Indholdsfortegnelse for 26-Jul-19 i Landbouweekblad

ALTESAME 64% van Suid-Afrikaners meen korrupsie neem toe en 70% dink die regering skiet tekort in hoe hy dit aanpak, volgens die 2019 Global Corruption Barometer (GCB) for Africa, die deeglikste en gedetailleerdste opname van gewone burgers se opvattings oor korrupsie en omkopery in Afrika. Die opname is vanaf Julie tot September verlede jaar gedoen. Die nuutste bevindings is egter ’n verbetering op die 2015-opna-me, toe 83% van Suid-Afrikaners gemeen het korrupsie het in die vorige 12 maande toegeneem en 79% gedink het die regering pak dit nie ordentlik aan nie. Onder die sleutelbevindings vir Suid-Afrika is dat 18% omkoopgeld vir openbare dienste betaal het teenoor 7% in 2015. Die persentasie mense wat glo die president is korrup, het gedaal tot 38% verlede jaar – van 46% in 2015. Die…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Aanvaar onsekerheid as ’n gegewe ■ Op die wenpad met Goodwoods Bonsmara ■ Piepklein kewer hou groot gevaar in ■ Katoenbedryf wys waartoe Suid-Afrikaners in staat is ■ Boereplan: Kry kalk in jou grond met dié werktuig SPESIAAL ■ Tegnologie GESIN ■ Bak ’n treffer-tert KATOEN Dit lyk of die herlewing in die Suid-Afrikaanse katoenbedryf geen perke het nie. Dit is tot voordeel van groot én kleiner boere in verskillende dele van die land — ook in gebiede waar tradisionele gewasse, soos mielies, deesdae sukkel — én die Suid-Afrikaanse klerebedryf.…

STEENKOOL SAL BLY AS ENERGIEBRON — MANTASHE Suid-Afrikaners sal van die gepolariseerde siening moet wegbeweeg dat die land se energie van óf steenskool óf herwinbare energie moet kom. Debatte moet eerder konsentreer op hoe die beste in die land se kragvereistes voorsien kan word om die ekonomie te laat groei deur die voorsiening van energie te balanseer met die land se verpligting om klimaatsverandering aan te pak. Só het mnr. Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, tydens die debat oor die staatsrede in die parlement gesê. Hiermee het hy dit duidelik gemaak dat steenkool deel van Suid-Afrika se energiemengsel sal bly. JOHAN HEYNS skryf: Dit weet ons almal, want met ander ekoenergiebronne sal hulle nie soveel geld kan steel nie. RIAAN BOUWER skryf: Dis hartseer as politici sonder…

TLUSA vra dat die definisie van plaasaanvalle verbreed moet word tot “landbouveiligheid” om ook ander kwessies, soos betreding, grondbesetting en diefstal, in te sluit. Generaal-majoor Chris van Zyl, adjunkhoofbestuurder van TLU SA, het op die bekendstelling van die organisasie se halfjaarlikse plaasaanvalsyfers gesê plaasaanvalle het die afgelope dekade met 60% gestyg. Buiten plaasaanvalle is daar ander vorme van landelike misdaad wat die landbou se ekonomiese volhoubaarheid bedreig. “In die vorige boekjaar (2017-’18) het die beraamde verliese weens veediefstal R1,1 miljard beloop, en daar is berigte van tot 3 ton mielies wat per dag in sekere dele gesteel word. Voeg daarby ander vorme van diefstal, soos gereedskap, brandstof, werktuie en chemikalieë, en ons het hier te doen met ’n probleem wat aansienlik groter is as wat ons aldag wil erken.” Van…

DIE ooreenkoms vir ’n Afrikavryhandelsgebied bevat ’n grondliggende fout omdat dit nie lande gaan vergoed vir die tariefinkomste wat hulle sal verloor nie. Dit kan keer dat lande wat van dié inkomste afhanklik is, die ooreenkoms in werking stel, het dr. Tinashe Kapuya, bestuurder van waardekettings by die buro vir voedsel- en landboubeleid, op ’n paneelbespreking van die jaarlikse Farmer’s Weekly Agribusiness in Africa-konferensie in Kempton Park gesê. Volgens hom is daar lande wat “uit beginsel” die ooreenkoms onderteken, maar wat eintlik huiwerig is om dit te doen omdat die “verloorders” nie vergoed gaan word nie. Kapuya het gesê in Europese lande kan boeregemeenskappe beskerming kry en kleiner lande word vergoed as hulle hul grense oopstel. Dieselfde geld nie Afrikalande nie. “In ’n land soos Malawi word die helfte van…

AL is hiënas nie juis gesog op ’n wildveiling nie, het tien hiënas uit die Addo-olifantpark ’n prys van R26 000 elk op vanjaar se Kirkwood-wildsfees behaal. Sowat 45 000 mense het die fees van 28 tot 30 Junie besoek, sê me. Jenni Honsbein, feesdirekteur. Die jaarlikse wildveiling wat tydens die fees plaasvind, het ’n omset van R5,2 miljoen behaal – ’n redelike verbetering op verlede jaar se R4,6 miljoen. Mnr. Garth Saville, wat by die fees se veiling betrokke is, sê hiënas word gewoonlik as probleemdiere beskou en daar was voorheen nie ’n noemenswaardige vraag na hulle op wildveilings nie. “Namate grondeienaars begin besef watter belangrike rol dié diere in hul omgewing speel, is daar nou ’n behoefte om hiënas deel van wildreservate te maak.” Volgens sy kennis het…

