Indholdsfortegnelse for 14-Oct-16 i Landbouweekblad

‘Dis nie meer aanvaarbaar dat die staat vir die boere sê wat om te doen nie.’ DR. PIETER VERVOORT, voorsitter van die Nasionale Dieregesondheidsforum, oor die plan teen brucellose. Bl. 14 ‘Ons wil nie plaaslike produksie vervang waar dit werk nie.’ MNR. DAN HALSTROM, senior ondervoorsitter vir bemarking van die Amerikaanse vleisuitvoerfederasie (USMEF). Bl. 19 ‘Daar is juis ’n tekort aan geskoolde arbeid in die landbou, en ’n landwye tekort aan landbouskole.’ MNR. DANIE WILKEN, skoolhoof van die suksesvolle Gelukwaarts-plaasskool buite Van Stadensrus, oor sy wens dat dié skool in ’n landbouskool omgeskakel word. Bl. 24 ‘Nie een van die boere kan onthou dat daar met hulle oor hierdie myn gekonsulteer is nie.’ MNR. JOHANN BOONZAAIER, uitvoerende hoof van die Impala Watergebruikersvereniging. Bl. 23 ‘Vir gevestigde boere bied dit ’n…

MIS MY OOM OP DIE PLAAS My oom Danie van die plaas – daar’s nou vir jou ’n interessante mens. Ek mis hom en sy stamperige, geroeste plaasbakkie en die energieke skaaphonde wat onlosmaaklik deel is van hom en die plaas. Oom Danie nooi jou altyd om saam te ry in daardie “limousine” van hom. Die gewillige plaasbakkie se kajuit is sy ruimte waarin hy so dikwels werk en wik en weeg, maar hy is nooit doelloos en sonder plan nie. Hoeveel tyd bestee ’n boer, soos oom Danie, in die kajuit van sy bakkie? So rofweg geskat niks minder nie as ses uur per dag. Daardie bakkie is nie net sy inspeksie- en laaituig nie, dit is ook sy mobiele kantoor, dinkkamer, toevlugsoord en persoonlike binnekamer waar hy sy…

BEDRYF RAADOP OOR ENTSTOWWE Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP) het ná ’n onlangse noodvergadering met verteenwoordigers van die Regering, die rooivleisbedryf en die Nasionale Dieregesondheidsforum onderneem om ’n skedule op sy webwerf te publiseer oor die tipes en hoeveelhede entstowwe wat beskikbaar is. DR. VAN DEEMTER skryf: Daar is elke jaar tekorte aan tetanus-entstof teen perdesiekte. OBP is altyd besig om te maak. Ek het van hulle verneem daar is nie geld nie. Hulle maak geld uit die verkope. Ontvangs het drie dames wat daar sit. As jy hulle iets vra, verwys hulle jou na iemand anders wat sal help. Die hoof daar belowe hy sal jou terugskakel, maar doen dit nooit. Indien jy betaal het en bevestiging kry dat jy jou bestelling kan kom haal, weet niemand daarvan nie. Indien…

‘Die situasie is steeds delikaat. Soos altyd is die aanbeveling dat medium- tot korttermynvoorspellings dopgehou word omdat dit die heersende vooruitskouing kan verander.’ VERSIGTIGE optimisme heers dat die komende seisoen verligting vir Suid-Afrika se geknelde somersaaigebied mag bring, hoewel later as gewoonlik oor veral die westelike dele. Die SA Weerdiens sê in sy jongste vooruitskouing die waarskynlikheid dat ’n swak La Niña teen die aanbreek van die somer kan ontwikkel, bly laag. Daar is egter aanduidings dat kanse op bogemiddelde reënval teen midsomer kan verbeter. Die vlakke van onsekerheid oor die akkuraatheid van die vooruitskouings bly nietemin hoog, waarsku die weerdiens. “Ernstige droogtetoestande duur steeds oor die meeste dele van die land voort. Ongeag vooruitsigte van ’n bitter nodige natter seisoen, is dit hoogs aan te beveel dat die voortslepende…

STERKER optrede teen smokkelhandel, groter beskerming vir bedreigde spesies, strategieë om die vraag na liggaamsdele van beskermde wild te laat afneem en groter samewerking met plaaslike gemeenskappe. Dit is onder die belangrikste besluite van die afgelope CoP17-beraad van die konvensie oor internasionale handel in bedreigdes spesies (Cites), wat verlede week in Johannesburg ten einde geloop het. Van die belangrikste besluite wat Suid-Afrikaanse wildboere raak, was die verwerping van ’n aansoek van Swaziland om sy beskikbare renosterhorings te kan verkoop, wat met 100 stemme teenoor 26 verwerp is. Swaziland en Suid-Afrika se renosters bly in Bylae 2 van Cites; daar kan dus met lewende diere handel gedryf word, maar nie met horing nie. Nog ’n belangrike besluit was dat beendere en liggaamsdele van leeus wat in aanhouding geteel word, uitgevoer mag…

Landbou.com het boere in ’n opname gevra of hulle kontantvloeiprobleme ondervind en wat hul vooruitsigte vir die onmiddellike toekoms is. 72% meen landbouprobleme veroorsaak ’n gebrek aan kontantvloei wat hul einde as boere kan beteken. 67% meen die droogte is die oorsaak van die probleem. 25% blameer lae produktepryse. 60% was nie voorbereid op die probleem nie. 74% voorspel die huidige tekort aan kontant gaan voortduur. 41% het om droogtehulp aangesoek gedoen. 91% sê egter hul aansoek was onsuksesvol. GRAFIKA: HELÉNE BOOYENS…

‘Ons wil nie plaaslike produksie vervang waar dit werk nie.’ LEWER is die beesproduk waarvan Amerika tans die meeste na Suid-Afrika uitvoer sedert hy weer toegang tot die mark gekry het. Die Amerikaanse vleisbedryf is ook gretig om markte dwarsoor Afrika uit te brei, sê verteenwoordigers van dié land se vleisbedryf. Amerikaanse bees-, vark- en hoendervleis kan tegnies gesproke sedert begin vanjaar weer na Suid-Afrika uitgevoer word nadat die oopstel van die markte ’n voorwaarde was vir Suid-Afrika om deel te kon bly van die Amerikaanse wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa). Amerika het jare gelede die markte weens onder meer teenstortingstariewe en dieresiektes verloor. Amerikaanse uitvoerders ervaar egter nou ongunstige opvattings oor hul produkte in Suid-Afrika. As deel van ’n inligtingsprogram het uitvoerders Suid-Afrikaanse joernaliste na Amerika…

DIE bestuur van die Johannesburgse varsproduktemark is optimisties dat vertragings aan opgraderings van meer as R600 miljoen nie meer te lank sal voortduur nie. Die opgradering, onder die vaandel van die “Mark van die Toekoms”, is verlede jaar tydelik gestaak nadat ongerymdhede in die tenderproses aan die lig gekom het. In 2014 is die koste van die beplande opgraderings op R624 miljoen geraam. Die Johannesburgse stadsraad het egter verlede jaar R133 miljoen se uitbetalings gevries en me. Simangele Sekgobela, voormalige uitvoerende hoof van die mark, is in Desember ná ’n tugverhoor ontslaan. Mnr. Josiah Mazibuko, waarnemende uitvoerende hoof, sê ’n hofsaak oor die tenderproses is reeds onderweg. “Dit is moeilik om ’n datum te voorspel wanneer die uitspraak sal plaasvind, maar sodra die reg sy gang gegaan het, sal die…

