sands, die De Villiers’s se plek. Met die inry is daar ’n aangeplante laning moringabome, en ek sien die bome se blare en bloeisels is reeds geoes. Jeanette de Villiers stel diep belang in Afrika se “verlore gewasse” en ek kom toe amper nie by my Mosi-bier uit nie soos ons bome en plante gesels. Sy gaan wys my die groot mankettiboom langs die huis, asook ’n paar neute van die boom. Die plaaslike naam vir die boom is “mongongo”. Daarmee maak hulle manketti- of mongongo-olie, iets wat die Afrikane al honderde jare gebruik om talle kwale te genees en om kos mee te maak. Die Noordwes-Universiteit in Potchefstroom het…

BEDRYF SOEK SIGOREIBOERE Die Suid-Afrikaanse sigoreibedryf, wat grootliks in die omgewing van Alexandria in die Oos-Kaap gesentreer is, lewer tans gemiddeld 13 000 ton tot 14 000 ton nat wortels per jaar, maar die Suid-Afrikaanse verbruik beloop sowat 20 000 ton per jaar. Die tekort word aangevul met invoer uit Indië. “Daarom soek ons meer boere wat dit onder besproeiing kan verbou,” sê mnr. Craig Elliott van Sigorei SA op Alexandria. “Ons gee daarom ook heelwat aandag daaraan om biologiese sigoreiboerderypraktyke te ontwikkel,” sê hy. Tot sowat 12 jaar gelede was daar sowat 100 sigoreiboere bedrywig, maar die getal het drasties afgeneem tot minder as ’n kwart daarvan weens probleme met minimumloonwetgewing en verblyfregkwessies. Talle kleiner sigoreiboere het bloot opgehou boer, want sigoreiproduksie is baie arbeidsintensief, en hulle het genoeg…

In altesame 40,5% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse laer geneig in die 12 maande tot verlede November. Die ontleding van grondverkope in die tabel is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 630 ooreenkomste gesluit, wat altesame 277 928 ha teen R3,821 miljard behels het. Daarvan was 86 transaksies van kleur – 14% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (65), staatsaankope vir landbougrond (10) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (11). Dit het 54 618 ha (19,6%) teen R509 miljoen – 13,3% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 48 transaksies vir grond van minder as 50 ha (8%) met die meeste transaksies (162, of 26%) vir grond van 150-300 ha. Statistieke vir…

BOEREDAE 12 FEBRUARIE: NWKV-reproduksie-inligtingsdag, Caledon. Tania Lusse, tel. 028 212 3160, Jannie Fourie, sel 083 564 1105. 13 FEBRUARIE: Vleisbeesinligtingsdag, De Goede Hoop op die N11 tussen Ermelo en Amersfoort. Petrus Taljaard, sel 082 493 4137, Werner Krynauw, sel 071 607 1086. 19 FEBRUARIE: Bewaringslandbou-boeredag, Middelburg, Mpumalanga. Denise Meyer, tel. 066 479 0003, e-pos: denise.alphaagri@gmail.com 20 FEBRUARIE: Douglas-landbou-unie se inligtingsdag vir bewusmaking oor Amaranthus palmeri. Vanaf 15:00 in GWK-hoofkantoor se grootsaal, Douglas. Tel. 053 298 8200, e-pos: emailus@gwk.co.za 12 MAART: Overberg Agri se voorsaai-inligtingsdag by Rietpoel. Ruan Schutte, tel. 028 214 3826, e-pos: rschutte@overbergagri.co.za 13 MAART: Swartlandse Kleingraanontwikkelingsgroep (Skog) se voorsaai-inligtingsdag, Langgewens-navorsingsplaas. E-pos: GertC@elsenburg.com 16 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk, tel. 072 380 0846, e-pos: lizemari.ter@gmail.com 11 APRIL: Marlo-kwekery se boeredag. Lena Strydom, tel. 015 285 5004, e-pos: kwekery@marlofarms.co.za, web:…

