Indholdsfortegnelse for 18-Oct-19 i Landbouweekblad

LUIDENS ’n nuwe reeks studies wat op 30 September in die Annals of Internal Medicine gepubliseer is, het ’n internasionale groep navorsers bevind daar kan nie wetenskaplik bewys word dat ’n verband bestaan tussen ’n dieet wat baie rooivleis en verwerkte vleis bevat, en die risiko van hartsiektes, kanker en ander siektes nie. Enige gesondheidsvoordele verbonde daaraan om minder bees- en varkvleis te eet, is klein, en net merkbaar as jy na groot bevolkingsgroepe kyk. Dit is nie beduidend genoeg om mense aan te sê om hul vleiseetgewoontes te verander nie. Dié nuwe ontledings is onder die grootstes wat al aangepak is. Dit kan toekomstige dieetkundige aanbevelings beïnvloed, en stel ongemaklike vrae oor dieetkundige raad en navorsing, en watter standaarde vir sulke studies gestel moet word. Die groep het 61…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Coetzee-familie se presiesieboerdery met 42 rasse! ■ Moerkweker se spore in elke hektaar ■ Wyn: Van Santorini na Stellenbosch ■ Boere se groot rol in die teruglok van Karoo-aasvoëls ■ Graaninsekte: Pasop vir die Groot Vyf ■ Boereplan: Maklike lokkas vir bye SPESIAAL ■ Suiwel, Wiele, Landbou in Noordwes VIR DIE GESIN ■ Boerekos 15-voorskou: Beste aandetes BEWARING ’n Groep boere speel ’n kernrol om die bedreigde kransaasvoël na die Karoo terug te lok. Die inisiatief om ’n veilige sone vir dié aasvoëls te skep, dek ’n gebied groter as die Krugerwildtuin en word beskou as ’n geskiedkundige en reusestap vir bewaring. Die boere werk saam met die Trust vir Bedreigde Natuurlewe en Sanparke.…

DIE uitvoer van sowat 60 000 lammers uit die Oos-Kaap na Koeweit het groot teenkanting ontlok, maar die geleentheid wat dit aan die plaaslike skaapbedryf bied, moet nie uit die oog verloor word nie. Só sê mnr. Willie Meyer, veilingshoof van GWK, wat ’n groot deel van die lammers bemark het. Landbouweekblad het in sy vorige uitgawe berig oor die internetveldtog en petisie van die Dierebeskermingsvereniging teen lewendehawe-uitvoer, en bewerings van dieremishandeling en onvanpaste toestande waarin van die 60 000 skape na bewering aangehou is. GROOT KOMMER Mnr. Doug Stern, voorsitter van Agri Oos-Kaap, sê daar was groot kommer oor wat sou gebeur indien die skip Al Shuwaikh nie toegelaat sou word om die hawe te verlaat nie. “Ons was baie bekommerd dat indien die diere nie uitgevoer kon word…

DIE nuwe regulasies vir die beskerming van verwerkte vleis wat saamgestel is ná die uitbreking van listeriose in Suid-Afrika in 2017 en verlede jaar is van vandeesmaand verpligtend. Altesame 209 mense het weens die uitbreking gesterf en meer as duisend voorvalle is van 1 Januarie 2017 tot 5 Junie verlede jaar aangemeld. Dié statistieke het die regering laat besef dat Suid-Afrika geen verpligte voedselveiligheidstandaarde vir verwerkte vleis het nie. Verbeterde voedselveiligheid is met behulp van bestaande wetgewing, die Suid-Afrikaanse Nasionale Standaarde (SANS) 885, verseker, terwyl die verpligte regulasies saamgestel is. Die nuwe regulasies wat in werking tree, maak inspeksies van verwerkingsaanlegte moontlik om ’n soortgelyke uitbreking te voorkom. Die verpligte spesifikasies vir verwerkte vleisprodukte (VC 9100) is opgestel deur die departement van handel en nywerheid met die samewerking van die…

Die landbou-ekonomie en die verloop van sake op die landboumarkte is onlosmaaklik deel van die breë ekonomie. Daar is voldoende studies in die verlede gedoen, plaaslik en internasionaal, wat daarop wys dat die verloop van sake in die makro-ekonomie ’n regstreekse impak op boerdery en landboumarkte het. Dit is onderhewig aan ’n markgerigte en kapitalistiese beleidsraamwerk. Sterk ekonomiese groei spoor die vraag en pryse van voedsel, vesel en selfs drank aan. Dink ook aan rentekoerse en die monetêre beleid en ander voorskrifte deur die regering wat die beskikbaarheid van krediet bepaal. Die impak is baie groter in ’n landboubeleidsomgewing waar die landbou grootliks in ’n vryemarkomgewing moet meeding sonder noemenswaardige regeringsbystand. In dié verband vergelyk die Suid-Afrikaanse landbou goed met die landbou in Australië en Nieu-Seeland, waar landboubemarkingsrade ook in…