‘Daar is juis ’n tekort aan geskoolde arbeid in die landbou en ’n landwye tekort aan landbouskole.’ DIE Wilken-egpaar Danie, skoolhoof, en Riana het 19 jaar gelede die Gelukwaarts-plaasskool buite Van Stadensrus met 35 kinders begin ná ’n tragedie wat die Wilken-familie en omgewing hard geruk het. Gewapende rowers het Danie se oom wyle mnr. Neels Wilken, ’n vooraanstaande boer van die distrik, in Kersnaweek 1993 in ’n plaaslike padkafee voor die oë van sy kleindogter Minette, toe in gr. 10, doodgeskiet. ’n Ander kleindogter, Luani, het onder ’n toonbank in die kafee gelê. Mnr. Hennie Bekker, eienaar van die padkafee en boer van die plaas Mooifontein, het in dieselfde rooftog omgekom. Hy is voor die oë van sy vrou, Marie, doodgeskiet. Ná die skietdrama is wyle Neels se broer,…

ONS WAS DAAR Charl van Rooyen, assistentredakteur van Landbouweekblad, het Indië op uitnodiging van die bandevervaardiger BKT besoek. In Indië is daar kleinboer-gemeenskappe wat nie as bestaansboere beskou word nie, maar genoeg kos vir hulself lewer en nog baie produkte oor het om op plaaslike markte vir ’n inkomste te verkoop. Dié land het ’n stelsel waarvolgens die boere in ’n gemeenskap in ’n mate saamwerk. Ons het een so ’n dorpie in ’n klein vallei besoek waar twintig families, wat elk uit vyf tot sewe mense bestaan, saam boer. Politici staan aan die hoof van die dorpies. Elke familie het sy eie stukkie grond van 1,5-2,5 ha waarop hulle hoofsaaklik groente, rys en suikerriet kweek. Alles word uit ’n nabygeleë dam besproei. Daar is vier of vyf trekkers in…

Wanneer ’n mens jou testament opstel, is dit belangrik om ondubbelsinnige woorde te gebruik. Iets wat nou baie eenvoudig en ongekompliseerd voorkom, kan later ’n groot probleem veroorsaak. Gestel ’n boer besit onder meer ’n plaas en ’n woonhuis op die naaste dorp. Hy bemaak die plaas aan sy seun en die woonhuis aan sy dogter. Aangesien daar ’n groot verskil in die waarde van die plaas en die woonhuis is en hy sy kinders gelykop wil laat erf, bemaak hy ook ’n bedrag geld aan sy dogter. Die woonhuis word in die testament bloot as “my woonhuis” beskryf. Nadat die boer sy testament opgestel het, koop hy ’n huis wat die gesin tydens vakansies gebruik. Die boer pas nie sy testament aan om dié huis spesifiek aan iemand te…

‘Sedert Januarie vanjaar is die afskrywingstydperk vir sonskragtelsels kleiner as 1 MW verkort tot ’n 100%- toelating in een jaar. Die SAID se motivering is insiggewend . . .’ In’n belangrike wending vir boere wat sonkragstelsels beplan, het Eskom pas bekend gemaak dat hy aansoeke sal oorweeg om kleiner stelsels, amptelik bekend as laevolt-verbindings (LV), aan sy kragnetwerk te koppel. Tot dusver kon slegs boere met groter sonkragstelsels, oftewel mediumvoltverbindings (MV), wettig aan die Eskom-netwerk koppel. Volgens ’n aankondiging op die kragvoorsiener se webblad sal aansoeke om LV-koppeling van sonplase kleiner as 350 kWp nou ook oorweeg word. Hierdie ontwikkeling word in die sonkragbedryf as rigtinggewend bestempel, sê mnr. Chris Schutte, direkteur van die sonkragmaatskappy Sonfin. Dit maak die deur oop vir kleiner kragverbruikers om ten minste ’n gedeelte van…

Ondanks sy hoë bevolkingsdigtheid word die helfte van Duitsland se grondgebied vir die landbou benut. Meer as €50 miljard (R789 miljard) se produkte word jaarliks op sowat 270 000 plase gelewer – dit maak Duitsland se landbou-sektor die vierde grootste in die Europese Unie, naas Frankryk, Spanje en Brittanje. “Die landbou is die ekonomiese ruggraat in talle landelike gebiede en 11% van alle werknemers (4,5 miljoen) is daarby betrokke,” vertel mnr. Gerd Sonnleitner, ere-voorsitter van die Duitse landbou-unie (DBV). “Familieboerderye belê jaarliks sowat €11 miljard (R173 miljard) in hul boerderye. Die meeste daarvan gaan vir behuising en toe-rusting vir lewende hawe. In Duitsland en Europa woed daar voortdurend ’n woeste en dikwels emosionele debat oor die geskikte behuising vir diere, sowel as dieresorg.” Boere kry maklik opdraand van die publiek…

Ledigheid is die duiwel se oorkussing, glo die nutsman mnr. Francois Kruger, wat op die plaas Salmanslaagte naby Verkeerdevlei woon. Derhalwe be-nut hy al sy vrye tyd om afvalmateriaal óf in kuns óf in nutsartikels te omskep. SELFVOERDER VIR SKAPE Op die plaas boer mnr. Burgert Terblanche onder meer met skape en Francois het ’n selfvoerder van ’n 200 l-konka, ’n ou vragmotorbuiteband vir die krip en plaatmetaal gemaak. Die krip is met dakskroewe op ’n ou buiteband gemonteer sodat kleinvee op ’n gemaklike hoogte daaruit kan vreet. Aanvanklik het Francois die bodem van die konka oopgesny. ’n Vragmotorband wat in die helfte deurgesny is, word vir die kripgedeelte gebruik. Die rand van die krip is net hoog genoeg dat die voerkorrels nie uitvloei nie. Francois het die konka aan…

REGISTRASIE VAN AFGESNYDE PLAAS Ons het ’n stuk plaas gekoop wat afgesny is. Alles is goedgekeur. Ons moet nou die akte registreer, maar vermoed die prokureur doen nie wat hy moet doen nie. Hy sê die akte moet eers geregistreer word voordat die stadsraad ’n waardasie vir die grond sal gee. Moet die grond nie eers waardeer word en dan na die aktekantoor en Ontvanger gestuur word nie? Die akte-oordragprokureur het die volgende dokumente nodig om by die aktekantoor vir registrasie in te dien: • ’n Belastinguitklaringsertifikaat dat alle belasting ten opsigte van die onderverdeelde gedeelte ten volle opbetaal by die munisipaliteit is. • ’n Sertifikaat uitgereik deur die munisipaliteit ingevolge artikel 137 van die Lupa-wet kom daarop neer dat alle munisipale vereistes wat op die onderverdelingsvoorwaardes van die onderverdeling…

Sulene bak haar wonderlike, tuisgemaakte brood met ’n mengsel van boermeel (koring wat net gemaal is en glad nie verder verwerk is nie) en broodmeel. Die geur en tekstuur van boermeelbrood is wonderlik. Pap wat van boermeel gekook word, is ook ’n bekende ontbytkos in die streek. As jy nie boermeel in die hande kan kry nie, vervang dit met dieselfde hoeveelheid bruinbroodmeel.…

NATUURLEWE Wildlife of the Okavango , Duncan Butchart, R160, Struik Nature (2016) Die informatiewe gids be-vat foto’s en inligting oor meer as 470 van die meer algemene en bekender soogdiere, voëls, reptiele, bome en waterplante van die Okavangostreek. Moet dit beslis nie tuis vergeet as jy ’n vakansie in dié gebied beplan nie. Dit sal jou bewapen met die nodige kennis om die verskillende diere en plante uit te ken en die interaksie tussen die diersoorte te verstaan. AVONTUUR Goud kan nie roes nie , Paul-Constant Smit, R230, Penguin (2016) Ontmoet Con Slaughter – ’n myningenieur, rewolwervegter en avonturier – in hierdie meesleurende avontuurverhaal. Die Anglo-Boereoorlog, Afrika se wilde diere en die komplot tussen Engeland en Duitsland (waarin hy hom verstrengel vind), maak dat Slaughter maar altyd oor…

