Indholdsfortegnelse for 7/2/2020 i Landbouweekblad

IN PUIN ’n Suikerrietlandery, minstens agt trekkers, ’n laaigraaf en die plaasbestuurder se huis is kort voor druktyd verwoes in ’n brand op die Van Eedens-plaas by Mtubatuba in KwaZulu-Natal. Die brand is gestig deur lede van die naburige gemeenskap ná ’n lid van die gemeenskap wat onwettig op die plaas visgevang het, verdrink het. Volgens die polisie het die man in die Msunduzirivier gespring toe die boer ondersoek gaan instel het na vyf mans wat onwettig op die plaas gehengel het. FOTO: VERSKAF VIRUSVRY Gesondheidskenners het vrese besweer dat die virus wat Covid-19 veroorsaak, deur voedsel versprei word. Dit kom ná ingevoerde vis die skuld gekry het vir ’n nuwe uitbreking van die siekte in die Chinese hoofstad Beijing. Bloomberg berig die Amerikaanse voedsel- en medisyneadministrasie (FDA) en sentrums…

DIE wêreldwye sluiting van restaurante, sportstadions en rolprentteaters beteken dat daar vir die eerste keer in 40 jaar ’n daling in die vraag na suiker is, ná regerings, dokters en TV-sjefs mense vir jare sonder sukses probeer oorreed het om minder suiker in te neem. “Die verbruik van kos en drankies buite die huis is normaalweg meer as wat jy dit nou mee sal vervang en tuis verbruik,” sê mnr. Ben Seed, ’n ontleder by die voorsieningsketting-diensverskaffer Czarnikow in Londen. Die suikerbedryf was reeds voor Covid-19 onder beleg. Die groei in vraag, wat grootliks deur ontwikkelende lande gedryf is, het die afgelope jare verlangsaam weens suikerbelastings in talle lande en druk van gesondheidsgroepe om koolhidraatinname te verminder weens vetsug. Maatskappye het gereageer met minder vetmakende lekkernye en suikervrye koeldranke. Niks…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Landbou ná Covid-19: Vyf goed wat jy moet weet ■ Verseker só SA vleisbedryf se toekoms ■ Ontdoringmasjien skakel bottelnek in spitstyd uit ■ Wêreldrekord-Ngunibul in berge getoets ■ Sonneblomme: Hoër prys vir hoë olie-inhoud SPESIAAL ■ Landbou in die Oos-Kaap GESIN ■ Boerekos: Rys op die tafel WÊRELDREKORD Waar die hoogste dele van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal aan mekaar grens en ’n temperatuur van -17 °C al gemeet is, is die ekstreme toestande ook die ideale teelaarde vir Nguni’s. Die Biggs-familie vertel hoe hulle die bul Biggs, wat onlangs ’n wêreldrekordbedrag van R310 000 behaal het, geteel het.…

BONSMARATELER SKOU MET AANTEKENINGE ’n Bonsmarateler het vanjaar as’t ware sy hele teelbeleid op Thabazimbi se skou vertoon. Hy meen so ’n vertoning is noodsaaklik voordat daar van die skou as die spieëlbeeld van die boerdery gepraat kan word. Bonsmaras is op Thabazimbi vir die eerste keer in Transvaal op ’n tentoonstelling gesien. Sommer met die intrapslag het die vertoner, mnr. Gerhard Brönn van Matope, Ellisras, getoon dat sommige van die telers van hierdie beesras nie deur die “blinkheid” van hedendaagse skoue gelok word nie. Hy het sy bulle en koeie saam met hul nageslag en prestasie-aantekeninge uitgestal, wat g’n vraag oor die vermoë van dié diere onbeantwoord gelaat het nie. Brönn sê dat skoue “maar ’n taamlik verdraaide beeld” van werklike boerderye en selfs van die vertoners se teling…

DIE staat se opdrag dat besproeiingsboere watermeters moet installeer, is volgens TLU SA ’n onmoontlike saak voordat oor die talryke probleme daaromtrent gepraat is. Besproeiingsboere wat lid is van besproeiingsrade en watergebruikersverenigings moes sedert 2017 meters hê en lesings aan die departement van water en sanitasie deurgee. Vanjaar se afkondiging is dus op die oorblywende boere van toepassing. Mnr. Drickus Botha, lid van die organisasie se waterkomitee, sê die departement se afkondiging is egter deurspek met probleme. Hy het in Plaaspraatjies, TLU SA se nuwe gespreksreeks op YouTube, oor verskillende waterkwessies gepraat waarmee boere te doene het. Alle betrokke boere was veronderstel om reeds einde April hul waterlesings na die departement te stuur, wat dit volgens Botha waarskynlik sou gebruik het om aan boere ’n faktuur volgens die tariewe vir…

