Indholdsfortegnelse for 6-Sep-19 i Landbouweekblad

’n Nuwe verslag van die Wêreldbank waarsku dat dringende aandag wêreldwyd gegee moet word aan verskuilde risiko’s binne die wêreld se watervoorraad. Luidens die verslag is welgestelde lande nie gevrywaar van ernstige risiko’s nie omdat besoedeling styg saam met die bruto brinnelandse produk. Die aard van die besoedeling wissel van bakterieë in ontlasting tot farmaseutiese chemikalieë, stikstof en plastiek. Die verslag waarsku dat sommige soorte besoedeling teen laer vlakke skade aanrig as wat voorheen as veilige norme beskou is. Verder is die kragte wat probleme oor waterbesoedeling aandryf, aan die versnel, onder meer intensifikasie van die landbou, veranderinge in grondgebruik en wisselvalliger reënval vanweë klimaatsverandering. Wanneer die biologiese suurstofvraag – ’n maatstaf van hoeveel organiese besoedeling in water teenwoordig is – bo ’n sekere vlak styg, krimp die bruto binnelandse…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Aktueel: Is aarde sonder vee haalbaar? ■ Dekgewasse: Ander kan by hierdie boere leer ■ Ystervingers hou stropertafel skoon ■ Skadunette in Sondagsriviervallei: Meer en beter uitpakvrugte ■ Groot skroef los in suiwelbedryf ■ Akwaponika: Skooldogter ontwerp modulêre stelsel vir volhoubare voeding SPESIAAL ■ Vee, Groente en vrugte BEWARING ’n Groep boere speel ’n kernrol om die bedreigde kransaasvoël na die Karoo terug te lok. Die inisiatief, die Karoo-aasvoëlveiligesone, dek ’n gebied groter as die Krugerwildtuin en word beskou as ’n geskiedkundige en reusestap vir bewaring. Die boerevennootskap werk saam met die Trust vir Bedreigde Natuurlewe en Sanparke.…

MNR. JOHN KOTZÉ van Senekal en sy drie seuns, Jurgens, Meyer en Riaan, is sedert sowat vyf jaar gelede nie meer saaiboere nie, maar grond- en herlewingsboere. Buiten hul boerdery op die plase Weltevrede en Vlakspruit bedryf hulle ook ’n kunsmisaanleg op Senekal. Bl. 42. HET JY STOKPERDJIES? Ek is baie lief vir mooi hoenders. Van hulle is Hampshires. Ek was ’n ywerige duiweboer, maar moes weens my sakeverpligtinge eers daarmee ophou. Ek het steeds die duiwehokke en infrastruktuur en sit nou die hoenders daarin. Ook my agt kleinkinders geniet die hoenders baie. WATTER SPORT BEOEFEN JY? Soepelheid en fiksheid is baie belangrik op my ouderdom. Ek en my vrou, Dyfie, doen elke oggend van vyfuur tot kwart voor ses oefening. Ons stap ook elke Saterdag die 5 km-Parkrun. WIE…

DIE oplossing vir die landbou se probleme en die bevordering van dié sektor kan net op ’n inklusiewe grondslag gebeur. “Dit werk nie vir my om deel te wees van ’n organisasie wat gegrond is op velkleur, taal of etnisiteit nie,” het mnr. Dan Kriek, president van Agri SA, by Agri Gauteng se jaarkongres in Centurion gesê. “Ek wil deel wees van ’n organisasie wat inklusief is.” Oor die kultuur van ’n organisasie het hy gesê dit begin by die leierskap en hy glo in ’n kultuur van ope debat, wye konsultasie en geen heilige koeie nie. “Ek wil graag na so veel as moontlik mense luister. Dit kan irriterend wees vir mense wat vinnige besluite wil neem, maar ek hou daarvan om te luister en te raadpleeg, soms miskien…

HENNEP en dagga kom van dieselfde plant, Cannabis sativa. Die verskil kom van die manier waarop dit verbou word en die doel waarvoor dit gekweek is, want dit bepaal hoeveel van die bedwelmende tetrahidrocannabinol (THC) in die plantweefsel voorkom. Wanneer die gedroogde plant meer as 0,3% THC bevat, word dit as dagga beskou. Hennep bevat weglaatbaar min THC, wat dit geskik maak vir kommersiële gebruik. Die sade kan gebruik word vir onder meer meel, dieetvesel, lekkernye en die brou van bier. Navorsing het bevind soja is die enigste plant wat meer proteïen as hennep bevat. Rou hennepsaad kan onder meer hoë cholesterol en bloeddruk afbring en die immuunstelsel versterk. Die olie wat aan die plant onttrek word, is onder meer geskik vir kookolie, dieetaanvullings, slaaisous en skoonheidsprodukte. Van die vesel…

SELFS al smelt die land se twee grootste volstruismaatskappye nou saam, gaan dit lank duur om die bedryf te stabiliseer. “Dit is ’n langtermynprojek; ’n marathon pleks van ’n 100 mnaelloop,” sê dr. Francois de Wet, besturende direkteur van Mosstrich, wat met Klein Karoo International (KKI) gaan saamsmelt. Die mededingingstribunaal het sy voorwaardelike goedkeuring hiervoor gegee nadat die mededingingskommissie dit eers afgekeur het. Die maatskappye sê hulle smelt saam om die volstruisbedryf te stabiliseer en vir boere die maksimum verdienste op internasionale markte te behaal. Kitsoplossings is egter onmoontlik. “Dit is nie moontlik om op kort termyn towerstaffies te swaai wat drastiese verbeterings vir volstruisprodusente gaan bewerkstellig nie,” sê De Wet. Die bedryf staar tans verskeie kwessies in die gesig, soos die voortgesette droogte, en ’n verbod op die uitvoer…