Mnr. Mninawa Hargreaves Qotoyi van Mountain Dew is vanjaar se wenner van die Pick n Pay en Rudd-skale se eerbewys vir die Boer met die Beste Vordering in die afgelope tien jaar. Hy het sy eerste plaas in 2002 in die distrik Elliot in die Oos-Kaap gekoop nadat hy eers op kommunale grond geboer het. In 2007 het hy nóg grond gekoop. Hy boer tans op 1 576 ha van sy eie grond, terwyl hy nóg 500 ha byhuur. Hy bedryf ’n gemengde boerdery wat vertakkings vir vleisbeeste (Bonsmaras), wolskape (Dohne-Merino’s) en ’n melkery (Jerseys) insluit. In sy stoetery het hy 180 Bonsmarakoeie wat in ’n normale jaar ’n speenpersentasie van 86 en ’n gemiddelde speengewig van 220 kg handhaaf. Sy dektyd begin in Desember en duur tot in Maart.…

Verskillende faktore het op vrugbaarheid betrekking, sê dr. Michael Bradfield (INLAS), hoof van Breedplan in Suider-Afrika. Dit gaan oor die koei se vrugbaarheid en die eienskappe wat daarmee verband hou, die bul se vrugbaarheid en die eienskappe wat daarmee in verband gebring word, asook die bul se vermoë om vrugbare dogters te lewer. Verskeie metings vir vrugbaarheid bestaan, naamlik tussenkalfperiode (TKP), kalfdatum, kalfpersentasie, speenpersentasie en langlewendheid (’n koei se vermoë om lank in ’n kudde te bly). Die eienskap wat Breed-plan gebruik, is die aantal dae tot kalf. TUSSENKALFPERIODE Die TKP meet die tydperk tussen opvolgende geboortes. Dit begin by die eerste kalf en dan met elke kalf daarna. Dit word hoofsaaklik in die melkbedryf gebruik, in situasies waar die bulle die hele jaar lank met die koeie gepaar word…

Die herstelvermoë en vaardighede van die Suid-Afrikaanse boer het die skaal in die guns van pekanneute laat swaai as ’n wonderlike suksesstorie, sê mnr. Chris Thompson, bestuurder van markontwikkeling en tegniese ondersteuning by Laeveld Agrochem. Maar hoe groter die aangeplante gebiede raak, hoe meer raak die druk van plae en siektes. Tot dusver is 100 verskillende soorte swamme al op pekanneute geïdentifiseer. Van die belangrikste siektes is: PEKANNEUT-SKURFSIEKTE ( FUSICLADIUM EFFUSUM ) Hierdie siekte oorwinter op takke en ou doppe. Spore ontwikkel vinnig in die lente en word deur wind en reën na nuwe groei versprei. Die Ukulinga-kultivar, wat in Suid-Afrika geteel is, toon goeie weerstand teen skurfsiekte. ’n Kleiner voorkoms van skurfsiekte is een van die voordele van aanplanting in die droër westelike streek. ANTRAKNOSE Dit behels…

Dr. Johan van Dyk, tegnologiebestuurder by Africary, vergelyk ondergrondse steenkoolvergassing met ’n nuwe oopgroef-steenkoolmyn wat vir die Vaaldriehoek beplan word. Anglo American het toestemming gekry om dié myn aan die oewer van die Vaalrivier in die Noord-Vrystaat met 4 000 ha uit te brei. Volgens die dagblad Beeld is van die moontlike gevolge van dié uitbreiding die vernietiging van 4 000 ha grond wat vir landbou benut kon word; ’n ongunstige uitwerking op die oppervlak-waterstelsel; ’n verlies van 36% grond in die gebied waarop mielies en sojabone verbou word; die bedreiging van 24 voël- en ander dierspesies in die omgewing; en stof- en lugbesoedeling in die woonbuurte Vaalpark en Zamdela, en omliggende saailande. Ondergrondse steenkoolvergassing, daarteenoor, hou geen van hierdie bedreigings in nie omdat die hele proses net deur ’n…

Wenners. Van links is mnre. Michael de Klerk van die M.C. de Klerkboerdery (Graanprodusent van die Jaar), Adriaan Bibbey van die SMWO-trust by Frankfort (beste meganisasie-klant), Maseli Letuka van Qwa-Qwa (Opkomende Boer van die Jaar), Francois Swanepoel (uitvoerende hoof, VKB), Stoffel Brits van die Paul Steyn-boerdery by Warden (beste handelsklant) en Pieter Duminy van die SMWO-trust by Frankfort (beste meganisasie-klant/insethandel). VKB se drie beste klante. Van links is mnre. Petrus Claassen, namens die Johann Claassen-boerdery (klant wat die tweede meeste sake met VKB gedoen het), Daniëlsrus, Koos Janse van Rensburg, uitvoerende direkteur van die VKB-groep, Michael de Klerk (VKB se Boer van die Jaar 2015-’16), van die M.C. de Klerk-boerdery, Oranjeville, Jaco, Abrie en Christo Cronjé van die Rentia-boerdery (klant met die derde meeste besigheid), Vrede. VKB en vriende. Van…

Die toekoms van die Afrikarooistertpapegaai(African grey) is donker ná die verbod op die internasionale handel van dié spesie. Dít is die gevoel van die Suid-Afrikaanse papegaaitelers nadat op die COPS17-beraad van die konvensie oor internasionale handel in bedreigde spesies (Cites) besluit is om die beskermingsvlak van die voëlsoort van bylaag 2 tot bylaag 1 te verander. Mnr. Ben Minnaar, voorsitter van die Papegaaitelersvereniging van Suider-Afrika, sê daar is geen uitbuiting van dié spesie in nege van die 20 gebiede waar die rooistertpapegaai natuurlik voorkom nie. “In die oorblywende gebiede is die uitbuiting ’n dekade gelede gestaak,” sê hy. “Pleks van die beskerming van die rooistertpapegaai sal die opgradering van die bylaagstatus die teenoorgestelde uitwerking hê,” sê hy. Volgens Minnaar sal die vraag na wild gevangde papegaaie toeneem as Suid-Afrika nie…

In 12 (31%) van die distrikte, hoofsaaklik in die ooste van die Oos-Kaap, is dalende prysneigings waargeneem met transaksies vir grond wat groter is as 20 ha in die tydperk van Augustus 2015 tot Julie 2016. In dié tyd is 332 ooreenkomste in 38 distrikte gesluit, wat 212 133 ha teen R1,805 miljard behels het. Daarvan was 63 transaksies (19%) van kleur. Transaksies van kleur sluit in die transaksies tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond verkry vir munisipale gebiede. Dit het 26 543 ha (12,5%) teen R350 miljoen (19,3% van die totale waarde) behels. Elf van die transaksies was vir landboudoeleindes, een was vir dorpsontwikkeling en 50 was private transaksies. Sowat 20% van die transaksies was vir grond kleiner as 50 ha. Die meeste transaksies (52%) was vir grond…

