Indholdsfortegnelse for 1/17/2020 i Landbouweekblad

VRYSTATERS HELP KAROOBOERE Skape vreet op die plaas van mnr. Elmar le Roux in die droogtegeteisterde distrik Fraserburg in die Noord-Kaap, waar boere weer kan asemskep danksy ’n kontantskenking van R225 000 deur die gemeenskap van Smithfield in die Vrystaat. Die geld sal gebruik word vir rekeningverligting by die plaaslike koöperasie. Le Roux, ’n bewaringsboer, is al geruime tyd besig om droogtehulp vir plaaslike boere in te samel. Hy boer saam met sy pa. Hulle het sedert 2012 hul veegetalle tot 53% van die oorspronklike kuddegrootte verminder. “Al kry ons nou normale reënval, gaan dit minstens 15 tot 25 jaar kos vir die veld om na normaal terug te keer.” Lees meer op bl. 16. FOTO: VERSKAF SES KAMPIOENE Ses Suid-Afrikaanse beestelers is as wêreldkampioentelers van hul ras in die…

DIE verwoestende en ongekende brande wat einde verlede jaar in Australië uitgebreek het, was lank vir die meeste Australiërs net ’n veraf gedagte. Dié keer is meer as 20 mense egter dood en talle word vermis – betreklik vroeg in die brandseisoen. Gebiede groter as Denemarke is verwoes, en daar is waarskuwings dat die temperatuur op plekke tot 45 °C kan styg. Toe die inwoners van die stad Sydney vroeg in Desember in digte rookmis verstik het, het ’n Bloomberg-rubriekskrywer sy verbasing uitgespreek oor die apatie van diegene in politieke kringe te midde van onrusbarende klimaatverskynsels. Nou voel politici die druk. Mnr. Scott Morrison, die Australiese premier, het ’n kil ontvangs gekry by brandslagoffers in Cobargo aan die suidkus, waar sommiges geweier het om sy hand te skud, en ander…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Die Kalahari se fonteinwater ■ Mier: Waar die voerlorries verbyry . . . ■ Van Boesmanland tot Suid-Amerika: Só skiet Francis Visagie vertikaal uit ■ Dít bepaal veeboerdery se toekoms ■ Droogte: Só werk die ekonomie ■ Bloudraad en leksak vir ’n boere-paramedic SPESIAAL ■ Vee, Wiele VIR DIE GESIN ■ Boerekos: Varkvleis smaak vorentoe VEE Die faktore wat die toekoms van veeboerdery gaan bepaal, is onlangs deurtrap op die plaas van die die bekroonde beesboer mnr. Jan van Zyl van Vryburg. Die drie revolusies in die beesbedryf is voerdoeltreffendheid, vleisgehalte en poenskopbeeste. Lees meer oor kenners se insigte en toekomsvisie.…

AGRI SA is bekommerd oor van die voorstelle in die verslag van die presidensiële adviespaneel oor grondhervorming wat die kabinet klaarblyklik steun, en waaroor me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, op ’n nuuskonferensie in Pretoria geswyg het. Me. Annelize Crosby, beleidshoof oor grondsake by Agri SA, sê dit sluit in kwessies soos die moratorium op uitsetting en onteiening sonder vergoeding, hoewel daar ’n parlementêre proses hieroor aan die gang is. “Ons is egter bly oor besluite soos die teenkanting teen grondbelasting, die verdere ondersoek na grondplafonne en die feit dat daar verwys is na die strategiese plan vir die landbou wat afgestof en aangepas moet word.” VOORSTELLE VERWERP Van die voorstelle in die verslag wat deur die georganiseerde landbou ondersteun is, is juis van dié wat…

Dit is sekerlik net ’n lawwe per-soon wat ’n onvoorwaardelike mening wil waag oor die ekonomiese en markvooruitsigte vir 2020 wat die landbou kan raak. Boerdery bestaan uit hoop, gebed en kontantvloei. Jy moet egter ook realisties wees oor die waarskynlike verloop van sake en oorweeg hoe jou boerdery daarby gaan aanpas. In enige onderneming moet jy die moontlikhede vir die volgende jaar of vyf jaar oorweeg sodat jy jou sakestrategie kan bepaal en planne kan beraam vir gebeurlikhede en aanpassings wat jy moet maak. Boere doen sake in ’n baie riskante en snelveranderende omgewing. Jy moet jou onderneming flink en fiks hou om betyds te kan aanpas. In die toekoms kan 2019 en die begin van 2020 gesien word as die kantelpunt van beleid en die verloop van sake…

