Indholdsfortegnelse for 6-Dec-19 i Landbouweekblad

DIE onmiddellike droogteprobleme wat volgens dr. Mike Muller, ’n voormalige direkteur-generaal van waterwese, in die land gepak moet word, is dié van die land se boere. Al is daar munisipaliteite waar die krane opdroog, is slegs enkele van dié probleme weens droogte. Die meeste probleme is vanweë wanbestuur en swak beplanning. ’n Groep internasionale akademici meen die land moet sy denke oor droogtes verander. Hulle wys daarop dat menslike handelinge die manier hoe die watersiklus werk, beduidend verander het deur damme te bou, riviere te herlei en ondergrondse water uit te pomp. Hulle meen Suid-Afrika moet erken dat menslike invloed so deel is van droogtes as natuurlike klimaatsverandering. Wetenskaplikes moet dus hul denke oor droogtes verander. Droogtenavorsing behoort nie waterbeskikbaarheid as uitsluitlik ’n natuurlike, klimaatsverwante verskynsel te beskou nie en…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Siektebeheer sal uitvoerstatus bepaal ■ Vroueboere: Hoe ver is SA gevorder? ■ Topkleinveeboer selekteer met natuur se hulp ■ Die Kooperasie: Die storie van goeie vennootskappe ■ Waterplante stroop SA se watervoorraad: Dís wat boere kan doen ■ Boereplan: Van slim waterstelsels tot flink roofdierbekamping VIR DIE GESIN ■ Vakansiekos KLEINVEE ’n Goeie stoetteler moet dapper besluite oor sy kudde neem. Hulle moet droogtes met minimale hulp kan deurstaan, en in die winter sonder lekke kan oorleef. Mnr. Clynt Collett, Kleinveeboer van die Jaar, boer winsgewend met Meatmasters op Venterstad, en verdedig ’n paar stroomop-seleksiebesluite.…

MNR. PIETER VAN SCHALKWYK van Aorab is onlangs as Namibië se Kleinveeprodusent van die Jaar aangewys. Hierdie skaap-en-bokboer kon ondanks die droogte sy produksiewins die afgelope drie jaar met 50% verhoog. Lees die artikel op bl. 48. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en Helena het ’n seun, Matthys (2 jaar). Helena is weer verwagtend. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. BScHons (aktuariële wiskunde) aan die Universiteit Stellenbosch. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek ry bergfiets en draf op veldroetes. Ek het al meer as 40 km drafpaaie in die bergagtige gedeeltes op my plaas ontwikkel. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons hou min vakansie, maar hou van stilte en ’n wegbreek in die natuur. WAT IS VIR JOU DIE LEKKERSTE VAN BOERDERY IN DIE KALAHARI? ’n Lekker donderstorm, maar ek geniet…

’N OPNAME deur Graan SA oor produksietoestande in die somerreëngebied het getoon dat toestande aansienlik wissel van streek tot streek en dat die produksiejaar teen middel November nog op ’n naaldpunt gebalanseer was. In Mpumalanga is geraam dat slegs 70-80% van die beoogde mielie-aanplantings teen die einde van die optimale planttyd vir mielies – 15 November – gedoen was. Soja-aanplantings, waarvoor die planttyd vroeg in Desember verby is, het op sowat 40% gestaan. In KwaZulu-Natal het aanplantings meestal teen 12 November begin, en 30-40% van die mielie-aanplantings was teen 18 November voltooi. In die Oos-Vrystaat is die seisoen ook baie laat. Slegs sowat 35% van die beoogde mielie-aanplantings in VKB se bedieningsgebied was teen 18 November gedoen, en sowat 10-15% van die sojaboonaanplantings. In OVK se bedieningsgebied was die raming…

WES- K A APSE boere in die droogtegeteisterde distriksmunisipaliteite Sentraal-Karoo, Klein-Karoo en Matzikama kon die afgelope weke danksy noodbystand van R50 miljoen van die provinsiale regering met koopbriewe voer vir hul diere by koöperasies bekom. Dr. Ivan Meyer, Wes-Kaapse minister van landbou, het onlangs die Matzikama-distrik besoek en boere by die Aan-De-Kleinrivier-padstal op Vredendal toegespreek, waarna hy van dié koopbriewe oorhandig het. “Ondanks die ergste droogte in 100 jaar het die landbouproduksiewaarde in die Wes-Kaap verlede jaar R43 miljard beloop. Boonop was daar regstreekse beleggings van R4 miljard in die landbou ondanks die droogte in 2017. Die eerste ses maande vanjaar het ons R350 miljoen alleenlik in die Wes-Kaap gesien. Dit wys mense hét nog hoop en vertroue in die landbousektor.” DRINGENDE SAAK Ondanks die goeie nuus sien Meyer daagliks…

