Indholdsfortegnelse for 15-Mar-19 i Landbouweekblad

DIE politieke kommentator dr. Piet Croucamp vra in ’n meningstuk of dit in die belang is van middelklasboere, wat beswaarlik kan bekostig om in vyandskap met die breër gemeenskap of die regering te staan, om hulle by AfriForum te skaar. Hy vra dié vraag in die lig van AfriForum se “aansienlike administratiewe steun” aan dr. Theo de Jager se nuwe boerenetwerk, die Suider-Afrika Agri Inisiatief (Saai). Hy meen De Jager sal moet lig loop om te verseker dat AfriForum nie die gesig van Saai word nie. “Dit help nie ons ontken dat die middelklas- kommersiële boer uiters kwesbaar is in die eb en vloed van die heersende ideologiese stryd (oor grond) nie.” Hy maak die punt dat megaboere, wat goeie bande met die regering en ANC-hooggeplaastes het, weinig belang daarin…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Droog, droër . . . rampdroogte? ■ Andrew Jordaan: Spring nou op die presisieboerdery-wa ■ Moorreesburger is kanolakampioen met vinnige groeier ■ Só werk weerstandsbestuur ■ As kos koop ’n gewetensaak word ■ Roller maak medics winsgewend SPESIAAL ■ Wintergraan en weiding, Wes-Kaap GESIN ■ Rooibos in die hoofrol BOEREPLAN Die sny en baal van medics kan ’n nagmerrie raak weens klipperige landerye, snylemme wat beskadig word, en ure se herstelwerk. Dit is uitgeskakel op die Herholdts se plaas, Goede Ontmoeting, buite Philadelphia danksy ’n vindingryke 8 m breë kliproller wat klippe in jong medicslande vroeg in die groeityd platrol.…

Produsente betaal vanaf 1 Maart 2019 ’n heffing van R65 per ton op sojabone wat verhandel word. Hierdie statutêre heffing is deur die nasionale minister van landbou, bosbou en visserye ingestel nadat belanghebbendes in die bedryf, verteenwoordig deur die sonneblom- en sojaboonforum, daarom gevra het. Die doel van die heffing is om saadmaatskappye aan te moedig om nuwe kultivars met gevorderde saadtegnologie plaaslik beskikbaar te stel. Suid-Afrikaanse sojaboonprodusente plant tans hoofsaaklik saad wat hulle van vorige produksiejare teruggehou het. Sommige van die kommentare hieronder is verkort. — Red. JURG EN CHRISTINA BECKER skryf: Ek stem nie saam met die heffing nie. Ons boere het ons laat vang. Die heffing moet af. Van die heffing gaan 20% weer vir swart, opkomende boere. Ons is keelvol om die staat se…

DIE sakemodel vir gemengde finansiering is te lomp om die nodige finansiering vinnig by boere te kry. Dit was die slotsom van mnr. Mike Mlengana, direkteur-generaal van landbou, bosbou en visserye, én die parlement se portefeuljekomitees vir landbou, bosbou en visserye, en landelike ontwikkeling en grondhervorming. Verdere besprekings word beoog om die model te vereenvoudig. Die regering werk reeds vanaf 2016 aan dié finansieringsmodel wat hom ten doel stel om 450 bestaande boere oor vyf jaar tot kommersiële boere op te hef. Tydens ’n werksessie by die parlement met die belanghebbende departemente en die Land Bank het Mlengana gesê hy is bekommerd dat die model net nóg ’n burokratiese model is. “Ons sal graag ’n eenvoudiger proses wil sien wat die boer toelaat om vinnig finansiering te kry, veral siende…

DIE regering moet verseker dat die suikerbedryf sy volle uitvoerkwota na die Europese Unie (EU) benut en dat die bedryf sy uitsette diversifieer, veral om etanol te vervaardig. Dit is die resolusie van die parlement se portefeuljekomitee vir handel en nywerheid rakende die suikerbedryf. Dié bedryf probeer steeds herstel van die dubbele terugslag van die reusehoeveelhede goedkoop ingevoerde suiker van 2017, en die suikerbelasting wat sedert 2018 geld, wat koeldrankvervaardigers minder suiker laat gebruik. Boonop het die minister van finansies, mnr. Tito Mboweni, in sy begrotingsrede aangekondig die suikerbelasting word verhoog met 2,21 sent per gram bo 4 gram suiker per 100 ml. Volgens die bedryf het nagenoeg 200 000 ton suikerverkope in die plaaslike mark reeds verlore gegaan omdat koeldrankvervaardigers hul versoete drankies herformuleer om minder suiker te bevat.…

Wolpryse het op die jongste veilings stabiel gebly, ondanks die verbod wat China verlede maand op Suid-Afrikaanse wol ingestel het. “In hierdie stadium verloop die veilings goed. Ons is ingenome dat wol steeds verkoop, en kan tans nie kla nie,” sê mnr. Isak Staats, hoofbestuurder van wol en bokhaar by BKB. Twee veilings is voorverlede week aangebied: die geskeduleerde een asook die veiling wat vir 20 Februarie beplan was en toe uitgestel is. Op die eerste veiling was die sluitingsprys R218,17/kg, wat 0,3% laer was as op die vorige veiling. Op die 27 Februarie-veiling was die sluitingsprys R217,60/kg, met die Cape Wools Merino-aanduider wat met ’n verdere 0,3% gedaal het. Op verlede week se veiling was die sluitingsprys R221,78/kg (skoon), en die Cape Wools Merino-aanduider 1,9% hoër. Volgens Staats koop…

DIE enorme brandstofprysstyging van verlede week – 91c per liter vir diesel en 74c vir petrol – gaan graanboere se kontantvloei, wat reeds onder druk is, verder knyp. “Ons ondervind vanjaar ’n laat seisoen, wat beteken boere gebruik steeds heelwat diesel,” sê mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB. Brandstof is een van die groot regstreekse veranderlike uitgawes van graanboere. Dus is enige styging in die prys daarvan baie sleg vir boere, sê Maree. Dié verhoging volg ook kort ná die aankondiging in die nasionale begrotingstoespraak dat die brandstofheffing van 1 April met 30c per liter styg, wat produsente se sakke verder gaan skud. Die skerp verhoging is hoofsaaklik te wyte aan die styging van 8,66% in die Brent-ruolieprys in Februarie toe die uitwerking van die produksie-inkortings…