NÁ vier jaar en ’n besteding van meer as R1,044 miljard is nie een van die 44 agriparke waarmee die regering die landelike ekonomie wil transformeer, al ten volle voltooi nie. Die agriparke-inisiatief is in 2015, toe Suid-Afrika in ’n erge droogte vasgevang was, deur oudpres. Jacob Zuma van stapel gestuur. Die oogmerk was die skep van infrastruktuur vir die verwerking van landbouprodukte en groter toetrede vir swart boere in 44 distrikte. Aanvanklik is R2 miljard vir die vestiging van die parke toegeken. Pres. Cyril Ramaphosa het ná sy arbeidsberaad in 2018 aangekondig dat nege agriparke voorkeur sal kry as deel van die regering se program om beleggers aan te moedig om in die land te belê. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het in antwoord…

Die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) het modelle ontwikkel wat die produksie en die vraag na die vernaamste landboukommoditeite in Suid-Afrika voorspel. Dit is gegrond op ’n aantal werklikhede soos bevolkingsgroei, verstedeliking, ekonomiese groei en per capita-inkomste, en gee ’n goeie aanduiding van hoe die vraag na landbouprodukte in die volgende tien jaar in Suid-Afrika kan verloop. Die jongste BFAP-verslag is in Augustus vanjaar bekend gemaak, en voorspel dat die vraag na alle basiese landbouprodukte in Suid-Afrika in die volgende dekade sal bly styg. Dit neem ook die verwagte wêreldpryse van die basiese kommoditeite in ag. Die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie (VLO) en die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) publiseer ook jaarliks ’n vooruitskouing vir die volgende tien jaar, gegrond op bevolkingsgroei, voortdurende verstedeliking in…

Die plaaslike produksie van bloubessies het in een jaar met meer as 50% gegroei. Luidens die SA bessie-produsentevereniging (SABPA) kan die bloubessiebedryf teen 2023 tot 50 000 ton vrugte produseer wat 14 000 werkgeleenthede sal skep. Dit is 13 000 nuwe werkgeleenthede in die tien jaar sedert 2014 toe slegs 1 000 werkers in die bedryf werksaam was. In 2018-’19 het bloubessieboere 11 300 ton geproduseer. SABPA verwag ’n toename van 50% in die opbrengs in 2019-’20 om 17 000 ton te produseer en 8 000 werkgeleenthede te skep. Dié situasie sou egter nóg indrukwekkender kon wees as die plaaslike bedryf marktoegang in die Verre-Ooste kon kry. Toe-gang tot die Chinese en Koreaanse markte is grotendeels ’n diplomatieke kwessie. SABPA het daarom ’n vergadering met me. Thoko Didiza, minister van…

Suid-Afrika pas sedert 1 Januarie 2001 inwoner-gebaseerde belasting (residence-based tax) toe teenoor die vroeëre brongebaseerde belasting. Inwoner-gebaseerde belasting dui daarop dat elke inwoner in Suid-Afrika inkomstebelasting betaal, ongeag van watter land die inkomste kom. Die bron van die inkomste is dus nie ter sprake nie. Suid-Afrika het voorheen ’n brongebaseerde belastingmodel gehad. ’n Suid-Afrikaner het inkomstebelasting betaal in die jurisdiksie waar die bron van inkomste ’n oorsprong gehad het, dus in die land waar die inkomste ontstaan het. Vir belastingdoeleindes is die definisie van ’n “inwoner” in Suid-Afrika ’n natuurlike per-soon wat gewoonlik in Suid-Afrika woon, asook ’n regspersoon, soos ’n maatskappy, beslote korporasie en ’n trust wat in Suid-Afrika geregistreer is. Sodanige maatskappy, beslote korporasie of trust moet effektief in Suid-Afrika bestuur en beheer word. Persone wat nie gewoonlik…

Die Elitebulkompetisie is vir bulle wat in die voorafgaande jaar aan groeitoetse deelgeneem het. Aanvanklik het dit slegs bulle ingesluit wat deel was van sogenaamde sentrale toetse waarin voerinname gemeet word. Dit is egter verlede jaar oopgestel om ook plaas-groeitoetse in te sluit. Dr. Japie van der Westhuizen, hoofbestuurder van die SA Stamboek- en Diereverbeteringsvereniging, sê elke telersgenootskap benoem self bulle op grond van die lys wat Stamboek opstel vir die rasse wat data by hom aanteken, wat dan minimum vereistes stel, gegrond op die bul se Blupteelwaardes. Die telersgenootskappe sorg dat die voorkoms van die gekose bulle as goeie vertoonvenster vir die ras sal dien en dat die betrokke bul ook ’n goeie kans sal hê om op grond van voorkoms te wen. Sodra die lys van benoemde bulle…

Die insekbedryf in die Wes-Kaap word hoofsaaklik verteenwoordig deur produsente vir geïntegreerde plaagbestuur, dierevoervervaardigers en voedselvervaardigers. Hoofsaaklik twee maatskappye doen geintegreerde plaagbestuur, naamlik XSIT, wat valskodlingmotte teel vir die bekamping van die plae in sitrus-, granaat- en druiwe-aanplantings. Die tweede produsent is Fruitfly Africa, wat vrugtevlieë teel vir die bekamping van die plae in vrugteboorde. Aan die veevoerproduksiekant is die grootste belanghebbende waarskynlik Agriprotein in Philippi. Ander belanghebbendes is Maltento, wat produkte vir die akwakultuurmark lewer en Proticycle vir die uitvoertroeteldiermark. Genesis lewer tans klein larwes vir die verskaffing aan uitgroeiers. Inseco is nie tans in produksie nie, maar beoog om produkte vir die veevoermark te lewer. Susento is die eerste maatskappy wat die hele ketting in die bedryf bedien. Dié maatskappy formuleer voere vir alle inseksoorte wat op groot…

