Indholdsfortegnelse for 20-Dec-19 i Landbouweekblad

DIE voorgestelde wysiging van artikel 25 van die Grondwet doen veel meer as om “eksplisiet te maak wat implisiet is” in die bestaande bewoording, sê die Instituut vir Rasseverhoudinge, wat van plan is om prosedurele tekortkominge in die grondwetwysiging in Januarie of Februarie 2020 voor die hof te daag. Eerstens maak die wysigingswetsontwerp moontlik dat grond en “enige verbeteringe daarop” sonder vergoeding onteien kan word. “Tog is die ad hoc-komitee se mandaat om met grond alleen te handel.” Die instituut meen dat die bepaling oor bykomende waardes van geboue en verbeteringe verbeter kan word. Vergoeding behoort vir sulke beleggings betaal te word ter wille van die “billike balans” wat artikel 25 vereis. Voorts bemagtig die wetsontwerp die parlement om enige aantal opvolgende wette te aanvaar, wat almal met ’n gewone…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ 2020-vooruitskouings: Elke landboubedryf, ekonomie, politiek, energie, water en tegnologie ■ Sakeleier Gideon Hefer: ‘Ons moet voorloop met verandering’ ■ Kalahari: ‘Dis nou net pure woestyn’ ■ Beesboer van die Jaar: Beeste as ‘versekeringspolis’ word topkudde SPESIAAL ■ Hooidag VIR DIE GESIN ■ Toor met interessante drankies VOORUITSIGTE Kenners van elke denkbare landbouvertakking en segmente, soos die ekonomie, politiek en energievoorsiening, kyk wat 2020 kan inhou. Op besoek aan die Kalahari kry jy opnuut respek vir mens en dier se uithouvermoë. Lees ook wat is die Beesboer van die Jaar, mnr. Tian Kruger, se boerderybenadering.…

BY Agri SA én TLU SA was daar vanjaar ’n klemverskuiwing om meer dienste aan lede te bied en vir hul lede waarde toe te voeg. Agri SA, wat sedert November 2015 reeds R19 miljoen vir droogtehulp ingesamel en aan boere in nood oorhandig het, het vanjaar sy hulppoging uitgebrei. ’n Rampsentrum onder leiding van mnr. Willem Symington, ondervoorsitter van Agri Noord-Kaap, is gestig en me. Andrea Kamfer, ’n permanente ramphulpbestuurder, is aangestel om ook ander rampe, soos dieresiektes, vloede en brande, te help bestuur. In die 2018-’19 boekjaar het Agri SA-geaffilieerdes, wat kommoditeitsorganisasies en sake-ondernemings insluit, sowat R447 miljoen aan transformasieprojekte bestee. Saam met die R314 miljoen wat in 2017-’18 bestee is, beloop die totale besteding sedert die organisasie sy vorige transformasieverslag in 2018 gepubliseer het, sowat R761 miljoen.…

DIE geïntegreerde pluimveeprodusent Astral Foods het ’n interdik bekom om Eskom te keer om die grootmaatkragvoorsiening na die Randwest-munisipaliteit (Randfontein en Westonaria) af te sny. Astral het in ’n verklaring op 4 Desember gesê waarnemende regter Gerry Nel het die interdik in die hooggeregshof in Johannesburg toegestaan, hangende die uitkoms in ’n hersieningsaansoek wat Astral in 2020 sal indien. Mnr. Michael Schmitz, besturende direkteur van Astral se voerafdeling, sê Astral het geen ander uitweg gehad nie as om die hof te nader. “Selfs al het Astral geskrewe voorleggings aan Eskom gemaak waarin ons die redes uiteensit waarom die beoogde afsny van elektrisiteit katastrofiese skade sou veroorsaak vir Astral se Meadow Feeds-sake, asook ander ondernemings in die Randwest-munisipaliteit, het Eskom volstaan met sy plan.” Eskom het op 15 Oktober 2019 kennis…

Mnr. Hendrik van Pletzen (65) Mnr. Hendrik van Pletzen, navorser, weidingskundige en voorligter, is vroeg in Januarie in Bloemfontein oorlede ná ’n stryd teen kanker. Van Pletzen was die vader van die Nasionale Bees- en Skaapboer van die Jaar-kompetisie. Hy was saam met dr. Faffa Malan en dr. Jasper Coetzee ’n gereelde medewerker op Landbou.com se rubriek van kundiges, wat derduisende vrae van veeboere beantwoord. Coetzee is in November 2018 oorlede. Van Pletzen het tydens sy loopbaan talle eerbewyse ontvang, onder meer die bronsmedalje van die SA Vereniging vir Veekunde vir sy besonderse bydrae tot veekundige voorligting, adviesdiens en bedryfsbevordering. Mnr. Jan-Linde Beyers du Toit (83) Mnr. Jan-Linde Beyers du Toit, ’n boorling van Ceres en bekroonde boer en sakeman, is op 21 Februarie ná ’n kort stryd teen kanker…