Die groot droogte van 1983 is van kinds-been af in my geheue geprent. Die reën wou net nie kom nie. My pa het al hoe stiller geword. Uiteindelik het ons die laaste forelle in die groot dam bo in die kloof gaan vang voor dit finaal sou opdroog. Die dam kon daardie jaar nie eens ’n hektaar lusern besproei nie. Oukersaand het my tannie-hulle van Bloemfontein af op die verkeerde grondpad beland om by ons uit te kom. My pa het hulle gaan soek, en terwyl ons ongeduldig gesit en wag het (ons wou ons geskenke oopmaak!), het ons die eerste druppels op die dak hoor val. Vanjaar gaan ons ’n bloedig warm Februarie in met skaars 30 mm van ’n goeie seisoen se 510 mm. In ons wêreld is…

DIE Nasionale Oeskattingskomitee se voorlopige oppervlakteskatting van verlede week, wat daarop dui dat net 7,33% minder mielies aangeplant is as waarop die plantvoornemens in Oktober gedui het, het talle ontleders onkant gevang. Die komitee het bekend gemaak die oppervlakte onder mielies beloop 2,27 miljoen ha, teenoor Oktober se voornemens om te plant van 2,45 miljoen ha. Die voorlopige skatting is ook net 49 950 ha (2,15%) minder as die 2,32 miljoen ha wat in die vorige produksiejaar beplant is. “Dit is beslis meer as wat ek verwag het, maar kom ons gee ons boere krediet dat hulle die vermoë het om in ’n kort tydjie baie te plant,” sê mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoofbestuurder van Graan SA. “In 2016 het ons 700 000 ha in 10 dae beplant. Wat…

BOERE wat weens die droogte finansiële probleme het, moet die feite van hul situasie prakties benader, sê mnr. Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital. “Werk met die feite wat op papier voor jou uiteengesit word. Verstaan dit en werk daarmee. Hou emosie uit die proses en werk met die koue feite. Dit help nie jy hoop om die lotto te wen nie, want dit gebeur met min mense.” Vorster se raad is as volg: ■ Spits jou daarop toe om jou risiko’s te bestuur. Mense wat deur groot risiko’s in die gesig gestaar word, neem dikwels riskante besluite. Moenie risiko’s loop wat jou bates kan benadeel nie. Behou jou balansstaat. ■ In baie gevalle is die grootste probleem ’n gebrek aan kontantvloei en dit kan ’n boerdery breek. Vind…

’N NUWE bedryfsorganisasie, die Organisasie vir Swart Tabakprodusente (BTFA), het op die dag van sy ontstaan onmiddellike regeringsoptrede geëis om die sluikhandel in onwettige sigarette stop te sit. Mnr. Shadrack Sibisi, voorsitter van dié nuwe tabakprodusente-organisasie vir opkomende boere, wat tans uit 155 lede bestaan, het gesê 10 000 werkgeleenthede kan verlore gaan weens die gebrek aan daadwerklike optrede teen onwettige sigarethandel. Buiten miljarde rande se belastingverliese, stel die sluikhandel ook die voortbestaan van die plaaslike bedryf in gevaar omdat die onwettige bedryf ingevoerde tabak gebruik. Hy verwys na Limpopo Tobacco Processors (LTP), die grootste aankoper en verwerker van Suid-Afrikaanse tabak, wat onlangs gewaarsku het hy sal sy deure moet sluit tensy die onwettige handel stopgesit word. BEDREIGING Mnr. Christo van Staden, hoofbestuurder van LTP, sê dat selfs met huidige…