DA A R is lig in die tonnel van landelike misdaad, met gesprekke wat tussen die polisie en die georganiseerde landbou plaasvind ten opsigte van plaasaanvalle en moorde, het dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, in die debat oor die polisiebegroting in die parlement gesê. Hy het gesê dis verblydend dat nog gesprekke tussen TLU SA en Agri SA beplan word, en dat goeie samewerking tussen dié landbou-organisasies en die polisie begin ontstaan met die inwerkingstelling van ’n landelike veiligheidsplan. Groenewald het aan mnr. Bheki Cele, minister van polisie, gesê dis problematies dat die land se politieke hoofde nie dienste aan die gemeenskappe lewer nie. “Dit beteken daar word ’n las op die skouers van polisielede geplaas om te verseker dat daar vrede en stabiliteit is, weens die…

DIE rampspoedige droogte wat Namibië reeds jare lank in sy greep het, kom onder die loep by vanjaar se gesamentlike kongres van die Namibiese Landbou-unie (NLU) en Lewendehaweprodusente-organisasie. Op 9 Oktober se sitting word oor die droogte besin en maniere word bedink hoe om daarvan te herstel. Op 8 Oktober bied die NLU ’n vooruitskouingskonferensie aan met raad vir oorlewing. Die onderwerpe sluit in hoe boere hul ingesteldheid moet verander, kontantvloei oor die volgende drie jaar moet bestuur terwyl hulle weer kuddes bou, en boerdery met ander inkomstebronne kan uitbrei. Die lesse wat uit die droogte geleer is, sal ook bespreek word. Die byeenkomste vind plaas in die Safari-hotel in Windhoek. Kontak +264 61 23 7838 of evg@ agrinamibia.com.na vir nog inligting.…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling moet kragtens ’n bevel van die openbare beskermer (OB), adv. Busisiwe Mkhwebane, die nodige geld vir herkapitalisering aan ’n begunstigde toestaan en skriftelik om verskoning vra vir sy traagheid om sy werk behoorlik te doen. Me. Bangswane Charlotte Mahlangu, die begunstigde, het die departement by die OB verkla. Sy het haar plaas, porsie 1 van Krokodilspruit 290 JR in Pretoria, in November 2013 ontvang, maar sedertdien het die departement versuim om haar sakeplan te ontwikkel sodat sy finansiering vir herkapitalisering en ontwikkeling kan kry. Die departement was, voordat die plaas aan Mahlangu toegestaan is, bewus daarvan dat dit nie bewoonbaar of gereed vir gewasverbouing was nie. Verder was daar nie toegang tot water en elektrisiteit nie en Mahlangu kon dit dus nie…

ONWETTIGE betreders van grond teister boere in die westelike dele van Noordwes al vir sowat ’n jaar. Die betreders knip plase se drade en jaag beeste op die grond in. “Dis ’n mengelmoes van beeste. Sommige is opkomende boere s’n, ander behoort aan kommunale boere. Baie van die beeste het nie brandmerke op nie. Die moontlikheid dat dit gesteelde beeste is, kan dus nie uitgesluit word nie,” sê mnr. Naudé Pienaar, assistent-hoofbestuurder van Agri Noordwes. Hy sê die betreders intimideer ook boere, hits mense aan tot geweld en rig groot skade aan. Buiten die beskadiging van infrastruktuur, stuur hulle ook ’n veewagter om ’n tydelike skuiling op die grond op te rig, wat die boer met ’n situasie van grondbesetting en gevolglik regstappe laat. Pienaar sê ses boere in die…

DIE nasionale forum vir die voorkoming van veediefstal het op ’n werksessie besluit dat die aanmeldingskoers vir dié soort misdaad binne die volgende jaar nasionaal met 20% behoort te styg. Die forum meen ’n slagoffer wat nie ’n misdaad aanmeld nie, is net so aandadig daaraan as die misdadiger wat die oortreding gepleeg het. “As die landbougemeenskap beter dienslewering van die regstelsel verlang, is sy enigste opsie om misdaad aan te meld en die regstelsel daardeur te dwing om dienslewering en hulpbronne te verbeter,” lui ’n verklaring. Lede van die forum het op die werksessie gedebatteer waaraan die probleem van die nie-aanmelding van veediefstal toegeskryf kan word. Daar is ook gekyk na wie en/of watter instellings daarvoor aanspreeklik gehou moet word. GEHEELBEELD Een van die belangrikste bronne vir misdaadneigings en…

Die hoenderbedryf is een van die grootste bedrywe in die Suid-Afrikaanse landbou. Ten opsigte van veevoerverbruik is dit die grootste verbruiker van mielies en sojabone in die land. Die verloop van sake in die bedryf, veral die braaihoenderbedryf, het dus ’n regstreekse invloed op die mark vir veevoer, maar as mededinger ook op die mark vir rooivleis. Die braaihoenderbedryf is in ’n baie moeilike fase. Hoenderporsies wat nie ’n mark in Europa en Amerika het nie, word na Suider-Afrika ingevoer teen pryse wat laer is as die produksiekoste in die lande van oorsprong. Hoenderstukke word byvoorbeeld ingevoer teen sowat R15/kg, teenoor Suid-Afrika se produsenteprys van rondom R25/kg . . . en navorsing het bevind dat plaaslike produsente op gelyke voet meeding ten opsigte van produksiekoste en doeltreffendheid. Die rede is…

EIERTEKORT UITGEWIS Die tekort aan eiers wat deur voëlgriep meegebring is, is verlede jaar uitgewis. Eierboere het in die tweede helfte van 2018, en veral in die laaste kwartaal, druk beleef toe eierpryse gedaal en voerpryse boonop gestyg het. Luidens die jongste syfers van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) was die produsenteprys in Desember 2018 vir ’n dosyn eiers van henne in hokkies R15,40. Dit is 14,7% minder as in Desember 2017. Die SAPV sê in sy verslag oor pryse tot Desember 2018 dat 2016 vir eierboere ’n baie moeilike jaar was omdat voerpryse teen ’n hoër koers as eierpryse gestyg het. Dit het marges onder ernstige druk gebring. Die voëlgriepuitbreking in 2017 het, danksy die tekort aan eiers wat ontstaan het, ’n gunstige uitwerking op eierpryse gehad. Pryse het op…