DAAR is groot belangstelling vir die nasionale Boerbokveiling wat op 20 Oktober in Bloemfontein gehou word. Altesame 58 ram-me en 147 ooie van 22 telers is reeds ingeskryf. Die veiling word saam met die vereniging se jaarvergadering gehou. Die afgelope paar maande is goeie pryse op produksieveiling behaal. Op die veiling van mnr. Lukas Burger van Griekwastad is die duurste ooi teen R130 000 aan mnr. Barry Strydom verkoop. Mnr. Barney Faber het op dieselfde veiling R100 000 vir ’n ram betaal. Die gemiddelde prys vir die ramme was meer as R30 000 stuk. Mnr. Stephanus Malan, voorsitter van die SA Boerbok-telersvereniging, sê die meeste lede en boere wat kommersieel met die ras boer, is die afgelope jaar erg deur El Niño geraak. “Dit het tot laer speenpersentasies en duur…

OKTOBER PARYS Al drie Parys-skoue word op die Afridome-skouterrein gehou. Navrae aan Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416. Web: www.afridome.co.za. 10-16, Nasionaal: Friesperd. 17-26, Alfa-week (beeste), Brahman. 20-23, Appaloosa. VILLIERSDORP 14-15, Amerikaanse Saalperd, Walliese Ponie, SA Ryperd. Willem Roux, sel 079 706 0981. Stalletjies, J. le Roux, 082 722 4713. Algemene navrae, Edu Roux 082 922 1123. E-pos: skoon gesig@breede.co.za. PRINS ALBERT 21–22, Boerbok-interstreekkampioenskappe, Merino, Dorper, slaglamkompetisie, perde, steakete, kindervermaak. Madri Rossouw, sel 083 383 2591; Laetitia Mulder, sel 083 301 2984. E-pos: palandbougenootskap@gmail.com. LOERIESFONTEIN 22-24, Loeriesfontein-skou. Inligtingsdag vir opkomende boere. Klubskoue: Saalperd, Boerperd, swart perde en ponies: Riaan van der Merwe, sel 083 643 5352. Meatmaster-ekspo en -veiling: Henk Kearney, sel 083 952 5057. Jeugskou: Penny Brand, sel 072 217 1432, of Jannie Loots, sel 082 859 1439. CRADOCK 27-29,…

R64 miljard Aandele van R64,32 miljard – die meeste ooit – is op 29 September op die JSE verhandel. Die vorige rekord was op 17 Maart toe R61,43 miljard verhandel is. Dit was amper drie maal die waarde wat op die vorige twee dae verhandel is – onderskeidelik R23 miljard en R23,8 miljard. Op net twee ander dae in September is meer as R40 miljard se aandele verhandel. –Moneyweb 171 miljoen Suid-Afrika het elke maand vanaf Augustus verlede jaar tot Julie vanjaar gemiddeld 171 miljoen brode gebak. Daarvan was die helfte witbrood, 49% bruin-brood en 1% volkoringbrood. Die produksie van bruinbrood het in dié tyd met 5% toegeneem; van 87 miljoen tot 93 miljoen. Algehele broodproduksie het met 4% toegeneem – van 180 miljoen tot 187 miljoen brode. –Agbiz R68…

Die narratief wat aan ons opgedis word om multinasionale landboumaatskappye se oorheersing van ’n “vrye” mark te regverdig, is dat net groter, meer onverskrokke entiteite die groot uitdaging van ons tyd die hoof kan bied, naamlik hoe om teen 2050 ’n bykomende 3 miljard mense te voed sonder om die planeet te vernietig. Ons word gevra om die intensiewe landboumodel te aanvaar as die heldhaftige aanslag van die wetenskap teen primitiewe, lae-opbrengs, tradisionele produksiemetodes. Maar in der waarheid is dit dié model van kosproduksie wat in ’n groef vassit. Sedert die Tweede Wêreldoorlog is kosproduksie wêreldwyd drasties verhoog vanweë plantteelt en die gebruik van chemikalieë. Maar saam met dié oorwinnings raak die tekortkominge op lang termyn van dié groen revolusie al hoe duideliker. Die oorgebruik van landbouchemikalieë het tot groot…

MNR. JOB LEGEMAAT, seun van die meestermelkboer Cees wat 16 keer as Meestermelkboer aangewys en twee maal as Suiwelboer van die Jaar bekroon is, boer op die plaas Vaalbank, Rayton. Job het die eerste ten volle geoutomatiseerde melkstal in Afrika geïnstalleer. Lees die artikel op bl. 34. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Ineke en ons het vyf kinders – twee seuns en drie dogters – Cor (29), Willemien (28), Petra (24), Dieter (21) en Carine (18). HOU JULLE GRAAG VAKANSIE, EN WAARHEEN GAAN JULLE? Hoewel ek verlede jaar in Nederland en Duitsland was, was dit meer om ondersoek na die GEA-stelsel te gaan instel. Ek hou nie daarvan om weg te wees van die melkery nie. As ’n mens te veel van jou melkery af weg…

EMILY HOBHOUSE BEGRAWE Emily Hobhouse (1860-1926), Britse welsyn-en-noodlenigingswerker wat op 8 Junie in Engeland oorlede is, se oorskot is onlangs aan die voet van die Vrouemonument in Bloemfontein begrawe uit erkenning vir wat sy tydens en ná die Anglo-Boereoorlog (1899-1902) gedoen het om Boer-slagoffers te help en op te hef. Tydens die oorlog het sy haar beywer om die ellendige toestande in die Brits beheerde konsentrasiekampe vir bejaardes, vroue en kinders onder die Britse publiek se aandag te bring en om dit te verbeter. In 1905 het sy met ’n spinen-weefskool op Philippolis begin om Afrikanervroue en -meisies te help ophef. Weens hartprobleme het sy ná ’n tyd huiswaarts gekeer. Tydens die Eerste Wêreldoorlog (1914-’18) het sy weer gehelp om die nood in die geledere van Brittanje se vyand te…

 DIE hoeveelheid entstof vir bloutong, drie-dae-stywesiekte en brucellose is kommerwekkend min, blyk uit ’n deur Landbou› weekblad by 35 handelstakke in die Afgri Town&Country-en Senwes Village-groep oor hul entstofvoorrade. ‘Private maatskappye se verspreiding is net soveel beter. Ons kan ’n bestelling plaas en die volle hoeveelheid entstof sal binne drie dae in ons yskaste wees.’ Uit die opname het slegs 15 uit die 35 handelstakke wel bloutongentstof beskikbaar gehad. Daar blyk ook ’n kwessie met die verspreiding van bloutongentstof te wees nadat die datums op groot hoeveelhede van die tipe entstof verval het en nuwe dosisse verkry moet word. Nóg ’n groot bron van kommer is die gebrek aan entstof teen drie-dae-stywesiekte. Hierdie entstof word slegs deur Onderstepoort Biologiese Produkte vervaardig. Daar was verlede jaar reeds ’n landwye tekort aan…

‘Hy het op 19 September kom werk, maar die volgende dag is hy toegang tot sy kantoor geweier en sy kantoorsleutels is wéér afgevat.’ ’N STAATSVEEARTS en senior dosent aan die Landboukollege Grootfontein kon nog net een dag by die werk deurbring sedert hy op 22 Julie geskors is. Dr. Johan van Rooyen is aan› vanklik vir 60 dae geskors tot 18 September, na bewering omdat hy lede van die unie vir staatsampte› nare (PSA) aangeraai het om nie hul samewerking te gee in ’n on› dersoek na kuddebestuur op die navorsingsplaas nie. Sy kantoorsleutels is gekonfi› skeer en hy is die perseel belet. Hy het op 19 September kom werk, maar die volgende dag is hy toe› gang tot sy kantoor geweier en sy kantoorsleutels is wéér afgevat. Sy…

