Indholdsfortegnelse for 5/7/2020 i Landbouweekblad

VEE ARTSE met ervaring van aansteeklike siektes en geneeskunde binne kuddes sal die regering se huidige bestuur van die Covid-19-pandemie met ontsteltenis bejeën. Dié benadering kom neer op die bestuur van die pandemie om in te pas by die gesondheidstelsel se kapasiteit vir kritieke sorg – iets wat oor baie jare onderfinansier is. Dit is ’n strategie wat eerder sterftes uitstel as wat dit lewens red. Dit kan die ekonomie verwoes en talle ondernemings – veeartsenykundige praktyke inkluis – na bankrotskap dryf. Lewendehaweveeartse is ervare in die suksesvolle bestuur van landwye siekte-uitbrekings. Hulle verstaan die veranderlike faktore wat belangrik is om besluite te neem oor siektevoorkoming en -beheer op groot skaal. Die wiskundige modelle wat die huidige beleid oor Covid-19 bepaal, het nie ’n goeie geloofwaardigheidsrekord nie. Dit is jammer…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Sakereus se liefde vir die landbou ■ Kalahariboer vind rus by Merino’s ■ Dekgewasse troef dalk onkruid in boorde ■ Sorghum se eie beskerming teen swam ■ Le Roc: Aanpasbaarheid bring sukses ■ Boereplan: Sandblaser van afval; verskuifbare hennehok SPESIAAL ■ Veeskool; Bylae: Brangus; Toonvenster van die landbou GESIN ■ Skep die sop GROOTVEE Mnr. Mornay Verster van Tweespruit se Brangusstoetery, Le Roc, het ’n reputasie verwerf vir geharde, veldaangepaste diere. Dié suksesresep word nou na sy Dormerstoetery uitgebrei. Intussen het hy ook saam met sy gesin ’n groot avontuur in Frankryk aangepak.…

MNR. PIET ROUX van die plaas Biega naby Prieska sê ’n weldeurdagte, maar aanpasbare wisselweidingstelsel, volgehoue veldrehabilitasie en die vermoë om goeie (vee)somme te maak, is ononderhandelbaar as jy in die ekstensiewe veeweigebiede volhoubaar wil boer. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Sonja. Ons het twee dogters, Antoinette en Wilmien. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek het landbou-ekonomie aan die Universiteit Stellenbosch gestudeer. HET JY ’N STOKPERDJIE? Lees, stories skryf en fietsry. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Mosselbaai, maar ons was lanklaas daar. Op net 27 is MNR. DERICK LE ROUX van die plaas Tweebuffels tussen Lichtenburg en Coligny in Noordwes met die gesogte prys as Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar bekroon. Lees op bl. 42 oor hom en sy boerdery. VERTEL ONS…

’N RENTEKOERS van 0% op lenings by banke en ’n betalingsvakansie van een jaar op skuld is van die maatreëls waarvoor mnr. Christo van der Rheede, ad-junk- uitvoerende direkteur van Agri SA, pleit sodat die landbousektor die nadelige ekonomiese gevolge van die Covid-19 pandemie kan oorleef. “Dit klink dalk drasties, maar ons het nou drastiese ingrypings nodig om te kan oorleef,” het hy in ’n webgesprek gesê oor die gevolge van die pandemie en die landbou se pad vorentoe. Die gesprek is gereël deur die nuusdiens Food for Mzansi en Grobank. Dit het meer as 1 300 deelnemers gelok – sommige vanuit die buiteland. Van der Rheede het gepleit dat die hele landbousektor in dié tyd met een stem moet praat. “As daar een sektor is waarheen die regering nou…

1 MAROKKO| Landbou-uitvoer styg Groeiende vraag na vars produkte in Europa weens ’n gebrek aan landbouwerkers het Marokko in staat gestel om sy uitvoer van vars produkte met 3% op ’n jaargrondslag te laat verhoog. Die uitvoer van sagtevrugte het gestyg tot 68 400 ton, wat 27% hoër is as verlede jaar, en spanspek-uitvoer het met 18% gestyg tot 11 900 ton. Visserye kon hul uitvoer met 3% verhoog tot 496 400 ton. Lemoen-uitvoer het egter met 30% gedaal weens ongunstige klimaatstoestande. – North Africa Post 2 ZAMBIË | Rompslomp lei tot mielietekorte Die Zambiese nasionale boereunie (ZNFU) het sy misnoeë uitgespreek met die drieledige mieliekontrak tussen die Zambiese regering, meulenaars en landbousektor. Die land se meulenaarsvereniging sê sy mielies het opgeraak, en hy wil nou van die…