Die SkaapKraal-boerdery in Gauteng het vanjaar sy vye sowat 10 dae vroeër as gewoonlik begin oes. Me. Christa Mouton, wat die vye vir haar konfytonderneming kweek, skryf dit aan die veranderende klimaat toe. “Ons oes gewoonlik vanaf die dag ná Kersfees, maar vanjaar het ons op 15 Desember al begin.” SkaapKraal is in die Buffelsdrifomgewing buite Pretoria en bemark die meeste van sy produkte regstreeks aan verbruikers by TLU SA se weeklikse Pretoria Boeremark. Mouton kook al jare lank konfyt en het mettertyd haar eie vye-, granaat- en kweperbome daarvoor geplant. “Ek het nie die mark gaan soek nie, die mark het na mý gekom,” sê sy oor die groeiende vraag na haar tradisioneel gemaakte vyeprodukte. Sy het met tien vyeboomsteggies begin en elke jaar meer geplant totdat sy nou…

Herlewingslandbou kan landboupraktyke op sy kop draai. Dit is ’n volhoubare praktyk wat grondgesondheid verbeter, koolstofvaslegging verhoog en steeds winsgewende oeste lewer. Dr. Hendrik Smith, Herlewingslandboubestuurder van Graan Suid-Afrika, het op ’n geleentheid van die Ottosdal-geenbewerkingsklub gesê die grondslag daarvan behels die minimale versteuring van grond – op meganiese sowel as biologiese vlak. “Daarna word die diversifikasie van gewasstelsels bygetrek, waar rotasiefases belangrik is, maar veral die gebruik van dekgewasse die grootste aandag moet geniet. Die doelwit is om uiteindelik so na as moontlik aan 100% grondbedekking regdeur die jaar te beweeg. As jy eers daardie beginsel regkry, raak beter grondpraktyke, soos geïntegreerde bestuur en die integrasie van ’n veekomponent, ook makliker,” het Smith gesê. Hy meen herlewingslandbou skep ’n bewustheid van hoe die natuur werk en hou terselfdertyd veelvoudige…

’n Boer wat reeds die voordele van sonkrag op groot skaal pluk, is dr. Tokka van den Hever van die boerderye Sonvrucht en Chargo-trust by Kakamas. Trouens, hy wil sy sonkragaanleg uitbrei. Hy het twee mediumvolt-stelsels (MV), maar kyk nou reeds na ’n laevolt-stelsel (LV), grootliks omdat makliker toestemming daarvoor verkry word. Sy boerdery behels 80% tafeldruiwe en 20% rosyntjies, wat alles uit die Oranjerivier besproei moet word, want die jaarlikse reënval is minder as 100 mm. En die afgelope vyf jaar het hulle geen reën op sy plaas gehad nie... Pompe en koelkamers is dus sy grootste kragvreters. “Ons boerdery gebruik uiters baie energie. Dit begin al eintlik hier in September en hou eers weer in Mei op. “Daarteenoor is ons verbruik in Junie, Julie en Augustus baie laag,…

Soos vele ander boerderye in die Klein-Karoo vul lusernverbouing Kandrift Boerdery se volstruisvertakking aan. Die lusernvertakking is gediversifiseer in saadproduksie, weiding vir hul volstruise en droë lusern vir hul voerkorrelfabriek. Die droogte, wat al sedert 2016 duur, tref die lusernvertakking swaarder as die volstruise omdat alles afgeskaal is. In die waenhuis staan die platsnyers en stropers wat elke somer hard gewerk het. Die Coetzees sê egter as dit goed reën, kan die prentjie vinnig verander. “Ons hoop nou op sowat 150 mm reën, sodat die riviere kan begin vloei en ons water in ons opgaardamme kry. As dit goed in die berge gereën het en die takriviere begin vloei, hou jou water gewoonlik.” Die voerkorrels wat die Coetzees maak, is ’n fyn broeirantsoen met alles wat ’n broeivoël nodig het,…