Een van Kaapse graanboere se grootste probleme is ’n gebrek aan kontantgewas-alternatiewe vir koring, gars en kanola. Daar is miskien nie ’n gebrek aan Mediterreense gewasse wat daar aard nie, maar afset teen ’n mededingende prys is dikwels ’n struikelblok. Kekererte is een van die gewasse wat goeie moontlikhede bied, skryf dr. Dirk Troskie, direkteur van sakebeplanning en -strategie by die Wes-Kaapse departement van landbou, in ’n onlangse uitgawe van AgriProbe, die departement se tydskrif. Troskie grond sy optimisme op die groot toename in die waarde van kerkererthandel van 2008 tot 2017. In dié tyd het wêreldhandel in kekererte van R5,5 miljard tot R36,6 miljard toegeneem. In 2017 is 3,1 miljoen ton kekererte, meestal uit Australië na Indië, Pakistan, Bangladesj en Sri Lanka uitgevoer. Suid-Afrika het in 2017 kekererte ter…

In beesseleksie is altyd twee aspekte ter sprake, naamlik visuele waarneming van onder meer bouvorm en strukturele korrektheid, asook genetiese eienskappe wat in teelwaardes weerspieël word. Die geheim is om dié twee aspekte saam te gebruik om doeltreffender te wees. Die kommersiële boer moet weet watter eienskappe belangrik vir sy produksiestelsel is (byvoorbeeld speenkalfproduksie) voor hy reg kan selekteer. Hy moet ook ’n goeie begrip van die swak en sterk punte van sy kudde hê. Dus is dit belangrik om voor ’n veiling deeglik te beplan sodat hy die regte bul vir sy kudde kan koop en nie bloot die mooiste bul nie. Die einddoel is nié om mooi koeie en bulle voort te bring nie, maar om bulle vir die kommersiële teler te lewer wat deur hul kalwers méér…

Japannese radyse word wyd gebruik as ’n enkelgewas of in gemengde weidingstelsels. Die planttyd wissel in die verskillende produksiestreke. In die meeste gebiede met betreklik betroubare reën in die najaar is die aanbevole planttyd Januarie tot begin Maart. Die gewas se saaidigtheid is 2 kg/ha tot 3,5 kg/ha in rye. In sommige koel gebiede word die gewas reeds in middel Desember aangeplant. Indien radyse te vroeg geplant word, is die risiko groot dat die saailinge deur warm weer beskadig kan word of dat plante oorgaan na die reproduktiewe fase en vroeg begin blom. Hou egter in gedagte dat dit normaal is dat ’n persentasie van die Japannese radyse vroeër sal blom en na saadvorming oorgaan. Insekte kan veral by die jong plantjies voorkom. Wees op die uitkyk daarvoor en pas…

Met Agritechnica om die draai kon vervaardigers weer om die innovasietoekennings meeding. Die wenners is pas aangekondig. Vanjaar het maatskappye nie minder nie as 291 nuwe produkte in 11 kategorieë ingeskryf. Slegs John Deere kon met ’n gesogte goue medalje wegstap. Om daarvoor in aanmerking te kom moes hy bewys dat die produk ’n nuwe konsep en proses daarstel, of ’n bestaande proses beduidend verbeter. Van ’n silwermedaljewenner word verwag om ’n bestaande proses te verbeter, en 39 produkte kon dit losslaan. GOUE LOUERE Oneindig varieerbare hidroulies-meganiese ratkaste in trekkers word reeds langer as 20 jaar suksesvol gebruik. Die benutting van kragopwekkers op trekkers en elektriese aandrywing van werktuie is egter nog in die eksperimentele fase. Met John Deere se eAutoPower e8WD-ratkas word hierdie tegnologieë gekombineer deurdat dit die hidrouliese…

Twee stoettelers van die Vrystaat en een van Noordwes ding vanjaar teen mekaar mee om as Stoetteler van die Jaar aangewys te word. Die finaliste is mnre. André van der Merwe (Wouman-Brangus, Reitz), Derick le Roux en gesin (Xourel-Limousin, Coligny) en Riaan Theron (RAT-Brahmane, Koppies). Die wenner word op die jaarlikse Aldam-veeskool aangewys. Die veeskool word deur die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF) en Landbouweekblad aangebied. WOUMAN-BRANGUS Mnr. André van der Merwe boer by Reitz in die Oos-Vrystaat en het binne 14 jaar merkwaardig baie reggekry. Nie net kry die kudde volpunte vir volledigheid van prestasierekordhouding nie, maar dit is ook in 2014, 2015, 2016, 2017 en verlede jaar deur die Brangus-beestelersgenootskap as die top-Branguskudde in Suid-Afrika aangewys. Die kudde se gemiddelde tussenkalfperiode is 370 dae met ’n gemiddelde speenpersentasie van 97,3.…

Mnr. Lebogang Bonokwane is 30 jaar oud en boer sedert 2007 (toe hy slegs 17 jaar oud was) naby Vorstershoop in Noordwes. Hy boer op 3 754 ha met Bonsmarakoeie waarby hy Limousinstoetbulle gebruik. Hy het sy eerste beeste gekry by sy pa, wat ook boer. Boerdery is dié jong man se groot liefde en hy het die afgelope twee jaar reeds ’n paar eerbewyse losgeslaan. Verlede jaar het hy die Dr. R.S.M. Read-eerbewys as die Beste Veeboer ontvang. In Julie vanjaar is hy as Beefmaster SA se Boer van die Maand gekroon. Hy lewer vleis aan Pick n Pay deur Morgan Beef. AANHOUER WEN! Bonokwane gee ook terug aan die gemeenskap. Hy skenk elke jaar twee bulle aan kleinboere in die Morokweng-gemeenskap. Hy sê sy mentor, mnr. John Devonport,…