ASTRAL FOODS het ’n slegte boekjaar agter die rug, maar is volstoom besig met die vernuwing van sy Festive-aanleg by Olifantsfontein, Gauteng, om sy produksievermoë met 16% te vergroot. Mnr. Chris Schutte, uitvoerende hoof van Suid-Afrika se grootste hoenderprodusent, is optimisties dat die regering se benadering gaan verander om plaaslike produsente teen ingevoerde, gestorte hoendervleis te beskerm, en dat dit vir plaaslike produsente ’n gaping op die mark sal open. Schutte het met die bekendmaking van Astral se resultate vir die jaar tot 30 September gewaarsku die nuwe meesterplan vir die pluimveebedryf sal net werk as invoer beperk word. In die afgelope boekjaar het die plaaslike bedryf sowat 19,3 miljoen braaihoenders per week gelewer, terwyl gemiddeld sowat 8 miljoen per week ingevoer is. Die bedryf het aansoek gedoen om ’n…

NÁ ’n jare lange hofstryd het die Grondwethof die Indiese mynmaatskappy Atha-Africa Ventures se plan gekelder om in die Mabola-bewaringsgebied by Wakkerstroom in Mpumalanga vir steenkool te myn. Die stryd teen die myn het begin toe die eertydse ministers van omgewingsake en van minerale hulpbronne, me. Edna Molewa en mnr. Mosebenzi Zwane, toestemming gegee het dat in die Mabola-bewaringsgebied gemyn kan word. Die sentrum vir omgewingsregte het saam met ander omgewingsgroepe ’n aansoek by die hooggeregshof in Pretoria ingedien om die toestemming ter syde te stel. Dié aansoek is in 2018 toegestaan. WATERBRON Die Mabola-bewaringsgebied is deel van 70 000 ha grasveld in Mpumalanga. Dis een van Suid-Afrika se 22 strategiese waterbrongebiede, wat 10% van die land se grondoppervlak beslaan en 50% van die land se vars water voorsien. Atha-Africa…

Altesaam 4,819 miljoen skape is die afgelope jaar plaaslik geslag. Dit is soortgelyk as verlede jaar, maar ongeveer 8% laer as die syfer in 2016 en 2017. Die laer slagsyfer is ’n aanduiding van die voortslepende droogte in veral die skaapproduserende gebiede wat nou krisisafmeting aangeneem het en selfs in ’n humanitêre krisis ontaard het, sê mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO). “Afgesien van die laer aanbod is die produsenteprys vir lamsvleis op ’n jaargrondslag 9,6% laer. Dit is ’n drastiese neiging wat selde voorkom. Minder diere wat geslag word en laer pryse plaas produsente onder groot finansiële druk en benadeel ook hul kredietwaardigheid om die probleme van die droogte te oorkom.” Hy sê talle faktore speel ’n rol in die daling van die produsenteprys, maar die swak…

Tot 50% van Suid-Afrika se piesangoes gaan verlore weens na-oesverliese, volgens dr. Shadrack Moephuli, uitvoerende hoof van die Landbounavorsingsraad (LNR). Die produksie van meel uit piesangs wat nog nie ryp is nie, is een van die maniere om vermorsing te verminder, waarde tot die produk te voeg en volhoubare landbou te bevorder. Die LNR het daarin geslaag om groen piesangs in glutenvrye meel te omskep en brood daarmee te bak. Dis is gedoen danksy ’n proses van suurdeegfermentasie. Die LNR het gevind vergeleke met ’n kontrolebrood het dié wat met piesangmeel gebak word, ’n groter volume, toon nie barste nie en het ’n beter krummelstruktuur. Verbruikers wat die brood getoets het, het gunstig daarop gereageer. Moephuli sê die produk het ’n hoë voedingswaarde.…

WAT IS DIE SLIMSTE EN DOMSTE DING WAT JULLE IN DIE BOERDERY GEDOEN HET? My groot mentor, mnr. Kobus Wessels van Schildskloof, het ’n praktyk waarvolgens hy alle kunsmis met planttyd toedien met ’n werktuig met ’n gesplete skoen wat die saad weerskante plaas en die kunsmis in die middel. Ons het dit probeer naboots. Dit het ons baie geld gekos en ons groot skade berokken omdat ons planter se split nie dieselfde doeltreffendheid as dié van Kobus gehad het nie. By ons het die saad taamlik gebrand. Ons grond verskil ook van syne. Ons het geleer jy kan nie net ’n aksie dupliseer sonder om die onderliggende beginsels te verstaan nie. Ons het die beginsel dat die saad ver genoeg van die kunsmis af moet wees, nie lekker verstaan…

PLAASINLIGTING LIGGING: Aroab, Namibië NAAM: Samehaling EIENAARSKAP: Trust VERTAKKINGS: Kleinvee en vleisbeeste VELDTIPE: Bossieveld (derde), duineveld (twee derdes) GEMIDDELDE REËNVAL: 125 mm per jaar KORTOM ■ Mnr. Pieter van Schalkwyk beskik oor teelwaardes van méér as twintig jaar wat hy self opgebou het en sinvol vir seleksiebesluite aanwend. ■ Een van die doelwitte van sy stoeterye is om topklasramme te teel wat in die kommersiële kuddes gebruik word om ook dáár genetiese vordering te maak. ■ Boerderymetodes word deurgaans by die natuur aangepas om die produksievlakke in stand te kan hou, ook in die huidige droogte. Skop die bal eerder windaf as wind-op; boer dus sáám met die natuur en nie net volgens metodes wat die boer graag wil aanwend nie. Dít is die boerderyfilosofie van die heel eerste Kleinveeprodusent…