Mnr. Francois Breedt, ’n valkenier van Bellville, het in 1986 as skoolseun sy eerste valk gekry en homself geleer om dit te versorg, op te lei en daarmee te jag. Hierdie stokperdjie het oor die jare heen by ál meer Suid-Afrikaners posgevat, en Natuurbewaring het mettertyd die stigting van valkeniersklubs en die wettige jag met valke toegelaat. Francois, oorspronklik van die Vrystaat, het in 1992 by dié provinsie se splinternuwe klub aangesluit. Vandag is Francois een van net sowat 30 A-graad-valkeniers in Suid-Afrika. Dié graderingsskaal begin by D, waar ’n mens ’n vakleerlingskap onder ’n ervare mentor ondergaan en dan ’n geskrewe eksamen by die provinsiale valkeniersklub aflê. Om deur die nasionale beheerliggaam, die Suid-Afrikaanse Valkeniersvereniging, as ’n A-graad-valkenier gesertifiseer te word, moet ’n mens nie net omvattende kennis van…

Hawer kan vroeër as raaigras in die laatsomer gevestig word omdat dit verdraagsamer vir droë tydperke is. As kuilvoergewas beskik hawer oor voldoende oplosbare koolhidrate om goeie kuilvoer te kan maak. Die beste kriteria vir die keuse van kleingraan-groenvoerkultivars is om dié met ’n hoë opbrengspotensiaal, goeie siekteweerstand en uitstekende staanvermoë te kies. Hawer is ’n goeie keuse in ’n gewasrotasiestelsel saam met somergewasse. Dit is aangepas oor ’n wye verskeidenheid grondtipes en pH-vlakke. Hawer ontwikkel ’n goeie wortelstelsel, wat die beskikbare water en voedingstowwe deeglik kan benut. OPTIMALE BENUTTING As weigewas is die optimale benuttingstyd wanneer die plante ongeveer 20-25 cm hoog is. In hierdie stadium is die ruproteïeninhoud en die verteerbaarheid hoog. Deur die gebruik van ’n elektriese heining kan die hawer lig bewei word sonder om dit…

1,23% Die Desember-oesskatting van 1,598 miljoen ton vir koring is 1,23% laer as in November, toe ’n oes van 1,618 miljoen ton verwag is. Na raming sal 666 250 ton koring in die Wes-Kaap geoes word, 358 400 ton in die Vrystaat en 270 000 ton in die Noord-Kaap. Die skatting vir moutgars is 10,54% laer as in November, en word op 320 940 ton geraam. Vir hawermout is dit 12% laer op 27 490 ton. Die skatting vir kanola is onveranderd gelaat op 27 490 ton. – Nasionale Oesskattingskomitee R66,5 m. Die Oos-Kaapse ontwikkelingsgenootskap het in die jaar tot Maart 2019 altesaam R66,5 miljoen aan twee bemagtigingsprojekte bestee. Daarvan was R33,9 miljoen aan die Magwa- en Majola-teeplantasies vir finansiële redding, wat na verwagting teen Junie vanjaar afgehandel sal wees.…

‘Ons is eintlik stom en oorstelp van dankbaarheid.’ MNR. HANNES OTTO, boer van Ottosdal, oor die 200 mm reën wat teen einde Desember geval het het ná twee jaar agtereenvolgens waarin sy distrik teen Nuwejaarsdag feitlik niks kon plant nie. Bl. 14 ‘Ons het gevoel dit moet ’n gemeenskapsprojek wees.’ MNR. JOHANN NEETHLING, voorsitter van Smithfield Landbou, oor die dorp se geldinsameling vir droogtehulp aan Fraserburg. Bl. 16 ‘Niemand sal belê of grond wil koop as hy nie seker is of hy oor vyf jaar nog die eienaar gaan wees en as eiendomsregte nie gewaarborg word nie.’ MNR. ERIK SCHNEIDER, uittredende landbouverteenwoordiger by die Duitse ambassade, oor die ANC se voornemens om grond sonder vergoeding te onteien. Bl. 20 ‘Weerstoestande sal die grootste prysbepaler wees.’ DR. WERNER ROSSOUW, direkteur van…

KRIEK SE OPVOLGER MOET UIT FOUTE LEER Ek lees die berigte oor mnr. Dan Kriek wat as voorsitter van Agri SA bedank het, en ek kan nie anders as om te wonder wat ’n mens nou tussen die lyne moet lees nie. Is die situasie baie erger as wat aan ons boere gesê is? Gaan ons nou ons plase verloor? Hoewel ek simpatie met Kriek het, wil ek ook net dit sê: Daar is ’n ou gesegde van gedeelde vreugde en smarte . . . Persoonlik het ek al die afgelope 20 jaar gepleit dat Agri SA sy lede en nie-lede moet gebruik om boere se standpunt aan die regering oor te dra. So ’n paar weke gelede het ons gesien hoe boere in Duitsland met hul trekkers op die…