Marleen Smith (47) en Theuns Botha (74) Landbouweekblad het vanjaar twee van sy sterverslaggewers aan die dood afgestaan. Eers is Marleen op 14 Junie oorlede nadat sy in haar huis geval het, en Theuns Botha, vorige Oos-Kaapse redakteur van Landbouweekblad, is op Sondag 15 September aan kanker oorlede. Albei laat ’n groot leemte in die landbougemeenskap en het altyd berigte en artikels van hoogstaande gehalte gelewer. Marleen was passievol oor die bewaring van die omgewing en het haar meestersgraad in volhoubare landbou met lof aan die Universiteit van die Vrystaat verwerf. Op die gebied van grondgesondheid en herlewingslandbou was sy die eerste joernalis in Suid-Afrika wat sinvol daaroor berig het. Sy het haar loopbaan in 1994 as joernalis by Volksblad begin en het daarna ook by Farmer’s Weekly en Sapa…

Suid-Afrika is toenemend besig om ’n ál groter netto invoerder van koring te word. Dit is hoofsaaklik die gevolg van onstabiele, ongunstige klimaat. Daarby werk die prysmaakmeganisme nie soos dit moet nie weens die gesloer van staatsamptenare om die invoertarief op koring aan te pas wanneer dit gedoen moet word. Die breë bedryf het skynbaar die verantwoordelike ministers (finansies, en handel en nywerheid) gaan sien, maar buiten om te erken dinge behoort reg te werk, is daar geen dringendheid nie. Dit het die gevolg dat Safex nie goed werk nie en dat koringinvoer ongelykmatig plaasvind, wat tot nadeel van meulenaars en boere is. KLEINER OESTE, GROTER INVOER Die jongste oesskatting van koring deur die Oesskattingskomitee is einde November bekend gemaak. Die oes word op 1,618 miljoen ton geraam, wat ’n…

MOTORFIETS PRAKTIESE BUKSIE VIR WERK EN SPEEL Die Smuffer, wat in Suid-Afrika vervaardig word, is ’n ligte motorfiets wat op byna enige plek op sand of harde grond kan ry. Dit is ideaal vir plaaswerkers om tussen wingerde of boorde te werk. Dit kan ook gebruik word vir patrollering vir veiligheidsdoeleindes. Die motorfiets het ’n nywerheidsgraadenjin van 200 cm3 en is lig op brandstof. Dit het ook ’n sterk ketting. Die motorfiets het ’n sentrifugale koppelaar, wat beteken jy sal nie met die ratkas sukkel nie. Die Smuffer is in dié kleure beskikbaar: Massy Ferguson-rooi, John Deere-groen, Fiat-oranje en Ford-blou. Die motorfiets is geskik vir plaaswerk en plesierritte. Onderhoud is goedkoop omdat duur en elektroniese onderdele nie gebruik word nie. Die motorfiets op die foto is slegs ’n basiese ontwerp.…

59,4 miljoen Suid-Afrika sal na verwagting vanjaar 59 421 219 kartonhouers (4,5 kg elk) tafeldruiwe uitvoer, teenoor 11 043 333 in 1985. Só het me. Phyllis Burger van die Landbounavorsingsraad-Infruitec-Nietvoorbij (LNR) op ’n onlangse inligtingsdag van die Suid-Afrikaanse wingerd-en-wynvereniging op Stellenbosch gesê. Me. Elleunorah Alsopp, ook van die LNR, het gesê van die grootste struikelblokke vandag is vereistes vir lae residuvlakke en die veranderende klimaat. – Johan Coetsee 1 minder Net een trekker minder is in Novem-ber vanjaar verkoop as in November 2018 — 427 teenoor 428. In die 11 maande tot November is 25% minder trekkers verkoop as in die vorige ooreenstemmende tydperk. Daar is net drie stropers in November verkoop, teenoor nege in November 2019. In die 11 maande tot November is byna 25% minder stropers verkoop as…