■ Moenie die beeste injaag in die turksvyboorde nie. Die beeste saai taamlik verwoesting aan die plante. Snoei liewer self die turksvyblare en kerf dit in repe vir die beeste. ■ Fyn dorings maak nie saak nie. Dit is nie harder as sommige van die bossies waaraan die beeste vreet nie. ■ Die skape kan wel in die boorde gejaag word om die vrugte wat droog geword en afgeval het, te vreet. ■ As jy die vrugte verpulp, moenie enige water bysit nie. Voer die pulp net so skoon. ■ Jonger blare het ‘n hoër proteïenwaarde as ouer blare.…

DAAR is hoop dat van die honderde sake wat by die watertribunaal sloer, moontlik vanjaar aandag sal kry nadat die tribunaal weer sleutelposte by dié liggaam adverteer. Mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Water en Sanitasie, vra in die Staatskoerant vir benoemings vir ’n voorsitter, adjunkvoorsitter en bykomende lede vir die watertribunaal. Benoemings sluit op 25 Februarie 2019. Die tribunaal, waar boere kan appelleer teen besluite van die Departement van Water en Sanitasie, is sedert verlede April sonder ’n voorsitter, wat beteken dit kan nie wettig funksioneer nie. Boere kan hulle na die Hooggeregshof wend wanneer hulle ontevrede is met ’n besluit, maar dit het koste-implikasies. OORDRAGTE Mnr. Robert Mabe, registrateur van die tribunaal, sê die tribunaal het 594 sake ontvang, wat appèlle van die landbousektor insluit. Die meeste sake gaan…

In aanloop tot die jaarlikse ekonomiese beraad van die Wêreld- Ekonomiese Forum (WEF) in Davos-Klosters, Switserland, word ’n wêreldrisikoverslag vrygestel. Dié verslag maak die resultate van omvattende navorsing deur vooraanstaande akademici en wêreldsakeleiers bekend en ontleed die grootse risiko’s met die hoogste waarskynlikheid en impak vir die wêreld waaraan dringend aandag gegee moet word. Die landbou en die verwagte risiko’s vir dié bedryf staan pens en pootjies midde-in die grootste risiko’s wat vir 2019 geïdentifiseer is. Dit móét ernstig opgeneem word. Die risikoverslag vir 2019 moet beoordeel word teen die agtergrond van ’n wêreldekonomie wat stadiger groei, en armoede en ongelykheid wat toeneem. Geopolitiese spanning bereik voortdurend nuwe hoogtes, en die risiko’s verbonde aan klimaatsverandering en die mens se onvermoë om daarby aan te pas, neem aansienlik toe in erns.…

Landbouweekblad en Graan SA bied in Maart twee herlewingslandboukonferensies aan waar wêreldbekende sprekers, kenners en uitstekende boere byeen gaan kom. Die konferensies vind plaas op Reitz op 11 en 12 Maart saam met die Riemland-studiegroep, en Ottosdal op 13 en 14 Maart saam met die Ottosdal-geenbewerkingsklub. Netafim is een van die borge vir dié gewilde konferensies en sal regstaan om jou vrae oor drupbesproeiing by mielies te beantwoord. Die maatskappy sal ook voorlopige Suid-Afrikaanse proefresultate voorhou. Stuur gerus ’n e-pos aan Jacolette Kloppers by Jacolette.kloppers@landbou.com vir nog inligting. Sien ook bl. 28 van dié uitgawe.…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NOG? Om met Brahmane te boer. Om tussen diere te wees, bly eenvoudig die lekkerste aspek van boerdery. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, Cornelius, wat ’n groot liefde vir diere en ’n goeie oog vir gehaltediere gehad het. DIE BESTE RAAD WAT JY TOT NOG TOE GEKRY HET? Bly by wat jy geniet en druk deur met jou besluite. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME? Die land se ekonomiese toestand. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR? ’n Dagboek. Weens ons swak kommunikasiestelsel moet ’n mens maar gebruik wat jy het. Tydskrifte is beslis waardevol – veral die American Brahman Breeders Journal en Landbouweekblad.…