STAD KAAPSTAD se burgemeesterskomitee het onlangs sy direktoraat vir ruimtelike beplanning en omgewing opdrag gegee om ooreenkomste aan te gaan wat ’n belegging van R40 miljoen in die Philippi-landbouknooppuntprojek tot gevolg sal hê. Die doel van die projek is om klein en mediumgroot stadsboerderye te vernuwe, opleiding te bied en werkgeleenthede in Philippi te skep. Philippi is een van die voorstede in Kaapstad met die laagste maandelikse huishoudelike inkomste. Me. Marian Nieuwoudt, ’n raadslid, sê die belegging is veral nou nodig aangesien die produksie van vars produkte tans ’n prioriteit vir die munisipaliteit is. Vars produkte is noodsaaklik vir die gesondheid én bestaan van gemeenskappe in Philippi. Hangende die stadsraad se goedkeuring sal die direktoraat ooreenkomste aangaan met die Philippi Ekonomiese Ontwikkelingsinisiatief, asook met die nasionale tesourie om die oordrag…

HOEWEL die landbou tot ’n noodsaaklike bedryf verklaar is en as sodanig kwytgeskeld was van die strengste inperkingsregulasies, ervaar die bedryf in die geheel, maar veral sekondêre landboubedrywe die gevolge, sê dr. Peter Oberem, besturende direkteur van Afrivet. Hy meen egter mense se vreugde dat hulle die krisis oorleef het, sal almal uiteindelik aanspoor om te werk, te belê en te bestee. Tans is die voedselproduksie-waardekettings werksaam, maar nie op optimale vlakke nie, wat ’n rimpeleffek ten opsigte van produksie veroorsaak het. Dit sal tot produkverliese lei. Weens die sluiting van restaurante het die vraag na hoëgehalte-vleissnitte gedaal, in so ’n mate dat sommige voerkrale nie vee aankoop nie, wat hul ondernemings en werkgeleenthede in gevaar stel. “Net so het die lewering by abattoirs gedaal. Aangesien boere gedwing word om…

ESWATINI | Tongaat-plase nou pensioenfonds s’n Die suikerreus Tongaat Hulett het sy landboubedrywighede in Eswatini (Swaziland) vir R375 miljoen verkoop om skuld te probeer delg. Die groep, wat deur ’n boekhouskandaal in geldelike nood gedompel is, wil teen Maart 2021 sy skuld met R8,1 miljard verminder. Dié planne het egter onlangs ’n terugslag gekry toe Barloworld probeer kop uittrek het uit die voorgenome transaksie van R5,3 miljard om Tongaat Hulett se styselafdeling te koop. Die verkoop van Tambankulu Estates sluit twee besproeiingsplase in die noordooste van Eswatini in waar 3 767 ha suikerriet verbou word. Die koper is PSPF, Eswatini se staatsdienspensioenfonds. Dit is die grootste onafhanklike suikerrietplaas in Eswatini en lewer ’n opbrengs van gemiddeld 125 t/ha per jaar, luidens ’n verklaring van Tongaat Hulett. – Vida Booysen KENIA…

Hoewel meganisasie dikwels met afleggings verbind word, het baie produsente wat hul boerdery uitbrei en dus meganiseer, nog dieselfde getal werkers as voorheen. Namate ’n boerdery uitbrei en vergroot, neem die behoefte toe om te meganiseer. Produsente produseer op ’n groter skaal danksy meganisasie. Hulle brei ook dikwels hul grondgebied uit voordat hulle verder meganiseer. Dit help dikwels nie om te spaar om trekkers en werktuie aan te koop nie omdat die wisselkoers te vinnig verswak. Teen die tyd dat genoeg geld gespaar is, kos die trekker veel duurder. Die aankoop van produktiewe bates wat nie waarde verloor nie, behoort altyd ’n prioriteit te wees bo meganisasie-toerusting. Sommige produsente sit jaarliks ’n deel van hul wins weg in die vorm van kunsmisvoorraad. Die waarde van die kunsmisvoorraad in die skuur…