’N HOFSAAK gaan bepaal wie werklik die begunstigdes is van die Mala Mala-grondeis, wat die belastingbetaler reeds meer as R1 miljard uit die sak gejaag het. Dit volg nadat dividende slegs uitbetaal is aan een van die twee gemeenskappe wat aanvanklik saam vir die eis in aanmerking geneem is. Die situasie tussen dié twee gemeenskappe, op die grens van die Krugerwildtuin, is só gespanne dat veiligheidspersoneel selfs gemeenskapsvergaderings bewaak. Die eis is in 2013 geskik teen R71 000/ha, met die bedrag wat R993 miljoen was. Met verbeteringe ingesluit was die totale vergoeding R1,012 miljard. Die parlement se portefeuljekomitee vir landelike ontwikkeling en grondhervorming het die gebied verlede jaar besoek, maar die N’wandlamhari-gemeenskapsvereniging het geweier om die komiteelede te sien. Me. Nomfundo Gobodo, hoofgrondeisekommissaris, het aan die portefeuljekomitee gesê haar kantoor…

GRA ANBOERE is onder groot finansiële druk. Hulp in sulke omstandighede is baie beperk en moet gewoonlik vanaf ’n makrovlak aangebied word, sê dr. Dirk Strydom, bestuurder van graanekonomie en bemarking by Graan SA. “Die twee grootste hulpmiddele wat boere eintlik nou nodig het, is ’n staatswaarborgstelsel en gesubsideerde oesversekering om hulle in dié moeilike siklus by te staan en weer in ’n gunstige kontantvloeisiklus te plaas,” sê hy. Op plaasvlak is dit vir ’n boer moeilik om self die druk te verlig, maar daar is volgens Strydom tog sekere faktore waarna gekyk kan word. Die regstreekse koste word normaalweg baie noukeurig bestuur. “Boere is geneig om op dinge soos kalk en selfs kunsmis te wil bespaar om regstreekse koste te verminder. Die toediening moet op so ’n vlak plaasvind…

Kurators word aangestel ingevolge reël 57 van die Hooggeregshof wanneer die hof ’n individu onbevoeg verklaar om sy of haar eie sake te behartig en ’n ander per-soon (kurator) aanstel om dit namens die onbevoegde persoon te doen. In so ’n geval is die onbeholpene gewoonlik geestelik onbevoeg (soos iemand met demensie of Alzheimer se siekte), maar so ’n per-soon kan ook fisiek nie die mas opkom nie (soos ná ’n beroerte wanneer iemand nie kan praat nie, terwyl sy of haar verstand helder is, of as die persoon bedlêend is). ’n Familielid van die onbevoegde persoon (of pasiënt) nader ’n prokureur wat die saak na ’n advokaat verwys. Dié bring ’n ex parteaansoek aan die hof om die pasiënt se omstandighede te verduidelik sodat die hof ’n kurator ad…

’n Afgetrede navorser wat deesdae steeds omvattende proewe in die Sederberg bedryf, glo hy het uiteindelik ’n manier gevind waarop die gehate prosopis-boom van ’n indringer tot ’n nuttige en geharde kragvoerproduseerder omvorm kan word. “’n Mens soek die by se heuning sonder sy angel,” sê mnr. Christo Smit, wat jare lank vir die Landbounavorsingsraad gewerk het en nou op ’n plaas tussen Citrusdal en Clanwilliam woon. Hier sit hy nog voluit sy plantveredelingsproewe voort. Met gammabestraling in ’n plaaslike laboratorium maak hy deesdae prosopispeule saadloos. “Hiermee word prosopis ontneem van sy indringerstatus (wat geleë is in die saad wat maklik deur vee versprei word). Ons behou egter ál sy voordele, soos aanpassing in baie ongunstige groeitoestande en sy groot oes. Met prosopis se lae waterbehoefte is dit byvoorbeeld ’n…

Ons as boere is betrokke by ’n biologiese proses waar die natuur en die wette van die natuur die tempo bepaal. Dit beteken produksie per hektaar neem nie in ’n reguit lyn toe nie, maar volg eerder ’n kromme, soos die GR AFIEK toon. Die wet van afnemende opbrengs is van toepassing. In ’n sake-onderneming (plaas) word twee tipes koste met produksie verbind, naamlik: ■ Vaste koste. Dit sluit die lewenskoste (leefstyl), skoolgeld, verbandterugbetalings, terugbetalings op voertuie (huurkoopbetalings), onderhoud en herstel in. Vaste koste beïnvloed nie produksie (opbrengs per hektaar) nie, en as jy hierdie koste verminder, sal produksie (opbrengs) nie geraak word nie. Vaste koste is “vas”. As ’n boer hom in ’n finansiële verknorsing bevind, is hierdie vaste koste nege uit die tien keer die probleem. As dit…

Wat begin het as die diversifikasie van ’n wintergraanplaas, is ’n kwarteeu later ’n onderneming wat werk aan 27 mense verskaf, jaarliks 80 000 m³ hoendermis verwerk en 23 000 ton misstof vervaardig. Die Herholdt-broers – Kobus, Dirkie en Junior – van die plaas Goede Ontmoeting naby Philadelphia buite Durbanville wou die familie se graan-en-melkboerdery in 1995 diversifiseer. Hulle het ’n fabriek op die plaas opgerig om braaibrikette uit houtsaagsels te maak. “Ons wou ’n produk uit afval maak,” vertel Kobus, besturende direkteur van wat vandag as Atlantic Fertilisers bekend staan. Die braaibrikette moes met regte hout en houtskool meeding en die mark het net nie geesdriftig genoeg daarop gereageer nie. Die brikette was nie ’n wegholsukses nie, maar het tot die blink plan gelei om hoendermis in misstof te…

Mnr. Abie Nel, ’n rekenmeester op Graaff-Reinet, wou met ’n geruste hart by die see gaan vakansie hou en seker maak die beeste op hul familieplaas, Buffelshoek, het genoeg water tydens die warm somer. Hy het die hulp van ’n kollega, mnr. Kallie Venter, ingeroep om ’n goedkoper alternatief te kry vir ’n duur kamera om ’n oog oor sy vee se drinkwater te hou. Venter het met ’n eenvoudige plan vorendag gekom om ’n ou selfoon in te span as ekstra oog – teen sowat 12% van die koste van ’n nuwe sekuriteitskamera – sodat Nel sommer op die strand kon seker maak sy beeste het genoeg water. Venter, ’n meganiese ingenieur, het ’n “sagte plekkie” vir elektronika en het nog altyd ’n plan probeer bedink om ’n ou…