’n Paartjie met ’n voorliefde vir insekte het nou ook hul doktorsgrade saam ontvang tydens die April-gradeplegtigheid van die Universiteit Stellenbosch (US). Drr. Vernon en Leigh Steyn, wat al sedert hul tweede studiejaar onafskeidbaar is, het navorsing gedoen oor hoe om spesifieke motplae wat boere grys hare gee, te bestry – Vernon oor die valskodlingmot en Leigh oor die Kaapse wingerdblaarmyner. BIOLOGIESE BEKAMPING As deel van sy navorsing het Vernon verskillende biologiese metodes bekyk waarmee boere valskodlingmot (Thaumatotibia leucotreta) in steenvrugboorde en wingerde kan bestry. Die larwes van dié mot kan onooglike skade aan vrugte aanrig en is ’n kwessie wanneer dit by die uitvoer van vrugte kom. “In die verlede het boere onsuksesvol die mot met insekdoders probeer bestry, maar weens die moontlike impak daarvan op die omgewing en…

WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? In Engels is daar ’n uitdrukking “you can’t see the wood for the trees”. Dit beteken jy is só behep met fyner detail dat jy nie besef wat in die groter prentjie belangrik is nie. Ek het ook goeie leiding gekry by mnr. Peter Grant, wie se Brahmankudde ek vandag besit. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Ek het die tekens van wat besig was om te gebeur, geïgnoreer terwyl dit nog goed gegaan het in die land. WAT IS DIE GROOTSTE STRUIKELBLOKKE IN DIE BOERDERY? Sedert Zimbabwe se grondhervormingsprogram begin het, het boere bure wat geen respek vir ‘n veeboer se grootste bate, naamlik gras, het nie. Hulle maak nie voorbrande nie en…

BASF ken die land en verstaan die klimaat. Hy meen ’n Suid-Afrikaanse boer is goud werd. Boere lewer voedsel vir die land en met die groeiende bevolking raak boerdery toenemend belangrik om ’n volhoubare toekoms te verseker. VELE PROBLEME BASF besef dat die Suid-Afrikaanse boer gereeld deur talle probleme in die gesig gestaar word. Die langtermyndoelwit van enige boerdery is om winsgewend te wees. Om hoë winsgewendheid te kan toon, verg groter opbrengste en goeie kontantvloei van die boer. Dit gaan ook gepaard met die behoefte aan verhoogde produksiedoeltreffendheid en ’n groter druk om oeste van ’n hoë gehalte te lewer vir plaaslike én internasionale verbruik. Volhoubaarheid in boerdery word ál belangriker om voorspoed vir toekomstige geslagte te verseker. Op ’n maatskaplikekonomiese vlak het die boer die uiters belangrike rol…

■ Oondtemperatuur: 180 °C ■ Voer ’n groot ronde koekpan van 28 cm met bakpapier uit en smeer goed. ■ Waar “soet melk” aangegee word, is gewone melk gebruik. ■ Vir die “kusterd” het ons die sjokolade, melk en suiker stadig oor lae hitte verhit tot die suiker opgelos en die mengsel glad was. Verwyder van die hitte en klop die eiergeel en vanieljegeursel by die mengsel in, voor dit afgekoel word. ■ Ons het ook die ekstra eierwit wat oorbly van die geskeide eier wat vir die “kusterd” gebruik is, by die koekbeslag se 2 eierwitte gevoeg voor dit styfgeklop is, om dit nie te vermors nie. ■ Baktyd: Sowat 40 minute, of tot ’n toetspen skoon uit die middel van die koek kom.…

Op Piketberg se jaarlikse Fonteinfees was daar vanjaar ook ’n Fees van Trourokke. Jong meisies het in outydse trourokke tussendeur die basaartafels, waterwurm en pannekoek- en roosterkoekstalletjies paradeer, dikwels met klein dogtertjies as blommemeisies agterna. Groot was die verbasing toe twee van dié rokke baie dieselfde lyk. Dit blyk toe dat albei op ’n ou Landbouweekblad-patroon gegrond is. LINKS: Die model wat in November 1971 die oog van Susan de Vries én Johanna Lourens gevang het. MIDDEL: Susan de Vries in haar trourok wat op dié patroon gebaseer is. Sy is op 31 Maart 1973 op Oranjemund getroud en haar ma, Kotie Kruger, het die moue verander en plat plooie op die heupe aangebring. Johanna Lourens is op 8 April 1972 in Kuilsrivier getroud. Haar ma, Johanna Beukes, was ’n…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG CARLETONVILLE BRANDVLEI (261), 411 ha, aan Quantum Foods, van Pioneer Foods, R633 501 208. BUFFELSDOORN (143), 273 ha, aan CFM-boerdery, van J.P. Cronjé, R2 900 000. HARTSENBERGFONTEIN (332), 104 ha, aan P.A. Hackett, van P.A. Hackett, R1 675 347. HARTSENBERGFONTEIN (332), 116 ha, aan J.C. Munnick, van P.A. Hackett, R2 149 652. RHENOSTERFONTEIN (560), 263 ha, aan Slabbert-familietrust, van P. Blom, R3 000 000. SLUIS (46), 57 ha, aan O.P. Nyoni, van P.U. Bernhard, R890 000. ZEEKOEFONTEIN (573), 37 ha, aan Khalanyoni Beleggings (Edms.) Bpk., van Pistoriusfamilietrust, R2 100 000. NIGEL DOORNFONTEIN (92), 85 ha, aan Eskom Holdings Bpk., van Industrial Zone (Edms.) Bpk., R5 127 551. GROOTVALY(124),22ha,aan RMR Prop. (Edms.) Bpk., van R.M. Reisen, R4 323…