■ Kom vier ons eeufeesjaar saam met ons met spesiale produkte, messe, speelgoed en klere waarop die 100-jaar-mashoof aangebring is. ’n Reeks yskasmagnete met van Landbouweekblad se mooiste voorblaaie word ook verkoop. ■ Die nuutste uitgawe van Vee is teen die afslagprys van R30 te koop. ■ Landbouweekblad se propvol en besonderse eeufeesgedenkuitgawe van meer as 220 blaaie is op Nampo te koop teen net R65. Die gewone prys is R80. Besoek gerus ons stalletjie en kry jou eksemplaar. ■ Oudergewoonte kan jy en jou gesin of vriende ook jul eie, persoonlike voorblad van Landbouweekblad laat maak – vanjaar met die 100-mas-hoof. Kom neem ’n foto en neem jou eie voorblad, wat ons op fotopapier uitdruk, huis toe. ■ Nog ’n lekker geskenk vir die hele gesin is ’n spesiale…

Revaro verkry masjinerie uit meer as vyf lande, waaronder Indië, China, Duitsland en Spanje. Revaro het tans 100 verskillende produkte beskikbaar. Onderdele, opleiding en naverkoopdiens vir die produkte vorm deel van die maatskappy se diensaanbod. Revaro is in ses onafhanklike ondernemings verdeel: ■ Revaro Equipment. Dié afdeling bied vurkhysers, voorlaaigrawe, nutsvoertuie, kragopwekkers en trekker/laaigraaf/ trekskop-kombinasies. ■ Revaro Concrete Equipment. Volledige oplossings vir die steenmaakproses – van vergruisingsaanlegte, aggregaatbakke, betonmengers, masjiene wat blok- en plaveistene maak, asook masjinerie vir die vervaardiging van lateie, holkernblokke, randstene, dakteëls en betonpype. ■ Revaro Brick Pallets. Saamgestelde palette, plaaslike laaghout en ingevoerde dennehout. Revaro se saamgestelde plastiekpalette het die mark verander deur ’n produk met lang lewe en goeie kompaksie. ■ Revaro Engineering. Lewer plaaslik ontwerpte en vervaardigde steenmasjiene, van eierlêers tot statiese masjiene. ■…

Een ware wonderwerk is gelyk aan duisend preke. Terwyl ek hierdie rubriek geskryf het, was dit op die vooraand van ons reis na Williston in die Noord-Kaap om vir reën te bid. Daardie arme boere het vir vier jaar geen behoorlike reën gekry nie. Ek het saam met boere, winkelbase, skoolkinders, polisiemanne en plaaswerkers gebid en die Here Jesus Christus (die Reënmaker) gevra om lewegewende reën te stuur. Spirituele reën is eerste nodig; dan fisieke reën. Die Skrif wat so te sê ’n waarmerk geword het vir diegene wat in Suid-Afrika glo, sê in 2 Kronieke 7:14: “Wanneer die volk wat My Naam dra, hulle verootmoedig en bid, en My weer soek en hulle afkeer van hulle bose lewens, sal Ek in die Hemel hoor en hulle vergewe en hulle…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Gauteng, Kwa-Zulu-Natal en Limpopo van Junie 2018 tot Mei vanjaar. Grondpryse by Leandra het heelwat gestyg (24%). In amper 70% van die distrikte in KwaZulu-Natal het pryse gedaal. By Kokstad het pryse met 12,4% gedaal. Altesaam 350 transaksies in 13 distrikte in KwaZulu-Natal het grond van 122 219 ha teen R2,592 miljard behels. Sowat 35% van die transaksies was vir grond van minder as 50 ha. Ses distrikte (58,3%) in Limpopo toon ’n daling in grondpryse. By Usutu het die pryse met 15,2% gedaal. In dié provinsie was daar 442 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 147 487 ha teen R2,588 miljard behels. In Gauteng was daar 436 transaksies, wat 56 604…

7,9% Prysinflasie vir vleis was op ’n jaargrondslag amper 8%, vir vis 6,4%, vir vrugte 6% en vir soetgoed 8,7%, volgens die nuutste indeks oor verbruikerspryse. Vir nie-alkoholiese drankies was dit 5,4% (7,1% vir koeldrank) en vir alkoholiese drank 6% (6,6% vir spiritualieë, 8% vir wyn en 4,7% vir bier). Die verbruikersprysindeks het in Julie onverwags teruggesak tot 4%. — Statistieke SA 50,8% Die wins van China se voorste pluimveemaat-skappy, Wen Foodstuffs Group, het die afgelope halfjaar met 50,8% gestyg vanweë die groeiende vraag ná die uitbreking van Afrika-varkpes. Die maatskappy se netto wins het van 917,3 miljoen yuan tot 1,38 miljard yuan gestyg. Die verkope van braaihoenders het in die eerste helfte van vanjaar met 17,5% gestyg en dié van eend met 21,5%. Wen wil sy produksie met 10%…

‘Dit werk nie vir my om deel te wees van ’n organisasie wat gegrond is op velkleur, taal of etnisiteit nie.’ MNR. DAN KRIEK, voorsitter van Agri SA, oor die beste manier om oplossings vir die landbou te bewerkstellig. Bl. 16 ‘Dit het onsimpatiekheid getoon, plus ’n weiering om rekenskap te gee aan diegene wat afhanklik is van sy samewerking.’ REGTER EDWIN CAMERON oor die staat se ‘klaarblyklik hardnekkige wanbegrip van sy statutêre pligte’ in die hantering van huurarbeiders se grondeise. Bl. 22 ‘Ons doelwit moet wees om met minder insette meer uitsette te behaal.’ MNR. LUKAS EKSTEEN, voorsitter van Limpopo se Rooivleisprodusenteorganisasie, oor waarop beesboere hulle moet toelê. Bl. 18 ‘Dit is ’n langtermynprojek; ’n marathon pleks van ’n 100 m-naelloop.’ DR. FRANCOIS DE WET, besturende direkteur van Cape…