Die bandevervaardiger Bridge-stone het in Februarie ’n nuwe motorfietsband, die Battlax Adventurecross AX41, bekend gestel as deel van sy reeks doelgemaakte bande vir veldfietse. Die Bridgestone Battlaxreeks word vir toerfietse, hoëverrigting-superfietse en produksierenfietse ingespan. Die nuwe AX41 is egter spesiaal vir veldfietsry ontwerp. Die band presteer volgens Bridgestone uitstekend in die veld danksy sy rigiede rubbersamestelling en die groot blokontwerp wat op die band se buiterand aangebring is. Dié ontwerp is 30% groter as die vorige weergawe van die bande en verhoog die band se vermoë om in die modder vas te klou. Nuwe tegnologie is in die voorwiel se ontwerp ingebou om te keer dat die band oneweredig afloop, en skep dus meer duursaamheid. Die wiele is in vier verskillende groottes vir die voorwiel beskikbaar, terwyl agterwiele in vyf…

Sandveldstories deur Ferdinand Deist. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R220. ’n Lekker versameling van dertig van dié bobaas-storieverteller se beste kontreistories oor ’n eiesoortige wêreld en sy mense – in die streektaal waarvoor die Sandvelders so lief is. Jagter deur Bettina Wyngaard. Uitgewer: Umuzi. Prys: R250. Daar is hope spanningsvolle, naelbytaksie in dié misdaadfiksie-roman wanneer kapt. Nicci de Wee en haar span ’n internasionale insident tot elke prys – en met die hulp van enigiets van outomatiese gewere tot hoëhakskoene – moet afweer. Die dag toe die draak kom deur Fanie Viljoen . Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R110. ’n Aangrypende verhaal om kinders in te lig en te bemagtig oor die moeilike onderwerp van kindermolestering. Daar is ’n uitgawe vir meisies en een vir…

Die einde is in sig vir die hersiening van regulasies wat biologiese produkte, veral groep 3-misstowwe, reguleer. Volgens mnr. Jaco Marais, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Bioproduk-organisasie (Sabo) en tegniese projekleier by UPL/Arysta Lifescience, sal die nuwe riglyne vir die aansoek om nuwe registrasies vir groep 3-produkte voor einde vanjaar afgehandel wees. “Slegs ’n onvoorsiene situasie kan die afhandeling van die proses uitstel,” sê Marais. Daar is noue samewerking tussen verskeie belanghebbendes in die bedryf wat opbouende bydraes lewer. Groep 3-misstowwe is ’n groot verskeidenheid produkte wat mikro-organismes (soos Azotobacter spp.), organiese suur (soos fulviensuur) en biologiese voedingstowwe (soos vis-emulsie) be-vat. Omdat hierdie produkte se inhoud, funksie en werkwyse in die grond totaal verskil, is dit nodig dat die regulasies en registrasievereistes vir ál die verskillende soorte produkte pasgemaak is. Die…

BOEREDAE 16 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk, 072 380 0846, e-pos: lizemari.ter@gmail.com 18 MAART: VKB-inligtingsdag, Protea Hotel Ranch Resort, Polokwane. Tema: Status met grondhervorming. 087 358 8111, web: www.vkb.co.za/grondkwessie/ 20 MAART: VKB-inligtingsdag, Siësta-gastehuis, Frankfort. Tema: Status met grondhervorming. 087 358 8111, web: www.vkb.co.za/grondkwessie/ 10 APRIL: Plaasbesoek aan John Eustace, Voermol se Beesboer van die Jaar, Underberg, KwaZulu-Natal. C.T. du Plessis, 072 441 5663, e-pos: ctdup@vodamail.co.za; Mark Scott, 082 771 6659, e-pos: majscott@webafrica.org.za 11 APRIL: Marlo-kwekery se boeredag. Lena Strydom, 015 285 5004, e-pos: kwekery@marlofarms.co.za, web: www.marlofarms.co.za 17 APRIL: Ficksburg-landbouvereniging se boeredag, Hammonia. Presisieboerdery en proewe. Theunis Pretorius, 083 451 0613. FEESTE, EKSPO’S 19 MAART: Durbanville-plaasfees, Diemersdal-wynlandgoed. Web: www.durbanvilleplaasfees.co.za 13-14 MAART: Maluma-simposium, Allesbeste, Limpopo. Web: www.symposium.maluma.co.za, 015 307 3076. 21-27 MAART: Landbouweekblad se Eeufees-voorbladuitstalling by die KKNK, Oudtshoorn. E-pos: jacolette.kloppers@landbou.com…

R29,02 Die brouer AB InBev het die afgelope boekjaar ’n totale dividend van R29,02 per aandeel aangekondig. Dit bestaan uit die finale dividend van 1 euro (R16,12) wat pas afgekondig is, saam met die 0,80 euro (R12,90) wat saam met die tussentydse resultate aangekondig is. Die dividend moet op die maatskappy se algemene jaarvergadering op 24 April goedgekeur word en sal op 13 Mei uitbetaal word. Die laaste dag wat aandele verhandel kan word om in aanmerking vir die dividend te kom, is 6 Mei. — JSE-nuusdiens 10% Net sowat ’n tiende van Suid-Afrika se ongeveer 4 000 graanboere neem tans deel aan die Oesskattingskomitee se opnames. Dié opnames stel die Oesskattingskomitee in staat stel om statisties redelik goeie skattings ten opsigte van die land se graanoes te maak, sê…

‘As die landbou moet ons op ons deel aandring, selfs al is die staatskas leeg.’ MNR. JANNIE DE VILLIERS, uitvoerende hoof van Graan SA, oor die organisasie se volgehoue pogings om staatsubsidies vir oesversekering te bewerkstellig. Bl. 14 ‘Boere het laas jaar ’n helse pak slae gevat.’ MNR. JOHANN VORSTER, uitvoerende hoof van Clover, oor die daling in plaashekpryse weens die surplus onverwerkte melk. Bl. 21 ‘Waar hulle ’n soortgelyke diens lewer, is dit ons verpligting om met hulle saam te werk.’ DR. THEO DE JAGER, stigter en voorsitter van die landbounetwerk Saai, oor dié organisasie se gesindheid jeens ander landbou-organisasies. Bl. 18 ‘Dit is nie op dieselfde vlak as om die belasting op ’n pakkie sigarette met 5% te verhoog nie.’ MNR. VALLI MOOSA, voormalige kabinetsminister, oor die gewigtigheid…