VRESE dat die blou-oorsiekte by varke (PRRS) die land kan binnekom, sit agter die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo) se hofaansoek om die invoer van varkskouerstukke uit Amerika te verbied. Savpo het dié aansoek onlangs by die Noord-Gautengse Hooggeregshof ingedien. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het reeds aangedui hy gaan die aansoek teenstaan. ’n Ooreenkoms om varkskouerstukke in te voer is gesluit as deel van onderhandelinge vir tariefvergunnings onder die Amerikaanse wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa). Mnr. Simon Streicher, uitvoerende hoof van Savpo, het aan Landbouweekblad gesê die ooreenkoms – tussen die Amerikaanse departement van landbou (USDA) en die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye – handel net oor varkskouerstukke wat limfkliere en -knope bevat. Dit is in dié snitte waarin PRRS kan voorkom. INVOERPROTOKOL Streicher het…

SUID-AFRIKA is getref deur ’n erge droogte, wat daartoe bydra dat die land se ekonomiese groeikoers vir vanjaar op gemiddeld 0,4% kan stagneer. Tog het die totale verkope van groente op die vyf belangrikste varsproduktemarkte toegeneem. Aartappelproduksie is wel deur die droogte geraak en het op ’n jaargrondslag met 6% gedaal. Dit is dus nie ’n daling in die produk› sie en aanbod van groente wat tot hoër groentepryse lei nie. Eerstens het die uitvoer› waardes van groente op ’n jaar› grondslag toegeneem. Dit word toegeskryf aan verhoogde uit› voervolumes en die impak van ’n swakker rand. Die swakker rand het uitvoer aangemoedig. Tweedens het die toename in die plaaslike prys van wit mielies en witmieliemeel daartoe gelei dat die vraag na groente toege› neem het. Groentepryse het hoër graanpryse…

Met die regte spesie-kombinasie in ’n rus› landstelsel kan ’n boer grondgesondheid ver› beter sonder om gewasse se voedingswaarde vir vee in die gedrang te bring. Prof. Chris Dannhauser, ’n bekende wei› dingskonsultant, sê só ’n stelsel in ’n graan› boerdery kan uitstekende dierevoeding verskaf en terselfdertyd grondgesondheid herstel en die koste van graanverbouing beperk. Die geheim lê daarin om die regte mengsel van ruslandsoorte te kies en om die verskil› lende soorte op die regte tyd plant, sê hy. “Die doel van ’n ruslandstelselgewas, bene› wens om goeie dierevoeding te verskaf, is om organiese materiaal as ’n deklaag te vestig, stikstof in die grond te bind, voedingstowwe te hersirkuleer, onkruidbestryding doeltref› fender te maak (en dus op chemiese middels te bespaar) en om grondverdigting en erosie teen te werk.”…

Harrismith in die Vrystaat is koue wêreld en as jy daar met beeste wil boer, moet hulle die uiterstes van dié omgewing kan hanteer. Dr. Stefan Fourie is ’n geesdriftige nuwe toetreder tot kommersiële beesboerdery. Vir hom lê die antwoord in ’n kruisteelprogram met ’n inheemse ras, soos die Nguni, en ’n Bos taurus-ras, soos die Sussex. Dié tandarts en mnr. Du Toit de Wet, sy vennoot in die boerdery, deel die afgelope vier jaar ’n Nguni-kudde. Daarvan is sowat 80 beeste Stefan s’n. Dit sluit sy Sussexbulle in. “Ons is baie tevrede met die Nguni’s se lae onderhoud. Hulle het min geboorteprobleme en siektes, maar ek het begin navorsing doen oor die waarde wat die Sussex tot ons kudde kan toevoeg,” sê Stefan. INSPIRASIE “Voordat ek op die Sussex…

Dekgewasse kan grondgesondheid verbeter en organiese materiaal in die grond verhoog. Dit kan erosie deur wind en water verminder en stikstof verskaf vir die kontantgewasse wat daarna geplant word. Behalwe dat hierdie organiese stikstof tot hoër opbrengste kan lei, word die moontlikheid van stikstofloging en die besoedeling van waterbronne ook verlaag. Dekgewasse kan onkruiddruk verminder deur mededinging, allelopatie en die verskaffing van ’n deklaag op die grond. Dit kan verdigting help verminder en insekbestryding ondersteun. ’n Groot verskeidenheid dekgewasse kan bestuiwers begunstig. Daar is groot belangstelling in die voordele wat dekgewasse vir graanboerdery inhou, maar boere is dikwels nie seker hoe om dit te benut nie. Daarom bied Landbouweekblad en wetenskaplikes van die departement van landbou in die Wes-Kaap praktiese wenke vir welslae met dekgewasse. Dekgewasse kan enkel of in…

Dié ingenieur se goeie daad vir ’n Kaapse kinderhuis het hom gehelp om die moontlikhede van sensortegnologie wat met ander toerusting geïntegreer is, raak te sien en ’n onderneming te stig wat nuttige rekenaartoepassings vir die landbou ontwikkel. Deesdae gebruik van Suid-Afrika se bekendste voer- en skaalmaatskappye en voerkrale die programme wat mnr. Riaan Mastenbroek van die maatskappy IotX skryf om die vermenging, hoeveelhede en aflewering van voer en voermengsels te monitor. “Ek het vier jaar gelede gratis sagteware vir ’n kinderhuis ontwikkel sodat hulle hul sonkragstelsel kon monitor en data kon insamel ten einde om ’n Eskom-rabat aansoek te doen. Dié integrasie van sensors het gelei tot gesprekke oor die moontlikhede van die program. Ná vele gesprekke het ek met die plaaslike skaalmaatskappy Massamatic begin saamwerk. Die doel was…

Sy strewe om sover moontlik alles wat op die plaas benodig word, self te produseer, het ’n oudlandboujoernalis gehelp om binne jare ’n baie suksesvolle boerdery op die been te bring. Mnr. Ralf Hickmann van Plaidt in die distrik Koblenz in die weste van Duitsland was tien jaar lank ’n landboujoernalis voordat hy in 2002 sy pa se varkboerdery oorgeneem het. “Ek glo ’n mens moet so onafhanklik as moontlik wees deur soveel moontlik voedsel vir jou diere self te produseer en ook jou eie energie op te wek. “Ek het glo in ’n geslote stelsel.” Hickmann het toe een van die eerste boere in daardie tyd geword om ’n biogasaanleg op sy plaas te bou. “Dit was maar moeilik, want daar was nie eintlik bestaande voorbeelde om te volg…

KOEI GAAN LÊ VOOR SY KALF Ek het onlangs ’n koei met melkkoors gehad. Sy lê en is baie swak en ek kan sien hoe die kalfie in haar skop. Hoe lank is dit voor die koei kalf as ek die kalfie al kan sien beweeg? Sal ’n koei tekens van bronstigheid wys indien sy dragtig is? Hierdie einste Jerseykoei wat melkkoors gekry het, het ’n paar weke terug by twee geleenthede ’n bulstring getoon. Melkkoors kom meer algemeen by Jerseykoeie voor as by ander rasse, wat moontlik hier ’n rol kon speel. Indien die koei egter voor sy kalf reeds gaan lê het, is dit ongewoon omdat koeie gewoonlik eers ’n dag of twee nadat hulle kalf, gaan lê met melkkoors. In gevalle waar ’n koei voor die tyd…