‘Die standaard van vergoeding is steeds regverdig en billik.’ PROF. ELMIEN DU PLESSIS, grondregkenner, oor die voorgestelde wysiging aan die Grondwet om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak. Die publiek het tot 31 Januarie om op die voorstelle kommentaar te lewer. Bl. 24 ‘Dinge kan nie op die ou trant aangaan nie.’ MNR. GERHARD SCHUTTE, hoofbestuurder van die Rooivleisprodusenteorganisasie, oor ingrypings wat nodig is om bek-en-klouseer in Suid-Afrika te stuit. Bl. 14 ‘Die huidige dooiepunt is tussen twee staatsentiteite.’ MNR. CHRIS SCHUTTE, uitvoerende hoof van Astral Foods, oor die onregverdigheid daarvan dat Eskom krag na groot fabrieke wat werk skep en hul kragrekeninge betaal, afsny omdat munisipaliteite Eskom nie betaal nie. Bl. 23 ‘Ek is nou op die punt om ál my skape te verkoop sodra ek goeie pryse kry.’…

GOUE HARTE Ek dink terug aan Suid-Afrika se onlangse sege in die Wêreldbeker-rugbytoernooi. Gesprekke oor nasiebou is op sosiale media, in die koerante en op die radio gevoer, wat hernude hoop geskep het. Tog, vir ons droogtegeteisterde boeregemeenskappe was dit net ’n tydelike afleiding van die nare werklikheid van droogte. Ek verneem van Karooboere wie se kinders tuis is omdat daar nie meer geld vir skool en koshuis is nie. Plattelandse winkels wat hul deure sluit omdat die plaaslike ekonomie aan die vou is. Predikante wat afgelê word. Erger nog, boere wat uit radeloosheid self ’n einde aan hul hartverskeurende ellende maak. Waar eers aangepaste veekuddes gewei het, lê ooi en lam nou dood in die verdorde veld. Ma staar net voor haar uit. Woorde het sy nie meer nie,…

MET ’n nasionale rampverklaring oor die uitbreking van beken-klouseer in Limpopo kan die regering die situasie beter bestuur danksy ekstra finansiering van die tesourie en magtiging om die weermag en polisie te ontplooi om die gebied af te sper. Só meen die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), wat twee dae ná die afkondiging van ’n nasionale veilingsverbod ’n beroep op me. Thoko Didiza, minister van landbou, landelike ontwikkeling en grondhervorming, gedoen het om dié stap te doen. “(Die uitbreking) is ’n volslae ramp en moet ook so behandel word. Dinge kan nie op die ou trant aangaan nie,” sê mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die RPO. In Limpopo het groot kommer teen druktyd geheers dat bek-enklouseer verder in die provinsie kan versprei omdat vee, veral beeste, steeds sonder die nodige toestemming en permitte…

RYPSKADE in groot dele van die Noord-Kaapse koringproduksiegebied neem krisisafmetings aan, veral vir dié produsente wat nie die nodige oesversekering het nie. Die ware omvang van die rypskade wat in die koring se blomtyd einde Oktober in die omgewing van Douglas, Hopetown, Orania, Jacobsdal, Modderrivier en Koffiefontein voorgekom het, sal na verwagting teen 19 Desember in die vyfde oesskatting verreken word. Mnr. Gerhard Bruwer van die Genadeboerdery by Hopetown en Douglas se beraming van die skade oor ’n wye gebied is 20-30% van die verwagte koringoes waarvan die are nie behoorlik ontwikkel het nie. Daar is sprake van produsente by Koffiefontein wat ’n totale misoes het, terwyl die koring in die omgewing van Prieska minder skade opgedoen het. Mnr. Luan van der Walt, ’n ekonoom van Graan SA, sê rypskade…

Twee groot terugslae wat die vleisbedryf in Suid-Afrika vanjaar kwaai geknou het, was die uitbreking van bek-en-klouseer in Januarie in Limpopo en daarna varkpes wat op ’n wildplaas naby Lichtenburg in Noordwes uitgebreek het. Eintlik was die rooivleisbedryf sedert Januarie in ’n perfekte storm vasgevang. Dit was bek-en-klouseer, mielieboere het baie later geplant as gewoonlik, die ekonomiese krisis het vererger, en Suid-Afrika se werklike werkloosheidsyfer is sowat 40%. “Dit alles maak die rooivleisprodusent bekommerd en pessimisties,” het mnr. Koos van der Ryst, nasionale voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), in die middel van die jaar gesê, maar bygevoeg dat die storm sal bedaar. Hy het gesê die verwagting is dat beesvleisverbruik wêreldwyd oor die volgende paar jaar met 24% gaan toeneem, en dié van skaapvleis met 11%. In daardie stadium is…