Sowat 85 topgekeurde ram-me en 30 ooie word op die SA Vleismerinotelersgenootskap se volgende nasionale veiling op 7 Augustus in Bloemfontein aangebied. Op die vorige nasionale veiling van die genootskap is 86 ramme teen gemiddeld R12 994 verkoop en 23 ooie teen gemiddeld R7 500. Die hoogste prys vir ’n ram op dié veiling was R40 000 en vir ’n ooi R7 500. Op onlangse veilings, soos die Quattro-produksieveiling by Standerton (sien foto elders) was die hoogste prys vir ’n ram van mnr. Joe Wilkinson (Enkeldoorn-stoetery van Vereeniging) R16 000 en die gemiddelde prys vir 26 ramme R11 346. Die hoogste prys vir ’n ram van mnr. Jan van Biljon op sy veiling vanjaar was R30 000 en hy het 48 ramme teen gemiddeld R12 230 verkoop. Altesaam 78 ooie…

R75 miljard Die inkomste van die brandstofheffing het sedert die belastingjaar 2008-’09 opgeskiet van R24,48 miljard tot R75,37 miljard die afgelope boekjaar. Dit het meer as verdriedubbel, terwyl die algehele bedrag belasting wat ingevorder is, van R616,99 miljard tot R1,28 biljoen toegeneem het. Tien jaar gelede het R1,77 van elke liter petrol aan die belastinggaarder gegaan, terwyl dit in die huidige belastingjaar sowat R5,73 per liter is. Belasting op diesel as persentasie van die volle koopprys het gestyg van 22,1% tot 41,8%. — Moneyweb 65 miljoen Die skaapkudde van Australië sal vanjaar na verwagting val tot 65,8 miljoen, een van die laagste vlakke ooit. Sedert die afskaffing van die reserwe-wolprysskema, wat wolpryse aan boere gewaarborg het, het skaapgetalle met amper 100 miljoen gedaal. Dít het wolpryse tot rekordhoogtes gedwing, maar…

‘Ons moet dit vir oorgrenssmouse en kleinboere wat op 1 ha tot 5 ha boer, maklik maak om oor ons grense te verkoop.’ DR. MMATLOU KALABA, navorser by die buro vir voedselen landboubeleid (BFAP) en dosent by Universiteit van Pretoria, oor hoe die landbou welvaart op die platteland kan skep. Bl. 23 ‘As die situasie nie na normaal terugkeer nie, gaan dit ’n ramp vir die Oos-Kaap wees.’ MNR. FREDRI KOK, uitvoerende direkteur van die sitrusuitvoermaatskappy Patensie Sitrus, oor die sloerstaking in die Coega-hawe. Bl. 14 ‘ Dit is onmoontlik om die betrokke politici te kry om ons in die markte te help.’ MNR. JUSTIN CHADWICK, uitvoerende hoof van die Sitruskwekersvereniging, oor die versuim van ministers en die president om bedrywe by te staan in die internasionale onderhandelinge vir nuwe…

MNR. JEFF SOMMER van Bulawayo, Zimbabwe, boer met Brahmane en krokodille. Van die 190 000 ha grond wat hy en sy broers eens in Zimbabwe besit het, is niks meer op hul naam nie, maar hulle boer steeds suksesvol op huurgrond. Lees die artikel op bl. 52. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Rifca, het een kind, Jamie, wat vanjaar sielkunde in Nederland gaan studeer. HET JY GESTUDEER? Ja, aan die Gwebi-landboukollege in Harare. HET JY ’N STOKPERDJIE? Toe ek jonger was, het ek aan sport deelgeneem, maar deesdae het ek nie tyd om te ontspan en sport te kyk nie.…

TERWYL die beleërde Tongaat Hulett steeds spook om sy skuldlas te verminder, sê ontleders die probleme by die land se grootste suikerprodusent kan dalk belastingrimpels deur die suikerbedryf stuur. Tongaat Hulett, wat ook eiendomsontwikkeling en die verwerking van mielieprodukte doen, moes in Junie die verhandeling van sy aandele op die JSE opskort. Die aandeelprys het soos ’n klip geval ná nuus dat sy resultate herbereken word en dat ’n forensiese ondersoek ingestel is. Daar word beraam dat Tongaat Hulett se wins in werklikheid R3,5 miljard tot R4,5 miljard minder kan wees as wat die state aandui. Die maatskappy se markkapitalisasie tydens die opskorting van sy verhandeling was R2,2 miljard. Sy totale laste vol-gens die finansiële state van 2018 is R14,6 miljard. Die ware syfers oor Tongaat Hulett se sukkelvertoning kan…

D EU R die landbou in te span om werkloosheid en armoede in landelike gebiede te verlig, kan Suid-Afrika straks ook sy maatskaplike kwessies in stedelike gebiede aanpak. Verstedeliking, werkloosheid en haweloses is deel van dieselfde kwessie en die oplossing kan op die platteland gevind word. Só sê dr. Mmatlou Kalaba, navorser by die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) en dosent aan die Universiteit van Pretoria. Hy het op die onlangse Subtrop-transformasieberaad op Witrivier gesê Suid-Afrikaners kry dit reg om mededingend te boer ten spyte van beperkte landboupotensiaal wat grond en water betref. “Ons kan egter steeds verbeter, want daar lê hektare en hektare se onontginde potensiaal in ons landelike gebiede, veral in die ou tuislandgebiede.” Dr. Maanda Dagada van die departement van landbou, landelike ontwikkeling, grond- en omgewingsake…