Erns Grundling van Elders-faam stap weer. Dié keer oor die wêreld se besigste straatkruising (Shibuya), berg Fuji uit en die Kumano Kodo-pelgrimsroete in Japan. Tussendeur gaan hy ook op ’n rugbyreis in die gasheerland van die Wêreldbekerrugbytoernooi. Aan sy sy is ’n klein produksiespan, want hulle skiet die televisiereeks Sushi en Shosholoza vir Via. Die boek is egter nie gegrond op die televisieprogram nie, maar vertel van Erns se persoonlike ervaring agter die skerms. Dinge soos verrassings by ’n Japannese karnaval, ’n enkele kersieboom wat blom, interessante kos, berg Fuji wat haar gesig wys, die opwinding as Dan Carter skielik instem tot ’n onderhoud en die voosheid wat jou pak tydens so ’n gebeurtenisvolle reis. As jy een van die gelukkiges is wat Japan tydens die stryd om die William…

Die gholf-historikus en versamelaar Peter Sauerman se nuutse boek, The History of Golf in South Africa, kos wel dieselfde as ’n rondte op ’n top-baan, maar dit verskaf ewe veel plesier. Die boek se 300 bladsye is propvol inligting en bekoorlike foto’s wat dateer van die 1890’s toe die spel hierlangs begin vlamvat het. Dis ideaal vir reëndae wanneer jy nie op die baan kan uitkom nie, maar na die spel hunker. Die boek vertel merkwaardige verhale, soos dié van Bobby Locke se Amerikaanse seges en Sewsunker Papwa Sewgolum, die briljante Indiese beroepspeler van Durban met sy onderstebo greep. Locke is ná sy verstommende vertonings in Amerika op omstrede wyse verbied om verder daar te speel. Hy het van 1947 tot 1949 net te gereeld met Amerika se top-spelers afgereken…

GAUTENG CARLETONVILLE OORBIETJESFONTEIN (569), 45 ha, aan L. en N.C. Bezuidenhout, van F.K. en M.M. Maditse, R700 000. GOLDEN VALLEY (621), 21 ha, aan die regering van die RSA, van E. Bredenhann, R1 600 000. PALMIETFONTEIN (410), 368 ha, aan Purple Plum Prop. (Edms.) Bpk., van Junior Jack-boerdery, R8 500 000. NIGEL SCHOONGEZICHT (378), 68 ha, aan Erf 1950 Glencoe (Edms.) Bpk., van H.M.H. Venter, R3 000 000. PRETORIA DOORNKLOOF (391), 32 ha, aan JR 209 Inv. (Edms.) Bpk., van Jomar Services (Edms.) Bpk., R7 935 000. ELANDSHOEK (337), 38 ha, aan Faxmax (Edms.) Bpk., van Elandshoek Plaasontwikkeling (Edms.) Bpk., R1 500 000. ONVERWACHT (509), 33 ha, aan E. en P.B. van der Merwe, van A. Voges, R1 200 000. KWAZULU-NATAL LADYSMITH DOORNPOORT (3348), 222 ha, aan Onsdeel-boerdery, van J.H.…

30,77% ’n Teenstortingstarief van 30,77% is onlangs in die Staatskoerant afgekondig op aartappelskyfies uit België wat nie deur vier maatskappye — Agristo (Harelbeke), Clarebout Potatoes, Mydibel Foods en Lutosa — vervaardig word nie. ’n Teenstortingstarief van 5,81% is ingestel op aartappelskyfies van Lutosa. Volgens dr. André Jooste, uitvoerende hoof van Aartappels Suid-Afrika, word sowat 20% van Suid-Afrika se aartappeloes verwerk. Die groeiende hoeveelheid ingevoerde produkte verhoog die volume skyfies op die plaaslike mark en verlaag produsentepryse. — Staatskoerant en LBW-argief R150 miljoen Die departement van landbou, bosbou en visserye het sy begroting vir 2018-’19 met nagenoeg R150 miljoen onderbestee. Daarvan was die leeue-aandeel — sowat R100 miljoen — begroot vir die bestuur van bosbou en natuurlike hulpbronne vir droogteverligting. Volgens die departement is die rede daarvoor dat daar nie genoeg…

‘Elke nuwe mededinger vir skaapvleis wat die mark betree, het die potensiaal om die produsenteprys op te stoot.’ MNR. WILLIE MEYER, veilingshoof van GWK, oor voordele wat die uitvoer van lewende skape vir Suid-Afrikaanse boere inhou. Bl. 15 ‘Boere het hul grond aan die mark onttrek wanneer die waardasies afgehandel is.’ ME. RENDANI SADIKI, waarnemende direkteurgeneraal vir landelike ontwikkeling en grondhervorming, oor boere se reaksie op die waardeerder-generaal se lae waardasies. Bl. 24 ‘Ons het tyd om ons huis in orde te kry; ons moet dit nie mors nie.’ DR. SCHALK SCHOEMAN van die Landbounavorsingsraad oor die min beskikbare tyd om ’n strategie teen die wollerige makadamiadopluis te formuleer. Bl. 19 ‘Dit beteken ’n mens het onmiddellik Europese tegnologie as deel van jou stelsels.’ MNR. TOMMIE VAN ZYL van ZZ2…