NUTTIGE DROM WERKTUIG VIR BOBEMESTING QuadMaster, ’n ingenieursmaatskappy van Howick, KwaZulu›Natal, het ’n unieke klein plaaswerktuig ontwikkel waarmee bobemesting gedoen kan word. Die QM›0460 TopDresser is ontwerp om kompos, grond of mis op ’n grasperk of aangeplante weiding te versprei en kan sommer agter ’n vierwielmotorfiets gesleep word. Die drom roteer om te verseker die kompos of grond word opgebreek en gesif voordat dit eweredig versprei word. Die drom kan ook gesluit word, wat keer dat hy roteer wanneer kompos of grond bloot vervoer word. Die inhoudsmaat van die drom is ’n halwe kubieke meter. Prys: R22 200 (BTW ingesluit). NAVRAE: Mnr. Colin Scott, tel. 033 330 6247, e-pos: info@quadmaster.co.za. VEILIGHEIDSKAMERA BEKYK JOU EIENDOM PER SELFOON Die nuwe Yale HD 720P veiligheids› kamerastelsel help jou om ’n oog op jou…

Op die plaas Grootkloof buite Aurora word die werf verdwerg deur ’n imposante akkerboom wat reeds 200 jaar oor die wel en wee van die inwoners waak. As die laaste van drie ou eike, word dié boom deesdae met sorg vertroetel. Nadat wind die ander twee omgewaai en groot skade aan die aangrensende rietdakhuis aangerig het, moet sterk kabels nou keer dat hierdie laaste stukkie groen geskiedenis ook verlore gaan. “Sy hart is uitgeruk,” beskryf die inwoners dié ou boom. GROEN GESKIEDENIS “Vandat ek my verstand gekry het, was die drie akkerbome ’n belangrike deel van ons werf,” sê Keppies Kotzé, die derdegeslageienaar van Grootkloof. Sy seun Theunis boer saam met hom, en is dus die vierde Theunis G. Kotzé. Aartappels, skape en graan is die kern van hul boerdery.…

Op 9 September het ek die boodskap ontvang dat vanjaar se Aldam-vleisbeesskool vol bespreek is, ’n volle maand voordat die byeenkoms van 12 tot 14 Oktober deur die Lewendehawe Registrerende Federasie en Landbouweekblad aangebied word. Dit maak my opgewonde en is ’n aanduiding dat die veebedryf ál meer bewus word van die voordele wat hierdie geleentheid kan bied. Sedert sy begin was die doel van die Vleisbeesskool om die lewendehawebedryf – veral die kommersiële en stoettelers – te onderrig in alle aspekte van die waardeketting deur ’n forum te skep waar alle betrokkenes van die nuutste internasionale ontwikkelinge kan leer. Die onderwerp is elke jaar op die veebedryf van toepassing. Twee jaar gelede was dit voerdoeltreffendheid en verlede jaar was dit reproduksie. Vanjaar val die kollig op die noodsaaklikheid om…

Twee boere van Suid-Afrika en een van Namibië ding teen mekaar mee om die titel van Stoetteler van die Jaar. Die wenner word aangewys op die jaarlikse Vleisbeesskool by Aldam, wat deur die Lewendehawe Registrerende Owerheid (LRF) en Landbouweekblad aangebied word. Die finaliste is mnre. Joggie Briedenhann (Hartebeestloop-Bonsmarastoetery, Stampriet, Namibië), Johan Styger (BTB-Simmentalerstoetery, Klerksdorp) en Christopher Sparks (Mount Olive-Brangusstoetery, Harrismith). JOGGIE BRIEDENHANN Joggie is reeds 14 jaar in die stoetbedryf en boer met Bonsmaras naby Stampriet in Namibië. Sy verse loop op 14½ maande vir die eerste keer vir 12 weke saam met ’n bul. In sy seleksieprogram lê hy klem op ’n mediumraam-koei met ’n hoë reproduksievermoë wat goed in veldtoestande aangepas is, en ’n goeie loopvermoë en lae onderhoudsbehoefte het. Dit is vanselfsprekend dat sy elke jaar ’n…

Die Vrystaat het in 2014 met ’n goeie oes 48% van Suid-Afrika se wit mielies, 38% van die geel mielies en 53% van die sonneblomme gelewer. Ondanks die droë jaar het die Vrystaat in 2015-’16 35% van die land se wit mielies, 24% van die geel mielies en 59% van die sonneblomme gelewer, volgens die Oesskattingskomitee se sewende skatting vir vanjaar. Dit bewys hoe belangrik die Vrystaat se bydrae tot voedselsekerheid is, nie net in Suid-Afrika nie, maar ook in Lesotho en ander buurlande. Die droogte het alle bedrywe nadelig beinvloed. Baie droëlandgraanboere kon nie plant nie of het swak oeste afgehaal. Veekuddes is uitgedun ( GRAFIEKE 1 EN 2 ), veld- en weidingstoestande is kritiek en dit sal tyd kos om te herstel ná goeie reën. Die swak kondisie…

Weens klimaatsveranderinge het die gewildheid van pekanneute baie in die Vrystaat toegeneem. Die bome kan hitte en droër weer goed weerstaan, sê me. Amanda Louw van Rietpan-kwekery. Rietpan-kwekery het ’n tak op Jacobsdal in die Vrystaat. Dié kwekery het sowat tien jaar gelede begin. Hy spesialiseer in pekanneutbome en is een van die grootste pekanneutkwekerye in Suid-Afrika. Rietpan kweek sowat 10% van alle pekanneutbome wat jaarliks in Suid-Afrika geplant word en verskaf landwyd verskillende kultivars aan groot en klein boerderye. “Met die droogte en klimaatsverandering beweeg verskeie boere weg van gewasse wat van reënval afhanklik is. Die pekanneutboom presteer goed onder besproeiing en is bestand teen hitte,” sê sy.…

Hoenderboere moet vanjaar kop bo water hou te midde van groot stygings in voerpryse, lae stygings in produsentepryse, ‘n groot toe-name in ingevoerde hoendervleis en ‘n nuwe pekelperk van 15% vir stukke aan die been. Die produsenteprys in die eerste kwartaal vanjaar was gemiddeld R18,13/kg – 3,6% laer as in die vorige kwartaal en 0,8% hoër as in die eerste kwartaal verlede jaar. Die invoer van stukke aan die been het luidens ‘n verslag van die SA Pluimveevereniging (SAPV) in die eerste sewe maande van vanjaar met 41,3% gestyg vergeleke met die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Verlede jaar as geheel is 192 390 ton stukke aan die been ingevoer, met ‘n vry-aan-boordwaarde van R2,72 miljard. Dit was 22% meer as in 2014. In die eerste ses maande van vanjaar het…

Om volhoubaarheid in aartappelproduksie te verseker, sal probleme in die natuur en die samelewing opgelos moet word, sê mnr. Dirk Uys, bemarkingsbestuurder van Bayer Oesbeskerming. Hy het op die Moerkwekersforum in Umhlanga, KwaZulu-Natal, gesê daar is drie belangrike aspekte waaraan aandag geskenk moet word om die aartappelbedryf in Suid-Afrika se volhoubaarheid te verseker. Eerstens moet die boer winsgewend kan boer, tweedens moet die bedryf seker maak dat daar in die verbruiker se vraag voorsien word en laastens moet boere nuwe maniere vind om die omgewing te bewaar. Daar is egter hindernisse, soos wisselvallige energie- en voedselpryse, waterskaarsheid, ’n skerp styging in bevolkingsgroei en die probleme om voedselvermorsing te verminder. “Daar is ook al hoe meer druk op die tradisionele gewasbeskermingsbedryf, veral ten opsigte van die gebruik van onkruiddoders en plaagbestryding.…