’N TEGNIESE taakspan moet teen November vanjaar ’n strategie ontwikkel wat die kommissie vir die herstel van grondregte sal help om grondeise vinniger af te handel. Dit kom nadat ’n duidelike afname in die afhandeling van eise in die 2017-’18- en 2018-’19-boekjaar gesien kon word. Dit het gevolg ná die totstandkoming van die kantoor van die grondwaardeerder-generaal in 2016. Die grondwaardeerder-generaal waardeer grond wat vir grondhervorming geïdentifiseer is, en moet ook grond waardeer wat vir onteiening geoormerk word. Me. Nomfundo Ntloko-Gobodo, hoofgrondeisekommissaris, het aan die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling gesê ander planne is ook onderweg om die kommissie doeltreffender te laat funksioneer. Planne om die kommissie se outonomiteit te bewerkstellig, gaan voort. Die eertydse departement van beplanning, monitering en evaluering het dit reeds in 2014…

Die graanprys laat mielieprodusente soms kopkrap oor aanplantings vir die volgende seisoen en dan moet hulle alternatiewe oorweeg. Een opsie is om mielies vir vee te bemark deur mieliekuilvoer te maak en te benut. Praktyke vir die winsgewende en doeltreffende maak van kuilvoer sluit in: ■ Die keuse van die kultivar. ■ Tydige oes. ■ Aanplantingsdatum. ■ Hoër plantbevolkings as vir graanproduksie. ■ Afsnyhoogte. ■ Grondgehalte. ■ Nouer ryspasiëring wat opbrengs kan verhoog. ■ Gewasrotasie. ■ Insek- en onkruidbestryding.…

■ Die spesifisering van die aftrekking van JSE-liggingsdifferensiale in fisieke markkontrakte sedert 1996 moet deur die Mededingingskommissie as samespanning rakende vervoerkoste ondersoek word. ■ Durban moet as verwysingspunt vir die koringtermynkontrak ingestel word. ■ ’n Bykomende verskepingsdifferensiaal kan tussen Kaapstadhawe en Durban ingestel word. ■ ’n Leweringspunt met genoeg opbergingsvermoë by die Kaapstad- en/of Saldanhahawe moet ondersoek word. ■ Die verwysingspunt of -sone van die koringkontrak moet ’n R0-differensiaal hê en moet oor genoeg opbergingsvermoë beskik om die oorskot van die Wes-Kaapse oes te kan opberg sodat arbitrage op die fisieke mark kan plaasvind.…

OPGAAR-OPSIES DRIELAAGTENK HOUWATER LANGER VARS Africa Tanks maak groot op-gang in die watertenkbedryf met sy gevorderde produksiestelsel wat onder meer behels dat die tenks uit HDPE-plastiek, pleks van die standaard LDPE-plastiek, vervaardig word. Africa Tanks, wat op Cullinan, Gauteng, geleë is, vervaardig die nuwe drielaag-watertenks en bied nou aan boere verskeie opsies om water op te gaar. Die drie lae op die tenk, bestaande uit ’n UV-bestande buitelaag, ’n swart laag om water teen sonlig te beskerm en dus algegroei beperk en ’n voedselgraad HDPE-laag, help om water langer vars te hou. Boonop word die tenks toegerus met ’n vlekvryestaalsiffie op sy oorloop om te keer dat insekte die tenk daardeur kan binnekom. ’n Bykomende filterskerm van 450 mm kan ook tussen die tenk se opskroefdeksel en die tenk self…

Dr. Johan en mnr. Ignatius van Niekerk is derdegeslagboere op ’n familieplaas in die Oos-Vrystaat, 12 km buite Ficksburg aan die Fouriesburg-pad. Hulle boer met Sussex-beeste. Volgens die ervaring van dié broers en die plaasbestuurder, mnr. Ryno Koen, maak sekere besluite jou beeste minder aanloklik vir veediewe. Samewerking met veilingskrale is ’n belangrike skans teen veediefstalsindikate. Koen sê daar is baie gevalle van veediefstal in hul omgewing. Die Sussex-ras is volgens hom egter nie die tipe bees wat diewe by voorkeur wil steel nie, omdat die diere so eenvormig lyk en van ’n hoë gehalte is. Gevolglik word ongemaklike vrae gevra wanneer diewe ’n Sussex-bees van die hand wil sit. Die boere in die omgewing het nou uitgevind die stelery word deur georganiseerde sindikate uitgevoer wat die beeste maklik in…

Oondgebakte beesborsstuk Borsstuk (oftewel brisket) is ’n beesvleissnit wat lank en stadig met klam hitte gaargemaak moet word. Dit is uiters geurig, maar kan droog of taai wees as dit nie reg berei word nie. Hierdie resep, met sy smaaklike speserygeurmengsel wat ’n heerlike sous saam met die aftreksel vorm, waarborg jou van ’n sagte, sappige eindresultaat. Jou gesin sal almal vir ’n tweede porsie vra. ■ 1,5 kg beesborsstuk ■ Sout en varsgemaalde swartpeper ■ 30 ml olyfolie ■ 30 ml worcestersous ■ 30 ml sjerrie ■ 30 ml heuning ■ 10 ml gerookte paprika ■ 10 ml komyn ■ 10 ml gemaalde koljander ■ 750 ml beesvleisaftreksel Voorverhit die oond tot 160 °C. Vryf die borsstuk egalig met sout en peper in. Meng die olyfolie, worcestersous, sjerrie, heuning…