Kundiges van FNB verduidelik in dié bank se gereelde insetsels op die televisieprogram Landbouweekliks watter opsies boere het om hul finansiële sake in ’n onsekere ekonomie beter te bestuur. In een van dié gesprekke het mnr. Martin Verster, streekshoof van FNB Buitelandse Valuta, die noodsaaklikheid van ’n verskansingsbeleid verduidelik. “ ’n Verskansingsbeleid is ’n interne beleid wat enige maatskappy met risiko’s in werking stel om te besluit met watter van die risiko’s hy kan saamleef en watter risiko’s eerder verskans of verwyder moet word,” sê Verster. “In die landboubedryf is dit noodsaaklik om begrotingskoerse te bepaal en wins te beskerm om eindelik die volhoubaarheid van jou onderneming te beskerm. Gevolglik is dit belangrik om hierdie interne beleid in werking te stel, want dit skei emosie van die besluite wat geneem…

Amerikaanse navorsers meen eiers bied ’n goedkoop oplossing om die raklewe van vrugte en groente te verleng. Materiaalingenieurs aan die Rice-universiteit in Houston, Texas, het daaruit ’n proteïengebaseerde vloeistof ontwikkel om vrugte en groente in te doop. Dit kan ook aangespuit word om ’n mikrondun beskermende lagie om vars produkte te verseker. Aarbeie, avokado’s en piesangs wat in die vloeistof gedoop is, het heelwat langer vars gebly as vrugte wat nie behandeling ontvang het nie. Luidens ’n verklaring deur die Rice-universiteit het dit goed vergelyk met die beskermende uitwerking wat ander standaardbedekkings, soos was, bied. Die afwasbare lagie bied antimikrobiese beskerming. Dit is grootliks ondeurdringbaar deur waterdamp om dehidrasie te beperk. Omdat dit ook ondeurdringbaar vir gasse is, keer dit voortydige rypwording. Die vloeistof is heeltemal natuurlik. Dit bestaan uit…

WAT DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om nette oor my mango’s op te sit. Dit het meegebring dat tot 25% meer van my vrugte as eerste graad gepak kan word weens minder sonbrand. Dit het die plaas omgekeer. HET JY ’N MANTRA IN DIE LEWE? Winston Churchill se woorde tydens die Tweede Wêreldoorlog, toe hy op 29 Oktober 1941 aan sy alma mater gesê het: Moet nooit ingee nie, nooit, nooit, nooit, maar nooit nie. Nie weens omvangryke of weens geringe omstandighede nie. Jy moet nooit ingee nie, tensy jou eer, oortuiging of goeie sin jou daarheen lei. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Ek het op papier ’n kultivar gekies. Teoreties sou die Prinses-kultivar baie goed hier by ons inpas. Ek het 10%…

MNR. MICHAEL SCOTT BY WIE HET JY DIE MEESTE GELEER? My ouers. WAT IS DIE SLIMSTE DING WAT ’N SKEERDER KAN DOEN? Hy moet sy tegniek perfek kry, dan is dit makliker om te skeer. WAT IS DIE DOMSTE DING WAT ’N SKEERDER KAN DOEN? Om skape swak te hanteer. WAT KAN DIE WOL- EN SKEERBEDRYF DOEN OM MEER SKEERDERS TE LOK? Dit is ’n moeilike vraag. Die NWKV doen reeds baie om skeerders op te lei, maar dit is sulke harde werk dat baie mense nie die uithouvermoë het om te bly nie. Baie mense skeer ’n paar maande lank, maar dan gaan hulle weg. Dit is moeilik om meer mense te kry, maar ek dink opleiding vir skoolkinders is die beste manier om meer skeerders te kry. Dit…