MNR. COBUS EN ME. MAGDEL VAN COLLER van Viljoenskroon is as Voermol se Skaapboer van die Jaar bekroon — ’n uitsonderlike prestasie, veral omdat die veefaktor en bewaringsboerderypraktyke in die hart van die mieliedriehoek in perfekte harmonie — en baie winsgewend —bedryf word. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL VAN JUL GESIN. Ons het twee kinders, Johané (17) en Janico (15). Ons is lief vir sport, die natuur en die buitelug. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Die kinders geniet KwaZulu-Natal, maar andersins hou ons oral in Suid-Afrika vakansie, veral 4x4-toere in Afrika. WAT MAAK JULLE OPGEWONDE IN JUL BOERDERY? Die nuwe eise wat bewaringsboerdery stel en om saam met die nuwe tegnologie volhoubare landbou te laat slaag.…

TERW YL daar teen druktyd nog geen aanduiding was hoe lank die landwye verbod op veeveilings nog gaan voortduur nie, sou ’n hofaansoek om die verbod op te hef in ander provinsies as Limpopo, waar bek-en-klouseer voorkom, waarskynlik op 14 Januarie aangehoor word. Twee afslaers, JS Auctioneers en All Round Sterkfontein Auctioneers, het saam met ’n veeboere-koöperasie en besorgde boere landwyd ’n aansoek by die hooggeregshof in Pretoria ingedien. Hulle vra die hof om die verbod op veilings in die ander provinsies op te hef. Dit volg nadat bek-en-klouseer in November op plase noord van Polokwane ontdek is. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het op 5 Desember die aanbieding van veilings en skoue van diere met gesplete kloue landwyd verbied. SAMEWERKING Die department het net…

DIE klein Vrystaatse gemeenskap van Smithfield het binne net meer as ’n maand altesaam R225 000 vir droogtehulp vir sy “aanneemdorp”, Fraserburg in die Noord-Kaap, ingesamel. “Ons het besluit om ’n dorp ‘aan te neem’ omdat ons nie die hele Noord-Kaap of Karoo kan help nie. Ons bydrae kan wel vir ’n dorp ’n verskil maak,” sê mnr. Johann Neethling, voorsitter van Smithfield Landbou. Die hele gemeenskap het saamgestaan om truie te brei, gholfdae te reël of van hul eie geld te skenk. ’n Vergadering van die verskillende instellings op die dorp is verlede Oktober gehou om dié poging te beplan. “In baie gevalle word droogtehulpbydraes deur landbou-unies of individuele persone gemaak, maar ons het gevoel dit moet ’n gemeenskapsprojek wees.” Dié dorp het ’n verbintenis met Fraserburg danksy die…

TWK AGRI se bedryfswins het in sy jongste boekjaar ondanks moeilike handelstoestande met 29,9% tot R431,1 miljoen gestyg. Dié gediversifiseerde landbou-en-bosboumaatskappy met sy hoofkantoor op Piet Retief, Mpumalanga, het gesê hy het in die jaar tot 31 Augustus rekordresultate behaal, onder meer danksy verbeterde kostedoeltreffendheid en streng kostebestuur. Die moeilike handelstoestande het veral sy afdelings vir kleinhandel en meganisasie en vir voertuie en bande benadeel. Die inkomste uit kleinhandel en meganisasie het met 2,3% gestyg, maar die bedryfswins het met 52,8% van R67,8 miljoen in die vorige boekjaar tot R32 miljoen in die jongste boekjaar gedaal. Mnr. André Myburgh, uitvoerende hoof, sê hul boereklante was versigtiger om kapitaaluitgawes aan te gaan en het dit eerder uitgestel. Boere was in alle opsigte versigtiger om geld uit te gee. Hulle het byvoorbeeld…

Dit was nog altyd feitlik onmoontlik om ’n boerdery sonder ’n vorm van krediet te bedryf. Hetsy die lening bedoel is vir die finansiering van toe-rusting of brandstof, lewende hawe of oeste, word talle boere een of ander tyd hiermee gekonfronteer. ’n Natuurlike uitvloeisel hiervan is dat daar in die meeste gevalle van die boer verwag word om in sy persoonlike hoedanigheid borg te staan vir die skuld. Dit beteken dat die boer, by gebrek aan betaling deur die boerdery, verantwoordelikheid aanvaar vir die vereffening van die lening. Dit geld selfs gevalle waar die boerdery in ’n formeler sakevorm bedryf word, soos ’n maatskappy of beslote korporasie. In die geval van die dood of ongeskiktheid van die boer wat persoonlike borgstelling verskaf het, kan die boerdery dikwels nie hierdie verpligtinge…