BOERE IS OP HULSELF AANGEWESE Manie spreek die versugting uit dat die verslag van die sogenoemde “raadgewende paneel” oor grondhervorming bekend gemaak moet word (“Paneel se verslag moet nou in die ope”, LBW, 19 Julie). Die langverwagte verslag is intussen bekend gemaak, en die eindproduk is ’n meerderheidsverslag nadat landbouleiers soos mnre. Dan Kriek en Nick Serfontein ontevrede was met die trant van die verslag en ’n afsonderlike verslag opgestel het. Selfs adv. Tembeka Ngcukaitobi het die paneel die rug toegekeer. Goeie raad aan landbouleiers en boere is om kennis te neem van die gebrek aan goeie trou en voorbereid te wees op ’n georkestreerde aanslag op eiendomsreg. Maak vrede daarmee dat die populistiese politici en ander meelopers groter klem lê op die sogenoemde onregte van die verlede, teenoor die…

In die artikel “Droogte ry jaarlikse trek na Karoo se groener weivelde in die wiele” (LBW, 30 Augustus 2019, bl. 24) is verkeerdelik berig mnr. Callie du Plessis het oor die Oubergpas getrek. Hy het oor die Verlatenkloofpas getrek. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

AGRI LIMPOPO meen nie soos optimiste dat die wind gaan lê nie, maar hy glo nietemin in ’n “optimistiese ingesteldheid en bereidwilligheid om te verander en ’n nuwe rigting in te slaan waar ons deelneem en bou aan die toekoms wat ons wil hê”. Só het mnr. Piet Engelbrecht, herkose voorsitter van Agri Limpopo, gesê by die organisasie se jaarkongres op Modimolle, ná ’n moeilike jaar waartydens mnre. Leon Borcherds en Willem van Jaarsveld, die organisasie se vorige voorsitter en uitvoerende hoof, bedank het. Aan die hand van ’n aanhaling van die skrywer William Arthur Ward, wat sê die pessimis kla oor die wind, terwyl die optimis meen dit sal gaan lê en die realis sy seile na die wind span, het Engelbrecht gesê die organisasie “kan nie meer ’n…

’N AFVAARDIGING van die kabinet, wat me. Thoko Didiza, minister van landbou, landelike ontwikkeling en grondhervorming, insluit, gaan in opdrag van pres. Cyril Ramaphosa gesprekke met die belanghebbendes van die Ingonyama-trust voer sodat ’n behoorlike besluit oor die trust geneem kan word. Dit volg ná twee hoëvlakpaneelverslae, die een van die presidensiële adviespaneel op grondhervorming en landbou en die onafhanklike hoëvlakpaneel onder leiding van oudpres. Kgalema Motlanthe aanbeveel het dat die trustwet gewysig of geskrap moet word. Mnr. Mkhuleko Hlengwa, IVP-LP en self ’n inwoner op die Ingonyama-trustgrond, het in die parlement aan Ramaphosa gevra of hy die voorstelle van die adviespaneel gaan toepas. Hy het daarop gewys dat die adviespaneel nie met die belanghebbendes oor Ingonyama gekonsulteer het nie. Hlengwa is een van die nagenoeg 5 miljoen inwoners wat…

GRONDHERVORMING moet met die nodige takt en omsigtigheid in die parlement bespreek word sodat dit nie bydra tot die aanblaas van geweld nie. Mnr. Mandla Mandela, voorsitter van die parlementêre portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling en ’n kleinseun van oudpres. Nelson Mandela, het komiteelede toegespreek oor die werklikhede van die omgewing waarbinne grondhervorming moet plaasvind. Hy het verwys na ’n voorval in Julie in KwaZulu-Natal waar ’n groep mense suikerriet aan die brand gesteek en die plaasbestuurder in die brandende suikerriet gegooi het. Die plaasbestuurder het derdegraadse brandwonde opgedoen. Dié aanval op die plaas Kembali van 2 115 ha, spruit voort uit ’n dispuut oor wie die regmatige begunstigdes van die grond is. Hy meen die voorval is ’n waarskuwing oor hoe vinnig dié soort konflik kan uitloop…

1 IVOORKUS| Afrika en Amerika verskil oor toekoms Amerika wil bilaterale handelsverdrae met individuele Afrikalande sluit, terwyl die Afrika-unie (AU) eerder ’n vryhandelsooreenkoms met Amerika wil hê wanneer die wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa) in 2025 tot ’n einde kom. Amerika en die AU het onlangs by die Agoa-forum in Abidjan ’n gesamentlike verklaring uitgereik waarin hulle hul verbintenis verklaar tot groter handel op die vasteland en belegging onder die Afrika-vryhandelsgebied (AfCFTA). Agoa verleen tariefvrye toegang vir nagenoeg 6 500 produkte aan 39 lande in Afrika suid van die Sahara. Amerika het tans net een vryhandelsooreenkoms in Afrika, met Marokko, en onderhandel ook om ’n handelsverdrag met ’n land in Afrika suid van die Sahara, wat nie bekend gemaak is nie, te sluit. — Sierra Leone…

’n Span genetici is besig om ’n genetiese katalogus van die insekplae wat op inheemse en verboude olyfboomspesies in Suid-Afrika voorkom, saam te stel. Hulle word gelei deur dr. Barbara van Asch van die departement genetika in die fakulteit landbouwetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch (US). Die werk word saam met plaaslike en oorsese medewerkers gedoen. Die span het reeds sy werk oor olyfvlieë en olyfwespe voltooi, en hoop om sy werk na olyfnetvlerkbesies en vlooikewers uit te brei. “Dit is nuttig vir die landbou- en omgewingsektor om te weet watter insekspesies daar is, en hoe om sonder twyfel een soort van ’n ander te kan uitken,” sê Van Asch. “Dit help ook die bedryf om op hoogte te bly oor die voorkoms van indringerspesies wat moontlike skade aan plaaslike boorde…

Die landbou, wat ’n derde van die aarde se oppervlak bedek, het gelei tot versteurde ekostelsels, grondverarming, verlies van biodiversiteit, uitloging van kunsmis, nitrifikasie van grondwater, versmoring van grondwaterekostelsels, dooie sones aan die kus, vrektes van klein organismes en die opbou van biologiese weerstand teen landbouchemikalieë. Die moderne landbou en oorbeweiding kry die skuld vir die verwoesting van ’n derde van die planeet se bogrond in die afgelope 40 jaar. Elke jaar word 10 miljoen hektaar gevoeg by die tol wat gronderosie eis, wat 100 keer vinniger is as wat natuurlik voorkom. Sonder enige verdere verlies van bogrond, word die geprojekteerde situasie vir Suid-Afrika in TABEL 1 getoon. Terwyl die bevolking groei en verstedeliking toeneem, gebeur die teenoorgestelde met landbougrond. Luidens die tabel sal die geprojekteerde bewerkbare grond in die…

WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY GEKRY HET? My vriend en mentor Charl Marais van Optifert sê altyd: Om te meet is om te weet. Een unieke grondontleding per plaas vertel die storie. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY GEMAAK HET? Dat ek as saaiboer te lank gedink het ek boer met mielies en sonneblomme en nie met grond nie. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Jou planter moet reg wees vir die hedendaagse metodes en die tegnologie om dit te doen is beskikbaar. Dis nie nodig om ’n nuwe planter te koop nie, bring net jou bestaande planter op standaard.…

Party dinge wat ons doen, is aanvaarbaar. Dan is daar ook die ideaal of maatstaf van uitnemendheid. Dit geld beslis ook beesboerdery. As ons na vrugbaarheid kyk saam met vroeë geslagsrypheid is dit aanvaarbaar dat verse vir die eerste keer op 3-jarige ouderdom kalf, en dit is meer aanvaarbaar as hulle op 18 maande beset is. Die ideaal is egter as verse op 14 tot 16 maande bul vat en op 24 tot 26 maande kalf. Ons kan agter baie verskonings skuil, soos jou eie swak bestuur of dat jy in ’n suur wêreld boer. Of as jy diere so vroeg blootstel, kry jy hulle nie weer beset nie. Die lys redes is lank. Die ideaal, dit waarna ons moet streef, bly steeds dat verse vir die eerste keer op…

Vindingryke mense is geneig om praktiese planne aan te pas om nóg doeltreffender by hul lewenstyl aan te pas. Dít is die geval met die 75-jarige mnr. Johan Strydom, wat dekades lank as jagter skadelike diere bestry. Hy gebruik die afgelope 15 jaar ’n veeldoelige skietstoel wanneer hy snags skadelike diere vir veeboere bestry. Strydom het onlangs ’n stoel vir sy kleinseun, Shaun Strydom, aangepas. Die grondslagpatent was dié van mnr. Jan van Oudtshoorn van Pretoria wat in Mei 2015 in SA Jagter verskyn het. Die swak plek aan dié stoel was dat dit nie stewig genoeg was om ’n bewevrye dooierus te verskaf nie. Die kern van Strydom se ontwerp is die metaalskag waarin die sitplek se as roteer. Benewens die hegting van die drie opvoubare stoelpote, is drie…

Vetkoekies wat self omwip RIA BADENHORST Douglas, Kimberley ■ 500 ml koekmeel ■ 2,5 ml sout ■ 10 ml bakpoeier ■ 125 ml suiker ■ 250 ml melk ■ 1 eier ■ 15 ml dik room ■ olie, vir diepbraai Sif die droë bestanddele saam. Klits die melk, eier en room goed saam. Roer die droë bestanddele hierby in. Meng liggies, maar goed. Die deeg moenie te slap wees nie. Skep teelepels vol in warm, diep olie. As die vetkoekies halfpad gaar is, wip dit vanself om. Lewer 25 vetkoekies. Outydse hoenderpastei THERESA TROSKIE Murraysburg, Noord-Karoo ■ 1 heel hoender, sowat 1,5 kg, skoongemaak ■ sout en peper ■ 1 ui, fyngekap ■ 500 ml warm water ■ 125 ml witwyn ■ 8 heel peperkorrels ■ 1 ml foelie (of…

Ek moes ’n week lank in die omgewing van Nieu-Bethesda werk. Die plan was om werk en plesier te kombineer deur met my ou Martini-Henry ’n springbok of twee te gaan skiet. Ongelukkig het die jag vanweë omstandighede deur die mat geval en is ek by die huis weg sonder skietgoed in die bakkie. My werk het onder meer behels dat ek verskeie boere op hul plase besoek het. By sommige het ek oornag. Watter ongelooflik gasvrye mense was hulle nie. Só beland ek heel laaste by Peet en Hanna van Heerden op Doornberg waar ek ’n paar dae oorgebly het. Ek ken hulle al meer as 30 jaar en die gesels het tot laatnag aangehou oor elke onderwerp onder die son en natuurlik ook oor jag en gewere. Soggens…

Die vraag na Pinzgauer- en PinZ2 yl-stoetdiere is só hoog dat telers nie kan voorbly om goeie teelmateriaal te verskaf nie. Me. Cecilia Prinsloo-Van der Linde, voorsitter van die Pinzgauer-beestelersgenootskap, sê ’n sameloop van omstandighede het tot dié tekort aan beskikbare stoetdiere gelei. Dié genootskap is ook vir die PinZ2 yls verantwoordelik omdat dié ras nog nie ’n klub of ’n genootskap van sy eie het nie. Een van die redes vir die tekort aan stoetdiere is dat ’n aantal telers voorheen die kuddebestuursdiens van ZZ2 se beesboerdery gebruik het. Met die afskaffing van die diens moes dié telers self inspring en boer. Dit het die vraag na teeldiere die hoogte laat inskiet. Om hierdie (en ander) telers by te staan, het die genootskap ’n aantal werksessies oor onder meer…

Wanneer ’n sprankie hoop oor Suid-Afrika se toekoms te bespeur is, is dit opvallend hoe die landbou altyd êrens in die prentjie opduik – hetsy uitvoer wat broodnodige buitelandse valuta verdien in ’n ekonomie wat op sy knieë is of werkskepping in ’n see van werkloses. Of, soos onlangs, toe die Brahman- en Bonsmaraboer en hoofregter Mogoeng Mogoeng, op Die Burger se Sakeleier van die Jaar-geleentheid in Kaapstad ’n staande applous ontvang het van geharde sakelui vir ’n toespraak wat weer hoop laat opvlam het. Dit maak nie saak watter onstabiliteit die land teister nie, het die hoofregter verseker, die regbank sal die stem van redelikheid en die land se gewete bly, en sal intree wanneer politici in die bek geruk moet word. Die regter het die gehoor vertel van…