Dr. Ute Schmiedel verduidelik ’n biodiversiteitsobservatorium is ’n perseel van 1 km2 waarin wetenskaplikes veranderinge in biodiversiteit vir ’n verteenwoordigende deel van die landskap kan waarneem. “Volgens die konsep wat op sterrewagte of weerstasies gegrond is, het ons standaarde vir die monitering van biodiversiteit ontwikkel sodat dieselfde metodologie op enige plek ter wêreld gebruik kan word om te verseker dat alle data wat ingesamel word, met mekaar vergelyk kan word.” Dit is net as navorsers dieselfde steekproefgrootte en -metodologie gebruik, dat hulle die resultate en neigings in verskillende dele van die wêreld kan vergelyk. “Soos in die geval van ’n wêreldwye netwerk van weerstasies waar neigings en veranderinge in weerstoestande opgeteken word om modelle vir langtermynweerneigings op te stel, wil ons ’n globale netwerk van gestandaardiseerde biodiversiteitsobservatoriums vestig wat vergelykende…

Is dit nadelig is om hoendermis met ander veevoer te meng as voer vir herkouers in die droogte? Ons kan hoendermis by ’n ander boer kry, maar ons weet nie of dit ’n risiko kan wees vir siektes of bemarkingsvereistes nie. Ons skuldlas is hoog en ons wil nie die boerdery benadeel nie. Hoendermis word reeds lank vir beeste, skape en bokke gevoer, ondanks die bepalings van Wet 36 van 1947. Duisende ton hoendermis word na bewering jaarliks aan herkouers gevoer. Daar rus dus ’n verpligting op voedingkundiges om te voorkom dat die onkundige gebruik van hoendermis tot groot verliese lei. Hierdie uiteensetting is bedoel as ’n waarskuwing en voorsorgmaatreël. Wat is hoendermis? Dit is ekskreta (onverteerde vaste stowwe) van hoenders. Omdat die mis en urine in voëls gesamentlik deur…

Waar het jy aan die idee gekom? Ek het op Upington ontwikkelingsklasse vir vier- tot sesjariges aangebied voor my troue in 2010. Ek het ook Stimulus Maksima bestuur, wat op kinders met leerprobleme gemik was. Dit het wonderlike resultate gehad. Daarna was ek heeltyds huisvrou in Boesmanland. Ons oudste seun, Jan (7), is in 2012 gebore en ons tweelingseuns, Jaco en Dean (nou 4), in 2015. Dit was ook die laaste jaar dat ons in Boesmanland (Kakamas en Pofadder) ordentlike reën gekry het. Ek was nog nooit iemand wat kan stilsit en wag dat iets moet gebeur nie. Toe ek besef het ek sukkel om gehalte-inkleurboeke vir my kinders te kry, het ek begin om prente te soek en mooi inkleurboeke vir hulle te ontwerp. Ek het dit op wit…

Die kommersiële boere en rasdirekteure wat kalwers aan die projek geskenk het, is ook na die verrigtinge genooi. Van links is mnr. Christopher Havenga, rasdirekteur van die Boran-telersgenootskap, by me. Amelia du Preez, lektor aan die Universiteit van Pretoria se departement veekunde, en mede-organiseerder van die kompetisie. Agri Gauteng het die departement aanvanklik saam met Vleissentraal Bosveld genader om die projek te begin. Hier is die dagbestuur van Agri Gauteng. Van links is mnr. Johan Beetge, me. Ayanda Ntshangase, dr. Willem Pretorius (voorsitter), me. Marietjie Odendaal, mnr. Thinus van Zijl (hoofbestuurder) en me. Juanita de Mata (bemarking). Mnr. Conrad Burger was afwesig toe die foto geneem is. Boere was veral nuuskierig om te sien hoe hul kalwers in voerkraaltoestande gevaar het. Van links is mnre. Shadrack Matlala, R.E. Lekgatle, me.…

GAUTENG CARLETONVILLE DOORNFONTEIN (118), 94 ha, aan Benoryn Inv. Holdings (Edms.) Bpk., van D.C. Balt en S.H. Balt, R1 800 000. KOESTERSFONTEIN (45), 21 ha, aan J.H.P. Fourie, van D.S.C. Fourie, R600 000. PRETORIA HAAKDOORNBOOM (267), 21 ha, aan B. Ncube en S. Ngamlana, van D. en G. Hoogendoorn, R1 500 000. KLEIN ZONDER HOUT (519), 22 ha, aan Race Way Park (Edms.) Bpk., van Chestnut Hill Inv. BK, R950 000. ONSPOED (500), 21 ha, aan M.S. Gumede, van Masada Farm,R1400000. KWAZULU-NATAL HARDING LILYDALE (18516), 451 ha, aan Brown Oak Properties (Edms.) Bpk., van H.M. Anderson, R14 030 000. HELPMEKAAR AUSSICHT (13304), 40 ha; AUSSICHT (17774), 405 ha; DOORNHOEK (1094), 165 ha, enPOTSPRUIT(2894),24ha, aan Gathmann-familietrust, van G.H.H. Gathmann, R7 473 690. LADYSMITH RIET KUIL (1181), 20 ha, en RIET KUIL…