In die era waarin ons leef met finansiële druk, droogtes en die hitte raak mense kort van draad en gespanne. Ons moet selfbeheersing handhaaf. Die Woord van God sê in 2 Pet. 1:6: “Die kennis met selfbeheersing, die selfbeheersing met vol-harding, die volharding met godsvrug.” Ons moet hierdie gawe gebruik as ons hoop om ons plase doeltreffender te bestuur. Eerstens moet ons ons humeur beteuel. Ons kan nie sê ons verloor ons humeur omdat ons rooikoppe is of omdat ons van Ierse herkoms is nie. Dit is onaanvaarbaar. Ons moet geduldig en verstandig wees, want dié karaktertrekke sal ons ver bring. Tweedens moet ons leer om ons beskikbare tyd beter te benut. Wanneer ’n mens tyd mors, verloor jy selfbeheersing. Onthou, dit duur lank om verhoudings op die plaas op…

Mnr. Bertus Calitz (links) van Gobabis het koning gekraai in Namibië se nasionale speenkalfkompetisie vir 2019. Hy het die prys op ’n dinee naby Windhoek ontvang. Hy het die titel ook in 2015 en 2017 verower. By hom is mnr. Arnold Klein, uitvoerende hoof van Agra. Die kompetisie bestaan uit drie afdelings, naamlik speenkalwers vir voerkraal- en veldpotensiaal en verse se teelpotensiaal. Beoordeling word onder meer gegrond op die ideale gewig, boerderymetodes, eenvormigheid (tipe en gewig), kondisie, groeipotensiaal en verse se teelpotensiaal.…

MARKNEIGINGS PRYSE STYG EFFENS IN DIÉ DRIE PROVINSIES Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Gauteng, KwaZulu-Natal en Limpopo van Oktober 2018 tot September vanjaar. Grondpryse by Jozini het heelwat gestyg (21,1%), terwyl pryse by Carletonville gedaal het (-8,5%). In Gauteng was daar 267 transaksies, wat 66 994 ha teen R5,347 miljard behels het. Transaksies vir grond van 450 ha tot 600 ha het met 120% teenoor die vorige jaar gestyg. In amper 61% (teenoor 53% die vorige jaar) van die distrikte in KwaZulu-Natal het pryse gestyg. By Ballito het pryse met amper 14% gestyg en by Utrecht met 9,2%. Altesaam 354 transaksies (4,5% minder as in die vorige jaar) in 13 distrikte in dié provinsie het grond van…

Die afgelope 50 jaar begin die Angoraram-verkooptyd amptelik by Somerset-Oos en vanjaar was nie ’n uitsondering nie. Dit was die eerste in die reeks amptelike veilings van die Angoratelersvereniging wat deur die nuwe makelaarsmaatskappy The House of Fibre behartig is. Luidens ’n verklaring van BKB was die gemoedere maar gedemp op die veiling vanweë die uitmergelende droogte en die groot daling in pryse vir sybokhaar, wol en vleis, maar tog is die totale aanbod uitverkoop. Mnr. Pierre van der Vyver, hoofbestuurder van The House of Fibre, sê sy tegniese span veldbeamptes het geen steen onaangeroer gelaat nie en alle kragte ingespan om van die veiling ’n sukses te maak. Hoewel die ramme se gehalte uitstekend was, was daar ’n beperkte aanbieding stoetramme. Die hoogste prys was R16 000 wat vir…

16% Die gebied waarop organiese sitrus in Spanje verbou word, het in 2018 met 16% gestyg – van 12 087 ha tot 14 087 ha, volgens daardie land se ministerie van landbou, vissery en voedsel. Andalusia verbou die meeste organiese sitrus in die land (58%) gevolg deur Valencia met 21,6% en Murcia met 17,7%. Lemoene maak amper 43% van alle organiese sitrusproduksie uit. Die aanplantings is gesteun deur ’n sterk vraag onder verbruikers na organiese vrugte. – Fresh Fruit Portal 2011 Die verbruikersprysindeks het in Oktober ’n vlak bereik wat laas in Februarie 2011 gesien is, toe dit van 4,1% tot 3,7% gedaal het. Dit bring die gemiddelde op ’n jaargrondslag tot Oktober tot 4,2% teenoor die 5,5% wat die Suid-Afrikaanse Reserwebank verlede jaar voorspel het. Me. Elna Moolman, ’n…