Drie veranderinge, hieronder in kursief aangedui, is aan die bestaande bewoording van die Grondwet se eiendomsklousule aangebring. Die eiendomsklousule lees dan as volg: 25. (1) Niemand mag eiendom ontneem word nie behalwe ingevolge ’n algemeen geldende regsvoorskrif, en geen regsvoorskrif mag arbitrêre ontneming van eiendom veroorloof nie. (2) Eiendom mag slegs ingevolge ’n algemeen geldende regsvoorskrif onteien word – (a) vir ’n openbare doel of in die openbare belang; en (b) onderworpe aan vergoeding waarvan die bedrag en die tyd en wyse van betaling óf deur diegene wat geraak word, aanvaar is óf deur ’n hof bepaal of goedgekeur is, op voorwaarde dat in ooreenstemming met subartikel (3A) mag ’n hof, waar grond en enige verbeteringe daarop onteien word vir die doelwitte van grondhervorming, bepaal dat die vergoedingsbedrag nul is.…

DIE feestyd lê voor en dit is veral wanneer veediefstal vir die pot toeneem. Veeboere moet dus nou hul waaksaamheid verskerp en alles in hul vermoë doen om veediefstal te bekamp. Die volgende riglyne kan gevolg word: ■ Gaan alle heinings en hekke gereeld na en hou hulle in stand om vee te beskerm. ■ Stel ’n opgeleide werknemer aan om die heinings daagliks te patrolleer, wat ook kan verseker dat gate in en onder heinings onmiddellik herstel word. Inspekteer self hierdie herstelwerk. ■ Hou laaibanke in kampe of plekke op die plaas waar daar nie direkte toesighouding is nie, altyd gesluit of sorg dat hulle uit die oog is. ■ Indien jy dit oorweeg om nog ’n plaas te koop, is dit beter as dit naby die bewoonde plaas…

Kom ons gesels oor doodgaan, of liewer, oor die lewe vir jou naasbestaandes nadat jy oorlede is. Dit is mos ’n onderwerp wat die meeste mense vermy, is dit nie? Ons praat liewer van “as ek iets oorkom”. Wel, ek het nuus vir diesulkes. Neem my woord daarvoor: Jy gaan nie “iets oorkom” nie, jy gaan dood. Dit is ’n feit van die lewe. Maak dus vrede daarmee en sorg dat jou finansiële beplanning reg is. Die minste wat jy kan doen, is om nie jou naasbestaandes met ’n finansiële en administratiewe nagmerrie ook te laat so tussen die hartseer en verlange deur nie. Ek wil dit nie ’n doodslys noem nie, want dit is selfs vir my ’n bietjie donker, maar ek wil tog ’n paar dinge voorstel wat…

Maaskaas is die melkproduk waarvan die verkope in die jaar tot einde September vergeleke met die vorige twaalf maande die meeste gestyg het. In September was dié produk se gemiddelde kleinhandelprys egter laer as twee jaar gelede, sê mnr. Alwyn Kraamwinkel, uitvoerende hoof van die SA Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro). “Soos die geval met talle ander voedselbedrywe, is die Suid-Afrikaanse melkbedryf onder druk vanweë veral die swak ekonomiese groeikoers van Suid-Afrika,” sê hy. Die daling in onder meer maaskaas se prys weerspieël dié druk. Kraamwinkel sê die melkproduk waarvan die hoeveelheid wat in die kleinhandel verkoop is, die twee-de meeste in bogenoemde tydperk gestyg het, is jogurt. In September vanjaar was jogurt se gemiddelde kleinhandelprys slegs 1,8% hoër as twee jaar gelede. Langlewemelk se gemiddelde kleinhandelprys het in die jaar tot einde…

Die Landbounavorsingsraad (LNR) doen navorsing oor hoe om danksy biologiese metodes ontslae te raak van rankplante wat onlangs ’n probleem in Suid-Afrika geword het. Uitheemse rankplante hou veral groot risiko’s in vir die klein bietjie inheemse woude wat nog in die hooggeleë gebiede van Limpopo en Mpumalanga, en aan die kus van KwaZulu-Natal, die Oos- en die Wes-Kaap oor is. Volgens mnr. Anthony King van die onkruidnavorsingsafdeling van LNR Plantbeskerming word daar tans veral na die biologiese bestryding van vier indringer-rankspesies gekyk. Die Madeira-ranker (ook bekend as die “Madeira vine” of Anredera cordifolia), die katteklouranker (“cat’s claw” of Dolichandra unguis-cati) en die blaasklimop (die “balloon vine” of Cardiospermum grandiflorum) is inheems tot die suidelike subtropiese streke van Suid-Amerika. Almal is as sierplant en tuinranker na Suid-Afrika ingevoer. Volgens King is…