NIEMAND is seker wat die uiteindelike impak van die Covid-19-pandemie op die Suid-Afrikaanse landboubedryf gaan wees nie. Die pandemie raak die besteebare inkomste van verbruikers in Suid-Afrika en in die land se uitvoerbestemmings regstreeks. Dit verlaag wêreldwyd koopkrag en het ’n regstreekse impak op alle landbouprodukte wat verbruik word. Verbruikers se bestedingspatrone het oornag verander wat voedsel betref. Die beskikbaarheid van arbeid om sekere produksie- en markfunksies te verrig, speel ’n groot rol. Verder het regerings se ingryping om die pandemie hok te slaan, ’n regstreekse impak op landbouwaardekettings. Tog kan die landbou vanjaar sy grootste groei in bruto produksiewaarde aanteken. DIVERSE MARKTE Landbouproduksie in Suid-Afrika is gediversifiseerd en die mark-, produksie- en prysrisiko’s is verdeel. Daar is soveel uiteenlopende produksie- en markfaktore ter sprake in die lewendehawe-, tuinbou- en…

WAT DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om ’n wisselweidingstelsel en ’n vaste lamtyd te hê. DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Moenie getalle en grondgrootte jaag nie, veral nie as jou kontantvloei nie voldoende is nie. Jy hoef nie alles self te weet nie. Doen die basiese dinge reg en baie dinge sal self in plek val. Moet nooit diere terughou wat slaggereed is omdat die prys jou nie pas nie. As die lam reg is, is die prys altyd reg. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om met wild te wil boer. WIE WAS JOU MENTOR? Beslis my pa. Ongelukkig is hy vroeg oorlede. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE? Probleemdiere en prosopisbestryding. Om die land se politiek te probeer verstaan. Dit…

WAT IS DIE BESTE BOERDERY-BESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om altyd te bly groei. Leuses wat my deursettingsvermoë gee, is: “A comfort zone is a beautiful place, but nothing ever grows there” en “That which grows, is never ill”. Daarby moet boere daarteen waak om hulself in ’n kassie te plaas. Staan eerder buite die kassie, kyk objektief na die saak, neem ingeligte, ekonomiese besluite en pas so vinnig en doeltreffend moontlik aan. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, Carl. Hy het my geleer om altyd eerlik en regverdig te wees en om nie té vinnig en té ver te hardloop met dit waarmee ek besig is nie. WAT IS JOU MENING OOR GRONDHERVORMING? Kapitalistiese markbeginsels moet altyd gehandhaaf word, maar elke mens wat ’n passie vir die landbou…

“Vennootskappe tussen private inisiatiewe en landboumaatskappye verseker sukses,” meen me. Karin Cluver, produksiebestuurder op die De Rust-landgoed. Dié band is versterk met die opening van ’n splinternuwe veehanteringsgerief met RFID-tegnologie by De Rust Futura, onder die aanvoering van BKB. Dié projek, wat leerlinge aan die jongste tegnologie blootstel, is deel van ’n groter plan om naspeurbaarheid deur die hele waardeketting te vestig. Volgens mnr. Jacobus le Roux, hoofbestuurder vir korporatiewe bemarking en openbare betrekkinge by BKB, ondersteun dié maatskappy landbouskole omdat hulle praktiese, landbougerigte opleiding aanbied. “De Rust is ’n uitstekende voorbeeld van waar kinders prakties van die landbou geleer en ’n passie daarvoor gevestig word. ’n Private inisiatief soos hierdie skool is niks minder nie as ‘wonderlik’, en BKB ondersteun sulke skole heelhartig. Daarom gaan BKB ’n sinvolle bydrae…

Lord Jackal is ’n eksklusiewe versameling wyne wat in beperkte hoeveelhede gemaak word en net in die proelokaal beskikbaar is. Jim Spitsveld, oftewel Lord Jackal, was ’n bekende in die Herbertsdaleomgewing. Jare lank het hy plaaslike boere se kuddes teen roofdiere beskerm. Hy het saam met Jantjie Jonker se oupa, Jantjie Horn, grootgeword. Jantjie het goeie herinneringe aan Jim wat met die geweer oor die skouer en sy getroue honde aan sy sy die plase patrolleer. “Die reeks wyne, Lord Jackal Cabernet Franc, Chardonnay, Pinot Noir en Trop (port), is opgedra aan Jim, ’n man wat waarskynlik duisende kilometer geloop het terwyl hy ons vee beskerm het. Hy is ’n held in ons gemeenskap en een van die vriendelikste en mees beskeie mense wat ons geken het.”…