MOEDIGE BOER SE SES GOUE REËLS Die bewaring van die bodem lê die meeste boere baie na aan die hart. Dit is nie net noodsaaklik vir die voortbestaan van die boerebevolking nie, maar dit is reeds herhaaldelik bewys dat dit op die lang duur betalend is om veld oordeelkundig te laat bewei en grondbewaring toe te pas. Mnr. Mervyn Comley se plaas, Die Vlei, is onlangs as die bes bewerkte en bewaarde plaas in die omgewing van Glenconnor (in die Oos-Kaap) bekroon. Ongeveer 14 maande gelede moes Comley weens die droogte kies: Óf hy laat sy veld uittrap deur dieselfde aantal diere aan te hou, óf hy verminder sy diere en red die veld. Dié keuse was uiters moeilik, want hy sou elders moes gaan werk as hy sy diere…

GRAAN SA het R5 miljoen beskikbaar gestel as aanvullende sekuriteit by ’n kommersiële bank as deel van pogings om opkomende boere by te staan wat reeds jare kommersieel boer, maar nie toe-gang tot finansiering kan kry nie. Mnr. Jaco Minnaar, voorsitter van die organisasie, het op die jaarlikse kongres by Nampopark buite Bothaville gesê die organisasie is dankbaar vir die vordering wat hy al kon maak om nuwe boere te help vestig, maar dat hy besef dit moet na ’n volgende vlak gevoer word. “Daar is boere wat al jare lank suksesvol boer, maar steeds nie toegang tot krediet kan kry nie weens die feit dat hulle nie die grond besit waarop hul boer nie.” Gevolglik het die organisasie besluit om die R5 miljoen wat die organisasie vir die ontwikkeling…

DIE nasionale energiereguleerder (Nersa) het uiteindelik ’n goedgekeurde proses waarvolgens boere met kleinskaalse sonkragopwekkingstelsels kan registreer om krag aan die nasionale kragnetwerk te kan lewer. Só kan hulle krediete van Eskom ontvang en hul kragrekenings verminder. Agri SA het onlangs gesê boere kan ook op dié manier help om beurtkrag te voorkom. Die afhandeling van die registrasieproses sloer al lank. Mnr. Chris Schutte, direkteur van die sonkragmaatskappy Son-fin, sê Nersa se energiereguleerderkomitee het op 1 Maart ’n registrasieheffing van R200 goedgekeur. Dit was die laaste uitstaande kwessie oor die registrasieproses. Sonfin installeer sonstelsels vir boere waarmee hulle krag wat hulle nie dadelik gebruik nie, op die Eskom-netwerk kan opberg. AANSTELLING Schutte sê Nersa moet nog ’n registrasiebeampte aanstel, maar het onderneem om dit gou te doen. Nersa het in Desember…

TE midde van die bedanking van mnr. Christopher Gavor uit sy pos as grondwaardeerder-generaal (WG) het die Grondeisehof verlede week die tweede keer beslis dat die minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, me. Maite Nkoana-Mashabane, nie gebonde is aan die WG se waardasies nie. Die saak, wat Agri SA finansieel ondersteun het, spruit uit grondeise op plase in die distrik Melmoth in KwaZulu-Natal. Die staat en die grondeienaars se waardeerders het aanvanklik ooreengekom op ’n vergoedingsbedrag van meer as R760 miljoen, wat hulle gereken het regverdige en billike vergoeding is. Die WG het egter ’n baie laer waardasie van R420 miljoen gemaak nadat hy sy formule ingevolge die regulasies van die Wet op Eiendomswaardering (Wet 17 van 2014) gebruik het. Hierdie formule neem onder meer die gebruikswaarde van die eiendom…

1 ZAMBIË| Mieliepryse styg oor droogte Mieliepryse in Zambië se Monzedistrik het met 40% gestyg weens tekorte wat deur swak reënval teweeggebring is. ’n Sak van 50 kg mielies, wat verlede jaar K100 (R118) gekos het, kos nou K140 (R165). Handelaars in die omgewing sê boere wat voorheen mielies aan hulle voorsien het, kom koop nou mielies, en boere wat voorheen tussen 40 en 60 sakke mielies per dag gelewer het, bring nou tussen een en vier sakke per dag, en die meeste dae niks. Die regering het intussen voedselhulp van 100 ton in Monze beskikbaar gestel vir verspreiding onder huishoudings met kostekorte, teen K111 (R131,12) per 50 kg-sak, om honger gesinne teen spekulante te beskerm. — Lusaka Times 2 KENIA | Boer verwerk nou self avokado’s ’n Boer van…

DIE ad hoc-komitee wat die wysigingswetsontwerp rakende veranderinge aan artikel 25 van die Grondwet moet opstel, moet sy werksaamhede duideliker begin kommunikeer om die talle misverstande rondom die proses uit die weg te ruim. “Dit sal voordelig vir die ekonomie en werkskepping wees, want daar is mense wat beleggings terughou omdat hulle bekommerd is dat die nuwe wet hul fabrieke sal wegvat,” sê mnr. Valli Moosa, oudminister van omgewingsake. Die komitee roep tans kenners se advies in as deel van sy besluitnemingsproses vir die opstel van ’n wysigingswetsontwerp. Moosa sê die wetsontwerp moet dit duidelik stel dat die parlement slegs ’n wysiging rakende grond vir grondhervormingsdoeleindes in die Grondwet wil aanbring, en nie aan ander eiendom en intellektuele eiendom nie. Artikel 25 (4)(b) van die eiendomsklousule dui aan dat “eiendom…

TOE die droogte in 2016 mnr. Braam van Tubbergh van Cedar-ville in die Oos-Kaap gedwing het om alternatiewe veevoer te soek, het die gebruik van die indringer silwerwattel vir hom ’n nuwe wêreld laat oopgaan. Al sukkel hy nie tans met droogtetoestande op sy plaas nie, is die swak vleispryse en stygende insetkoste vir hom ’n verdere aansporing om wattel as veevoer te gebruik sodat hy steeds sy winsmarges kan behaal. Hy het al verskeie proefnemings gedoen om wattel as veevoer vir beeste en skape te gebruik, en is steeds besig om sy resep te verfyn. Hy verduidelik dat die indringerplante as veevoer tydens droogte nie noodwendig beter is as die voer wat by koöperasies te koop is nie, maar ’n waardevolle beskikbare hulpbron is om koste af te bring.…