VLEISBOKKE PRYSE DEUR EKONOMIE GERAAK Die tam ekonomie beïnvloed die pryse van Boerbokke op stoet- en slagveeveilings. Boonop het die Covid-19-pandemie die verbruikersvraag na bokvleis verder laat verswak omdat mense inkomste verloor het en kulturele slagprosesse, soos op troues en begrafnisse, nie kon plaasvind nie. Veilings duur egter voort en daar is genoeg belangstelling, sê mnr. Craig le Roux, afslaer van Vleissentraal. In vlak 3 van die in-perking het belangstelling gegroei en pryse verbeter. Die weeklikse veilings van slagvee word steeds aangebied, met beperkte getalle mense. Veilings van stoetdiere word deur ’n samestelling van fisieke en aanlyn veilings aangebied. Le Roux sê vanweë die dubbele terugslag van bek-en-klouseer en Covid-19 het Vleissentraal vanjaar nog net net een groot fisieke stoetveiling gehou. Dit was in Februarie op Marble Hall met die…

3,4% Die reële bruto binnelandse produk in die G20-lande het in die eerste kwartaal van 2020 met 3,4% gedaal weens Covid-19. Dis die grootste inkrimping sedert rekordhouding hieroor in 1998 begin het. Tydens die hoogtepunt van die 2008-’09-finansiële krisis in die eerste kwartaal van 2009, het die gesamentlike BBP met slegs 1,5% gedaal. Lande wat die vroegste die strengste inperkings ingestel het, se BBP het die meeste gedaal: China s’n met 9,8% en Frankryk en Italië albei met 5,3%. – OESO R7 miljard Suid-Afrikaanse banke het binne ’n maand R7 miljard aan 4 800 klein besighede geleen onder die R200 miljard-leningwaarborgskema wat vir hulp met Covid-19-verwante verliese van stapel gestuur is. Die lenings word deur die tesourie gewaarborg. Kritici meen van die voorwaardes skrik potensiële kandidate af, soos dat leners…

‘Ons hoor net van sulke dinge wat doer in die Vrystaat en ander provinsies gebeur en hierdie ding het ons laat skrik.’ MNR. RUDI OBERHOLZER, voorsitter van die Van Wyksvlei-boerevereniging, oor ’n aanval op ’n boervrou van die omgewing. Bl. 16 ‘Om nou honderdduisende rande vir watervloeimeters uit te haal . . . Ons hét net nie daardie geld nie.’ MNR. DRICKUS BOTHA van TLU SA se waterkomitee, oor die koste van watermeters, wat verlede jaar verpligtend gemaak is. Bl. 16 ‘Ek het nie gedink ons gaan só baie maak nie. Maar nou laat dit my nogal goed voel.’ JEDRI JANSE VAN RENSBURG, Bultfonteinse plaasseun, oor die sukses van sy voetpomp vir handreiniger. Bl. 21 ‘Sodra die restaurante en hotelle weer begin sake doen, sal die verbruik van duurder rooivleissnitte…

Die alombeminde mnr. M.C. Truter (foto) is op 7 Junie op Stilbaai in die ouderdom van 92 jaar oorlede. Truter was die Suid-Kaap se hoofveldbeampte van Nestlé en was die grondlegger van dié streek se melkboere en in besonder die Jerseyras. Met sy gereelde besoeke aan melkplase was hy die bemoediger van ons boere in die groot stryd om van droëland-melkboerdery ’n sukses te maak. Almal kan met groot lof getuig van hierdie altyd vriendelike en optimistiese man se betekenis vir elkeen met wie hy in aanraking gekom het. Een van sy bekende aansporings was soos volg: “Dit is darem ’n bleddie mooi koei daardie. Kom ons gee haar ’n bietjie ekstra meel en kyk hoeveel melk sy dán gee!” M.J. UYS Heidelberg, Wes-Kaap ’n Volledige huldeblyk verskyn in ’n…