GENL. CONSTAND VILJOEN, eertydse leier van die Vryheidsfront en ’n boer ná sy uittrede uit die politiek saam met sy familie by Ohrigstad, is begin April oorlede. In ’n huldeblyk verwys dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, na hom as “iemand wat ’n groot en sterk merk gemaak het in die geskiedenis van Suid-Afrika”. Volgens Groenewald sal hy om twee redes onthou word: As ’n uitmuntende soldaat en as ’n politikus wat ’n besondere rol gespeel het in die politieke oorgangstydperk vanaf 1994. “As soldaat was hy wyd gerespekteer onder sy soldate. Hy was ’n militêre leier wat geglo het ’n generaal lei van voor en nie van agter nie. Hy het soms kritiek gekry daarvoor, maar hy het gewis die agting en waardering van sy soldate op…

R10 miljoen Die Wes-Kaapse regering het R10 miljoen toegewys vir die ontwikkeling van ’n weefselkultuuraanleg wat weefselkulture vir die Suid-Afrikaanse sagtevrugtebedryf en lidlande van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap kan lewer. Die aanleg sal na verwagting nagenoeg 3 miljoen plante per jaar kan lewer en 30 permanente werkgeleenthede skep. Dié tegnologie kan binne weke duisende klein plantjies skep uit ’n betreklik klein hoeveelheid plante. - Wes-Kaapse regering -$20 Die Mei-termynprys vir ruolie het op 20 April weens ’n prysoorlog tussen Rusland en Saoedi-Arabië tot -$20 (-R380,73) gedaal. Dit hou ernstige implikasies in vir wêreld-mielie- en etanolpryse te midde van groot reserwevoorrade en ’n verwagte groot mielieoes in Amerika. Pryse was reeds onder druk voor die Covid-19-krisis ongekende ekonomiese skade begin veroorsaak het. Waarnemers meen die voorspelling in April dat mieliegebruik vir etanol…

‘Ons het mense gevind wat sou doodgaan van die honger sonder hulp.’ ME. SUE HEDDEN van die hulporganisasie Woza Moya, oor lyding in arm gemeenskappe weens die inperking. Bl. 17 ‘Ons skryf die toename in veediefstal toe aan die feit dat ons onsself nie kan help beskerm nie.’ MNR. WILLIE CLACK, voorsitter van die nasionale veediefstalvoorkomingsforum, oor die toename in landelike misdaad tydens die inperking. Bl. 14 ‘Beplan vir wánneer ’n werknemer (met die koronavirus) besmet raak, nie ás nie.’ PROF. LUCIA ANELICH, voedselveiligheidskenner van die Sentrale Universiteit van Tegnologie, oor hoe besighede die voorkoming van Covid-19 moet benader. Bl. 18 ‘Soos om iemand wat in ’n ongeluk was, in die hospitaal te kry om behandel te word, maar niemand weet nog wie die koste gaan dra nie.’ MNR. MIKE…

SY GEE SKOLIERE SE PATRONE LEWE Die pragtige wafelweefwerk wat die Jan Kriel-skool vir Epileptici vir die Kaapse Skou ingeskryf het, is onder die leiding van mev. Frances de Jager geskep. Sy gee die naaldwerkklas by dié skool en ontwerp haar eie patrone op grond van hul werk. Besonderse patroonlappe word in ’n plakboek bewaar. Sy het gevoel dat dit ’n jammerte is dat net die paar besoekers aan die skool en die kinders se familie weet watter mooi handwerk die kinders doen — só gevorderd dat hulle hul eie klere kan maak. Die klas van 10 meisies maak meer as 200 stukke per jaar (ook kussingslope en muurbehangsels). Die seuns doen hout- en rottangwerk. Die skool het sy ontstaan te danke aan ’n predikant, ds. Jan Kriel, wat ’n…

VR AE het teen druktyd geheers oor watter werklike verligting pres. Cyril Ramaphosa se effense verslapping van die inperking vir die breër ekonomie kon inhou. Onder ’n nuwe vyfvlakstelsel is sommige aktiwiteite wat tot 30 April verbode was, nou toelaatbaar, maar streng perke geld steeds op beweging en interaksie van mense om verspreiding van Covid-19 te beperk. Volgens Ramaphosa sal “’n wetenskaplike benadering” gevolg word met die verslapping van verspreiding. (Lees meer by bit.ly/2yC8jgr.) Die Verenigde Nasies se voedselprogram waarsku dat hongersnood in ontwikkelende lande die regstreekse dodetal weens Covid-19 kan oorskry, en in Suid-Afrika was daar teen druktyd wye aanduidings dat die inperking reeds ’n skrikwekkende maatskaplike tol geëis het. Mnr. Marthinus Stander, uitvoerende hoof van die pluimveeprodusent Country Bird Holdings, het gesê die voortgesette sluiting van kitskos-ondernemings het…