DIE wollerige makadamiadopluis (Eriococcus ironsidei) gaan plaagbestryding in die makadamiabedryf waarskynlik op sy kop keer. Só waarsku dr. Schalk Schoeman, ’n senior navorser by die Landbounavorsingsraad. Tot dusver is geen chemiese bestrydingsmiddel vir hierdie dopluis in Suid-Afrika geregistreer nie. Dit het reeds aan die lig gekom dat die kewer na nóg boorde versprei het nadat dit vroeër vanjaar op twee plase in KwaZulu-Natal en etlike plase in Mpumalanga tussen Barberton en Badplaas, by Kaapse Hoop en by Witrivier opgemerk is. Schoeman het op ’n onlangse bye-forumvergadering op Mbombela gesê Suid-Afrika voer parasitiese organismes van Hawaii in wat kan help om die plaag hok te slaan. Plaaslik is weinig parasiete beskikbaar wat op dié dopluis teer, en sonder natuurlike vyande plant die luise teen ’n ongekende tempo voort. Hy is oortuig…

INDIEN die Oos-Kaapse provinsiale regering veel langer sloer met sy aansoek om ’n rampverklaring, sal die provinsie se boere eers oor 18 maande weer in aanmerking kom vir noodhulp van die nasionale tesourie. Agri Oos-Kaap en die DA waarsku reeds geruime tyd dat ’n ekonomiese ineenstorting in die provinsie se landelike gebiede dreig weens die voortslepende droogte. Dit was teen druktyd nie duidelik watter stappe die provinsiale regering beoog nie. Mnr. Oscar Mabuyane, premier van die provinsie, het op 1 Oktober tydens die voorlegging van sy jaarlikse verslag aan die wetgewer gesê groepe onder leiding van die departemente samewerkende regering en tradisionele sake en landelike ontwikkeling en grondhervorming sal ’n “omvattende verslag” oor die droogte aan die provinsie se uitvoerende komitee maak sodat dié komitee “besliste intervensies” kan maak in…

’N NASIONALE opbrengskompetisie vir graan word van 2020 onder die vaandel van Graan SA aangebied om alle graankultivars, wat tegnies oor dieselfde kam geskeer word, binne eiesoortige en individuele produksiepraktyke te vergelyk. Die beplanningsfase van die kompetisie behels die opstel van ’n standaard-protokol om te verseker dat alle deelnemende saadmaatskappye en graanprodusente ingevolge dieselfde kriteria beoordeel word. Volgens Graan SA is Pioneer, ondersteun deur Corteva, die hoofborg vir dié kompetisie. Die formaat daarvan is só saamgestel dat individuele saadmaatskappye se streekkompetisies met ’n oorhoofse nasionale kompetisie sal koördineer. Elke saadmaatskappy sal steeds sy eie opbrengskompetisie aanbied, waarvan die wenners tot die Graan SA-kompetisie kan deurdring. “Opbrengs en doeltreffendheid is ’n belangrike deel van produksie-winsgewendheid en dit is dus vir produsente belangrik om te leer wat gedoen kan word, en in…

DIE DA glo gemeenskapsgeoriënteerde polisiëring wat distrikte se unieke kenmerke in ag neem, sal beter vrugte afwerp as die huidige benadering. Dit blyk uit die landelike veiligheidsplan wat die party onlangs bekend gemaak het, en volg nadat die bekendstelling van die hersiene landelike veiligheidstrategie van die SA Polisiediens (SAPD) reeds verskeie kere uitgestel is. Volgens AfriForum, wat statistieke van plaasmoorde en -aanvalle bywerk, was daar van 1 Januarie tot 30 September vanjaar 35 plaasmoorde en 337 plaasaanvalle. Mnr. Andrew Whitfield, die DA se skaduminister van polisie, sê gekoördineerde gemeenskapsgeoriënteerde polisiëring deur vrywilligers in die landelike gebiede word met die plan beoog. Die model is aanpasbaar en sal die klem terugplaas op die unieke kwessies van verskillende landelike gemeenskappe, pleks van ’n enkele nasionale of provinsiale strategie wat op gemeenskappe afgedwing…

Die afgelope klompie seisoene het die graanmark ongelooflik wisselvallige tye beleef waartydens die graanpryse wipplank gery het en groot prysbewegings aan die orde van die dag was. Die wisselvalligheid in die markprys het uiteraard ’n groot impak op die winsmarges van produsente en verskansing het ’n uiters belangrike rol in die winsgewendheid van graanprodusente begin speel. Graanpryse word deur verskeie faktore beinvloed, party op mikro- en ander op makrovlak. Graanmakelaars het die verantwoordelikheid om kliënte na die beste van hul vermoë in te lig oor die impak van die gebeure wat op albei dié vlakke ’n invloed het om die kliënt te help om ingeligte besluite te kan neem na gelang van die beskikbare inligting. Die eerste stap in graanverskansing is natuurlik ’n behoorlike behoeftebepaling. Dit is ’n broodnodige stap…