Dit is nie net mense wat onder geraasbesoedeling ly nie. Op die lang duur kan dit die einde van minstens 100 soorte amfibieë, voëls, vis, soogdiere en reptiele beteken, het navorsers bevind. “Die studie bevat genoeg bewyse dat geraasbesoedeling ’n ernstige voorbeeld is van hoe die mens die omgewing verander en besoedel. Dit is ’n wêreldwye probleem. Ons sal strategieë gereed moet kry om diere teen geraas in hul habitatte te beskerm,” sê dr. Hansjoerg Kunc van die Queen’s-universiteit Belfast in Noord-Ierland en hoof van die navorsingstudie. Klank is ’n integrale deel van hoe talle dierespesies met mekaar kommunikeer. Party spesies ruil waarskuwingsboodskappe uit as gevaar dreig, terwyl ander weer klank gebruik as deel van hul paringsrituele. Te veel geraas kan sommige spesies se vermoë belemmer om te jag, want…

WAT IS DIE SLIMSTE DING WAT JULLE IN DIE BOERDERY GEDOEN HET? Om ons deurentyd toe te spits op veergehalte in ons volstruisvertakking. EN DIE DOMSTE DING? Om hier met skape te probeer boer. WAT DOEN JULLE OM BY DIE UITWERKING VAN KLIMAATSVERANDERING AAN TE PAS? Dit is werklik ’n moeilike kwessie met tentakels wat op verskeie fronte ’n bedreiging vir mens en dier inhou, veral in die lig daarvan dat ons reeds deur vier droë somers kom. Ons benut ons hulpbronne optimaal, verander besproeiingsmetodes en -tye en moes skadunette in ons broeikampe vir die volstruise oprig as gevolg van ongekende warmer somers. Ons belê ook in inkomstebronne buite die landbou en doen soveel moontlik self. WAT SAL DIE TOEKOMS VAN DIE VOLSTRUISBEDRYF VERSEKER? Verantwoordelike produksie en om klem te…

KORTOM ■ Skraalhans is ’n onkruid wat deel vorm van 155 verskillende Conyza-spesies. ■ Die onkruid kom veral voor op lande waar geenbewerkingspraktyke toegepas word. ■ Die tydige behandeling van die spesie is uiters belangrik om dit te bekamp. Vra vir ’n boer wat geenbewerking toepas watter onkruid hom die meeste hoofbrekens besorg, en die antwoord is gewoonlik skraalhans. Hierdie geharde onkruid, wat een van 155 verskillende spesies Conyza is en wat eenjarig, tweejarig of meerjarig kan wees, kom wêreldwyd voor. Dit skep groot probleme vir veral saaiboere wat geenbewerkingspraktyke volg omdat skraalhans reeds in die winter wortel skiet en begin groei. “Skraalhans hou van warmer klimate. Hoewel die spesie ook in Noord-Amerika voorkom, wis die uiters koue wintermaande die jong plantjies uit voor hulle kan saad maak. Warmer klimate…

Witsjokolade-enkaramelyskaskoek Ek hou daarvan om snye rolkoek as kors vir sommige yskastertvulsels te gebruik. Die kors is dan minder vetterig, raak nie hard in die yskas nie en krummel ook nie as jy die tert sny nie. Die delikate maaskaasvulsel van hierdie koek pas vir my beter by ’n koekkors as ’n krummelkors. ■ 1 groot rolkoek, in dun skywe gesny, of 8 klein karamelrolkoekies, in skywe gesny ■ 1 blik (360 g) karamelkondensmelk ■ 300 g witsjokolade, fyngekap ■ 200 ml room ■ 3 bakkies (250 g elk) gladde maaskaas ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 60 ml suurlemoensap ■ 20 ml gelatien ■ 60 ml koue water ■ Witsjokoladekrulle, om af te rond (opsioneel) Bespuit ’n losboomkoekpan van 26 cm met kleefwerende kossproei en voer met kleefplastiek uit. Spuit…