VERWAGTE ligte neerslae oor dele van Noordwes, die Vrystaat en Mpumalanga teen middel Mei hou risiko’s in vir veral sojaen droëboonboere wat nou hul gewasse wil oes. Die verwagte neerslae van 20 mm of minder sou na verwagting saamval met reeds nat en vogtige toestande, sê mnr. Johan van den Berg, landbouweerkundige. Hy sê oestyd vir dié drie gewasse is hoofsaaklik in Mei aangesien die groeityd teen einde April verstryk. “Aangesien soja- en droëbone se peule oopspring as dit ryp word, is dit noodsaaklik dat die oesproses op die regte tyd begin en vinnig afgehandel word,” sê Van den Berg. Dit is ook hoekom boere altyd hul oesvermoë in gedagte moet hou wanneer hulle dié gewasse plant. “Grondbone word uit die grond gehaal en met blare en peule in hopies…

IN Amerika is mango’s nie meer ’n nisproduk wat rakruimte met ander subtropiese of skaars gewasse deel nie. Amerikaners beskou dit nou as ’n voorkeurvrug waarvan die verkope verlede jaar driekwart van die ander vrugtesoorte op die winkelrakke uitgestof het in dollarwaarde en verkoopsvolume, berig Fresh Plaza. Die per capita-verbruik van mango’s in Amerika het sedert 2005 met 75% toegeneem, sê mnr. Leonardo Ortego van die Amerikaanse nasionale mangoraad (NMB). Hoewel Amerika nie ’n gerekende mangoprodusent is nie, is daar ’n statutêre heffing op die verkope van mango’s wat deur die NMB aangewend word om die vrug te bemark, sê mnr. Pieter Buys, voorsitter van Suid-Afrika se mangokwekersvereniging. Die groei in Amerikaanse verbruik is goeie nuus vir Peru, wat marktoegang het tot Amerika en waar die mangoseisoen sewe tot agt…

Deesdae is dit moeilik om aan enigiets anders aandag te gee as Covid-19, want die mensdom is midde-in die pandemie en die gevolge daarvan. Prof. Salim Abdool Karim, voorsitter van die ministeriële advieskomitee oor Covid-19, het dit duidelik gestel: Geen mens is immuun teen hierdie virus nie. Niemand kan die verspreiding van die virus op enige manier keer nie. ’n Mens kan net die spoed van die verspreiding probeer bestuur. Dit lyk of die ergste eers nader aan September vir Suid-Afrika gaan voorlê. Hoewel die land dalk al ’n stelselmatige verslapping van die inperkingsmaatreëls ervaar, moet mense besef ons almal betree ’n nuwe werklikheid – selfs nadat die pandemie uitgewoed het. Hoe beplan jy jou geldsake in hierdie tyd? Volg dié stappe, want die siekte kan ’n reuseuitwerking op jou…

Die gebruik van digitale prosesse en tegnologie gee presisieboerdery by diereproduksie ’n groot hupstoot. Dit verbeter onder meer die gebruik van hulpbronne en die monitering van siektes, en maak naspeurbaarheid en deursigtigheid makliker. China, Amerika en die Europese Unie word as wêreldleiers beskou wat die gebruik van digitale prosesse en tegnologie in die dierebedryf betref. Dit vat ook gaandeweg in Suid-Afrika pos, veral in die melk-, pluimvee- en varkbedryf. Mnr. Franz Waxenecker, besturende direkteur van Biomin, het op Afma 2020, ’n internasionale simposium van die vereniging van veevoervervaardigers by Sun City, gesê die digitale revolusie gaan in die toekoms ’n nóg groter impak op landbouproduksie en die gehalte van produkte hê. Hy het die vordering van presisieboerdery in melkproduksie met studie op universiteit vergelyk. Plaas 1.0 was die dae toe…

Dit klink drasties om diere te verkoop en die veld skoon te maak, maar Roux vra of mense besef wat dit kos om ’n skaap in stand te hou. “Volgens die norme van die Wes-Kaapse departement van landbou is 1,5 kg ruvoer per dag nodig om ’n ooi net in stand te hou. Oor 365 dae is dit 547 kg ruvoer of ’n koste van R1 642 per ooi. Teen daardie koste het jy die ooi teruggekoop, maar sy het nog nie ’n lam gehad nie. Dáárvoor moet jy 2,3 kg voer per dag teen ’n koste van R2 508 per jaar – en dit is net die ruvoerkoste.” Dit is waarom hy gemaklik is met die besluite wat hy neem en waarom hy meen sy wisselweidingstelsel het hom gered.…