‘(Dit is) asof die son vir finansiële instellings opgekom het.’ MNR. JOSEPH KEMPEN, uitvoerende hoof van Loskop Cotton, oor banke se reaksie op die Mr Price-groep se verbintenis om die plaaslike katoenbedryf te steun. Bl. 20 ‘Ons kan dus nie op die weer staatmaak om die organisme te vernietig nie.’ DR. LIEZL WASSERMAN, veearts van Clocolan, oor die feit dat kriptosporidium kan oorleef in temperature van -10 °C tot 60 °C. Bl. 21 ‘Daardie water kon nou ’n verskil gemaak het vir ons boere.’ MNR. ANDRÉ THOMAS, prokureur van Tzaneen, oor nagenoeg 62 miljoen m3 water wat sedert 2017 weggevloei het omdat die Tzaneendam se wal verlaag is ter voorbereiding van steeds onvoltooide bouwerk. Bl. 15 ‘Hulle het te lank gevat.’ ME. ANNETTE STEYN, DA-LP, oor die 18 dae wat…

■ In die onderskrif by die foto “Wêreldkampioen” (L BW , 29 November 2019, bl. 4) is die bul Von-Adel Tokan 14-71 se naam verkeerd. Hy is geteel deur mnr. Nico Venter en sy seun Nico jr. van die Von-Adel-stoetery, Ventersdorp. ■ In die tabel by die artikel “Dis ’n resies teen tyd” (L BW , 29 November 2019, bl. 38) is ’n berekeningsfout. Die CO2 -ekwivalent per 1 000 kJ mielies is 0,1 en nie 0,01 nie. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

KOMMER heers in die rooivleisbedryf oor die invloed wat sentiment oor bek-en-klouseer op die bedryf se herstel én dieregesondheidstatus kan hê. Dit volg nadat beskuldigings wyd op sosiale media na bedryfsleiers, voerkrale en die georganiseerde landbou geslinger is in die nadraai van die jongste uitbreking van die siekte buite die beheergebied in Limpopo. Mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die Rooivleisprodusente-organisasie, waarsku dat onwaarhede oor die uitbreking wat op sosiale media versprei word, verreikende gevolge kan hê. “Die OIE (internasionale organisasie vir dieregesondheid) kyk byvoorbeeld nie meer soveel na regeringsverslae nie, maar let op wat in die sosiale media gesê word. Om te verkondig dat 20 000 beeste reeds deur beken-klouseer besmet is, wat loutere bog is, kan dus tot onnodige moeilikheid vir die bedryf lei.” Hy het só gesê na…

AL hoe meer boere ondersoek maniere om kragte saam te snoer om risiko’s en koste te verminder. In die distrik Bultfontein in die Vrystaat, waar die klimaatstoestande die afgelope paar jaar reserwes uitgeput het, het ’n aantal boere die daad by die woord gevoeg en in September ’n koöperasie, WVS Agri Co-op, geregistreer. “Sedert die droogte is ons permanent aan die bedel. Ons wil liewer saam ’n oplossing skep. Hierdie is ’n manier wat vir almal kan werk,” sê dr. Jaco de Villiers, bestuurskonsultant van Hennenman, wat die sakeplan opgestel het en een van die direksielede van WVS Agri is. Sowat 15 boere, hul gesinne en 40 plaaswerkers is tans lede van die koöperasie. Die sakeplan is op aanvraag beskikbaar vanaf die koöperasie se Facebook-blad. De Villiers sê dit is…

’N TEENVOETER is nog nie vir die stompkopkewer gevind nie en die besmetting vererger waarskynlik, sê dr. Francois Roets van die departement bewaringsekologie en entomologie aan die Universiteit Stellenbosch. Roets was lid van die span wat vroeër vanjaar bevestig het dat die kewer wat in Somerset-Wes in die Wes-Kaap opgemerk is, wel die stompkopkewer is. Hy sê dié besmettings kom sporadies voor. ’n Paar middels word getoets om te bepaal of dit doeltreffend teen die kewer sal wees, maar het tot dusver nog nie goeie resultate gelewer nie. “Verskeie instellings toets produkte. Dit lyk asof die Stad Kaapstad sukses behaal met prosesse om besmette bome te verwyder. Talle bewusmakingspogings is aan die gang om mense te keer om besmette hout te versprei.” Hy sê agt universiteite in Suid-Afrika het verskeie…

Oop grense is iets waarmee die Suid-Afrikaanse landbou moet saamleef. Vir die meeste bedrywe is daar betreklik min invoerbeskerming, terwyl daar bitter min ondersteuning vir uitvoer is. Suid-Afrika is saam met Australië en Nieu-Seeland een van die lande waar die kommersiële landbousektor van die minste staatsondersteuning kry. Die dilemma is dat Suid-Afrika moet meeding met produkte van ander lande wat grootskaalse ondersteuning kry – ook ten opsigte van hul uitvoer, wat gesubsidieer en in Suid-Afrika gestort word. Landbouhandel (in- en uitvoer) was gelykstaande aan sowat 65% van die waarde van die Suid-Afrikaanse landbouproduksie in die boekjaar 2018-’19. Die landbou is baie blootgestel aan internasionale markkragte. Dié verhouding het die afgelope 20 jaar heelwat gegroei sedert landboubemarking en handel gedereguleer is. Die jongste syfers van die departement van landbou, grondhervorming en…