’n Aansoek om verdere droogtehulp van R146 miljoen sal binnekort ingedien word om boere in die Wes-Kaap te help te midde van die voortslepende droogte. Só het me. Joyene Isaacs, hoof van die departement van landbou in die Wes-Kaap, tydens ’n byeenkoms gesê waarop mnr. Alan Winde, die Wes-Kaapse premier, en dr. Ivan Meyer, die Wes-Kaapse minister van landbou, die suksesse en probleme in die Wes-Kaapse landboubedryf bespreek het. Hoewel sommige damme in die Wes-Kaap danksy goeie reën al bykans vol is, is daar groot kommer oor damme in die Karoo wat steeds leeg is, en verskeie ander gebiede wat dringend reën nodig het. Volgens Agri Wes-Kaap is dit steeds uiters droog in Caledon en Riviersonderend, oos van Bredasdorp, die Swellendam-Hessequa-gebied, Albertinia, Montagu, Ladismith, Oudtshoorn, George, Knysna, Plettenbergbaai, die Klein-…

IN ses van die land se provinsies besit private eienaars die grootste plase, het me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling aangedui. Didiza het geantwoord op ’n parlementêre vraag van mnr. Patrick Sindane, EFF-LP, wat wou weet wat die name van die tien grootste kommersiële grondeienaars in elke provinsie is. Sy het uitgewys dat die aktekantoor nie ’n rekord het van die gebruik van die grond nie, maar dat daar wel rekord is van wie die eienaars van die tien grootste plase per provinsie is. Verskeie munisipaliteite is ook die voogde van die grondgebruik. In twee provinsies, die Noord-Kaap en die Noordwes, behoort die grootste plaaseiendom aan trusts. In Limpopo behoort die grootste plaaseiendom aan ’n grondeienaarskapmaatskappy. In die Oos-Kaap is die staat die vierde, negende en…

“TOE ek in die 1990’s as navorser by Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP) gewerk het, was dit ’n instelling van wêreldgehalte,” onthou dr. Baptiste (Baty) Dungu wat vroeër vanjaar aangestel is as dié maatskappy se uitvoerende hoof. Hy is die eerste om te erken dat die OBP die afgelope paar jaar lelik agteruit geboer het. Dungu het sy geboorteland, die Demokratiese Republiek van die Kongo, in 1991 verlaat om sy meestersgraad in veeartsenykunde by Onderstepoort in Suid-Afrika te kom verwerf. Hy het regstreeks onder dr. Daan Verwoerd, die voormalige direkteur van LNR-Onderstepoort Veeartsenykunde-instituut, se toesig gewerk en só waardevolle kennis in die laboratorium opgedoen. Hy het hom veral op siektes, soos snotsiekte, toegelê. In 1998 het hy navorsing oor bek-en-klouseer begin doen. Met die uitbreking van dié siekte by Camperdown in…

DIE regering het nog weinig gevorder met riglyne oor kommersiële hennepverbouing. Dié riglyne moet deur die regering goedgekeur word én open-bare raadpleging moet ook nog plaasvind, luidens die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. ’n Lewensvatbaarheidstudie van die Nasionale Landboubemarkingsraad het bevind dat ’n goeie produksiegeleentheid bestaan vir hennep vir nywerheidsgebruik, mits die geskikte wetsomgewing gereed is. Die departement van handel en nywerheid het verlede jaar aangedui hy doen navorsing om van ’n nywerheidsperspektief te verstaan wat die struikelblokke en geleenthede is om ’n aktiewe en innoverende belanghebbende in dié groeiende mark te word. Die uitkoms van die studie sal bepaal hoe met die industrialisering van die sektor voortgegaan sal word. Mnr. Narend Singh, IVP-LP het in parlementêre vraag aan mnr. Ebrahim Patel, minister van handel en nywerheid en…

LUID ENS dié uitspraak van die Grondwethof word gelas dat ’n spesiale meester aangestel word om toesig te hou dat die verantwoordelike departement aandag gee aan die sowat 11 000 eise, wat al in 2001 ingedien is. Van die eisers is reeds oorlede. Dit volg op ’n jare lange hofstryd tussen vier huurarbeiders, bygestaan deur Afra (’n organisasie vir landelike bevordering), en die voormalige departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming. Die uitspraak is gelewer deur regter Edwin Cameron, wat pas uitgetree het ná ’n lang regsloopbaan. Cameron sê in sy uitspraak die departement het byna twee dekades lank ’n klaarblyklik hardnekkige wanbegrip van sy statutêre pligte getoon. “Dit het ’n gebrek aan simpatie getoon, plus ’n weiering om rekenskap te gee aan diegene wat van sy samewerking afhanklik is vir…

’N SKOKKENDE 3 358 grondeise wat die grondeisekommissie in die Staatskoerant laat verskyn het, is nog nie verwerk nie. Dit blyk uit ’n antwoord op ’n parlementêre vraag van me. Annette Steyn, die DA se skaduminister vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, aan me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. Die grondeisekommissie het nog nooit wetenskaplike studies onderneem om te bepaal watter impak eise wat gepubliseer is, op die waarde van daardie grond het nie. Die kommissie meen egter selfs al word bewys dat die publikasie van grondeise ’n ongunstige impak op die eindomswaarde het, sal dit steeds nie genoeg rede wees om dit nié te publiseer ingevolge artikel 2 van die Wet op die Herstel van Grondregte (Wet 22 van 1994) nie. Steyn wou ook weet…