NOG ’n vuurwapenamnestie is nou moontlik ná die parlement se portefeuljekomitee vir polisie sy steun toegesê het vir nog ’n amnestietydperk waartydens Suid-Afrikaners onwettige vuurwapens kan inhandig. Dit kom nadat mnr. Bheki Cele, minister van polisie, die portefeuljekomitee gevra het om nog ’n amnestieperiode toe te laat aangesien die vorige een wat einde Mei geëindig het, weens die inperkingstydperk vir die Covid-19-pandemie nie voldoende resultate gelewer het nie. Teen 29 Mei is 27 336 vuurwapens, 212 476 patrone en 10 704 aansoeke vir vuurwapenlisensies ingedien. Daar is ook 798 vuurwapenonderdele ingedien. Die nuwe amnestieperiode sal vanaf 1 Augustus 2020 tot 31 Januarie 2021 strek. Die nasionale vergadering moes teen druktyd nog die amnestietydperk goedkeur. Me. Tina Joemat-Pettersson, voorsitter van die portefeuljekomitee vir polisie, het diegene bedank wat vuurwapens en ammunisie…

DIE landbousakevertroue-indeks het in die tweede kwartaal van vanjaar tot sy laagste vlak sedert die finansiële krisis van 2009 geval. Die uitkringende impak van Covid-19 kry die skuld. Die indeks, wat in die eerste kwartaal op 50 punte gestaan het, het nou tot 39 getuimel. Die neutrale punt van die indeks is 50, en enigiets laer dui op pessimisme, volgens mnr. Wandile Sihlobo, die Agbiz-ekonoom wat die indeks saam met die Nywerheidsontwikkelingskorporasie opstel. Die opname is in die laaste week van Mei en die eerste week van Junie gedoen. Al tien subindekse het aansienlik gedaal en die meeste het hul laagste vlakke sedert 2009 bereik. Die verswakking is veral weens lae vertroue oor omset, netto bedryfsinkomste en algemene landboutoestande. OMSET EN INKOMSTE Die subindeks oor landbou-ondernemings se vertroue oor hul…

DIE skielike daling in die prys van pynappels, wat in die eerste week van Mei die hoogte ingeskiet het, het waarskynlik te make met die toelating van drankverkope sedert 1 Junie, berig Fresh Plaza. Talle verbruikers het pynappels aangekoop om tuisgemaakte bier te maak tydens die drankverbod. Pynappels het vroeg in Mei teen R18,54/kg op munisipale markte verhandel, maar die prys het sedertdien teruggesak tot R9,20/kg. Die prys van piesangs het teruggesak tot R7,21/kg vroeg in Junie. Volgens Fresh Plaza het lemoene, waarvan daar tans ’n baie groot aanbod op die mark is, teen gemiddeld R3,35/kg verhandel, wat as ’n mededingende prys beskou word. Die prys van appels en pere was bestendig teen R6/kg tot R7/kg. Avokado’s bly ’n gunsteling by Suid-Afrikaanse verbruikers en het in die tweede week van…

DIE wynkelder Durbanville Hills het sy proelokaal omskep in ’n verspreidingspunt vir kospakkies vir mense wat swaarkry vanweë die Covid-19-inperking en ekonomiese afswaai. Daarvoor werk hy saam met SA Harvest en Mould Empower Service (MES). Honderde kospakkies word weekliks by die kelder afgelewer en herverpak om aan behoeftige mense in Durbanville, Dunoon, Mamre, Bothasig en Tableview oorhandig te word. Die kelder se personeel sorteer die kos en wys kosmandjies toe aan plaaslike organisasies, soos The Night Haven Shelter, Savings Sparrows, Won Life en Helping Others. Sodoende word gemeenskappe binne ’n 10 km-radius van die kelder maklik bereik en logistieke probleme verminder. “Die inperking het ’n groot impak op basies elke bedryf in die land. Organisasies sonder winsbejag sukkel om kos te verskaf aan die duisende mense sonder kos of inkomste,”…