Die afgelope paar weke is opnuut debat gevoer oor die gaping tussen die winkelprys en die prys wat die boer op die plaas kry. Dit was al verlede jaar ter sprake met die skerp daling in die melkprys vir die melkboer, en daarna was dit varkvleis wat in oormaat in die varsvleismark bemark is ná die listeriose-uitbreking en die sluiting van verwerkingsaanlegte. Varkvleisprodusente se pryse het met meer as een derde gedaal, en die vraag is oral gevra: Word die verlagings aan die verbruiker deurgegee, of dra die boer alleen die impak van vraag en aanbod? Begin vanjaar was daar ook woelinge toe bek-en-klouseer in die noorde van Limpopo uitgebreek het, en speenkalfpryse aansienlik gedaal het. Tans is daar selfs boeregroepe wat indringend na die bemarking van hul produkte kyk,…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NÓG? Om ná my pa se dood met die boerdery aan te gaan. WIE WAS JOU MENTOR? Samuel (Vis) Tsotetsi, my pa se voorman. DIE BESTE RAAD WAT JY NÓG GEKRY HET? ’n Oudbuurman, wyle Nic van der Nest, het gesê Vrede is nie saaiwêreld nie. Boer eerder met diere waarvan jy kan “oes”, soos melkbeeste en wolskape. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN DIE LANDBOU GEMAAK HET? Ek neem te lank om te verander, byvoorbeeld aanpassing by nuwe tegnologie in saaiboerdery. WAT IS JOU GROOTSTE IDEAAL? Om volhoubaar te boer. WATTER TEGNOLOGIE IS VANDAG ONMISBAAR IN VEEBOERDERY? Meting om aanpasbare diere vir jou omgewing te teel.…

Die veerkragtigheid van die Suid-Afrikaanse landbousektor word elke seisoen ál meer getoets, en in dié moeilike omgewing verminder die getal kommersiële boere elke jaar. Met die papierdun marges wat tans beskikbaar is, word boerderyeenhede net groter om volhoubaar te wees. Die Suid-Afrikaanse landboumark ding daagliks op die internasionale mark mee. Die winsgewendheid van ’n boerderyeenheid is nou nie meer net van goeie plaasbestuur afhanklik nie, maar is blootgestel aan verskeie eksterne faktore wat drastiese finansiële gevolge kan hê. Die dinamika van elke landbousektor verskil, en dit verskuif gedurig soos die produsente die skakel tussen die produsent en die eindverbruiker so kort moontlik maak. Die skuiwe beteken dat die produsente (of verenigings) toenemend finansiële instrumente moet gebruik om hul inkomste te optimaliseer en risiko te verminder. Met ’n mededingende internasionale mark…

Elektriese fietse, of e-fietse, raak ál meer algemeen. Thule, ’n vervaardiger van dakrakke en monteerbare fietsrakke vir voertuie, het ’n nuwe reeks fietsrakke bekend gestel wat spesiaal ontwerp is sodat jy jou elektriese fiets met sy dikker wiele agterop jou motor kan saamkarwei. Die Thule Easyfold XT- en die VeloSpace XT-reeks word op die sleepstang gemonteer. Dit is in verskillende groottes beskikbaar, vir een of twee fietse. Die weergawe vir twee fietse het ’n drakrag van tot 60 kg. Mnr. Richard Downey, hoof van SA Sport & Cargo, invoerder van die Thule-produkte, sê e-fietse weeg selde meer as 25 kg elk, dus is die drakrag meer as voldoende. Die ontwerp maak voorsiening vir wye wielgroottes en verstelbare gespes. Die fietse kan veilig vasgesluit word aan die fietsrak, terwyl die fietsrak…

ElectroMechanica se nuwe reeks voorafgemonteerde beheerpanele vir pompe verminder volgens die vervaardiger energiekoste, bespaar water en verhoog produktiwiteit. Die paneel kan geprogrammeer word om op ’n spesifieke tyd aan en af te skakel, en beskik oor verhoogde beskerming teen kragopwelling. Die beheerpaneel se sleutelbord kan volgens die gebruiker se behoeftes aangepas word sodat alle bedryfsdata op een skerm vertoon word. Die beheerstelsel word beskerm deur ’n weerbestande omhulsel wat van stewige plaatmetaal gemaak is. Verskillendegroottes en ontwerpe is beskikbaar. William Cameron, bestuurder van outomatisasie by ElectroMechanica, sê die uitleg van die beheerfunksies op die paneel is eenvoudig, maar doeltreffend, met genoeg werkruimte om installering en die diens van die paneel te vergemaklik. Aandrywers met wisselbare spoed verminder die energie wat die pomp se motor benodig, terwyl ’n konstante druk gehandhaaf…

REEKS 5, EPISODE 7 COLIN FORBES, ’n dokter en boer, het in 2011 10% van sy familieplaas aan sy werkers oorgedra. Sy familie boer sedert 1860 naby Amsterdam in Mpumalanga. Hy het 560 ha vrugbare grond aan sy werkers beskikbaar gestel, waarvan hulle sowat 60 ha bewerk. Colin is hul mentor,, staan borg vir hul produksielenings en leen ook sy toerusting. Die werkers delg die lenings met die wins uit die oeste en verdeel dan die res. ■ Volg Landbouweekliks en Landbouweekblad op Facebook en @landbouweekliks en @landbou op Twitter. ■ Volg ook VIA TV op Facebook. ■ Besoek Landbou.com vir nog inligting.…

Kondensmelkbeskuit ■ 1 kg bruismeel ■ 15 ml bakpoeier ■ 125 ml suiker ■ 250 ml volkoringmeel ■ 5 ml sout ■ 15 ml sonneblomsaad ■ 150 ml sjokoladebrokkies (chocolate chips) ■ 2 eiers, geklits ■ 1 blik (385 g) kondensmelk ■ 500 ml karringmelk ■ 450 ml ongesoute botter, gesmelt Voorverhit die oond tot 180 °C. Sif die droë bestanddele saam in ’n mengbak. Voeg die sonneblomsaad en sjokoladebrokkies by. Meng die eiers, kondensmelk, karringmelk en gesmelte botter in ’n afsonderlike mengbak. Voeg die kondensmelkmengsel stadig by die droë bestanddele en knie tot ’n bewerkbare deeg. Spuit broodpanne met kossproei. Verdeel die deeg eweredig in die panne. Bak vir 45 minute. Laat die beskuit in die panne afkoel. Keer die beskuit uit en sny dit in ewe groot stukke.…

M ens sien nie elke dag ’n tenniswedstryd soos die een wat ek bevoorreg was om onlangs op televisie te aanskou nie. Ure lank het twee swaargewigtennisspelers – Kevin Anderson en John Isner – mekaar met kanonskootafslane gekarnuffel. Toe die wedstryd tot ’n einde kom, het ons ’n bietjie nabetraging gehou. Toe iemand vra wat die grootste indruk gemaak het, was daar verskeie waarnemings. Fiksheid, vol-harding, beskaafde baanmaniere – kenmerke wat sport eer aandoen. Toe, tussen al dié voortreflikhede, vertel iemand van iets wat die res van ons skaars opgelet het, en vir die doel van ons gesprek nie eintlik ter sake was nie, maar tog op ’n unieke manier ’n boodskap verkondig het. John Isner het in ’n stadium gebuk, en dit het gelyk of hy iets op die…