ALGEMEEN 13-15 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2016. Sandringham, Stellenbosch. Tel. 021 975 4440. E-pos: admin@agriexpo.co.za. Web: www.livestock.org.za. 14-15 OKTOBER: Algemenejaarvergadering,SAPekanprodusentevereniging.Magogong-skouterrein, Vaalharts.SprekerssluitinAllen Brandt (Green Valley Pecans,Arizona) endie ekonoomdr.RoelofBotha. DriesDuvenhage,sel0829482933.E-pos:sappa@hortgro.co.za. 20 OKTOBER: Van Wyk Fouchee Prokureurs: Grondsekuriteit, -regte en trustbelastingbeplanning. Paarl. Tel. 021 871 1050. E-pos: louise@vwf.co.za. 4-5 NOVEMBER: Agri-Workslandbou-ekspo, Stellenbosch. Van der Stel-sportterrein. Tel. 021 854 4700. Web: www.agriworks.co.za. E-pos: info@cadek.co.za. 4-5 NOVEMBER: Gamtoosekspo, ten bate van Laerskool Gamtoosvallei. Patensie, Oos-Kaap. Tel. 083 556 3206. E-pos: info@gamtoos.co.za. Web: www.gamtoos.co.za. 4-5 NOVEMBER: GWK-oewerfees, jeugkamp , SAWMGA-kompetisie. Karla Britz, sel 082 215 0497. E-pos: oewerfees@gmail.com. BOEREDAE 14 OKTOBER: Witzenberg-agridag. Tema: Brandpunte op die landboufront. Sprekers sluit Lennox Plaatjies, Raymond Koopman en Chris Burgess in. Neels Boshoff, Old Mutual, tel. 023 316 8483. E-pos: cboshoff@oldmutual.com. KURSUSSE 13-18 OKTOBER: Kommersiële fynproewer-sampioenverbouing. Kaapstad. (Alternatiewelik via rekenaargesteunde onderrig.)…

ANDERKANT DIE REËNBOOG WAAR LÊ DIE KNOOP? ’n Onwelkome afleiding van die regte probleme wat Suid-Afrika in die gesig staar. Dít is wat die studente-optogte is. Klasgeld en lewenskoste is hoog, ja, maar dit was nog altyd so. Daar is lenings en ander bystand beskikbaar en mense het nog altyd ’n plan gemaak. Die koste kan laer en verdienstelike studente moet doeltreffender bygestaan word, maar die harde werklikheid is dat 41% van alle studente nooit hul grade behaal nie. Sonder hulle sou universiteite ’n klomp geld bespaar. Dít is waar die gesprek behoort te begin. Dan behoort ’n mens te vra hoekom die land se wanfunksionele skoolstelsel nie genoeg universiteitsmateriaal oplewer nie, en daarna hoekom wanvoeding steeds honderdduisende kinders verstandelik strem lank voor hulle skool toe gaan. Dan kom jy…

AUGUSTUS se wenner in Landbouweekblad se kompetisie vir boereplanne wat werk, is MNR. HENK HUMAN van die plaas Kiepersol in die distrik Lindley wat sy drukgang soos ’n jokkie beheer. Dit is daarop gemik om alles feitlik manalleen te doen. Sy plan behels ’n drukgang wat verstelbaar is sodat hy met beeste en kalwers van verskillende groottes daarin kan werk. Daar is ook ’n tweede drukgang met ’n uitkeerstelsel wat hy uit een posisie kan beheer en beeste volgens grootte of geslag na twee verskillende krale kan afkeer. Hy wen twee pare Wolverineskoene van altesaam R3 400. NAVRAE: E-pos: hhuman123@gmail.com .…

’N LANDWYE projek van die Nasionale Dieregesondheidsforum teen die groeiende bedreiging van brucellose kan rigtinggewend wees in hoe Suid-Afrika sy kuddegesondheid – en dus die gehalte van sy rooivleis – kan beskerm en verbeter. Met dié projek wil die forum samewerking tussen boere, staats- en private veeartse bemiddel. Dr. Pieter Vervoort, voorsitter van die forum, sê die veldtog is geskoei op ’n bloudruk wat die bedryf en die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye saam met die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) opgestel het en sal in die toekoms vir ander siektes ook aangewend word. “ ’n Belangrike saak wat in die OIE se verslag uitgestippel is, is die noodsaaklikheid van beter samewerking tussen die staat en die openbare sektor,” sê Vervoort. “Dit is nie meer aanvaarbaar dat die staat…

SPEENKALWERS | Hoop dat uitvoer gou herstel Daar is skynbaar lig aan die einde tonnel wat die uitvoer van speenkalwers na Suid-Afrikaanse voerkrale betref, het mnr. Mecki Schneider, uittredende voorsitter van die Namibiese lewendehaweprodusenteorganisasie (LPO), aan Landbouweekblad gesê. ’n Aantal Suid-Afrikaanse voerkrale is geakkrediteer om uitvoer vanaf Namibië te ontvang en nóg voerkrale is in die proses om geakkrediteer te word. Die onus is op daardie slagplase om naspeurbaarheid te handhaaf. Die speenkalwers moet direk vanaf Namibië na die voerkraal gaan, hul verskuiwing van een kraal na ’n ander moet bewys kan word en daar moet rekord gehou word van elke dier wat na ’n slagplaas geneem word. Daar is skynbaar nog vertragings omdat die Suid-Afrikaanse owerhede Namibiese aansoeke terugstuur vir korreksies. Speenkalf-uitvoer na Suid-Afrika het tot stilstand gekom ná…

1 ZAMBIË | Suikerreus soek nuwe markte Zambia Sugar Company, Afrika se grootste suikerprodusent, wil sy uitvoer na Europa van 22% tot 14% inkort, ter voorbereiding van die Europese Unie (EU) se besluit om volgende jaar invoertariewe op suiker uit Afrika te begin hef. Kwotas vir EU-lidlande, wat suikerproduksie tot 13,5 miljoen ton beperk, kom ook volgende jaar tot ’n einde. Nou wil die maatskappy eerder uitvoer na ander lande in die streek, soos die Demokratiese Republiek van die Kongo en die lande rondom die Groot Mere. Zambia Sugar begin ook binnekort bou aan ’n nuwe verwerkingsaanleg wat sy produksievermoë tot 90 000 ton per jaar sal verhoog – meer as dubbel die huidige vermoë. — Africa Agribusiness, The East African 2 NIGERIË | Dollars vir groente Die Nigeriese deelstaat…

Verskeie mense maak die stelling dat daar minder as 40 000 boere in Suid-Afrika is. Hulle bou dan statistieke om daardie getal, doen marksegmentasie en maak allerlei afleidings. Natuurlik is dit ook ’n gewilde stelling in die media dat die getal boere skerp gedaal het (wat deels waar is). Dan is daar ook die hele debat rondom die sogenaamde megaboere, wat deur die media en met veralgemenings tot ’n status van hul eie verhef is. Die indruk word gewek dat as jy nie daarna streef om ’n megaboer te wees nie, sal die werklikhede van skaalekonomie jou in die afsienbare toekoms inhaal. Dit is ’n verkeerde persepsie wat nie tred hou met markveranderinge en tegnologie nie. Om sake verder te kompliseer, probeer die Regering om bestaansboere, kleinboere en kommunale boerdery…

Mnr. Lourens van Eeden van die plaas Vleitjie, Swellendam, het op Bewaringslandbou Wes-Kaap se Jack Humanbewaringsweek vertel hoekom peulgewasse, somerdekgewasse en skyfplanters ekonomies sin maak in sy boerdery. Daar is miljoene mikrobes in grond, maar hulle wil kos hê om hul werk te doen. “Waar ek tussen Heidelberg en Swellendam boer, kry ons 40% van ons reën in die somer, en ons weet November is die maand met die hoogste reënval. Die Zambiërs sê die definisie van armoede is as jy nie dít gebruik wat jy het nie. Boonop is grond baie duur, of dit jou eie is, of huurgrond.” Hy het ook gesê enige verandering wat hy aan sy boerdery aanbring, moet al die beginsels van bewaringsboerdery gehoorsaam. Boere moet ook leer om nie so afhanklik te wees van…