In die splinternuwe ekstra-dik someruitgawe van Landbou Boerekos vier ons fees! Dit is Landbouweekblad se eeufeesjaar en dis mos die beste rede om partytjie te hou. Ons maak ’n draai in die argief vir ’n kykie na die Vroue-afdeling in die eerste paar jaar van die tydskrif se bestaan. Dan steek ons die eeufeesvure aan en gee lekker planne vir jou volgende braai. ’n Spesiale afdeling in Boerekos gee aandag aan die dae wat ons vier en wanneer ons graag saam om ’n tafel sit: Kersfees, Oujaarsdag, Moedersdag, Vadersdag, tot ’n kinderpartytjie, ’n plaasbruilof en nog meer. Daar is ’n reuse-afdeling met maklike aandetes – 100 om presies te wees – alles gunstelinge wat deur ons lesers gekies is. En ons eindig met ’n afdeling van 10 koeke – een…

Boere se pad met hul wol hoef nie noodwendig op die plaas te eindig wanneer die skaap klaar geskeer is nie. Dís die les wat mnr. Diederik Vermeulen van die plaas Vrede by Philipstown geleer het nadat hy ’n pak klere gekry het wat gemaak is van Vrede se eie wol. “Ons kan verder gaan.” Boere moet rondkyk en navors hoe hulle verder af in die waardeketting betrokke kan raak, sê hy. Vermeulen, wat die pak die eerste keer tydens BKB se eeufeesvieringe in Port Elizabeth gedra het, sê: “In die wynbedryf word die plaas se storie agterop die wynbottel vertel. Nou kan ons in die wolbedryf ook so ’n storie van die plaas vertel, aangesien die wol tot op jou plaas nagespeur kan word.” Die wol het ’n wye…

Skep jou eie geluk,” sê iemand, maar hy laat na om te sê hoe. Waar begin ’n mens? Is dit iets wat jy kan koop en betaal en dan langdurig of kortstondig besit? Is dit volledig ’n eie saak of is dit ’n gedeelde saak? Hoor ek iemand sê: “My geluk of ongeluk is my eie saak en dit het niks met iemand anders te doen nie”? Dit kan tog nie waar wees nie. Die mens is beslis nie bestem om in isolasie te leef nie. Ons leef in ’n verhouding met ander en daarom het my geluk of ongelukbeslis met die “ander” te make. En andersom het ander se geluk of ongeluk ook met my te make. Mens en medemens hoort bymekaar, soos die son en die lig. Maak…

Die Japannese verdedig al jare lank die feit dat hulle walvisse jag met onder meer die redenasie dat minder walvisse uiteraard minder vis vreet. Daar sal dus meer vis vir menslike gebruik wees, vertel die invloedryke skrywer en omgewingsaktivis George Monbiot. As ’n mens só daaraan dink, redeneer die Japannese, sal minder walvisse eintlik goed wees vir die mensdom! Namate die getalle van walvisse egter drasties gedaal het, het die teenoorgestelde gebeur — die hoeveelheid vis het ook verminder. Wetenskaplikes wat hierdie eienaardige verskynsel nagevors het, het besef die lot van die jagter is intiem met dié van sy prooi verstrengel. Dit blyk toe dat die aansienlike hoeveelheid yster- en stikstofryke mis wat walvisse in die see stort, ’n deurslaggewende rol speel in die bemesting van die produktiewe boonste laag…

DIE regering het hom voorgeneem om grond eerder op veilings aan te koop weens die vertraging in aankope vir grondhervorming wat die kantoor van die waardeerder-generaal meebring. Die grondeisekommissie het vroeër gesê die tempo waarteen grondeise afgehandel word, het verlangsaam weens kapasiteitsprobleme in die kantoor van die waardeerder-generaal. Dit beteken dat dié kantoor meer eise vir geldelike vergoeding as grond afhandel. Die waardeerder-generaal bevestig kapasiteitstekorte in sy 2018-’19-jaarverslag, en dat daar tot dusver grootliks op private waardeerders staatgemaak is. Die kantoor het slegs 25% van sy begroting van net meer as R141 miljoen bestee. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, sê in die verslag die tekorte het ’n nadelige uitwerking op die pas van restitusie en grondhervorming gehad. Verder wys sy op “onenigheid onder sommiges in…

DIE Suid-Afrikaanse onderneming Ruvalabs, onder meer bekend om sy geharde weefselkultuur-bloubessieplantjies en -onderstamme vir vrugtebome, beoog uitbreidings danksy nuwe buitelandse en plaaslike aandeelhouers. Die plaaslike boerdery ZZ2, die Italiaanse onderneming Vitroplant Italia srl Società Agricola, en Hishtil SA, ’n internasionale groente- en ornamentele kwekerygroep met sy wortels in Israel, is van die groot ondernemings wat nuwe aandeelhouers geword het. Ruvalabs staan voortaan as Vitroplant SA bekend, sê mnr. Rijk Danckwerts, besturende direkteur wat self ’n groot belang in die onderneming behou, luidens ’n verklaring. Danckwerts sê die vraag na siektevrye jong weefselkultuurplantjies in Suider-Afrika bly groei. Die nuwe belegging sal die onderneming in staat stel om in dié vraag te voorsien. Vitroplant SA het die vermoë en infrastruktuur om weefselkultuur-plantmateriaal in groot kommersiële hoeveelhede te kweek. Hy wil ’n reeks…