VERVOER VAN BEESTE Watter invloed het vervoer op die vleisgehalte van beeste? Daar is gereeld navrae oor die impak van die vervoer van vee op hul welstand en gepaardgaande karkas- en vleisgehalte. Daar is wêreldwyd ’n neiging om slaggeriewe te sentraliseer weens die stygende koste verbonde aan die onderhoud en bedryf van abattoirs. Die gevolg is dat vee al hoe verder na sentrale abattoirs vervoer moet word. Hoewel nog navorsing oor die vervoer van slagvee nodig is, is dit bekend dat die op- en aflaai van vee meestal meer stresvol is as die vervoerafstand of transitotyd. Vervoerstres het gewoonlik antemortem- (vóór slag) én postmortem- (ná slag) gevolge vir beeste. Voor slag is daar fisiologiese veranderinge, soos ’n verhoogde harttempo, dehidrasie, veranderinge in streshormone (kortisol en epinifrien), ’n uitputting van energiereserwes,…

Mnr. Louis Claassen (40) van Christiana se oupa het altyd gesê: “Jy hoef nie die slimste of beste te wees nie, jy moet jou net omring met mense wat jou kan touwys maak. Dit is presies wat ek gedoen het,” vertel hy. “Dié prys is danksy ’n groot spanpoging en ek is baie trots op my mense. Almal – van die trekkerbestuurders tot die kunsmismanne – het ’n bydrae gelewer.” Moerkwekery is ’n presiese, gespesialiseerde bedryf en daar is nie ruimte vir foute nie. Daarom is dit so merkwaardig dat Claassen binne vyf jaar vandat hy die eerste keer besproeiingsboerdery aangepak en vier jaar nadat hy met aartappels begin boer het, reeds een van Suid-Afrika se topkwekers is. Voorheen het hy saam met sy pa, ook Louis, en broer, Danie,…

VOORGEREGTE Caprese-Kerskrans Die geheim van ’n goeie capreseslaai is die rypste, geurigste tamaties. Ek het dié bekende Italiaanse slaai van tamaties, mozzarella en basiliekruid effens aangepas deur ’n Trots Suid-Afrikaans produk, pikantrissies (Peppadews), met ’n sagte kaasmengsel te vul en by te voeg. Dit sorg vir ’n ekstra geurinspuiting. Sit die slaai op sy eie as voorgereg voor of saam met Italiaanse brood wat met olyfolie gesmeer en tot bros gerooster is. Slaai ■ Halwe bakkie (ongeveer 115 g) ongegeurde roomkaas ■ 1 wiel fetakaas ■ Skeut vars suurlemoensap ■ 5 ml basiliepesto ■ Varsgemaalde swartpeper na smaak ■ Halwe fles pikantrissies, gedreineer en liggies droog gedruk ■ 750 g bloedrooi kersietamaties, gehalveer ■ Twee groot hande vol vars basiliekruidblare ■ 200 g sagte mozzarellakaas, in hapgrootte stukkies gebreek Slaaisous…

Een van die woorde wat die afgelope paar jaar groot gebruikswaarde gekry het, is kaping, spesifiek staatskaping. Dit kom my voor of dit ’n sagter manier is om ’n baie lelike ding te sê. Eenvoudig gesê beteken dit: “Jy steel!” En só word die rykes net ryker en die armes armer. Dit is maklik om van die staat te steel, want die staat het nie juis ’n gesig nie. Of beter gestel, die staat het só baie gesigte dat dit moeilik onderskeibaar is. ’n Mens word met afgryse vervul as jy verneem hoeveel bates onbeskaamd van die staat gesteel word. Nee, dit is nie ’n nuwe ding nie, maar die tempo waarteen dit toegeneem het en steeds toeneem, en die omvang daarvan, laat ’n mens steier van verontwaardiging. Vandag wil…

DIE meeste organismes wat siektes oordra, kom by die boer se plaashek in of gaan langs dié weg uit na ander plase, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), in sy verslag oor siektes wat in Oktober by hom aangemeld is. Hy het gereageer nadat nuwe gevalle van bek-en-klouseer in die noorde uitgebreek het nadat die gevaarlike siekte ook aan die begin van die jaar naby Polokwane voorgekom het. Hekke en heinings is waar die meeste siektes toegang tot ’n plaas kry, soos bek-en-klouseer, brucellose, Johne se siekte, tuberkulose, kriptosporidiose, trichomonose, skaapbrandsiekte en weerstandige parasiete soos rooiluise, bloubosluise en inwendige parasiete. Dit is dus baie belangrik dat die boer op ’n verkopersverklaring aandring wanneer hy vee elders koop, wat verklaar dat dié vee nie aansteeklike…