Wat vandag mnr. Gog van der Colff se Carpe Diem-landgoed is, het sy ontstaan aan ’n nederige begin te danke toe die Van der Colff-familie in 1950 hul eerste grond op Kanoneiland, 30 km wes van Upington, gekoop het. In 1997 het hulle Carpe Diem 10 km oos van Upington gekoop. Vandag boer hulle met tafeldruiwe, rosyne, pekanneute en wild. Die familie besit 100% van die boerdery, en in die rosyne-verwerkingsafdeling is hul vennoot die KLK-landbougroep, wat die helfte van die aandele besit. Hulle doen alle verpakking van hul druiwe en rosyne self, en behartig 95% van die bemarking. Gog se aanvanklike visie om ’n klein rosynefabriek te begin om hul eie groeiende produksie te verwerk en te bemark, het gou vrugte afgewerp. Die fabriek is in 2006 voltooi, en…

AANGEPLANTE WEIDING SONDER BESPROEIING Ek het begin met ’n intensiewe skaapboerdery op 15 ha naby Meyerton in die Vaaldriehoek. Ek wil weiding aanplant vir die skape en om hooi te maak vir die winter. Ek het nie genoeg water om te besproei nie. Is Eragrostis ’n goeie kultivar om aan te plant? Ek beplan om mielies en ander bestanddele vir byvoeding aan te koop. In Meyerton se omgewing kan oulandsgras gebruik word. Dit is goed aangepas. In baie gevalle word dit in ’n mengsel met tef geplant, maar dit kan dan in die eerste seisoen nie bewei word nie en slegs vir hooi gebruik word. Dit kan van die tweede seisoen af bewei word. Ek sou ook ’n mengsel van rhodesgras en smutsvinger aanbeveel wat gewei en gesny kan word.…

Florentyntjies 110 g botter 120 g strooisuiker 30 ml room 55 g glanskersies, grof gekap, gewas en afgedroog 45 g gedroogde bosbessies, gekap 45 g sagte droëvye, gekap 50 g amandelvlokkies 120 g heel amandels, gekap 150 g donkersjokolade, gekap Voorverhit die oond tot 160 °C. Voer ’n bakplaat met gesmeerde bakpapier of ’n silikoonmat uit. Sit die oondrak bo in die oond. Verhit die botter, strooisuiker en room in ’n kastrol op die stoof totdat die suiker opgelos het. Verhit die mengsel dan tot dit kook en laat prut tot dit 115 °C (sagtebalstadium) bereik. Verwyder die pan van die hitte en meng die kersies, bosbessies, vye en albei soorte amandels in. Skep eetlepels vol van die mengsel ver uit mekaar op die bakplaat en druk elkeen effe plat…

ek wou nog Sondagoggend ’n bietjie op die bank ontspan, toe baba Charlotte se doek geruil moet word. Ek en my vrou begin redekawel oor wie se beurt dit is om dié takie te verrig en ek bied aan om letterlik enigiets te doen om dit vry te spring. My vrou vra toe vir ’n regte Sondag-brekfis en ek weet ek sal moet uithaal en wys, want as dit goed afloop, kan ek gereeld dié troefkaart speel. Die vars bestanddele is maar karig op die plaas, maar my ma het die vorige week groot bruin sampioene gestuur. Dis hoeka een van my vrou se gunstelinge, maar daar is nie brood om dit op te bedien nie. Ek kry net skilferkorsdeeg, en net daar word hierdie sampioen-en-preipastei gebore. Nodeloos om te…

Om in erger wordende verkeer verstrengel te raak is beslis nie ’n prettige ervaring nie. ’n Verstandige bestuurder weet dat hy hom nie dan met dinge moet besig hou wat sy aandag verdeel nie. Ek het my egter verstom oor iets wat nou die dag op ’n besige snelweg gebeur het. Asof hulle stokalleen op ’n eensame woestynpad ry, het ’n man en die vrou langs hom in ’n geveg betrokke geraak – sommerso in die ry. Hoe op aarde kan volwasse mense so onverantwoordelik wees, het ek by myself gewonder. Om die toneeltjie nog meer komies (of was dit tragies?) te maak, trek ’n man wat handwerkies verkoop my aandag aan die oorkant van die buitebaan. Een van sy werkstukke was ’n houtsneewerk met die woorde “Hope, Peace, Love”.…

Breedplan het ’n objektiewe stelsel uitgewerk wat ’n teler se volledigheid van data vanaf ’n 0- tot 5-ster-gradering uitdruk, sê dr. Michael Bradfield, hoof van Breedplan in Suider-Afrika. ’n Teler wat slegs die basiese inligting volledig versamel, asook gewigte, kry gemiddeld 3 sterre. ’n Teler wat volledige reproduksiedata versamel én skandering doen, sal tussen 4 en 5 sterre kry. Die volledigheid van prestasie neem dus volledige inligting oor geboortes, stambome, gewigte en reproduksie- en karkasinligting in aanmerking. “Die hele beesbedryf beweeg weg van die ou stelsel waar ’n kommersiële boer bloot ’n bul by ’n ander teler koop. Nou koop hy in op die verkoper se hele teelprogram. Dit wil sê hy of sy kry die hele pakket, insluitend die prestasie van die dier se teëlvermoë en ’n strukturele, korrekte,…

Die private maatskappy African Carbon Energy, ook bekend as Africary, beoog om oor die volgende minstens 20 jaar met die ondergrondse vergassing van 5 miljoen ton steenkool oor 150 ha tussen Theunissen en Welkom in die Noord-Vrystaat deurlopend elektrisiteit aan die nasionale Eskom-netwerk te verskaf. Nog potensiële produkte wat plaaslik uit die ontginde gas vervaardig sal kan word, sluit diesel en kunsmis in. Die omgewingsvriendelike manier waarop dit gedoen sal word, vereis geen chemiese middels of breking nie, net suurstofverrykte lug en water. Africary is ’n junior mynboumaatskappy wat bewese steenkoolreserwes besit. Hy het reeds al die sleutelaspekte van die Theunissen-projek gefinaliseer. In die eerste fase van die projek sal 30 ton steenkool per uur vergas word. Die maatskappy hoop om die elektrisiteitsaanleg teen begin 2019 in bedryf te stel…

’n Noemenswaardige styging in die getal veediefstalsake wat in die afgelope paar maande in die Vrystaat aangemeld is, dra by tot die erge ekonomiese druk wat boere weens die droogte ervaar. Die VKB en Vrystaat Landbou (VL) veiligheidskantoor merk ’n 20% styging in die aantal sake wat aangemeld word. Mnr. Tommie Esterhuyse, voorsitter van die VL se reg-en-ordekomitee, sê die VL het saam met die Vrystaatse Rooivleisprodusente-organisasie en die polisie veediefstalinligtingsentrums op die been gebring. Die styging kan dus toegeskryf word aan ’n werklike toename in voorvalle, asook die feit dat boere sake meer gereeld aanmeld. Die VL en die polisie bespreek gereeld die tekort aan voertuie vir veediefstaleenhede. Die getal voorvalle wat aangemeld word, dien as bewys aan die polisie om meer hulpbronne by landelike polisiestasies beskikbaar te stel…