Die verantwoordelike wolstandaard (RWS) bied boere die geleentheid om vir die publiek te wys hoe hulle vir hul diere, omgewing en mense sorg. Só word verbruikers gerus gestel dat die wolprodukte wat hulle koop, aan hul vereistes en waardes voldoen. In ’n neutedop wys die RWS dat wolboere voldoen aan die konsep van die vyf vryhede van diereproduksie en dat die hulpbronne op ’n verantwoordelike manier bestuur word. Die standaard is ontwikkel deur ’n internasionale werkgroep ná ’n deursigtige proses waaraan alle potensiële belanghebbendes in die belangrikste wolproduserende lande deelgeneem het. Dit sluit in veeartse, hulpbrondeskundiges en boere, ook dié wat in moeilike ekologiese toestande boer. Die doel was om realistiese standaarde te ontwikkel wat geboekstaaf kan word. Deelname bly egter vrywillig en die RWS beoog nie om die wette…

BATEBESTUUR HOU JOU BATES REGSTREEKS DOP DataDot het al meer as 4 miljoen Suid-Afrikaanse voertuie met MikroDot-opspoortegnologie toegerus. Sy nuutste produk, die Oyster, kan bates soos vraghouers, werktuie, sleepwaens, stortbakke en bote identifiseer en opspoor. Die Oyster weeg net 250g (met batterye) en is maklik om te versteek. Dit is kompak, robuus, UV-bestand en funksioneer in uiterste weerstoestande – dit behou byvoorbeeld ideale werkverrigting in temperature van -20 °C tot 60 °C. ’n Gewone AA 1,5 V litiumbattery kan tot vier jaar hou as die Oyster op lae kraggebruik gestel word. Ander funksies sluit in opspoortegnologie en waarskuwings oor ongemagtigde beweging. Die Oyster funksioneer in 2G- en 3G- sellulêre netwerke en is geïntegreer met die Telematics Guru-sagtewareplatform. Daarop kan ’n mens jou bates regstreeks dophou, hetsy met ’n rekenaar, tablet…

BRANDSTOFPRYSE: GOEIE NUUS VERBY Ná stewige dalings in brandstofpryse die afgelope twee maande wag daar minder goeie nuus op veral petrolverbruikers met die aanpassing op 6 Februarie. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB, sê die Sentrale Energiefonds se syfers het teen 25 Januarie getoon die gemiddelde onderverhaling op petrol was sowat 6c per liter, wat dui op ’n styging in die petrolprys. Ten opsigte van diesel was daar ’n gemiddelde oorverhaling van sowat 4c per liter, wat tot ’n effense daling kan lei. “Die twee groot faktore wat die plaaslike brandstofpryse bepaal, naamlik die wisselkoers en die Brent-ruolieprys, het in Januarie baie wisselvallig vertoon. “Die olieprys het in Januarie weer tot bo $60 per vat gestyg nadat dit einde verlede jaar nog onder $55 per vat…

Goeie teelmateriaal behaal altyd hoë pryse, sê dr. Cobus Oberholster, hoofbestuurder van vee, eiendomme en afslaers by BKB. “Die eeue oue gebruik van gehalte lewer dividende. Goeie ramme behaal hoë pryse, terwyl middelmatige diere laer pryse behaal.” Oberholster het BKB se openingsveiling van sy nuwe seisoen by die Merinostoetery Hartebeesfontein van mnr. Izak Nel en Seuns van Rouxville as ’n teksboekgeval beskryf. Die duurste ram op dié eerste produksieveiling van Hartebeesfontein het R75 000 behaal. BKB bied sowat 3 000 ramme op verskillende veilings oor die volgende ses weke aan. “Die feit dat dit nog oor ’n wye gebied droog is, kan die pryse van stoetdiere sywaarts dwing teen die agtergrond van ’n daling in die lam-en speenkalfprys,” sê hy. Volgens Oberholster is die kleinveebedryf steeds in ’n kuddeboufase, maar…