KLEINHANDEL A ARS stel ál meer hul eie reëls oor voedselveiligheid op en verwag dat voedselverwerkers dit bo en behalwe wetgewing moet nakom. Dit raak boere ook, want voedselveiligheid begin op die plaas, sê mnr. Jompie Burger, besturende direkteur van die Suiwelstandaarde-agentskap. Hy het op die jaarkongres van die Melkprodusente-organisasie (MPO) se Noord- en Vrystaatstreek in Parys gesê boere moet besef voedselveiligheid word wêreldwyd, asook in Suid-Afrika, ál meer voorkomend benader. Boere moet ’n voedselveiligheidsplan hê, meet dat dit nagekom word en inligting byhou. Burger het melkboere aangemoedig om ’n kultuur van voldoening aan voedselveiligheidsvereistes te kweek, pleks van die vereistes weens druk vanaf kleinhandelaars of uit vrees vir regstappe na te kom. So ’n kultuur is daarop gemik om onder meer verbruikers se behoeftes in ag te neem, ’n…

DIE gevaarligte flikker tans in die Wes-Kaap met toestande wat gunstig is vir die ontwikkeling van witroes. Mnr. Pieter le Roux van Villa Crop Protection het op Vinpro se inligtingsdag vir die Worcester- en Breedekloofstreek wingerdboere gemaan om tydig op te tree om witroes te bekamp. Dit sal boon-op goedkoper wees as om eers te begin spuit wanneer simptome kop uitsteek. “Ek is baie bekommerd oor die witroessituasie in die Wes-Kaap op die oomblik. Akkerbome en selfs onkruide is oortrek met witroes. Dis nie dieselfde witroes wat wingerd aanval nie, maar dit het dieselfde toestande nodig om te ontwikkel. Boere moet dus na hul bespuitings kyk.” Slegs 3%-witroesbesmetting kan lei tot onaangename geure en kleurverliese in wyn. ‘Hoekige, geel vlekkies op die blare is die eerste teken wat jy kan…

LANDBOUWEEKBLAD was onder die pryswenners by die Suid-Afrikaanse sagtevrugtebedryf se 44ste jaarlikse toekennings vir uitmuntende prestasies in die landbou. Vier mense het toekennings ontvang vir werkprestasie op sagtevrugteplase en drie vir hul regstreekse en onregstreekse bydraes tot die bedryf. Mnr. Mzumkhulu Colin Sijinga van Kromfontein in die Koue Bokkeveld is aangewys as Algemene Landbouwerker van die Jaar vir sy besonderse werksetiek. Buiten die fenomenale 8 300 sakke vrugte wat hy in paktyd pluk, is hy ook die trekkerbestuurder vir sy span. Hy is aangewys as die beste trekkerbestuurder op Kromfontein. Hy het ook uitstekende snoeivaardighede. Mnr. Kerneels Oncker van Graaff Fruit by Rietfontein in die Koue Bokkeveld is aangewys as Spesialis-landbouwerker van die Jaar vir sy besproeiingskennis en -vaardighede. Toe hy in 2003 op Rietfontein begin werk het, het…

Sedert die regerende party die moontlikheid van voorgeskrewe bates in sy verkiesingsmanifes genoem het, word baie vrae daaroor gevra. Die party se weersprekende uitsprake help ook nie om sekerheid te verskaf nie. Gevolglik wil talle beleggers nou hul uittree-annuïteite kanselleer, en diegene wat lid is van hul werkgewer se aftreefonds, wil bedank ten einde geld aan die fonds te onttrek. Voorgeskrewe bates nie gelyk aan vat Voorgeskrewe bates beteken die regering kan ’n belegger dwing om in spesifieke bates te belê. Die verwagting is dat beleggers gedwing gaan word om hul geld aan die regering te leen of selfs aan staatsinstellings, soos Eskom en die SAL. Voorgeskrewe bates beteken nié die regering gaan nou ’n deel van jou pensioengeld vir hom vat nie. Omdat jy die geld aan die regering…

Volgens die Nasionale Oesskattingskomitee het die verwagte grondbone-oes vir die 2018-’19-be-markingsjaar met 3,05% of 575 ton tot 19 455 ton toegeneem. Dit is die kleinste oes sedert 2016 toe daar slegs 17 680 ton gerealiseer het. Die verwagte opbrengs is 0,97 ton per hektaar. Die oppervlakteskatting vir grondbone is 20 050 ha. Dit is die laagste oppervlakte beplant op rekord. Grondbone is ’n gewas met ’n hoë waarde. Dit word meestal in die noordwestelike streke van Suid-Afrika geproduseer en gewoonlik in gebiede waar die grond sanderig is – soos in die weste en noordweste van die Vrystaat, Noordwes en die Noord-Kaap. In Limpopo en Mpumalanga is die produksie van grondbone kleiner, sê me. Marda Scheepers, senior statistikus by die department van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. Sy sê Suid-Afrika se…