In altesame 59% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Oktober vanjaar gedaal. Veral Fouriesburg, Rouxville, Jacobsdal, Wesselsbron, Winburg en Parys loop erg deur, waarskynlik vanweë die droogte en swak ekonomie. In die vorige jaar het pryse in 40% van die distrikte gedaal. Kroonstad se pryse het met (7,7%) gestyg en dié van Thaba Nchu met 8,6%. In dié tyd is 614 ooreenkomste gesluit wat altesame 270 920 ha teen R3,593 miljard behels het. Die gemiddelde prys was R13 263/ha. Verkope ten opsigte van plaasgrootte toon ’n stygende neiging. Veral grond groter as 600 ha en 50-150 ha het toenames van onderskeidelik 4,6% en 13% teenoor die vorige jaar getoon. Verkope van plase van 150-300 ha het met 8,7% gedaal. Statistieke vir ál die…

Dankie tog vir ’n paar swaar neerslae! Die 100 mm reën wat op ’n vriend se plaas by Coligny in Noordwes geval het, was die beste nuus van die week. Die 22 mm by Bothaville in die Vrystaat was genoeg om te begin plant, terwyl die 9 mm by Hoopstad nie naastenby genoeg was nie. Soos ek hier skryf, lyk die Oos-Vrystaat Om optimisties te bly, verg werk, sê Henk Agenbach, baas van Die Kooperasie op Humansdorp. Henk is ’n groot aanhanger van Kim Cameron, ’n bestuurskundige wat bewys het optimisme kan baie produktiwiteit in ondernemings ontsluit. Daar moet egter deurgaans teen die wegkalwende gevolge van pessimisme gewaak word. Vyf optimistiese opmerkings is byvoorbeeld nodig om die uitwerking van een pessimistiese opmerking ongedaan te maak. Die lyn tussen hoop en…

Op die plasie Sheilam buite Robertson is een van die omvattendste kaktusversamelings ter wêreld: Van skoonma-se-kussing tot martelkaktus. Die versameling is oor 13 jaar opgebou. Die eienaar, mnr. Lloyd Schwegmann, het die plaas voorverlede jaar van die 83-jarige mnr. M.L. Malherbe — volgens Schwegmann ’n wêrelddeskundige op die gebied van kaktusse — gekoop. Schwegmann het ’n graad in bosbou en was meer as tien jaar lank as navorser aan die SABS se houtafdeling verbonde. In dié tyd het hy meer as 500 kaktusse versamel. (Uit: LBW, 16 Desember 1969)…

TOEGANGBEHEER VIR VOERTUIE: ■ Ontsmet alle voertuie se bande deur dit met ’n ontsmettingsmiddel te spuit. ■ Alle persone se skoene of voete moet ontsmet word met ’n ontsmettingspoeier óf ’n ontsmettingsmiddeloplossing. Middels wat daarvoor gebruik kan word, is by koöperasies beskikbaar. ■ Hou ’n register van alle bewegings van voertuie by die hek. LAAI VAN DIERE: ■ Beperk beweging van diere tot die minimum. Indien diere wel verskuif moet word, moes die diere minstens 28 dae op die plaas gewees het, en moes geen nuwe diere tot die trop toegetree het nie. ■ Diere wat wel vervoer moet word, moet vergesel word van ’n artikel 6- en artikel 8-dokument (dokument van identifikasie en veeverwyderingsertifikaat). ■ Alle diere moet gebrandmerk wees, en vergesel word van ’n veeartssertifikaat wat die oorsprong…

HOOP dat planne vir die onteiening van grond sonder vergoeding ’n stille dood sou sterf ná Mei se algemene verkiesing, is verpletter met die sesde parlement se aanstelling van ’n ad hoc-komitee om voort te gaan met dié wysiging aan die Grondwet. (Lees op bl. 24 meer oor die finale bewoording daarvan.) ’n Adviespaneel wat pres. Cyril Ramaphosa aangestel het, moes voorstelle maak oor hoe grondhervorming vorentoe moet verloop. Dit het groot omstredenheid veroorsaak toe die paneel, ondanks verskille tussen lede, tog voorgestel het dat die Grondwet verander moet word om onteiening sonder vergoeding in sekere omstandighede moontlik te maak. Twee paneellede, mnr. Dan Kriek, uittredende voorsitter van Agri SA, en mnr. Nick Serfontein, voorsitter van die Sernick-groep, het in ’n aanvullende verslag voorstelle verwerp oor ’n grondbelasting vir boere,…

WATTER wetgewing moet bepaal dat ’n hof mag beslis grond kan teen nul-vergoeding onteien word? Hoort dit in art. 25 van die Grondwet, of in die wetsontwerp oor onteiening? Die regspan van die parlement meen dié kwessie is ’n beleidsbesluit, wat beteken die ad hockomitee wat deur die parlement aangewys is om die grondwetwysiging te formuleer, moet besluit in watter een van dié twee wette die omstandighede waaronder grond teen ’n nulwaarde onteien kan word, ingesluit moet word. Dié kwessie is ’n groot twispunt onder lede van die komitee. Die bewoording van die wysigingswetsontwerp vir art. 25 (sien die kassie op bl. 25) sou die week van 9 Desember in die Staatskoerant afgekondig word, en die publiek sal in die vakansietyd kommentaar daarop moet lewer. Dit sal ’n tweede keer…