PLUIMVEE: PRYSE DAAL Die produsenteprys van braaihoenderprodukte het in die tweede helfte van verlede jaar gedaal. Mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se braaihoenderorganisasie, sê aan die aanbodkant was daar veral in die tweede helfte van die jaar ’n groot styging in invoer, wat pryse onder druk geplaas het. Aan die vraagkant is dit uit verslae van die kleinhandelsektor duidelik dat verbruikers swaarkry. Die produsenteprys van bevrore braaihoenderprodukte, wat byna 90% van verkope verteenwoordig, het luidens die SAPV se jongste prysverslag in 2018 op R20,59/kg begin, in die loop van die jaar tot R21,41/kg gestyg, maar teen Oktober tot R20,94/kg teruggesak. In 2017 het die prys met 15% tot R20,44/kg gestyg. Kitsbevrore stukke, wat sowat die helfte van produkte verteenwoordig, maar ook die kategorie is wat die…

GAUTENG NIGEL KAFFERSKRAAL (381), 81 ha, aan J.P.J. Meyer, van J.J. de Bruin, R2 800 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG DUNBAR ESTATE (1478), 32 ha, aan E.A. Coleby, van Black Forest Farming, R765 000. DUNBAR ESTATE (1478), 32 ha, aan Sendholm (Edms.) Bpk., van E.A. Coleby, R900 000. UITKOMST & DOORNRUG (852), 103 ha, aan Cato Ridge Logistics Park (Edms.) Bpk., van RCL Foods Consumer (Edms.) Bpk., R45 885 000. UNDERBERG BRAYHILL (4328), 136 ha, aan Duma Mechanical Services, van Farm Brayhilltrust, R3 000 000. BRAYHILL (4328), 69 ha, aan I.D. Stanley, van Aquarella Inv (Edms.) Bpk., R7 000 000. GLANDRISHOK (1805), 50 ha, aan Merrivale Poultry Farm, van G. Lancaster, R3 055 000. GOOD HOPE (962), 150 ha, aan die Ingomankulutrust, van I.D. Lawrence, R8 000 000. PLAAS 104 (5341), 53…

Die ongemaklikheid in die graanbedryf is vanjaar tasbaar. By Bothaville, op pad na Graan SA se kongres, lyk die mielies teen die pad verbasend mooi, maar hulle is nog jonk, moet nog reën kry, en die ryp moet wegbly. Vanjaar se droogte het net té vinnig op die hakke van 2015-’16 gekom. Soos Jannie de Villiers van Graan SA opmerk: “Ek was emosioneel net nie reg vir nóg ’n droogte nie.” Die moeilike jare het balansstate laat bloei. Toe boere op die kongres gevra is wat hul grootste struikelblokke is wat volhoubaarheid betref, het ruim 70% nie gehuiwer om winsgewendheid reg boaan hul lys te plaas nie. Dit is ’n bitter ironie dat die vooruitsigte vir grane en oliesade volgens die graanhandelaar Silostrat eintlik betreklik goed lyk vir die volgende…

MNR. LEONARD NEUMAN, veeboer van Vrede, word as ’n pionier met veldtoetse by Merino-ooie bestempel. Hy is ’n stigterslid van die Oos-Vrystaase Veldramklub. Op bl. 36 vertel hy waarom dit net so belangrik is om ooie as ramme op die veld te toets. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is met Helene getroud. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek geniet dit om motorfiets te ry. WAAR HOU JY VAKANSIE? Umhlanga Rocks, want dis lekker by die see. WATTER RUGBY- EN ANDER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Ek hou by die Leeus.…

DIE landbou-ekonomie het in die laaste kwartaal van verlede jaar gegroei, maar in 2018 as geheel ingekrimp. Volgens Statistieke SA se jongste syfers oor Suid-Afrika se bruto binnelandse produk (BBP) het die primêre landbousektor in die vier-de kwartaal van 2018 met 7,9% teenoor die vorige kwartaal gegroei. Dit word aan die styging in produksie van veldgewasse toegeskryf. In al vier kwartale saam het die sektor egter met 4,8% gekrimp. Mnr. Wandile Sihlobo, landbou-ekonoom van Agbiz, verwag dat die sektor vanjaar wéér kan inkrimp weens die verwagte kleiner mielie- en soja-oes. Sihlobo sê op Twitter in die eerste kwartaal van vanjaar kan die landbou dalk wel groei danksy beter toestande in die Wes-Kaap, wat onder meer tot beter tuinbou-oeste kan lei. Volgens Statistieke SA het die vervaardigingsektor in die vier-de kwartaal…

DISTELL het in die tweede helfte van verlede jaar sterk groei in Afrika behaal. Die inkomste in Afrikalande van die groep, met handelsmerke soos Savanna, Amarula, 4th Street, Hunter’s, Klipdrift, Nederburg, Richelieu, Viceroy en J.C. le Roux, het in die ses maande tot Desember 2018 met 21,1% gestyg en die volume verkoop met 12,7%. Met Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland uitgesluit, het die inkomste met 43% gestyg en die volume verkoop met 34%. Mnr. Richard Rushton, uitvoerende groephoof, was met die bekendmaking van die resultate veral optimisties oor bedrywighede in Kenia. Verkope het ook goed in Mosambiek en Zambië gegroei. Volgens Rushton is deel van die suksesgeheim om die vertroue van plaaslike vennote te wen en sterk plaaslike spanne te bou. Die styging in inkomste in Afrikalande is veral deur…

MNR. DAN KRIEK, voorsitter van Agri SA, het op ’n inligtingsvergadering skerp kritiek uitgespreek teen diegene wat “verwarrende en oningeligte” boodskappe oor die grondkwessie op sosiale media, veral WhatsApp, rondstuur. Hy, mnr. Omri van Zyl, Agri SA se hoofbestuurder, en me. Annelize Crosby, die organisasie se hoof van grondsake, was op ’n vergadering op Bloekomspruit in Gauteng aan die woord om boere se vrae oor Agri SA se standpunte oor die grondkwessie te beantwoord. “Myns insiens was die landbou beter daaraan toe toe ons nog boereverenigingvergaderings kon hou om vrae regstreeks te beantwoord. Uiteindelik is dit tog hulle wat die belangrikste organisasies is – die boere op grondvlak,” het Kriek gesê. Hy het benadruk daar word nie oor enige boer se eiendomsreg onderhandel nie. “Wat ons wel doen, is om…