VSA VS. CHINA AUSTRALIESE WOLBOERE LY VANWEË HANDELSOORLOG DIE voortslepende handelsoorlog tussen Amerika en China laat nou ook sy merk op die wolbedryf. In Australië het die 2019-’20-wolseisoen middel Augustus begin, met verkope op verskillende veilings wat tot 50% gedaal het. Dít ondanks die feit dat die voorraad onverwerkte wol in die hele tekstielketting laag is en wolproduksie wêreldwyd daal. Volgens die jongste produksievooruitskatting sal Australië se produksie dié seisoen tot 285 miljoen kg daal, vergeleke met 300 miljoen kg die vorige seisoen en 341 miljoen kg in 2017-’18. Ontleders sê die geskil tussen Amerika en China, asook Brexit (in ’n mindere mate), is die grootste oorsaak vir onsekerheid in die sakegemeenskap en onder verbruikers. Daar is egter ook ’n aantal ander ongunstige makroen geopolitieke gebeure, soos die betogings in…

Die produksie van onverwerkte melk het in die eerste ses maande van vanjaar met 0,08% gegroei vergeleke met die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Mnr. Bertus van Heerden, hoofekonoom van die Melkprodusenteorganisasie (MPO), sê in die jongste MPO-verslag oor markneigings dat die groei van Januarie tot Junie 2018 egter 7,17% was vergeleke met die eerste halfjaar in 2017. Produksie was in 2018 altesame 4,82% hoër as in 2017. Van Heerden sê melkboere se gemiddelde produsenteprys was in die eerste sewe maande van vanjaar R4,50/liter. Die gemiddelde prys in Januarie was R4,15/liter en in Julie R4,57/liter. In 2017 was die gemiddelde plaashekprys R4,90/liter en in 2018 R4,45/liter. Die melk-tot-voerprysverhouding is tans 1,3:1, wat volgens Van Heerden na verwagting tot ’n stadiger produksiegroeikoers sal lei. “Die aanbod van onverwerkte melk is stram en…

Die monitering van die land se voerkraalkudde is uiters belangrik vir die bedryf, nie net ter wille van die uitvoer van rooivleis nie, maar ook sodat plaaslike verbruikers gerus kan wees dat hulle veilige kos kry en eet, sê mnr. Dewald Olivier, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Voerkraalvereniging. Hy sê dit is ook ’n riem onder die hart dat ’n groot dieregesondheidsmaatskappy, soos MSD, betrokke is. “In Suid-Afrika word die beste rooivleis nie uitgevoer (soos in die vrugtebedryf) nie, maar die beste produk is plaaslik tot die verbruikers se beskikking. Hulle kan verseker wees die vleis is van internasionale standaard en hoef nie bang te wees om rooivleis te eet nie.” In die geskiedenis van die plaaslike rooivleisbedryf was daar nog nooit enige hofsaak weens onveilige voedsel wat iemand doodgemaak het…

Die herfskommandowurm (Spodoptera frugiperda) is endemies aan die tropiese en subtropiese dele van Noorden Suid-Amerika. Bevolkings kan heel jaar oorleef van La Pampa in Argentinië in die suide tot Suid-Texas en Florida in die noorde. Seisoenale migrasie tot so ver noord as Ontario en Quebec in Kanada kan boonop plaasvind. Die larfies kan op meer as 186 plantspesies van 42 plantfamilies voed, maar is veral lief vir grasgewasse, soos mielies, rys, sorghum en suikerriet. Larfies kan ook groot skade aan sojabone, bone en katoen veroorsaak. Opbrengsverliese op mielies van tót 40% in Honduras en 72% in Argentinië is al aangemeld (http://dx.doi.org/10.3897/ neobiota.40.28165). Die wetenskaplike naam van dié plaag beteken “vaal vlerke wat vrugte vernietig” en verwys na die kleur van die mot of volwassene, en die larfie wat op ’n…

Die boerdery op groot skaal met insekte kom die afgelope ruk ál meer onder die soeklig. Daar is baie redes daarvoor. Insekte kan op groot skaal geproduseer word om plae of indringerplante te bestry. Van dié plante sluit in hiasinte en waterslaai, terwyl die valskodlingmot, suikerrietstamboorder, vrugtevlieë en kakaoboorder maar ’n paar van die insekplae is wat só bestry kan word. Plaagbestryding vind ook op verskillende maniere plaas. Aan die een kant kan groot hoeveelhede van die plaag deur bestraling gesteriliseer en dan in vrugteboorde of gebiede losgelaat word waar die plaag voorkom. Die wilde insekte paar dan met die steriele insekte en die eiers sal gevolglik nie uitbroei nie en sodoende word die plaagbevolking verklein. ’n Ander tegniek wat goed werk, is die produksie van parasiete wat die plaag…

TOERUSTING VEELSYDIGE WENAS BIED HELPENDE HAND ’n Klein, bekostigbare en veelsydige wenas is nou in Suid-Afrika beskikbaar. Dit kan vir verskeie doeleindes op die plaas gebruik word, onder meer met vierwielmotorfietse, jag- en klein, veeldoelige voertuie. “Die Superwinch A3500 is ’n kompakte, stil, veeldoelige, 1 590 kg (3 500 lb)-wenas. Dit is ideaal vir wanneer ’n mens ’n ekstra werker of hand nodig het,” sê mnr. Leonard Chester, besturende direkteur van BD Components, die verspreider van Superwinch. Die A3500 is toegerus met ’n lae ampére-motor met ’n permanente magneet wat vir intermediêre gebruiksdoeleindes ontwerp is. Die wenas se aktiverende handvatsel (koppelaar) werk op ’n trek-en-draai-aksie, wat die wenas by die ratkas betrek of daarvan ontkoppel. Die wenas se staalkabel kan met die hand uitgetrek of met ’n motor uitgewen word.…