Die gemmerbedryf lek ’n aantal wonde ná ’n moeilike seisoen. Vol-gens mnr. Steyl Willemse, gemmerboer van die Bateleur-boerdery naby Hazyview, was verkope beslis stadiger as vorige jare. “Daar is wel minder gemmerboere as in die verlede, maar die boere wat oor is, plant al hoe meer gemmer. Die kleinhandelaars soek egter deurlopend voorraad. Hulle kan dit met relatief goedkoop invoer maklik regkry.” Die plaaslike boereprys is tot 20% laer as verlede jaar. Volgens mnr. Jurgens Lubbe, ook van Hazyview, was dit ’n baie moeilike jaar. “Daar is talle boere wat gemmer aanplant as ’n maklike kontantinspuiting. Hulle is net gerig op die drie of vier weke in die jaar wanneer gemmer R80/kg behaal. Ons gaan egter gelukkig wees as ons gemiddelde R20/kg behaal – laer as ons produksiekoste,” sê Lubbe.…

Alle stelsels in hul boerdery word ontwikkel om doeltreffender te boer, sê mnr. Tonie Linde. Alle personeel word aangemoedig om drie komponente na te streef — administratiewe roetine, waarneming en inisiatief. “Administrasie beteken byvoorbeeld dat diere op die regte tye gedoseer en graanswamme op die regte tyd bespuit word. Waarneming is baie belangrik. Na my mening is die beste boere die beste waarnemers. Alle personeel moet aangemoedig en toegerus word om dit wat hulle waargeneem het, te kan interpreteer en daarvolgens op te tree. “Hulle moet kan kyk na die kondisie of houding van ’n dier en ’n afleiding kan maak rakende die dier se welstand en of daar iets aan gedoen moet word. Dieselfde met die graan, werktuie, infrastruktuur en omgewing.” Dan wil Linde ook nie hê hulle moet…

Die koskenner Errieda du Toit het ’n magdom gemeenskapsresepteboeke van die afgelope 100 jaar, wat meestal deur gemeentes, skole en organisasies uitgegee is om geld in te samel, versamel en die inhoud van elk bestudeer vir die boek Saam – ’n Eeu van Suid-Afrikaanse gemeenskapsresepte. Dié reusetaak het Errieda etlike jare besig gehou. Die eindresultaat is ’n juweel van ’n kookboek waarin sy die hart van gemeenskapsresepteboeke waarmee ons almal grootgeword het, saamvat. Sy het dit reggekry om ’n resepteskatkis saam te stel wat verteenwoordigend is van die diverse koslandskap van Suid-Afrika. Saam deur Errieda du Toit word deur Penguin Random House uitgegee en kos R350.…

ROOIBOSBOERE moet aanpas by veranderende omstandighede en moet anders begin dink oor boerderypraktyke en energie. Mnr. Martin Bergh, besturende direkteur van Rooibos Bpk. op Clanwilliam, het op die maatskappy se jaarlikse boeredag op sy familieplaas Zeekoevlei gesê boerderymetodes van die afgelope 50 jaar het ’n uitwerking op die produktiwiteit van grond en die beskikbaarheid van water. “Die rivier wat hier oor die plaas loop, het altyd vir die grootste deel van die jaar geloop, nou loop dit net ses maande. Voor die Tweede Wêreldoorlog het ons kompos gemaak, nou gebruik ons kunsmis, maar die bronne is besig om op te raak. Wat doen ons as dit op is?” Hy sê burgers van die Eerste Wêreld, wat Suid-Afrikaanse landbouprodukte invoer, is toenemend besig om aan te dring op die verminderde gebruik…

MNR. GODFRIED HEYDENRYCH (foto) is aangewys as die nuwe direkteur van Argo SA, die Suid-Afrikaanse filiaal van Argo Tractors, die internasionale vervaardiger van Landini-, McCormick- en Valpadana-trekkers, met sy hoofkantoor in Fabbrico, Reggio Emilia, Italië. Heydenrych het 27 jaar ervaring in die landbouwerktuigsektor en het verskeie topposisies beklee. Hy neem die leisels oor by mnr. Mike Terblanche, wat afgetree het. Argo SA, met sy hoofkantoor op Boksburg, het ’n netwerk van meer as 60 handelaars reg oor die land. Daar is ook handelaars in Zimbabwe en een in Zambië. Volgens Heydenrych het die Argo-span die afgelope 25 jaar uitstekende werk gedoen en die groep se trekkerreeks voorsien in die verskillende behoeftes van die Suid-Afrikaanse landbou. Heydenrych wil die onderneming se uitstekende resultate verbeter. “Dit maak my veral opgewonde om die…