Beskryf jou onderneming in ’n neutedop? Ons vervaardig en versprei ’n reeks handgebreide wolkomberse onder die handelsmerk Blankets from Africa, met die slagspreuk Creating hope one stitch at a time. Dit sluit alle groottes in, maar die babakombersies trek veral aandag onder nuwe mammies en oumas. ’n Kombers beklee mos ’n belangrike plek in enige kultuur, want dit merk die geboorte van ’n nuweling en is daarna ’n ewige bron van warmte en veiligheid. Die produkte word landwyd verkoop, terwyl dit werk skep vir vroue wat voorheen geen hoop gehad het nie. Hoe het die idee ontwikkel? Ek het gaandeweg bewus geword van die knaende werkloosheid en armoede in die Karoo en gewonder hoe om die situasie te verlig. Toe tref dit my dat daar geleenthede is in die onlangse…

BOEREDAE  20 AUGUSTUS: NWKV-reproduksie-inligtingsdag, Piketberg. Tania Lusse, 028 212 3160; Jannie Fourie, 083 564 1105. 21 AUGUSTUS: Tafel- en-droogdruif-inligtingsdag, Lake Grappa, Kakamas. 021 889 6311/2,e-pos: sasev@sasev.org, web: www.sasev.org 28 AUGUSTUS: Die Noord-Vrystaatse SAVM-klub se boeredag en veiling met die samewerking van die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: Bennieneline@eleo.co.za 30 AUGUSTUS: Werksessie saam met prof. Johan Willemse, Bloemfontein. Tema: Vooruitsigte vir die graan- en vleismark. 083 381 8011, e-pos: marlene@jomar.co.za 30 AUGUSTUS: Overberg Agri se Roodebloem-boeredag, Roodebloem-proefplaas. Ruan Schutte, 028 214 3826, e-pos: rschutte@overbergagri.co.za 10 SEPTEMBER: Bewaringslandbou-boeredag, Holmdene naby Standerton. Plaaslike en internasionale kenners, geenbewerkingspraktyke in Argentinië, werktuie en tegnieke. Hendrik Jordaan, WhatsApp: +54 11 4307 6412, e-pos: consultancy@laurik.com.ar 11 SEPTEMBER: Swartlandse Kleingraanontwikkelingsgroep (Skog)-inligtingsdag, Overberg. E-pos: GertC@elsenburg.com FEESTE, EKSPO’S 7-9 AUGUSTUS: Agri Gautengekspo,…

KRY NOU END! ’n Vriend se hoogs suksesvolle boere-pa sê graag ’n Maandagoggend behoort eintlik om 18:00 op ’n Sondagaand te begin, want só kry jy die nodige voorsprong op die nuwe week. Nou ja, dit gaan nooit gebeur wanneer daar lekker krieket op ’n Sondagmiddag gespeel word nie! Teen dié tyd is Engeland se oorwinning in die Wêreldbekerkriekettoernooi — seker die mees dramatiese wedstryd in die 300 jaar oue geskiedenis van krieket — al ou nuus. Sy sege laat ’n mens dink aan Suid-Afrika se eie geskiedkundige Wêreldbekerrugbytoernooi in 1995. Soos Suid-Afrika destyds gaan dit nie te waffers met die Pommies nie. Die manier waarop hul politici die Brexit-gemors bestuur, sal enigiemand moedeloos laat. Die sege oor die Kiwi’s sal mense egter laat beter voel en ’n klomp optimisme…

REGSTELLING: BOER SE BESTE VRIEND Die onderskrif op bl. 85 van Landbouweekblad 100: ’n Eeu op die platteland is foutief — dit is inderwaarheid Maridien Smit op die 1964-voorblad, nie Maridien Louw nie. Maridien skryf: “Baie geluk met ’n treffende eeufeesuitgawe! Groot is die verrassing as jy skielik ná vele jare jouself in een van die terugblikke raakloop. “My pa, Pienaar Smit (redakteur van Landbouweekblad van 1986 tot 1998) het hierdie foto in 1964 geneem. “Hy was toe nog ’n jong joernalis by Landbouweekblad en het so tussendeur met Duitse Herdershonde geteel. Dié foto, met ons herdershond Cleo op die voorgrond, is by ons huis in Pretoria geneem, kort nadat Cleo haar eerste werpsel gehad het. “My pa het dikwels speels gesê dat hy toe pal op pajamadiens was —…

POLITIEKE ingryping op die hoogste vlak is nodig om nuwe markte vir Suid-Afrikaanse vrugte vinniger te open. As Suid-Afrika se mededingers, soos die vrugtebedryf van Chili en Argentinië, ’n land vir marktoegang besoek, gaan hul president, minister van landbou en dikwels ook die betrokke premier saam, het mnr. Justin Chadwick, uitvoerende hoof van die Sitruskwekersvereniging, op vanjaar se Farmer’s Weekly Agribusiness Africa-konferensie in Kempton Park gesê. “Ons kan niemand kry om saam met ons te gaan nie. Dit is onmoontlik om die betrokke politici te kry om ons op die markte te help,” het gesê. Volgens Chadwick het Suid-Afrika van die beste vrugtenavorsers ter wêreld, sy vrugteboere is veerkragtig en van wêreldgehalte, maar om uitvoer uit te brei, is politieke ondersteuning nodig. GESLOER Hy het voorbeelde genoem van sloerende marktoegangsprosesse.…