Mnr. Derick le Roux is ondervoorsitter van die Limousin-telersgenootskap, voorsitter van Lictenburg se landbougenootskap en stoetveevereniging, en dien sedert 23-jarige ouderdom in die LRF-direksie. Hy sê die georganiseerde landbou kan planne beraam in die belang van boere: ■ Samewerking om ’n nasionale stelsel vir naspeurbaarheid te vestig. “Biosekerheid kan aangepak word deur nouer met die staat saam te werk om vooruitgang te maak. Dit behels ook die uitbreiding van staatsveeartse se kapasiteit deur forums, private veeartse, afgevaardigde verteenwoordigers en die leiers van die georganiseerde landbou op nasionale en streekvlak. Indien biosekerheid suksesvol in werking gestel en goed bestuur word en almal saamwerk, sal ’n nasionale naspeurbaarheidstelsel tot sy reg kom.” ■ Dit sluit in die bou van ’n noordelike kordonheining om veesiektes af te sonder. Dit kan deur die staat…

WAT DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Die besluit om te boer. Elke dag hou besluite in. Wie weet hoe goed of sleg dit is? Maar om te boer, was die regte besluit. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY GEKRY HET? My pa het ’n sêding: Jou nr. 7 moet in die land wees. Moenie vertrou dat wat jy dink gebeur het of waarvoor jy gevra het, wel gebeur het nie. Sorg dat jy daar kom en self toesien dat dit gebeur. En as jy iets wil laat gebeur, gaan voluit. Moenie terughou nie. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om te vertrou dat dinge gedoen is wat jy gevra het gedoen moet word, en dan nie te gaan seker maak daarvan nie. Ek…

Chemiese interaksies tussen plante, wat ook al “biochemiese oorlogvoering” genoem is, is omtrent 200 jaar gelede vermoed. Die verskynsel het egter eers in 1937 ’n naam gekry toe die Duitse plantkundige prof. Hans Molisch dit die naam “allelopatie” gegee het. ’n Bondige definisie vir allelopatie is die chemiese uitwerking van plante op ander plante deur die afskeiding van biochemikalieë (allelochemikalieë) in die omgewing. Swamme word in sommige kringe ook by hierdie definisie ingesluit. In die betreklik kort bestaan van hierdie jong vertakking in die plantwetenskappe was die klem lank op identifisering van plantsoorte met allelopatiese vermoëns. Eers sedert die 1980’s het die praktiese toepassing van allelopatie by gewasproduksie gestalte gekry. Toe het die soeklig verskuif na gewasplante wat onkruid op biochemiese wyse kan onderdruk, asook na die ontwikkeling van kommersiële…

Nadat hy besef het hoe baie inligting op plase verlore raak, het mnr. Pietman Heyns besluit daar moet ’n beter manier gevind word om dit behoue te laat bly. “Ouer boere, soos my pa, het álles wat op hul plase gebeur het, onthou. Maar ek weet nie, ek kan nie só goed onthou nie en die sakboekies waarin baie inligting opgeskryf word, raak ook weg. “Óf dit is ’n gesukkel om dit wat jy nóú soek, vinnig te kry,” sê Heyns. Hy en sy vrou, Bettie, het drie jaar gelede op Mooiplaas, tussen Rouxville en Aliwal-Noord, begin boer ná Heyns ’n paar jaar lank as megatroniese ingenieur gewerk het. “Ek het eers die toepassing net vir myself gebou om boek te hou van ons wolskape en beeste op die plaas.…

DIEREGESONDHEID OORSAKE WAT LEI TOT STOKSTYF LAM Waarmee kan ons ’n lam behandel wie se hele lyf stokstyf is asof hy dood is? Die dier ruk ook wanneer ’n vlieg op hom sit. Dit lyk of hy baie gevoelig vir aanraking is of as hy geluide hoor. Hy haal vinnig asem, soos ’n hond wat warm kry, en wil nie suip nie. Ek kry nie sy bek groot genoeg oop vir ’n bottel nie. Die lam is omtrent 10 dae oud. Ek het eers gedink dit is hartwater met koors, maar nou is hy so vreemd styf. Wat kan die probleem wees? Die dier het moontlik tetanus of klem-in-diekaak. Dit is ’n nie-aansteeklike siekte wat deur ’n bakteriese toksien (gifstof) veroorsaak word. Tetanus is ’n siekte wat talle diere en…

Hoe het Wynkwas ontstaan? Ek is oorspronklik van Gauteng en woon die afgelope drie jaar in die Noord-Kaap. Ek het besef mense het hier min geleenthede om kuns te beoefen en hul versteekte talente te ontdek. Wynkwas is ’n geleentheid vir enige mamma, tannie, ouma en selfs oom om hulself uit te druk en iets nuuts te leer. Dit is lekker om te verf, gesels en lag, terwyl jy iets eet en drink. Hoe verloop ’n tipiese sessie? Sodra almal hul welkom-drankie het (’n jenewer-mengeldrankie waarvan baie al die resep gevra het), trek hulle voorskote aan en neem hul sitplekke in. Ek stel Wynkwas en die proses bekend, en mense begin op die doek teken. Ek verduidelik hoe en waar jy moet begin en hoe akrielverf werk. Dit is nie…