■ Navorsers in Wes-Australië het ’n Kaapse veldplant in ’n meerjarige peulgewaskultivar vir somerweiding ontwikkel. ■ Die kultivar Isanti groei in arm, suur sandgrond met reën van 200-450 mm. ■ Dit duur lank om veldplante in kultivars wat vir die landbou van nut is, te kommersialiseer. Saadmaatskappye sal in 2020 begin om die 200 kg saad wat hopelik in Desember geoes word, te vermeerder. ■ Suid-Afrikaanse boere sal mettertyd ook van die saad kan koop. Ná tien jaar van peulplante uit verskillende Mediterreense gebiede toets en seker maak dat daar stikstofbindende bakterieë vir hulle is, spog Wes-Australië uiteindelik met ’n nuwe meerjarige weidingsgewas wat uitstekend aangepas is in die diep, arm en suur sandgrond wat redelik algemeen in dié staat voorkom. Isanti, die nuwe Lebeckia-kultivar, is ontwikkel uit saad van…

AVOKADOVERGIFTIGING BY DIERE Ons koeie het blare van afgekapte avokadobome gevreet. Nou het hul melk opgedroog. Kan jy ons meer inligting oor dié vergiftiging gee? Die inname van avokado (Persea americana) word verbind met hartspierbeskadiging by soogdiere en voëls, asook met ’n steriele mastitis by lakterende soogdiere. Beeste, skape, bokke, perde, muise, konyne, marmotte, rotte, budgies, kanaries, kokketiele, volstruise, kuikens, kalkoene en visse is vatbaar. Kouvoëls is die vatbaarste, terwyl kuikens en kalkoene weerstandiger teen vergiftiging is. Honde is ook baie weerstandig, hoewel daar ’n paar gevalle van vergiftiging aangeteken is. Die inname van vrugte, stamme en sade is giftig, terwyl die blare baie giftig is. Die Guatamaalse (Hass en Fuerte), Wes-Indiese en Mexikaanse avokadokultivars word gewoonlik met vergiftiging verbind. Die gifstof in avokado is persin. Avokado maak die selletjies…

KORTOM ■ Deur chemiese middels en biologie te kombineer, het me. Chloe Clegg van KwaZulu-Natal suikerrietproduksie op party landerye verdubbel. ■ Biologiese middels moenie gesien word as ’n wondermiddel of ’n eenmalige towerkuur nie. ■ Biologiese middels is ’n hulpmiddel wat die boer help om ’n gesonde ekostelsel met veerkragtigheid in sy grond te vestig. Volgens mnr. Gary Farr is daar slegs twee redes is hoekom mikrobes in die grond oorleef. Dit het aangepas om onafhanklik te oorleef of dit het ’n simbiotiese verhouding met plante of diere ontwikkel. Op grond van hierdie eienskap, kan organismes in drie hoofgroepe gedeel word, naamlik saprofiete, patogene en simbiote. Saprofiete is die organismes wat onafhanklik van ander lewende organismes in die grond lewe en op dooie, organiese materiaal oorleef. Patogene is die organismes…

Overberg Agri van Bredasdorp het die nuwe Claas Xerion 5000T4F vertoon. Dié agtwieltrekker se Mercedes Benz-dieselenjin van 12,8 liter lewer 390 kW drywing en wringkrag van 2 450 N.m teen 1 300 r/min. Sy soomlose ZF-Eccom-transmissie (C-Matic) verander outomaties ratte na gelang van die hoeveelheid krag wat benodig word. Uniek aan die trekker is die ses verskillende stuuraksies, naamlik vierwiel, skuinsstuur na links, skuinsstuur na regs, normale stuur en agterwielstuur. Die trekker het ’n CEBIS-beheerstelsel waarmee alle funksies beheer word en is versoenbaar met enige GPS-stelsel. Die trekker is ook met vier wiele beskikbaar. PRYS: R6,325 miljoen. NAVRAE: Mnr. Ray Rademan, 076 842 6586. Die nuwe Mahindra 7590-viertrek-plaastrekker se Mahindra-dieselenjin lewer 62 kW. Dit het ’n standaard- én ekonomiese kragaftakker wat 540 r/min. lewer. Dit het ’n Dana-ewenaar en -ratkas…

Buiten voortdurende nuwe ontwikkelings gaan Netafim se produkmandjie nie verander nie. Wingerdboere sal steeds voordeel trek uit Netafim se oplossings vir presisiebesproeiing. Die gehalte van wyndruiwe word deur verskeie faktore bepaal, waarvan sommige deur die boer beheer kan word en ander nie. Netafim se oplossing help die boer om dit wat hy wel kan beheer, so goed moontlik te doen. Besproeiing het ’n groot uitwerking op die gehalte, oesgrootte en optimale produksie in wyndruifproduksie. Deur middel van Netafim se produkte het die boer algehele beheer oor wanneer water en voedingstowwe toegedien word, asook hoeveel. Water en voedingstowwe kan ook regstreeks aan die wortelsones van wingerdstokke toegedien word om vermorsing en ondervoeding/besproeiing te voorkom. Die grootste voordeel is dat die beheer selfs in moeilike omstandighede, soos teen hellings, moontlik is. Winsgrense…