LIGGING Kamieskroon Van links is mnre. John Kennedy van Boesmanland, Thysie Schreuder van Garies en Marius van Wyk van Kamieskroon. Mnre. Werner Kruger (links), bedryfsbestuurder by Kaap Agri, en Danie Jacobs, voorsitter van Agri Namakwaland. Jacobs het in sy voorsittersrede gesê afgesien van hul stryd om goeie buurmanskap van Namakwa Nasionale Park te probeer bewerkstellig, wentel hul bedrywighede om die droogte. Hulle het van Februarie af reeds 59 vragte voer aan boere uitgedeel en gee humanitêre hulp aan 61 gesinne. Van links is mnre. Robert Archer van Agri Namakwaland en nuwe verteenwoordiger vir die Rooivleisprodusente-organisasie, Willem Engelbrecht van die Sandveld en Willem Symington, ondervoorsitter van Agri Noord-Kaap. Symington en me. Annelize Crosby, beleidshoof oor grondsake by Agri Suid-Afrika, het afgevaardigdes toegespreek oor die stand van droogtehulp en veranderings aan wetgewing…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 18 JANUARIE 2020: Hooglandstudiegroep se jongbuldag (Simbra en Simmentaler), Ashtonvale, Bethlehem. E-pos: r2ksimbra@gmail.com 23 JANUARIE 2020: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Wanda Augustyn, 021 276 0458, e-pos: wanda@wineland.co.za, web: www.vinpro.co.za 7 MAART 2020: Rouxvilleboeredag. Werner Lombaard, 082 829 9565, web: www. rouxvilleboeredag.co.za KONFERENSIES 24-25 DESEMBER: Die Instituut vir Navorsingsingenieurs en -wetenskaplikes se internasionale konferensie oor voedsel en landbou-ingenieurswese, Kaapstad.E-pos: info@theires.org, web: www.theires.org 20-23 JANUARIE 2020: Gesamentlike kongres van die Grondkundevereniging van SA, die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Gewasproduksie, die Suider-Afrikaanse Vereniging vir Onkruidwetenskap en die Vereniging vir Tuinbouwetenskappe. Bloemfontein. Tema: Basiese en toegepaste wetenskappe: Grondbeginsels van volhoubare landbou. Web: www.combinedcongress.org.za 18-20 FEBRUARIE 2020: Africa Agri Tech…

Jimmy Mould was ’n stereotipiese Engelse sakeman van Johannesburg. Sy dun snorretjie het herinner aan ’n Britse stafsersant, sy voorliefde vir ou sportmotors aan dié van James Bond, en sy stoute sin van humor het hom soos ’n boytjie van die Oosrand laat klink. Hy was ook een van die beste base vir wie ek al gewerk het. Sy sakevernuf is op die harde manier aangeleer, en vir hom was sentiment iets wat jy vir jou kleinkinders bêre. Hy het graag vir ons gesê: “No good deed will go unpunished.” Oor die jare is Jimmy gereeld reg bewys. Inus Oosthuizen en Johnny Karolus, vrugteboere van die Koue Bokkeveld, was op Landbouweekblad en Witzenberg-PALS se grondsimposium maar net twee van verskeie inspirerende stories oor gewone Suid-Afrikaners wat mekaar kon vind, vennootskappe…

Landbouweekblad en Witzenberg-PALS se grondsimposium op Ceres vroeër vandeesmaand is deur meer as 400 mense van reg oor Suider-Afrika bygewoon. Goeie terugvoer daaroor is ontvang — self in die parlement. Hier is enkele van die kommentaar. Meer sal in die volgende uitgawe gepubliseer word. LIZBÉ BESTER, Sarel Bester Ingeniers, Ceres, skryf: Ons wil net graag van ons kant af die Landbouweekblad-span bedank vir ’n pragtige, opbouende dag. Dit is uitgebasuin: Ons kán en ons wíl! Dankie dat julle die spreekbuis was. Welgedaan. Die simposium was baie goed gereël en fyn afgerond. Daar moes baie werk daarin gegaan het. Ek hoop ons kan weer iewers in die toekoms saamwerk. H.J. NICHOLLS EN KINDERS, Ceres, skryf: Hiermee wil ons u en alle betrokkenes bedank wat die simposium moontlik gemaak het. Ons kon…

VERBOD OP VEILINGS ONBEPAALD VAN KRAG Die verbod op regstreekse veilings in vier van Suid-Afrika se provinsies is steeds van krag ná die onlangse vergadering van die tegniese taakspan wat saamgestel is ná die twee-de uitbreking van bek-en-klouseer vanjaar. Dr. Bothle Modisane, hoofdirekteur van die direktoraat veeartsenydienste van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, sê kwarantynmaatreëls is op minstens vyf kommersiële plase in Limpopo van krag nadat besmette beeste van ’n veiling op Dendron daarheen vervoer is. “Die beheer van diere op veilings is altyd problematies.” Die doel van die tydelike opskorting van veeveilings in Limpopo en die aangrensende Mpumalanga, Gauteng en Noordwes is juis weens die verspreiding van die siekte ná die Dendron-veiling. Modisane sê die departement is deeglik bewus van hoe ekonomies belangrik veilings in die…