Jossy hou haar ma se hand styf vas. Met ’n nat handdoek vee sy die sweetdruppels van haar gesig en arms af. Haar donkerbruin hare hang in toutjies oor haar skouers. Haar ma hoes sonder ophou en is so benoud. Die koors wil nie breek nie. Wat kan sy nou nog doen? Net bid. Pa Josua prewel: “Ag, liewe Heer, wees tog genadig. Ek is so lief vir haar. Ek wil haar nie verloor nie. U het vir ons sewe pragtige kinders geskenk. Vyf is al getroud en die jongste twee is nog by ons. Klein Josua, die appel van my oog, boer hier op Langverwacht. Lewies het sy eie plaas langs die Breërivier en Frikkie boer op die plaas hier langsaan langs die Boesmansrivier. Klein Josua weet niks van…

GAUTENG CARLETONVILLE KLIPDRIFT (422), 21 ha, aan I. Colyn, van ODJ Lubbe-trust, R2 450 000. KLIPDRIFT (422), 21 ha, aan Klipdrift Eiers (Edms.) Bpk., van I. Colyn, R4 100 000. LEEUWSPRUIT (148), 121 ha, aan CJ Prop (Edms.) Bpk., van J.F. Bornman, R2 000 000. LEEUWSPRUIT (148), 121 ha, aan CJ Prop (Edms.) Bpk., van Pieterse High Voltage Engineering BK, R500 000. PATRIOTSFONTEIN(558), 213 ha, aan J.S. Tolmay, van W.L. Groenewald, R3 600 000. VLACHFONTEIN (181), 37 ha, aan A.I.Tsangari,vanFriisPropInv. BK, R1 250 000. NIGEL CHRISSIESFONTEIN (365), 20 ha, aan Fresh Pack Dairy BK, van L.I. Steyn, R770 000. VARKFONTEIN (25), 162 ha, aan Bayer (Edms.) Bpk., van Monsanto SA (Edms.) Bpk., R267 040 933. PRETORIA HONINGNESTKRANS (269), 25 ha, aan K.G. Katumba en M.G.K. Katumba, van D.M. Hamer en…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Februarie vanjaar vir grond van meer as 10 ha. Altesame 286 ooreenkomste is in dié tyd in 34 distrikte gesluit. In die betrokke tyd is 160 545 ha (42,3% minder as verlede jaar) teen R1,917 miljard verhandel. Dit is 26,5% minder as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Tot 18 (52%) van die distrikte toon dalende prysneigings. Veral die ooste en die Karoo word die ergste geraak. Dit sluit in Steynsburg (-24,5%), Alexandria (-19,7%) en Steyterville (-13,2%) Die grootste styging was by Fort Beaufort (16,1%). By Port Elizabeth, Pearston en Willowmore was daar net enkele transaksies en kon ’n vergelykende syfer teenoor die vorige maande nie bereken word nie. Plase van 600…

BOEREDAE 7 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraantrekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter, e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za 31 AUGUSTUS-3 SEPTEMBER: Nasionale Simbra-week, Parys, 012 667 5258, e-pos: office@lrf.co.za web: www.breedplan.co.za 14-16 OKTOBER: LRF-veeskool op Aldam. Tema: ‘‘Beesboerdery – terug na die basiese beginsels’’. Charmainé Alberts, 051 821 1783 of palberts@telkomsa.net FEESTE, EKSPO’S 20 MEI: Internasionale byedag, nasionale kunsgalery van Namibië. Inligtings-en-plakkaatuitstalling open op 30 April. Sel, 0081 635 7323, curator@nagn.na 16 JUNIE: Wildesampioen-snuffeltog, Delheim. Bespreek deur www.quicket.co.za. Navrae: 021 888 4600, web: www.delheim.com 3 JULIE: Wildesampioen-snuffeltog, Delheim. (Sien bo.) KONFERENSIES 17-19 JUNIE: Agritech Africakonferensie, Kiks, Kaapstad. E-pos: ewaisler@kenes-exhibitions.com, web: agritech-afrika.com 10-12 JUNIE: Die Vuna Agri-FoodTech-konferensie, Gallagherkonvensiesentrum, Midrand. Die impak van slimtegnologie…