DIE sentrale en westelike dele van die Vrystaat “hou styf duim vas” vir goeie neerslae in die komende weke ná goeie reën die eerste week van Desember op talle plekke in Mpumalanga, Gauteng en Noordwes. Van 6 tot 8 Desember het goeie neerslae veral oor dele van Mpumalanga voorgekom. Sowat 120 mm is in die distrik Ogies gemeet, en 80 mm tot 100 mm by Bethal, Delmas, Ermelo, Hendrina, Kriel en Morgenzon. In die distrik Potchefstroom in Noordwes het tot 100 mm geval. Oorstromings het daar voorgekom, asook rondom Pretoria in Gauteng. Enkele dele van Upington in die Noord-Kaap het op 5 Desember swaar neerslae aangeteken en strate is oorstroom. “Geen noemenswaardige reën het egter op dié dag by boere van Kanoneiland, slegs sowat 30 km van Upington af, geval…

DIT is tydens ’n bek-en-klouseer-uitbreking die boer se plig om toe te sien dat sy diere nie besmet raak nie. Hoewel die siekte nie ’n risiko ten opsigte van voedselveiligheid of openbare menslike gesondheid het nie, het dit ’n groot impak op dieregesondheid en internasionale handel. Elke kommersiële plaas behoort ’n biosekerheidsbestuurder aan te stel en ’n geskrewe biosekerheidsplan is ’n basiese vereiste. Die plan moet deur die betrokke bestuurder met behulp van ’n veearts saamgestel word. Alle personeel moet jaarliks opleiding in basiese biosekerheidsbeginsels ontvang. Ander maatreëls sluit in: ■ Toegangspunte na die gebied moet duidelik geïdentifiseer en afgesper wees. ■ ’n Geïdentifiseerde oplaaipunt moet weg van die diere wees. ■ ’n Skoonmaak- en ontsmettingsplek moet beskikbaar en weg van die diere wees met ’n standaard- operasionele prosedure waaraan…

Die oestyd vir koejawels is amper verby en die laaste koejawels word nou gelewer. Die bedryf is steeds onder druk met relatief lae produsentepryse en ongunstige klimaat. “Meer nuwe en beter koejawelkultivars is dringend nodig om nuwe lewe in die bedryf te blaas en die daling in die vraag om te draai,” sê mnr. Wiehahn Victor, bestuurder van die koejawelkwekersvereniging. Sowat 99% van koejawelaanplantings in die Wes-Kaap bestaan uit die kultivar Fan Retief. ’n Genebank is ook nodig waarin koejawelkultivars en -mutasies opgeneem en vermeerder kan word. Tans is sowat 600 ha onder koejawelboorde in die Wes-Kaap, waarvan gemiddeld sowat 26 000 ton jaarliks geoes word. ’n Daling in die vraag word aan die swak ekonomie in die land toegeskryf, meen Victor. “Tog bly die vraag na goeie vars koejawels…

’n Avokado per dag is dalk net die ding vir diegene wat met cholesterolprobleme sukkel. Dít volgens voedingskundiges van Penn State Universiteit in Amerika, wie se navorsing daaroor in die vaktydskrif Journal of Nutrition verskyn het. Hulle het 45 mense wat met hul gewig sukkel, op verskillende diëte gesit en hul cholesterolvlakke weer vyf weke later getoets. Die vlakke van die “slegte” LDL-cholesterol het merkbaar afgeneem onder die avokadoeters, en was selfs laer as diegene op ’n laeof mediumvet dieet s’n. Klein, digte LDL-deeltjies is geneig om ’n lagie plaak te vorm aan die binnekant van are. Die opbou daarvan kan tot hartsiektes lei. Dit is nie nuus dat die eet van avokado’s goed vir mense se cholesterolvlakke kan wees nie. Die Amerikaanse navorsingspan is egter die eerste wat wys…

Noem Marlborough en enige wynliefhebber met selfrespek sal dadelik aan Sauvignon blanc dink. Marlborough lê aan die noordooskus van Nieu-Seeland se Suideiland. Daar is Sauvignon blanc gróót. Die hele Nieu-Seelandse wynbedryf bestaan maar uit 38 000 ha wingerd, waarvan 26 000 ha in Marlborough is. Altesaam 400 000 ton druiwe word in die land gepars, waarvan 313 000 ton in Marlborough is. Daarvan is 270 000 ton Sauvignon blanc. Die gebied se klimaat word gekenmerk aan baie sonskyn en matige temperatuur, maar ’n groot verskil tussen dag- en nagtemperatuur. Die wingerde word gelaaf deur koel seewinde en berge beskerm die gebied teen uiterste toestande. Die eerste Sauvignon blanc is in 1973 in Marlborough geplant (die eerste wingerd in die land is in 1850 geplant). In 1995 was daar maar 6…