Die meeste mense sal ’n bromvoël (Bucorvus leadbeateri) herken as hulle een sien. Die groot, swart volwasse voël word gekenmerk deur die rooi vel op die gesig. Die wyfies het ’n blou merk op die keel. Ongelukkig is daar na raming minder as 1 500 bromvoëls en minder as 400 broeiende groepe in Suid-Afrika oor – die helfte daarvan is in die Krugerwildtuin. Die voëls kom in ’n beperkte en gefragmenteerde verspreidingsgebied voor, naamlik bewaringsgebiede soos die Krugerwildtuin en die landelike gebiede in Limpopo, KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap. Bromvoëls buite bewaarde gebiede moet opgepas word omdat hul getalle beduidend afneem, hoofsaaklik weens habitatverlies, bosindringing, loodvergiftiging, sekondêre vergiftiging en vrektes weens elektriese tranformators. Die verlies aan groot bome om in te broei, is ook ’n faktor. Bromvoëls ervaar verskeie ander ingewikkelde…

Die toneel wat my stapvriende min of meer elke oggend vroeg sien, verander nie veel nie. Dit is ’n gryskop-oom met ’n hondjie aan ’n leiband. Die lei-band is aan twee kante vas. Aan die een kant is dit om die oom se hand en aan die ander kant om die hondjie se nek. Dit is nogal moeilik om te weet wie nou eintlik vir wie lei. Soms loop die hondjie bedrywig vooruit en soms is dit die ou gryskop se beurt om die stapmaat saam te sleep. Die probleem is dat die hondjie buitengewoon sosiaal is en ruimskoots gebruik maak van sosiale media. Dit bestaan uit ongeveer ses tot agt SMS’e en twee tot drie WhatsApps. Van oefening om fiks te word, is daar nie juis sprake nie –…

BOEREDAE 23 JANUARIE: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Wanda Augustyn, 021 276 0458, e-pos: wanda@wineland.co.za, web: www.vinpro.co.za 7 MAART: Rouxvilleboeredag. Werner Lombaard, 082 829 9565, web: www.rouxvilleboeredag.co.za KONFERENSIES 20-23 JANUARIE: Gesamentlike kongres van die Gewas-, Grond-, Tuinbou- en Onkruidverenigings van Suid-Afrika. Bloemfontein. Tema: Basiese en toegepaste wetenskappe: Grondbeginsels van volhoubare landbou. Nancy Nortjé, 083 389 0543, e-pos: nancynortje@icloud.com 22 JANUARIE: Simposium oor die beginsels en praktyke van grondvrugbaarheid en gewasvoeding, Universiteit van die Vrystaat. Nancy Nortjé, 083 389 0543, e-pos: nancynortje@icloud.com 18-20 FEBRUARIE: Africa Agri Tech Suid-Afrikakonferensie, Die Maslow-hotel, Pretoria. 011 465 0099, e-pos: enquiries@africa-agri.co.za 19-21 FEBRUARIE: Die elfde Argus Afrika-kunsmiskonferensie, Kaapstad. E-pos: fertsconferences@ argusmedia.com 3-5 MAART: Die vereniging van veevoervervaardigers (Afma) se forum, Sun City-konvensiesentrum. Tema: Verken vandag vir ’n beter môre. 012 663 9097, e-pos: events@afma.co.za 3-6 MAART: Internasionale…

BEDAGSAAMHEID “Neem ander mense in ag.” Dít was ’n refrein wat my skoonpa oor die jare tot vervelens toe by sy familie ingehamer het. Maak nie saak waar nie – in ’n sonnige woonwapark of ’n donker fliekteater. Hy het dit só gereeld gebruik dat my vrou dit naatloos by ons eie gesin as sêding ingelyf het. Dit behoort geen verrassing te wees nie dat tannie Emsie Schoeman, daardie onberispelike doyenne van ordentlikheid, vas geglo het dat om ander mense in ag te neem die grondslag is waarop alle goeie maniere gevestig is. Hoe kan ’n mens ooit ongemanierd wees as jy ander mense in ag neem? In die Christelike geloof was dit niemand anders nie as Jesus Christus wat teenoor sy dissipels dit baie duidelik gestel het dat liefde…