’n Mens kry al jare lank die gevoel dat die regering dink die kommersiële landbou moet maar na homself omsien. Miskien was dit omdat niemand al die moeite gedoen het om hierdie betreklik ingewikkelde bedryf te verstaan nie. Nie eens ’n katastrofe, soos die grootste droogte in menseheugenis, kon die regering van dié houding laat afsien nie. Was dit nie vir die volharding en toewyding van mense soos mnr. Nicol Jansen van Agri Noord-Kaap nie, sou boere nóg minder van die staat ontvang het as die skamele hulp wat hulle wel gekry het. Die aankondiging van me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, dat die Covid-19-bystand van R1,2 miljard slegs vir klein- en kommunale boere beskore is, asook die verspeling van die groot geleentheid wat gemengde finansiering…

VERKOOP VAN WARM, GAAR KOS ONWETTIG Die verkoop van “warm, gekookte kos” is nou amptelik onwettig. Dit volg nadat dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, so ’n bepaling in die regulasies vir rampbestuur tydens die staat van inperking afgekondig het. Sedert mnr. Ebrahim Patel, minister van handel en nywerheid, op Donderdag 16 April gesê het dat die verkoop van gaargemaakte kos “volgens wet” gedurende die inperkingstyd verbied word, het Suid-Afrikaners hul frustrasie en ontevredenheid hieroor op verskeie sosialemediaplatforms uitgespreek. Só ’n regulasie het nie bestaan nie en die DA en Sakeliga sou met hofaksie teen hierdie besluit van Patel begin het. Dlamini-Zuma het egter ’n wysiging aangebring wat op Maandag 20 April in die Staatskoerant afgekondig is, wat aandui dat die verkoop van “warm, gekookte kos”…

GEEN wetlike bepaling bestaan wat omstandighede voorskryf waar ’n onderneming tydelik moet sluit wanneer ’n werker positief toets vir Covid-19 nie. Volgens mnr. Theo Boshoff, hoof van regsintelligensie by die landbousakekamer Agbiz, is daar geen proses om ’n onderneming toe te maak nie, slegs bepalings oor hoe om tydens die inperking oop te bly as ’n onderneming ’n noodsaaklike diens lewer. Die regulasies skryf voor dat alle ondernemings tydelik moet sluit, tensy hulle tot noodsaaklike dienste verklaar is of indien die werknemers van die huis af kan werk. Elke werkgewer moet self besluit of hy binne die definisie van ’n noodsaaklike diens val. Boshoff sê die regulasies bevat nie veel besonderhede nie en daar is nie ’n wetlike bepaling wat sê dat ’n onderneming móét toemaak as ’n werker positief…

DAAR is skynbaar geen keer aan die oplewing in die bloubessiebedryf nie. Die bedryf het onlangs aangekondig dat Suid-Afrika se uitvoer met 53% teenoor die vorige produksiejaar toegeneem het. Mnr. Justin Mudge, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Bessieprodusenteorganisasie (Sabpo), sê in ’n verklaring die bedryf het in die afgelope boekjaar ’n nuwe bedryfsrekord opgestel met uitvoer wat toegeneem het van 8 000 ton in 2018-’19 tot 12 282 ton in die 2019-’20-produksiejaar. Bykans 70% van Suid-Afrika se bloubessies is bestem vir uitvoermarkte. Die uitvoerinkomste het sedert 2013 toegeneem van R133 miljoen tot meer as R1 miljard. Die bedryf het in 2014 sowat 1 000 mense in diens gehad, en in die afgelope twee jaar het dit gegroei tot 8 000. GROOT VRAAG Volgens Mudge bly die internasionale vraag na bloubessies sterk…

A anvanklik was die siening dat die huidige staat van minimum besigheid doen en verbruikers wat by die huis ingeperk word, nie veel implikasies op die landbou sou hê nie. Verbruiker se koopgewoontes en voorkeure met voedsel het egter verander. Restaurante, kitskosplekke, spyseniers en gastehuise is toe en die afset van heelwat produkte het gedaal. Dit geld vleis, vars melk, suiwelprodukte, groente en vrugte. Dié afset is ’n aansienlike deel van baie boerderye se afset. Die mark is sedert die begin van die jaar onder druk weens die verdiepende resessie wat vraag geknou het. Dit het ’n terugdameffek na die plaas en begin pryse laer druk. Die logistieke ketting is totaal ontwrig. Weens die verbod op die vervoer van wyn is wynboere besig om inkomste en hul markte oorsee te…

“Dit was taai, maar lekker. Ek kan dit vir enigeen aanbeveel, veral as jy dit in ’n wolhemp ry,” sê mnr. Guillau du Toit, voorsitter van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV), nadat hy vroeër vanjaar sy eerste Kaapstad-fietstoer voltooi het. Du Toit het sy dagbestuur en hoofkantoorpersoneel einde verlede jaar uitgedaag om die fietstoer saam met hom te voltooi. Mnre. HB van der Walt, Oos-Kaapse voorsitter van die NWKV, George de Kock, dagbestuurslid en voorsitter van Cape Wool, en James en me. Chrisna de Jager van ZQ Merino het almal ingestem om die 109 km-roete in wolhemde aan te pak. Die hemde is uit eg Suid-Afrikaanse skaapwol van Core Merino gemaak, en was moontlik danksy ’n borgskap van ZQ Merino. “Dit was ’n wonderlike geleentheid om deel te neem. Daar het…