KRIPTOSPORIDIOSE sal nie weggaan tensy boere dieselfde biosekerheidsmaatreëls begin toepas as wat in die kommersiële hoender- en varkbedryf geld nie. Só sê dr. Liezl Wasserman, veearts van Clocolan en ’n kenner op die gebied van dié protosoötiese toestand. Sy was een van die eerste veeartse wat die uitbreking in 2013 waargeneem het en volg sedertdien die organisme se spoor van verwoesting onder lammers en kalwers. Die enigste effektiewe middel teen die protosoë wat die siekte veroorsaak, Halucor, is nog nie vir gebruik in Suid-Afrika geregistreer nie, en dit is ook nie duidelik wanneer die registrasie wel sal gebeur nie. “Kriptosporidium se weerloosste slagoffers is dié met ’n immuunstelsel wat onder druk verkeer. Indien ’n week oue kalf of lam kriptosporidiose opdoen, is sy kanse op oorlewing feitlik nul,” sê sy.…

GEBREKE in die finansieringsmetodes vir die landbou in Afrika is op die onlangse landboubeleggingsindaba uitgewys as ’n groot belemmering vir landbou-ontwikkeling op die vasteland. Me. Anne Githuku-Shongwe, verteenwoordiger van die Verenigde Nasies (VN) se vrouekantoor in Suid-Afrika, het op die beraad gesê dit is moeilik vir klein ondernemings om toegang tot finansiering in Suid-Afrika te kry. Volgens haar is dit omdat die land nog op ’n ou manier van finansiering, soos banke, staatmaak. “Dit is ietwat makliker in ander lande.” In Ethiopië word gekyk na effekte en in ’n land soos Rwanda word selfs psigometriese toetse pleks van kollateraal gebruik om finansiering te bied. Luidens die jongste publikasie van die VN se Voedsel- en Landbou-organisasie, Agripreneurship across Africa, is ’n tekort aan finansiering – aanvangskapitaal en beleggings in infrastruktuur en…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling weet nie hoeveel jeugdiges wat deur sy Narysecprogram vaardigheidsopleiding ontvang het, die arbeidsmag be-tree het nie. Altesaam R3,6 miljard is aan die program bestee sedert dit in 2010 begin is om matrikulante van 18-25 jaar oud in landelike gebiede 24 maande lank op te lei. Dit was deel van die regering se transformasiestrategie vir die landelike ekonomie. Departementele rekords toon altesaam 22 341 jeugdiges in alle provinsies het van 1 September 2010 tot 30 April 2018 aan die program deelgeneem. Nadat miljarde rande daarop bestee is en omdat die departement geen idee het hoeveel van die jeugdiges werk gevind het nie, het die departement besluit om die program te “herfokus”. Mnr. Nasele Mehlomakulu, adjunkdirekteur-generaal van die departement verantwoordelik vir die Narysec-program, het…

Verlede jaar het ons gesin ál ons Kersgeskenke deur ’n internetverskaffer gekoop en, soos sy naam aandui, het hy ’n klomp van ons geld gevat. Ek moet sê die koerier se aflewering van die aankope het byna meer opwinding veroorsaak as die oopmaak van die geskenke op Oukersaand. Maar nou, byna ’n jaar later, het ek besef hoe min van die geskenke nog gebruik word. Die duur hardloopskoene is twee maande lank gebruik voordat die oefenfase ’n stille dood gesterf het. Nou lê die skoene vergete in ’n kas. Ouboet se sonbril is stukkend getrap en kleinsus se geskenke en teddie lê iewers in ’n laai – sy het sedert Januarie nog nie weer daarmee gespeel nie. My dogter wou weet hoekom ek nie in ‘haar’ hospitaal bly nie. Dit…

’n Finse produk wat waterverbruik drasties kan verminder, word tans op ’n tafeldruifplaas in die Hexriviervallei beproef. Die produk, Greenfain, bestaan uit ’n mengsel oppervlak-aktiewe middels. Die belangrikste onder hulle is an-ionies. Dis dus bio-afbreekbaar en beter vir die grond. Omdat Greenfain die oppervlakspanning van water verander, kan dit die grond beter binnedring. Dit sorg ook dat mikro-, mesoen makrovoedingstowwe meer beskikbaar raak vir die plante. “Ek is altyd op die uitkyk vir enigiets wat jou produk kan verbeter of koste kan spaar,” sê mnr. Anthony Hill, ’n tafeldruifboer van die plaas Buffelskraal in die Hexriviervallei. Buffelskraal is die eerste tafeldruifplaas in Suid-Afrika waar Greenfain getoets word. Die produk word wyd in Finland op gholfbane gebruik, en elders ter wêreld by gars, koring en groente. Op Buffelskraal eksperimenteer Hill met…