DIE skep van ’n landbou-ontwikkelingsagentskap sal die landbou in Suid-Afrika onherroeplik verander, mits dit korrek bedryf word. Só het mnr. Nick Serfontein, stigter van die Sernick-groep en lid van pres. Cyril Ramaphosa se raadgewende paneel oor grondhervorming, gesê by ’n terugvoersessie in Pretoria oor vordering met die skep van só ’n agentskap. Hy meen suksesvolle grondhervorming sal nie in Suid-Afrika moontlik wees daarsonder nie. “Sonder dit sal ons oor tien jaar nog hier sit en oor dieselfde kwessies argumenteer. Suksesvolle hervorming hang af van só ’n vennootskap tussen die private en die openbare sektor. Niemand kan dit op sy eie doen nie. “Daar is duisende kommersiële boere wat ernstig is oor grondhervorming en wat nie kan wag om betrokke te raak nie. Hulle wag net dat iemand sê wat gedoen…

DIE Steytlerville-landbouvereniging, wat sedert 2015 erge droogtetoestande ondervind, het onlangs R30 000 uit sy droogtefonds geskenk aan die Sutherland-boeregemeenskap, wat ook onder ’n jare lange droogte gebuk gaan. Die boere van Steytlerville het verlede jaar besluit om hul eie droogtefonds te stig om voer te kan aankoop, sodat hulle nie bakhand hoef te staan nie en omdat hulle nog geen staatshulp ontvang het nie. Volgens mnr. Ernie Deyzel, hoof-organiseerder van vanjaar se geldinsameling, het hulle met lootjieverkope R132 000 ingesamel. Toe dit in ’n stadium gelyk het of die verkope nie goed verloop nie, het hulle uitgereik na onder meer Save the Sheep om te help. Die boere het toe besluit om ’n deel van die geld aan Save the Sheep te skenk, aangesien die toestande in Steytlerville al sodanig…

DIE wysigingswetsontwerp op onteiening is beslis op die agenda vir hierdie boekjaar, sê me. Patricia de Lille, minister van openbare werke en infrastruktuur. De Lille het die media toegespreek voordat sy haar eerste begrotingsrede as minister gelewer het. ’n Nuwe wetsontwerp oor onteiening, wat voorsiening maak vir geen vergoeding, is op 21 Desember vir openbare kommentaar in die Staatskoerant gepubliseer. Sy sê as deel van die proses sal onder meer openbare verhore daaroor moet volg. “Wanneer ek al die inligting het, sal ’n aankondiging gedoen word.” Die proses om die Onteieningswet (Wet 63 van 1975) te wysig, duur al langer as ’n dekade. Die regering voer aan die rede vir die wysiging is om die bestaande wetgewing in pas met die Grondwet te bring en om hom in staat te…

Met my stiefpa se afsterwe het ek opnuut gesien hoe maklik dinge in ’n boedel verkeerd kan gaan, veral indien vorige gades en kinders uit verskillende huwelike ook betrokke is. Ek het dus weer gaan kyk na die algemeenste foute wat met boedels gemaak word. Sterf sonder ’n testament Net 20% van boedels in Suid-Afrika het testamente. Baie mense dink dalk ’n testament is nie nodig nie omdat hul boedel eenvoudig is, of omdat by die dood van die eerssterwende alles in elk geval na die gade gaan. Dit werk egter nie so nie. Die reëls van ’n intestate boedel is baie ingewikkelder. Hoewel alles nie sommer na die staat toe gaan nie, kan dit jare duur om so ’n boedel af te handel. Verouderde testamente Die persoon met wie…

Vanjaar se persimmon-oes is vroeër as gewoonlik ingesamel en is so groot soos die oes van 2018. Verlede jaar se oes was vanweë die droogte 50% kleiner as 2017 se oes, sê mnr. Justus Siebrits, bemarking- en logistieke beampte by die maatskappy Franschhoek Marketing. “Vanjaar was die vrugte groter,” sê hy. Hy sê die oppervlakte onder persimmons is die afgelope ses jaar dieselfde. “Die boere plant nie persimmons aan nie.” Op vrugteplase moet persimmons met sagtesitrus en suurlemoene meeding. “Die persimmons word aan die einde van die steenvrug-oestyd en aan die begin van die sitrus-oestyd geoes. Dit kan tot middel Junie aanhou. Vanjaar het ons vroeër klaar geoes.” Siebrits sê die gehalte van vanjaar se persimmon-oes was relatief goed, hoewel die normale probleme met sonbrand en witluisskade voorgekom het. “Boere…

Internasionale mieliepryse was die afgelope paar jaar onder groot druk, veral weens hoë oordragvoorraad. Amerika het onlangs struikelblokke met sy aanplantings ondervind, en dit het die internasionale pryse ondersteun. Op kort termyn het die wêreld dus ’n matige regstelling gemaak wat eindvoorraad betref. Op lang termyn gaan die verskynsel van hoë voorrade terugkeer indien ’n merkwaardige vraag nie ontstaan nie. Hoekom word hierna gekyk? Die Suid-Afrikaanse mieliemark is baie gevoelig vir die beweging van voorraad en plaaslike pryse daal vinnig na uitvoerpariteit sodra die land se voorraad hoog raak. Dit plaas outomaties druk op die winsgewendheid van plaaslike produsente, veral in die lig van Suid-Afrika se wisselvallige klimaatstoestande. GRAFIEK 1 toon dat sodra die Suid-Afrikaanse eindvoorraadindeks én die internasionale eindvoorraadindeks hoog is, die plaaslike prysindeks outomaties baie laag is. STYGENDE…