Mnr. Nick Serfontein van die Vrystaat is aangewys as die Boer van die Jaar, mnr. Buks Nel van die Wes-Kaap is die Landboukundige van die Jaar en mnr. Dirk Louw van die Noord-Kaap is die Nuwe Toetreder tot die Kommersiële Landbou van die Jaar. Liza Bohlmann, nasionale voorsitter van Landbouskrywers SA en hoof van spesiale projekte by Landbouweekblad, het op dié geleentheid op 15 November in Pretoria gesê sonder ’n florerende landboubedryf wat ’n integrale deel van Suid-Afrika se ekonomie vorm, sal die samelewing nie funksioneer nie en die land nie beleggingswaarde hê nie. “Vanaand is egter meer as bloot ’n viering van uitnemendheid. Dit erken ook die belangrike plek wat die landbou in elke mens se lewe het.” BOER VAN DIE JAAR Serfontein is die voorsitter van die Sernick-groep,…

Die biblioteek aan die einde van die wêreld deur Etienne van Heerden. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R360. Dié nuwe roman deur Etienne van Heerden gaan ’n bietjie breinkrag van jou verg, want ál sekerheid in die storie is ónsekerheid. Ontmoet ’n verskeidenheid karakters wat almal kenmerkend is van die tye waarin ons leef. Daar is ’n prokureur wat in die warm water beland oor ’n twiet wat hy stuur, ’n oproerige student wat moet kies tussen haar pa en haar oortuigings, en ’n plastiese chirurg wat ’n man van Matjiesfontein met ’n delikate oorgangsprosedure help. Boonop is daar ’n kruisboogmoordenaar in Kaapstad los. Die skrywer laat jou nadink met sy sosiale kommentaar oor die tye waarin ons leef, waar daar bykans nie meer iets soos privaatheid bestaan nie en identiteit nie…

GAUTENG CARLETONVILLE DOORNFONTEIN (522), 506 ha, aan Agri Verwerkings (Edms.) Bpk., van Doornfonteintrust, R7 594 012. MIGALSOORD (152), 49 ha, aan R.V. en S. Luthuli, van S. Opperman, R950 000. RHENOSTERFONTEIN (560), 195 ha, aan Agri Verwerkings, van L. van Zyl, R2 930 625. RIETFONTEIN (520), 297 ha, aan Agri Verwerkings, van L. van Zyl, R4 459 747. PRETORIA ONSPOED (500), 25 ha, aan Gerrit & Liezel Combrink-trust, van Brian Henry Bennettafamilietrust, R610 000. KWAZULU-NATAL BALLITO KRUISFONTEIN (963), 121 ha, aan A.K.G. Goble, van Mvumatrust, R4 923 300. KRUISFONTEIN (963), 133 ha, aan Kirtrip Property (Edms.) Bpk., van Mvuma-trust, R5 203 189. SPITZ KOP (1398), 142 ha, aan Kirtrip Property (Edms.) Bpk., van Mvuma-trust, R5 950 219. SPITZ KOP (1398), 144 ha, aan NJ Goble Properties (Edms.) Bpk., van Mvuma-trust,…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 18 JANUARIE 2020: Hooglandstudiegroep se jongbuldag (Simbra en Simmentaler), Ashtonvale, Bethlehem. E-pos: r2ksimbra@gmail.com 23 JANUARIE 2020: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Wanda Augustyn, 021 276 0458, e-pos: wanda@wineland.co.za, web: www.vinpro.co.za 7 MAART 2020: Rouxvilleboeredag. Werner Lombaard, 082 829 9565, web: www. rouxvilleboeredag.co.za KONFERENSIES 20-23 JANUARIE 2020: Gesamentlike kongres van die Gewas-, Grond-, Tuinbou- en Onkruidverenigings van Suid-Afrika. Bloemfontein. Tema: Basiese en toegepaste wetenskappe: Grondbeginsels van volhoubare landbou. Nancy Nortjé, 083 389 0543, e-pos: nancynortje@icloud.com 22 JANUARIE 2020: Simposium oor die beginsels en praktyke van grondvrugbaarheid en gewasvoeding, Universiteit van die Vrystaat. Nancy Nortjé, 083 389 0543, e-pos: nancynortje@icloud.com 18-20 FEBRUARIE 2020: Africa Agri Tech Suid-Afrikakonferensie,…