Tesla het die afgelope paar jaar bekende motorvervaardigers op hul tone gehou met sy battery-aangedrewe voertuie. Dié Amerikaanse maatskappy met die voormalige Pretorianer Elon Musk aan die stuur van sake, hoop om nou nog groter opgang te maak... met ’n batteryaangedrewe bakkie. Musk belowe al geruime tyd dat hy ’n bakkie wil bou wat getroue dubbelkajuit-eienaars sal beloon met iets heel anders, en beter. Tesla se Cybertruck is die oplossing. Dit lyk glad nie soos ’n gewone bakkie nie. Hierdie dubbelkajuit se bakvorm en verhoudings het meer gemeen met ’n pantservoertuig as met enige Hilux. Met skerp hoeke en ’n bak van vlekvrye staal lyk die Cybertruck soos iets uit ’n 1980’s wetenskapsfiksiefliek. Al wil Tesla nie die batteryvermoë en kraguitset van die Cybertruck verklap nie, moet dit ’n reusagtige…

BOERE van Loxton en Carnarvon het in 2019 ingespring om voeraankope en -skenkings te koördineer om te verseker dat hulle ’n gereelde voorsiening van die regte voer kry. Mnr. Willie Bruwer, boer en veebemarker van Loxton, sê hy het besef daar is ’n behoefte om voerverkryging te koördineer toe hy gesien het hoe die diere wat hy by boere koop, se toestand agteruitgaan. “Ons het besef as ons nie behoorlik vir ons produserende diere sorg nie, ons later geen diere beskikbaar gaan hê vir bemarking en slag nie.” Mnr. Sybrand Venter van die plaas Trywell by Carnarvon meen ’n voergroep is ’n praktiese manier vir boere wat dit nog kan bekostig om hulself te help. Dit raak nie makliker nie. Die reën bly weg en vleispryse speel nie elke week…

AL toon ’n verslag van die ouditeur-generaal dat ’n forensiese ondersoek na herkapitaliseringsen ontwikkelingsprojekte by die departement van landbou onderweg is, ontken me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, dat dié projekte ooit deel van enige ondersoek was. Die departement het onlangs aan die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling bekend gemaak dat die herkapitaliseringsprogram in die boekjaar 2017-’18 stopgesit en deur “ ’n nuwe program”, die ontwikkelingsondersteuningprogram vir grond (LDS), vervang is. Die herkapitaliseringsprogram is in 2010 begin nadat meer as 90% van die plase wat vir grondhervorming bekom is, misluk het. Die program moes help om plase te red wat steeds die potensiaal het om suksesvol te wees deur vennootskappe met ervare kommersiële boere te sluit en die nodige tegniese, infrastruktuur- en…

DIE grootste potensiaal vir die daggabedryf in Suid-Afrika is nie die verbouing van hennep vir dagga-olie nie, maar eerder die gebruik daarvan vir tekstiel, biobrandstof, die boubedryf, biosamestellings en smeermiddels. Só sê mnr. Darron James Hindman, ’n Suid-Afrikaans gebore boer en stigter van Big Dog Hemp, ’n voorsieningsketting-onderneming vir organiese hennep en plantekstrak vir die groeiende wêreldmark. Die maatskappy se hoofkantoor is in Vermont, Amerika. Hindman het ook onlangs die konsultasiemaatskappy Green-hand Consulting & Labour in Suid-Afrika gestig om voornemende hennep-boere van raad te bedien. “Ons kan sóveel bedrywe begin. Dit is wat Suid-Afrika moet doen om die ekonomie ’n hupstoot te gee. Laat ons dit doen. Laat ons werk skep.” Hindman wys daarop dat baie daggakwekers veral klem lê op die tetrahidrocannabinol- (THC) inhoud van hul plante. Die cannabidiol-…

Die kleiner Chinese varkkudde verlede jaar vanweë die uitbreking van Afrika-varkpes het dié land se invoervraag na sojabone skerp laat daal. Die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) sê in ’n verslag dit het gevolglik soja se wêreldprys laat daal. Die buro het die verslag Contextualising the 2019 African Swine Fever outbreak in South Africa vir die Suid-Afrikaanse Varkprodusente-organisasie (Savpo) opgestel. Daarvolgens het China se soja-invoervraag van Mei 2018 tot Augustus 2019 na raming met sowat 20 miljoen ton (19%) gedaal. Luidens die dokument is China verantwoordelik vir 30% van die wêreld se oliesadeverbruik en 50% van die wêreld se invoer daarvan. Die Australiese departement van landbou het verlede September in ’n navorsingstuk gesê die totale Chinese varkrantsoen bestaan na raming uit 20% mielies en 75% soja. “Afrika-varkpes sal waarskynlik…

WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JULLE AL GEMAAK HET? ’n Mens maak elke dag foute. Solank jy daaruit leer en verbeter. Pasop vir inligting van buitestanders wat nie self boer nie. HOE GAAN BOERDERY IN JUL OMGEWING OOR TIEN JAAR LYK? Boerdery gaan danksy tegnologie in die volgende tien jaar baie meer verander as in die afgelope vyftig jaar. Die meeste boerderye by Viljoenskroon gaan op bewaringsbeginsels geskoei wees. WAT IS DIE LEKKERSTE DEEL VAN INTENSIEWE LAMPRAKTYKE? Dit is salig om die reën te hoor en dan te besef jou ooie en hul lammers staan droogvoets onderdak in lamhokkies. WIE HET ’N GROOT BYDRAE TOT JUL SUKSES GELEWER? Ons is baie dank en waardering verskuldig aan wyle mnre. Hendrik van Pletzen en Sas le Roux van Voermol.…

Aan die produsentekant is daar meer as 100 veerprodusente, maar die koperkant is geslote, met ’n paar families wat die verebedryf beheer. Boonop is hul graderingstelsel vir volstruisvere moeilik verstaanbaar, “met ’n klomp kodes oor verskillende veertipes en veerlyne”, sê mnr. John Lourens van BKM Vere op Oudtshoorn. “Van die mense sê daar is meer as 250 verskillende grade-rings en lyne.” ’n Boer wat vere oes, haal net sowat sewe tot nege “boerlyne” van sy volstruise af en bind dit saam. ’n Verwerker gradeer die vere, sorteer dit volgens grootte en was dit indien nodig. Wat egter seker is, is dat vere van die hoogste gehalte die beste pryse behaal. “Die Coetzees is van die beste veerprodusente. Hul bloedlyne is oor jare geteel en dit is baie goeie lyne. Hulle…

Sekere groeistadiums van die mielieplant moet reg bestuur word. Indien dinge in hierdie stadiums skeefloop, sal dit aan die einde van die groeityd ’n regstreekse nadelige gevolg op die skaal hê. Eksterne omgewingsfaktore is buite die boer se beheer, maar die bewerkings- en bestuurspraktyke wat hy volg, kan die impak van sulke faktore, waaronder beskikbare vog, temperatuur en insekdruk, in ’n groot mate uitskakel. Die kultivarkeuse, of genetiese eienskappe, speel ook ’n rol. Daarom is dit belangrik om die regte kultivar vir die regte omgewing te kies. ONKRUIDBEKAMPING Vogbewaring behoort ’n voorrangsaak in die beplanningsproses te wees. Onkruidbekamping vorm die grondslag daarvan. Dit is belangrik om lande skoon te hou van onkruid en op-slag. Onkruid wat ná strooptyd op die land agterbly, veroorsaak nie net ’n saadbank nie, maar put…

LIGGING Durbanville, Wes-Kaap Hoe word mascarpone gemaak? Mascarpone word gemaak van dubbelroom (met ’n inhoud van 50% of meer vet). Ons skep die room van die melk af, net soos wanneer ons mozzarella en parmesaankaas maak. Die room word tot 85 °C verhit voor ’n versuringsmiddel bygevoeg word – net genoeg om dit te laat verdik. Daarna word dit verkoel en verpak. Dit is die tradisionele manier om mascarpone te maak. Watter soort melk is geskik vir mascarpone? Ons verkies Jerseymelk, maar omdat jy net die room gebruik, sal enige soort melk werk. Het julle ’n melkery of koop julle melk vir die kaas? Ons koop tans ál ons melk uit die omgewing van Ceres aan. Vir watter geregte word mascarpone gewoonlik gebruik? Dit word tradisioneel in nageregte, soos tiramisu…

MARKNEIGINGS GROOTLIKS DALINGS IN DIÉ PROVINSIES Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Noordwes, Mpumalanga en die Noord-Kaap van November 2018 tot verlede Oktober. Altesame 532 transaksies het in 13 distrikte in Noordwes plaasgevind. Dit was 9,5% minder as in die vorige ooreenstemmende 12 maande. Beter pryse is in vier distrikte (28%) aangeteken. Altesame 167 117 ha is teen R2,954 miljard verhandel. In Mpumalanga het grondpryse in byna ál die distrikte gedaal. Die skerpste daling was by Komatipoort (17,8%). Altesame 411 transaksies het 108 735 ha teen R4,591 miljard behels. Teenoor die ooreenstemmende 12 maande in die vorige vergelykende tyd het die aantal transaksies vir grond van 450 ha tot 600 ha met 52,6% gestyg. In die Noord-Kaap is…