Van die drie veranderlikes wat die somergraanlandskap oorheers, naamlik oesgrootte, internasionale pryse en prysneigings, is die eerste twee grootliks buite die boer se beheer. Groter begrip oor die werking van die graanmark en om die finansiële risiko van prysskommeling aan te pak, is die balans tussen die vraag en die aanbod ’n belangrike skakel. Eenvoudig gestel, die aanbod is die hoeveelheid graan wat beskikbaar is om op ’n gegewe dag en plek te koop. Die bepaling van die aanbod van ’n gegewe seisoen gebeur egter lank voordat die planters uit die skure getrek word om te plant. In Suid-Afrika sal die Oesskattingskomitee in Oktober elke jaar ’n bepaling publiseer van die voorneme om somergrane te plant, gegrond op ’n vraelys wat onder boere gesirkuleer is. Die voorneme gee die mark…

Om te spog met ’n matriekslaagsyfer van meer as 90% is ’n ware baken van hoop in ’n omgewing waar die skoolbanke soms met ’n gesukkel vol kom. Meer as ses dekades gelede, in 1957, het wyle me. Gertrude Cluver besluit om iets te doen aan die heil van plaaswerkerkinders wat destyds beperkte geleenthede vir skoolonderrig gehad het. Dié matriarg en ma van dr. Paul Cluver, eienaar van die vrugte-wingerd-en-wynlandgoed De Rust by Grabouw in die Wes-Kaap, het met haar toekomsdroom volhard. “My ouma het die droom gehad om veral die kleiner kinders die kans te gee om deur skoolopleiding vir hulself ’n beter toekoms te skep,” vertel me. Karin Cluver, dogter van dr. Cluver en produksiebestuurder op die landgoed. “Met ’n graad in opvoedkunde het my ouma aan die…

Baie mense het iewers ’n kisvrieskas waarvan die kompressordeel gekalf het, en dit gaar iewers in ’n skuur of buitekamer stof op. Hierdie vrieskas kan wel nie meer koud maak nie, maar kan wel iets koud hou. ’n Koelhouer van 60 liter kos enigiets vanaf R2 700 en vir ’n groot kampyskas van 90 liter kan jy tot R15 000 opdok. Na gelang van die handelsnaam kan dit dus enigiets van R45 tot R160 per liter kos om vleis koel te hou. Bereken nou maar ’n deursneegrootte kisvrieskas op dié manier en jou oë gaan traan, sê mnr. Steyn Bornman, ’n beesboer van Northam in Limpopo. Hy sê hoewel ’n mens sy plan – of “sy beste vriend”, soos hy al daarna verwys het – nie na ’n gewone braai…

Hawermoutamandel-granola ■ 500 ml hawermout ■ 750 ml vesel-ontbytvlokkies ■ 250 ml growwe klapper ■ 500 ml rou amandels ■ 250 ml heuning ■ 125 ml kookolie ■ 60 ml bruinsuiker Voorverhit die oond tot 150 °C en voer ’n groot bakplaat met bakpapier uit. Rooster die hawermout vir ongeveer 15 minute in die oond tot liggoudbruin. Roer gereeld. Gooi die geroosterde hamermout in ’n groot bak en voeg die ontbytvlokkies, klapper en amandels by. Verhoog die oondtemperatuur tot 180 °C. Voer twee groot bakplate met foelie uit en smeer dit goed met olie. Verhit die heuning, olie en bruinsuiker saam, meng goed en gooi oor die mengsel in die bak. Meng baie goed deur. Verdeel die mengsel tussen die twee bakplate en sprei egalig uit. Bak vir 25 minute…

Ek en my liewe vrou, Jill, het positief vir die koronavirus getoets. Ons toon geen simptome nie, maar ons moes ons op die plaas afsonder. Die Woord van God sê vir ons duidelik in Ps. 34:19: “Die Here is naby die gebrokenes, Hy help die moedeloses.” Omdat ons nou baie tyd het, gebruik ons die geleentheid om terug te kyk op al die goeie dinge wat die afgelope 43 jaar met ons op die plaas gebeur het. Hoe ons vanaf Zambië met ’n vragmotor en sleepwa hier by Greytown aangekom en in die veld gekampeer het. Ons het niks anders gehad nie: geen water, ligte of telefoon nie. Boonop kon ek nie Zoeloe praat nie. Die rolprent Faith like Potatoes sal vir jou ’n goeie idee gee. Met God se…