Die Lindes is voortdurend besig om te dink, inligting in te samel en te beplan om elke aspek van hul boerdery doeltreffender te maak. By die graan moet dit kom deur hul klem op die verbetering van grondlewe om sodoende meer voedingstowwe aan die plante beskikbaar te stel en beter wortelontwikkeling. Hul vee-afdeling is reeds besig om te verbeter en behoort met verdere intensiewe bestuursmetodes en ’n doelgerigte strategie en bemarkingsmodel 15% beter te vaar. Verder meen mnr. Tonie Lin-de die gebruik van tegnologie en data gaan deurslaggewend wees om hul doelwitte te bereik. “Ten opsigte van energiebestuur gaan ons energiegebruik per taak verbeter deur die regte trekker vir die regte werk, voorafbepaalde roetes vir roetinebestuurstake en bewerkings, en hommeltuie en digitale kameras om dinge te monitor en tyd en…

LIGGING Lichtenburg, Noordwes SIMMENTALER 1 Junior en grootkampioenbul, Leeupoort Lataba PN 17 05. Eienaar: Mnr. Gert Nienaber (082 808 6390), Leeupoort Simmentalers, Rustenburg. Hanteerder: Mnr. Jomo Modisane. 2 Reserwe junior en reserwegrootkampioenbul, Von-Adel Nonels NV 17 11. Eienaar: Mnr. Ivan Veldsman (082 675 5078), Veldsim-Simmentalerstoetery, Orkney. Hanteerder: Mnr. Alaska Mothlo. 3 Junior en grootkampioenkoei en reserwe opperste kampioenkoei, River Valley Amari AB 16 109. Eienaars: Mnr. Peter en me. Lucille Abrahamse (079 526 0000), River Valley-Simmentalerstoetery, Drie Riviere. Hanteerder: Mnr. Ashwell Moyo. 4 Senior en reserwegrootkampioenkoei en superkoei, Von-Adel Bregna NV 12 36. Eienaar: Mnr. Nico Venter (082 789 2781), Von-Adel-Simmentalerstoetery, Ventersdorp. Hanteerder: Mnr. Daniel Magoja. ROOI BRAHMAN 5 Senior en grootkampioenbul, HCB 15 241. Eienaars: Mnre. Henry en Christiaan (op foto) Brits (083 708 3487), HCB-Brahmanstoetery, Swartruggens. 6 Junior…

Suid-Afrika het ’n lang geskiedenis van wynmaak – die langste van ál die Nuwe Wêreld-wynlande – en hierdie nalatenskap behoort meer aandag te kry. Kanonkop – the making of a legend wys hoe onlosmaaklik deel van die Kaapse geskiedenis die lewens van die vooraanstaande Krige-familie en hul Sauer-voorsate is. Hul strewe (en sukses) om van die beste wyn ter wêreld te maak, is bewonderenswaardig. Die landgoed het immers al vier keer die internasionale prys vir beste wynmaker ter wêreld gewen en was ook een van die eerste wynmakers wat honderd punte in Tim Atkin se wynverslag oor Suid-Afrika behaal het. JY HET IN DIE 1970’S KANONKOP DIE EERSTE KEER BESOEK, EN DIKWELS DAARNA. WAT MAAK DIÉ LANDGOED SO BESONDERS? Dit is ’n wynplaas wat aan die wêreld wys dat die…

’N MAN wat duisende boere in die vorige bedeling van ondergang help red het en wat homself as ’n “professionele staatsamptenaar” beskryf het, is op 27 Oktober vanjaar oorlede. Mnr. Hans van der Mer-we, voormalige uitvoerende direkteur van Agri SA wat jare lank saammetmnr. Hendrik Frederik (Kosie) van Zyl (89), gewerk het, het aan Landbouweekblad gesêoomKosie was ’n beskeie en onbaatsugtige mens met ’n oneindige liefde vir die landbou en vir boere. “Hy het altyd met ’n onblusbare geesdrif help soek na blywende oplossings. As ’n mens die gesegde ‘ ’n boer maak ’n plan’ kan gebruik, was oom Kosie voorwaar ’n staatsamptenaar wat ’n werkbare plan kon beraam. Sy verbasende werkywer het groot struikelblokke uit die weg geruim en puik resultate opgelewer.” LANDBOUKREDIETRAAD Van Zyl is in 1991 aangestel…

Dragtige Limousinstoetkoeie en -verse was vanjaar goed in aanvraag met pryse wat wissel van R15 000 tot R50 000. “Kopers is bereid om ekstra vir goeie teelmateriaal te betaal,” sê mnr. Martin van Rooyen, rasbestuurder van die SA Limousintelersgenootskap. Meer as 220 vroulike diere is vanjaar op veilings verkoop. Hy sê die vraag na geregistreerde bulle vir kommersiële gebruik het vanjaar sterk toegeneem. Pryse vir dié bulle wissel van R30 000 tot R50 000 en dit kan toegeskryf word aan die premie wat voerkrale betaal vir Limousin-kruiskalwers. “Die groot internasionale genepoel bied talle opsies – Limousins is die grootste vleisbeesras in Europa en dele van Australië, terwyl die ras ook besig is om in gewildheid toe te neem in Noorden Suid-Amerika.” Van Rooyen sê die ras se gewildheid styg beslis.…