Uitheemse grasse wat in Suid-Afrika voorkom, is al reg oor die wêreld met ’n ongunstige omgewings- en maatskaplik-ekonomiese impak verbind. Sommige soorte kan die intensiteit en voorkoms van brande verhoog vanweë hul groot biomassa, en baie spesies dring gebiede, soos landbougrond, binne, wat tot kleiner oeste van ’n lae gehalte lei. In navorsing wat in die vaktydskrif Ne o-biota gepubliseer is, het die voormalige meestersgraadstudent Khensani Nkuna en haar studieleiers, dr. Sabrina Kumschick en prof. John Wilson van die Universiteit Stellenbosch en dr. Vernon Visser van die Universiteit van Kaapstad, die genetiese impak-telkaartstelsel gebruik om die impak van uitheemse grasse in Suid-Afrika te bepaal. Daar is sowat 256 uitheemse grasse in Suid-Afrika. 58 spesies wat in ander streke, soos Australië, Chili, Europa en Amerika voorkom, is ondersoek. Nkuna het internasionale…

Ek en Des, my vrou, het in April vanjaar vier weke lank in Australië getoer. Ons het ’n motor gehuur en altesame 5 000 km gery. Die roete wat ons gevolg het, was vanaf Sydney tot Canberra en dan deur die Snowyberge na Melbourne. Vanaf Melbourne het ons via die Great Ocean-pad na Adelaide, en toe deur die Riverina-gebied, terug na Sydney gery. Australië het ’n enorme middelklas. Die meeste mense woon in die kusstede. Australië is die land met die hoogste mediaan-inkomste per volwassene ter wêreld. Die stede is baie duur, met die prys van kos en verblyf ongeveer dubbel soveel as in Suid-Afrika. Motors en petrol kos ongeveer dieselfde as in Suid-Afrika. Melbourne word as een die duurste stede ter wêreld beskou. Australië het ’n groot immigrantbevolking. Altesame…

ZimbabwieseBrahmantelers onthou met nostalgie die goeie ou dae toe daar baie boere was wat met dié beesras met die lang ore geboer het. Vandag is net vier van die boerderye oor wat al tydens die Ian Smith-era Brahmane gehad het, dié van mnre. Dirk Odendaal van Harare, Paul en Grant Pilossof van Bulawayo, Cois Joubert van Chipinge en Jeff en Henry Sommer van Bulawayo. Tóg maak Brahmane en Brahmankruisings steeds sowat 70% van die land se beesbevolking uit. Daar is nou 5 600 geregistreerde Brahmane wat aan 57 telers behoort in dié land. Daarvan is 40% nuwe boere. Landbouweekblad het gaan kyk hoe Jeff deesdae boer noudat private grondbesit feitlik nie bestaan nie en diegene wat wil boer, dit met enkele uitsonderings ná op huurgrond doen. Hy vertel hy het…

HOE GEMAAK MET HOENDERTAMPANS? Vertel my meer oor hoendertampans. Hardedop-bosluise en tampans verskil in talle opsigte van mekaar. By bosluise is daar ’n harde dop – die skild – wat by die mannetjies die hele rug bedek, maar by die larwes, nimfe en wyfies net ’n klein deel vóór. Tampans het ’n growwe, taai vel sonder skild en daar is min verskil tussen mannetjies en wyfies. By hardedop-bosluise sit die monddele waarmee hulle byt vóór aan die liggaam; by volwasse tampans sit die monddele aan die onderkant. Met elke ontwikkelingstadium van ’n hardedop-bosluis suig hy net een maal bloed en vervel dan, of die wyfie lê haar eiers en vrek. Die nimfe en volwasse tampans suig herhaaldelik bloed en die wyfies lê ná elke maaltyd ’n aantal eiers, maar daar…

Hetsy dit ’n saak van oorlewing is of nie, dit is belangrik om veevoerprodukte van gehalte te kies as dit nodig is om jou vee of wild deur die droë winter te help. Veral daardie duur swartwitpens of trofeegehalte-buffels en -koedoes verdien voer waarvan die gehalte en bestanddele naspeurbaar is. Net soos voerkorrels en lekke vir vee, is verskeie formulasies vir die wildbedryf beskikbaar, soos produkte wat liggaamsgroei, reproduksie, melkproduksie, algemene gesondheid, immuniteit en horinggroei ondersteun. Hoewel gene en die oorerwing van sekere eienskappe die grootste invloed het, sal geen dier sy genetiese potensiaal kan bereik indien hy aan voedingstekorte lei nie. Wetenskaplik geformuleerde voer in ’n wildsrantsoen, wat deur ’n betroubare maatskappy vervaardig is, sal dus toesien dat die energie-tot-proteïen-verhouding reg is. Op wildplase waar trofeediere geteel word en…

O pregtheid is seker een van die mooiste karaktereienskappe wat ’n mens kan hê. Enige optrede wat opregtheid bedreig of selfs in die slag laat bly, is gedoem om jou op ’n weg te lei wat eintlik niks meer as ’n dwaalweg is nie. Nêrens het opregtheid groter geldigheid as in ’n mens se gebedslewe nie. Om sogenoemd mooi te bid, het in die oë van God geen waarde as opregtheid ontbreek nie. Dit is meermale die gebed wat uit nood gebore is, die gebed van iemand wat in ’n doodloopstraat vasgeval het, wat die meeste opregtheid uitstraal. Wanneer die uurglas ontstellend vinnig leeg loop en omstandighede jou keel toedruk en jou hartklop aanjaag, dan is daar dikwels net genoeg tyd om te roep, maar dit is juis in daardie…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in KwaZulu-Natal, Gauteng en Limpopo van April 2018 tot Maart vanjaar. Grondpryse by Ballito het heelwat gestyg (13,4%). In 61,5% van die distrikte in KwaZulu-Natal het pryse gedaal. By Kokstad het pryse met 24% gedaal. Sewe distrikte (58,3%) in Limpopo toon ’n daling in grondpryse. In dié provinsie was daar 458 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 153 203 ha teen R2,894 miljard behels. Daarvan was 20% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 30% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels. In Gauteng was daar 439 transaksies, wat 57 820 ha teen R4,318 miljard…