VERTEL ’N BIETJIE VAN DIE RUGBYKULTUUR IN JAPAN? Die Japannese is nie rugbymal soos ons dit ken nie. Sumo is die nasionale sport en bofbal en sokker is gewilder as rugby. Maar rugby het ’n lang geskiedenis in Japan: Die eerste wedstryd is so ver terug as 1866 in Yokohama gespeel. Japan het sover in ál die Wêreldbeker-rugbytoernooie gespeel en sy bekende oorwinning oor die Springbokke in 2015 het miljoene Japannese vir die eerste keer van rugby laat kennis neem. Ek skryf in Sushi en Shosholoza veral oor rugbyreise in Japan. WAAROM, DINK JY, WAS JAPAN ’N GOEIE KEUSE AS GASHEERLAND VIR DIE WÊRELDBEKERTOERNOOI? Dit is goed en noodsaaklik vir die ontwikkeling van rugby dat die toernooi vir die eerste keer in Asië plaasvind. Iets wat ek so dikwels hoor…

NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 85 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelneem. Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of hul gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 4 November 2019. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Deel-nemers kan soveel keer SMS soos jy wil.…

In altesame 54,8% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Augustus vanjaar gedaal. Die ander distrikte toon gemengde prysneigings. Die ontleding van grondverkope in die tabel is vir grond van meer as 10 ha. Pryse by Rouxville het die meeste gedaal (19,4%), terwyl Edenburg die grootste styging (5,9%) aangeteken het. In dié tyd is 596 ooreenkomste gesluit, wat altesame 280 679 ha teen R3,612 miljard behels het. Daarvan was 64 tussen mense van kleur – 11% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (52) en staatsaankope vir landbougrond (6). Dit het 46 947 ha (16,7%) teen R265 miljoen – 7,3% van die totale waarde – behels. Van die totaal was die meeste transaksies (134, of 22%) vir grond van 150…

Die vraag na veredelde Boerbokke het die afgelope vier jaar drasties gestyg, sê mnr. Allan Sinclair, afslaer en direkteur by Vleissentraal Bosveld. “Die Boerbok is nou stewig gevestig as ’n ekstra wapen in die boer se arsenaal om sy boerdery te ondersteun.” Hy skryf dit toe aan die bok se besonderse aanpassingsvermoë, gehardheid en veldbenuttingseienskappe. “Met die verandering in wildpryse het die Boerbok in sommige gebiede, veral in Limpopo, gehelp om aan produsente stabiliteit te verskaf.” Die vraag na gehalte-teeldiere het drasties gestyg en pryse vir stoetramme het al verskeie kere die R100 000-merk oorskry. ’n Ram wat mnr. Lukas Burger in 2015 teen R450 000 aan mnr. Pip Nieuwoudt en sy dogter, Tolla, verkoop het, hou steeds die Suid-Afrikaanse rekord, terwyl die duurste ooi in 2016 teen R210 000…

Uitstekende diere was beskikbaar op twee veilings wat deur die afslaersonderneming BKB Van Wyk aangebied is. ’n Puik hoogste prys van R150 000 is boonop op een van dié veilings, naamlik die sewende produksieveiling van mnr. Johan Pretorius se Beefmaster-stoetery Milestone, betaal. Dié veiling was naby Morgenzon en die bul van R150 000, nr. MS17-154, is aan mnr. Charles de Villiers van Valmar-stoetery, Carolina, verkoop. Bulle het gemiddeld R59 428 behaal, dragtige verse gemiddeld R17 250 en nie-dragtige verse gemiddeld R12 789. Die ander veiling waarop ook goeie pryse behaal is, was die twaalfde produksieveiling van Astro Angus naby Hendrina. Twee bulle is teen die hoogste prys van R50 000 stuk verkoop. Die verkoper was mnr. Anton Pelser en die kopers was die JHP Swanepoel-boerdery van Memel en Predevcon van…

BOEREDAE 23-24 OKTOBER: Die Wes-Kaapse departement van landbou se hondsdolheid-veldtog, Dysselsdorp. Web: www.elsenburg.com, 021 808 5111. 29 OKTOBER: Die NAHF se Gauteng-dieregesondheidsforum, Pretoria. Marzanne Polydorou, e-pos: admin@nahf.co.za, 083 393 7228. 1 NOVEMBER: Agbiz se Noordwes-inligtingsdag, The Barn, Senwes, Klerksdorp. 012 807 6686, e-pos: admin@agbiz.co.za 7 NOVEMBER: Shiraz SA se jaarlikse tegniese werksessie, Kronenberg-landgoed, Paarl. Sandra Lotz, 082 924 7254, e-pos: info@shirazsa.co.za KONFERENSIES 29 OKTOBER: Senwes-vooruitskouingskonferensie, Nampopark, Bothaville. Tema: Hoe doeltreffend gebruik jy die Groot 5 in jou onderneming? Shevaun Haig, e-pos: shevaun.haig@senwes. co.za, 018 464 7129; Elize Spence, e-pos: elize@vslandbou.co.za, 051 444 4609; Marlize Fritz, e-pos: marlize@agrinw.co.za, 018 632 3612. 29 OKTOBER: Die vereniging van veevoervervaardigers se simposium, WNNR Internasionale Konvensiesentrum, Pretoria. Tema: Voerbymiddels – hoe om te kies.E-pos: events@afma.co.za, web: www.afmasymposium.co.za, 012 663 9097 of 012 663 3282. 5…