KLEIN kommersiële boere voel onseker en vrees dat ’n paar groot boere en politici dalk besluite neem waarin hulle die grootste opoffering moet maak. Boonop jaag prof. Ben Cousins van die instituut vir armoede-, grond- en landelike studies (Plaas) aan die Universiteit van Wes-Kaapland dikwels mense die harnas in met sy voorstel dat 60% tot 80% van die grond wat deur wit kommersiële boere besit word, herverdeel behoort te word. Aangesien ’n relatief klein proporsie boere verantwoordelik is vir ’n groot deel van die waarde van landbouproduksie, meen hy die uitwerking op voedselsekerheid kan klein wees as húlle grond nie herverdeel word nie. Cousins sê sy voorstel beteken nie dat herverdeling oornag moet plaasvind nie, maar oor ’n tydperk van 20 tot 30 jaar. “Dit kan uiteraad ’n reuse-uitwerking op…

AFGRI het ’n heeltydse hulpfonds op die been gebring waaruit hy boere in groot finansiële nood wil help. Dié hulp is nie net vir droogtetye nie, maar vir enige ander terugslae wat boere kan tref. Die maatskappy het hom daartoe verbind om elke jaar minstens R3 miljoen tot die Afgri-hulpfonds, ’n organisasie sonder winsoogmerk, by te dra. Afgri gaan deurentyd geldinsamelings hou, waaronder gholfen boeredae, om die fonds te versterk en hoop dat mense en maatskappye ook geld sal skenk. Mnr. Jacob de Villiers, finansiële hoof van die maatskappy, sê die risiko’s van die landbou is enorm en as daar ’n organisasie is wat genoeg omgee om ’n helpende hand te verleen, kan dit baie beteken. “Om te boer, is ’n beroep met ’n magdom veranderlikes en duisende moontlike besluite…

Opvolgreën en rypvrye produksietoestande is noodsaaklik om die somergewasse wat laat aangeplant is, te bevoordeel, én die winsgewendheid van rooivleis-, pluimvee- en veselproduksie te ondersteun. Die knellende droogte in die Oos- en Noord-Kaap val saam met die opskorting van Suid-Afrika se uitvoer van veselprodukte en volstruisvleis. Sekondêre landboubedrywe word ook deur droogtes beïnvloed. Die direkte bydrae van landbou tot Suid-Afrika se ekonomiese groei is dalk net 2,5% van die bruto binnelandse produk, maar die indirekte bydrae kan tót 14% wees. OOS-KAAP Indien die reënval van 239 mm van Julie tot Januarie in die huidige produksietyd met vorige seisoene vergelyk word, is hierdie die ergste droogteperiode sedert 1972. In daardie jaar het die provinsie in die ooreenstemmende tyd slegs 195 mm reën gehad. Die Noord-Kaap is die droogste provinsie met 30%…

Of die seisoene aangeskuif het of nie, die afgelope paar jaar het gesorg vir groot probleme (en maagsere) omdat die eerste plantreën baie laat voorgekom het. Die alombekende gesegde om “die 40ste Desember te plant”, is ook maar ’n bewys dat dit nie ’n nuwe verskynsel is nie. Daar is in die verlede al baie werk gedoen om die “beste plantdatums” te bepaal deur na byvoorbeeld reënvalverspreiding te kyk, maar eintlik is dit in baie gevalle belangriker om die uiterste, laaste plantdatum te kan bepaal. Daar is verskeie klimaatfaktore wat die lengte van ’n groeityd bepaal. ’n Mens moenie in isolasie na een enkele faktor kyk nie. Die eerste rypdatum kan byvoorbeeld misleidend wees, want die getal hitte-eenhede of die tyd wanneer die minimum temperature benede die sogenoemde onderste limiet…

Plastiekbedekte kweekhuise word maklik deur sterk wind beskadig. Dit lei tot ’n aansienlike koste vir mnr. Russell Heger, wat sê die versekeringspremies vir kweekhuise is bloot te duur om versekering te regverdig. “Wanneer die wind hier teen meer as 75 km/h waai, waai dit die plastiek van die kweekhuise af. Wind is ’n groot probleem.” Afgesien van die wind het hulle ook al met ’n paar onverwagte probleme te doen gekry. Tien jaar gelede het Heger ’n groot verlies gely toe ’n vermoedelik ontevrede werker onkruiddoder by ’n chemiese mengsel gevoeg het wat gebruik is om die komkommers te bespuit. “Ons het ál die plante gebrand — hulle doodgemaak. Ons moes alles uittrek en herplant,” sê hy. By ’n ander geleentheid het ’n “wondermiddel” wat deur ’n verteenwoordiger aan hulle…

Plaaslike aanlyn winkels verkoop ’n nuwe toestel met LED-lampe wat muskiete sonder ’n groot geraas of die vrystelling van enige chemikalieë doodmaak. Die LED Mosquito Trap gebruik 80% minder energie as soortgelyke produkte. Dit maak daarop aanspraak dat dit sagte lig uitstraal en sonder harde geluide die muskiete doodmaak sodat ’n mens se nagrus nie versteur word nie. Die toestel is draagbaar, word direk by ’n muurprop ingeprop en beskik oor ’n ingeboude veiligheidskakelaar. Plaas die toestel egter buite die bereik van kinders. Twee modelle is beskikbaar, wat onderskeidelik 3W en 6 W krag lewer. Die grootte is 500 x 75 x 280 mm en die toestel is gemaak van aluminium en plastiek. PRYS: R299-R498, na gelang van die kraggrootte. NAVRAE: Koop die produk aanlyn by takealot.com, bidorbuy.co.za of IDEALDIRECT.co.za…

HIDROPONIESE GROENVOER ALLÉÉN NIE VOLDOENDE NIE Ek wil graag weet wat die rantsoensamestelling moet wees vir ’n kombinasie van hidroponiese hawer en ruvoer. Wat is die droëmateriaalinhoud (DM-inhoud) van hawerspruite (ek lees 12% raak)? As ek 3 kg hawerspruite voer, gee dit ’n DM-inhoud van 360 g. Indien die ooi DM-inhoud van 2 kg per dag moet kry, kan ek die ander 1,64 kg aanvul met droë lusern? Ek sal bly wees as u ’n rantsoensamestelling kan voorstel. Na gelang van die groeistadium van die hidroponiese groenvoer wanneer die voginhoud bepaal word, kan die droëmateriaalinhoud 12% tot 16% wees en die voginhoud 88% tot 84%. ’n Laat dragtige ooi met ’n enkelingfetus se droëmateriaalbehoefte is ongeveer 2,5% van die liggaamsgewig, en dié met ’n tweelingfetus ongeveer 3% van die liggaamsgewig.…