Reemoon se toerusting word in meer as 800 pakhuise in China en 300 pakhuise buite China gebruik. Naas China is Suid-Afrika die maatskappy se grootste en vinnigste groeiende mark. Reemoon is reeds drie jaar in Suid-Afrika teenwoordig. Die maatskappy se hoofkantoor is in Tzaneen, Limpopo. Die maatskappy vervaardig gradeerders wat alle soorte sitrus, appels, perskes, tamaties, avokado’s en grenadellas kan verpak. Reemoon verskaf ook toe-rusting aan Zimbabwe en Eswatini (Swaziland). Die maatskappy vervaardig gradeerders in groottes van een baan of twee, vier, ses of agt bane. Die gradeerder kan aangepas word by die verskillende soorte produkte waarvoor dit gebruik word. Die gradering word gedoen volgens die produk se kleur, vorm, omtrek, letsels en gewig. GOEIE DIENS Reemoon is trots op sy naverkoopdiens en besoek sy pakhuise minstens elke tweede week.…

MIELIES Intelex® is BASF se revolusionêre vooropkoms-onkruiddoder by mielies. Dit is ’n Kixor® -oplossing en is BASF se nuutste produk vir die vooropkomsbestryding van gras en breëblaaronkruid in konvensionele en GMO-mielies. Intelex® is ’n vooropkomsoplossing in een bottel en vereis geen byvoeging van bykomende produkte nie. Dit bied bestryding van hardnekkige onkruid, onder meer Ipomoea purpurea en Commelina benghalensis. Indien dit volgens die etiket gebruik word, is Intelex® hoogs selektief in mielies en ook geskik vir gewasrotasie met sojabone, kleingraan en sonneblomme. Stellar® Star is BASF se breedste spektrum na-opkoms-onkruiddoder by mielies. Die dubbele wyse van werking van Stellar® Star, afkomstig vanaf toprame- Die jaar 2017 was ’n moeilike jaar vir die Suid-Afrikaanse landbou. Lae mieliepryse en droogtes het tot ’n ingewikkelde sake-omgewing vir boere bygedra. Die grootste deel van…

Ria Dreyer, ’n boorling van Beaufort-Wes, werk vandag in die wolbedryf “danksy ’n netjiese baadjie” waarmee sy haar eerste werkgewer by Cape Wools beïndruk het. Dreyer het ná matriek ’n oorbruggingsjaar gedoen en daarna ’n landboudiploma aan die Landboukollege Grootfontein in Middelburg verwerf, onder meer haar Springbokkop in wolklassering. Sy het by Cape Wools begin werk, en in 2012 besluit om deeltyds die graad BTech aan die Nelson Mandela-universiteit te voltooi. In 2014 het sy haar meestersgraad aangepak. In 2015 het sy as woltegnikus in die hersorteringsafdeling by BKB begin werk, en in 2016 het sy na die objektiewe metingsvloer (OM) geskuif, waar sy vandag as tegniese beampte optree en die vloer en sy personeel bestuur. Sy is hoofsaaklik verantwoordelik vir gehaltebeheer en die naspeurbaarheid van bale. Wanneer twee of…

GAUTENG CARLETONVILLE AVONDZON(7),1374ha,aan Jeraszebo-boerdery, van S.M. Erasmus, R6 800 000. LUIPAARDSVLEI(243),146ha, aan Nenyane-trust, van J.H. du Plessis, R8 000 000. NIGEL PALMIETFONTEIN (316), 95 ha, aan H.N.D.C. Bothma, van S.M. Graaff, R3 100 000. KWAZULU-NATAL HARDING TRIDALE (7869), 121 ha, aan The Waterfall-trust, van N.S. Vezi, R500 000. LADYSMITH EENDVOGEL VLEY (1264), 167 ha, aan The Vahlengwefamilietrust, van T.S. Shabalala, R2 000 000. WINTERTON IRRIGATION BOARD (12117), 101 ha, aan Agri Oil Mills (Edms.) Bpk., van NCG Farms, R15 000 000. LOUWSBURG MOOIPLAATS (739), 44 ha, aan Shibbolet (Edms.) Bpk., van Chamanzi Riverside Park (Edms.) Bpk., R553 373. LIMPOPO ALLDAYS KLIPRIVIER(692),43ha,aan LJA-trust,vanH.C.en O.Schneider,R1850000. OVERYSSEL(418),748ha,aan Civilpro’s,vanJ.J.Rabeen T.M.Rabe,R4350000. BURGERSFORT PARSONS(155),21ha,aan Anolalogix(Edms.)Bpk.,van M.D.Henley,R1100000. DENDRON BULTFONTEIN(1201),399haen LEEUWDOORNS(472),1358ha, aanLeeubult-boerdery(Edms.) Bpk.,vanW.S.Breytenbach, R14100000. DOORNBULT(624),21ha,aan SalieVermaak-trust,vanL.C.de Wet,R2800000. SMITSPLAATS(697),396ha, aandienasionaleregeringvan dieRepubliekvanSuid-Afrika, van Macario Prop. Inv., R3 500 000. DERDEPOORT…

BOEREDAE 10 SEPTEMBER: Bewaringslandbou-boeredag, Holmdene naby Standerton. Plaaslike en internasionale kenners, geenbewerkingspraktyke in Argentinië, werktuie en tegnieke. Hendrik Jordaan, WhatsApp: +54 11 4307 6412, e-pos: consultancy@laurik.com.ar 11 SEPTEMBER: Swartlandse Kleingraanontwikkelingsgroep (Skog)-inligtingsdag, Overberg. E-pos: GertC@elsenburg.com 19 SEPTEMBER: Pitkos-boeredag, GWK-veilingskrale, Kuruman. Christo Jonck, 082 948 2017; Jan Joubert, 073 303 6786. 3 OKTOBER: VKB en Agbiz se inligtingsdag (gratis), Siestagastehuis, Frankfort. Tema: Die toekoms van die landbou in SA. Andries Radley ,058 813 9900; Anelie Swemmer, 082 481 7666. 10 OKTOBER: Melkbokinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za 11 OKTOBER: Vleisbeesinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za FEESTE, EKSPO’S 20-24 SEPTEMBER: Dewetsdorp-veldfees. Skaaptel, veiling, stalletjies, vermaak, skaap- en beesskou. Hansie Swanepoel, 082 821 2909, Johan Fourie, 082 878 3147. 10-12 OKTOBER: Agri-Expo…