Tegnologie in die beheerkamers van veevoerfabrieke wat minder arbeid verg en streng voedselveiligheidsmaatreëls is hoog op die agenda van die veevoerbedryf wat planne moet beraam om die kosteknyptang na albei kante van die waardeketting te verlig. Beleggings in tegnologie vandag sal in die toekoms sorg dat veevoerpryse nie weens ondoeltreffende vervaardigingsprosesse duurder word nie. Gespesialiseerde voerprodukte kom nie sonder groot beleggings in vervaardigingsaanlegte nie. Met behulp van moderne tegnologie in beheerkamers en op die fabriekvloer, akkurate laboratoriumtoetse, gehaltebeheer en doeltreffende energie- en personeelbestuur streef maatskappye soos Meadow en ander lede van Afma daarna om op ’n ekonomies volhoubare manier veilige veevoer te vervaardig. “Afma en sy lede word gesien as belangrike deelnemers in die graan- en oliesaadwaardeketting as mens kyk na die volumes wat dié lede gebruik in die voervervaardigingsproses,”…

BOEKEKUIER MET CAROL CAMPBELL Die skilpad se laaste traan deur Carol Campbell. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R240. Die Karoomense glo ’n skilpad stort net een traan in sy lewe – as hy doodgaan. Wanneer Siena en Boetie as kinders dus een van hierdie wyse diere wreed doodmaak, is hul lewe nooit weer dieselfde nie. By Seekoegat se laerskool raak Siena vriende met Kriekie, wie se prostituut-ma eendag nie teruggekeer het huis toe nie. Nie vir Siena, Boetie of Kriekie werk die lewe uit soos hulle beplan het nie, maar wanneer hulle mekaar weer as grootmense raakloop, haal hul moeilike omstandighede hulle in. Carol Campbell, die skrywer van die roman, vertel meer. Wat het jou aanvanklike belangstelling in die Karoo se karretjiemense geprikkel en hoekom gryp hulle jou…

Vertel meer oor Nook. Ek is ’n grafiese ontwerper met verskeie kliënte wat ek oor jare opgebou het. Ek het ook ’n produkafdeling wat dekor en skryfbehoeftes, soos kaartjies en etikette, ontwerp en druk. Al my ontwerpe beeld my unieke illustrasies uit. Hoe het die onderneming ontstaan? Ek was ’n konsepontwerper in Kaapstad, maar het gevoel ek kan nie my kreatiwiteit daar uitleef nie. Daarom het ek besluit om ’n sakekursus te volg sodat ek my eie onderneming kon begin. In daardie stadium het ek in ’n klein woonstel gebly en agtergekom daar is ’n groot vraag na veeldoelige meubels en dekor. Ek het dus begin om lam-pies met verwisselbare skerms te maak. Dit is ’n fokuspunt in jou huis, en jy verwissel die skerms na gelang van die situasie.…

VEEBOERE moet nog tot die winter, wanneer die eerste ryp voorkom, waaksaam wees vir siektes wat weens in- en uitwendige parasiete en insekte veroorsaak word en groot verliese in veetroppe kan meebring. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die herkouerveterinêre vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), sê in sy Januarie-verslag oor siektes dat in- en uitwendige parasiete vanweë reën in baie dele van die land skerp toegeneem het. Dit gaan gepaard met siektes wat deur insekte en uitwendige parasiete veroorsaak word. Somerreën gaan ook met ’n toename in inwendige parasiete gepaard. Boere moet deeglik na hul vee se kondisie oplet om agter te kom wanneer diere siek word. Behandeling is egter net ’n deel van die oplossing. Werk betyds ’n holistiese, voorkomende bekampingsprogram saam met ’n veearts uit. Die meeste provinsies het ’n…

WEER KRAP KAARTE DEURMEKAAR VIR DROËBONE Wydverspreide hael in Mpumalanga het tot 2 000 ton van die potensiële droëboonoes weggeslaan, sê mnr. Chris Kleingeld, hoofbestuurder van die Droëboonprodusente-organisasie (DPO). Vergeleke met die planttyd van 2017-’18 het die aantal hektare wat landwyd beplant is, effens gestyg. Luidens die voorlopige oppervlakteskatting wat die Nasionale Oesskattingskomitee op 29 Januarie uitgereik het, is die geskatte oppervlakte wat met droëbone beplant is 56 000 ha, wat 4,95% of 2 640 ha, meer is as die 53 360 ha in die vorige produksiejaar. Kleingeld sê in die Oos-Vrystaat, waar die meeste droëbone verbou word, is ongeveer ’n derde van die aanplantings eers in Januarie gevestig. “Indien normale ryp vroeg in April voorkom, kan dit groot skade veroorsaak.” In Noordwes is daar meer hektare beplant. Ook in…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Noordwes, Mpumalanga en die Noord-Kaap en van Januarie verlede jaar tot verlede Desember. Altesame 587 transaksies het in 13 distrikte in Noordwes plaasgevind. By Mahikeng het pryse met 21,8% gestyg. Beter pryse is in vier distrikte (28,6%) aangeteken. Altesame 168 886 ha is teen R2,839 miljard verhandel. Daarvan was 127 (22,7%) ooreenkomste van kleur, wat R668 miljoen (23,5% van die totale waarde) behels het. Altesame 36% van die transaksies was vir grond van minder as 50 ha. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in drie distrikte. Altesame 429 transaksies het 106 623 ha teen R3,357 miljard behels. Daarvan was 121 (28,2%) ooreenkomste van kleur, wat 36 613 ha (34,3%) teen R1…

Die veilingseisoen het tot dusver bo verwagting goed verloop. Die dalende prysneiging wat die verkoop van skape en beeste sedert verlede Desember gekenmerk het, is nou aan ’t omkeer. Volgens dr. Cobus Oberholster, hoofbestuurder vir vee, eiendomme en afslaers by BKB, is sowat 75% van die huidige reeks stoetveeveilings afgehandel teen weliswaar laer prysvlakke as in die vorige twee jaar. “Die daling is nie drasties nie, en die gemiddelde prys van ram-me is steeds bo R10 000 stuk,” sê hy. Talle stoettelers het ook ’n kuddekomponent van ooie, stoorlammers en hamels by hul veilings ingesluit en teen goeie gemiddelde pryse verhandel. Kopers met weiding is bereid om tot R41/kg vir hamels (lewende gewig) te betaal. Volgens Oberholster is enige pessimistiese sentiment weens die voorkoms van bek-en-klouseer en die verbod op…