Van uitstel kom afstel. In dié rubriek word gereeld nuttige raad gegee wat dikwels tyd kos om in werking te stel, en waar dit raadsaam is om kundiges se hulp in te roep. Gevolglik is mense geneig om te dink boedelbeplanning is ingewikkeld, en dit word uitgestel totdat ’n kundige bekostig of betrek kan word. Ek wil ’n paar beginsels oordra wat maklik in werking gestel kan word. Só kan u boedelbeplanning aansienlik verbeter word. TESTAMENTE Sorg dat ’n basiese testament ten minste vir u opgestel word. ’n Eenvoudige testament is beter as geen testament nie. ’n Algemene fout wat gemaak word, is die siening dat die inhoud van iemand se testament tydens hul lewe geheim gehou moet word. Indien die inhoud egter aan alle erfgename bekend is voordat die…

Die insameling van die grondboonoes in die weste van die Vrystaat, Noordwes en Limpopo vorder fluks en 60% tot 100% van die aanplantings is reeds geoes. Volgens boere wat Graan SA se gewasvraelys voltooi het, lyk die oes vanjaar gemiddeld in Limpopo en Noordwes, terwyl sowat 30% van die responente in die Wes-Vrystaat ’n ondergemiddelde oes verwag en die res ’n gemiddelde oes. In sy jongste oesskatting einde Mei het die Oesskattingskomitee die verwagte grondboonoes vir 2019-’20 onveranderd gelaat op 62 470 ton. Die oppervlakteskatting is 37 500 ha, terwyl die verwagte opbrengs 1,67 t/ha is. Suid-Afrika se grondboonmark was die afgelope paar jaar uiters wisselvallig – hoofsaaklik vanweë die wisselvallige weer die afgelope twee tot drie jaar in die plaaslike produksiegebiede. Die klimaat het ’n groot rol in die…

’n Verlangse familielid van kool, broccoli en Brusselse spruite groei in sekere panne in die warm en dorre suide van Namibië. Plantkundiges het eers ’n dekade gelede die eerste keer daarvan bewus geraak en was lank nie seker hoe om dié plante te klassifiseer nie. Tiganophyton karasense is nou ná uitgebreide navorsing as ’n nuwe spesie, geslag en blomplantfamilie in die wetenskaplike vaktydskrif Phytotaxa beskryf. Dié meerjarige bossie is die enigste lid van die familie Tiganophytaceae. Hierdie ontdekking trek aandag omdat dit hoogs uitsonderlik is dat ’n nuwe soort plant vandag nog ontdek word wat nie maklik in ’n bestaande familie geklassifiseer kan word nie. Mnr. Wessel Swanepoel, ’n afgetrede siviele ingenieur en onafhanklike natuurkenner van Windhoek wat bande met die Universiteit van Pretoria (UP) het, het dit in Januarie…

Die mees gewenste tyd om ’n mangoboom te plant, is in die lente of vroeë somer. Indien jy Tropika wil aanplant, moet jy die Mohlatsi-kwekery in Hoedspruit kontak. “Ons gebruik mikro- en drupbesproeiing. Jonger bome gebruik van 4 000 m3 tot 8 000 m3 water per hektaar, terwyl ’n volwasse boom tot 12 000 m3 water per hektaar benodig. Ons plant ons bome op nou-aanplanting teen 2 m x 5 m en ons verseker dat die grond se pH van 5,5 tot 6,5 is. Vir jong bome moet daar ongeveer 100 kg stikstof, 30 kg fosfaat en 120 kg kalium per hektaar vir die bome beskikbaar wees. Ons strooi dié kunsmis sommer in die plantvoor tydens plant. “Ons beweeg egter weg van hierdie denkwyse en strewe daarna om ’n gesonde,…

Mnr. Michael Scott is optimisties oor die toekoms van nuwe private skeerdienste in Suid-Afrika. Al is klein, private skeerspanne nie so algemeen in die Overberg nie, is daar reeds ’n paar in die Oos-Kaap. Dit word ook meer algemeen in die noorde van Suid-Afrika. ’n Skeerdiens kan winsgewend wees, solank jy genoeg skape kan skeer. Benewens sy skeerdiens is Scott betrokke by die skeeropleiding wat die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) vir skoolleerders aanbied. Hy meen dit is die regte tyd om te begin. “Hoe jonger jy is, hoe beter, omdat jou liggaam meer soepel is.” Dit is juis die eise wat skeerdery aan die liggaam stel, wat baie skeerders laat tou opgooi, of die rede is hoekom jong mense nie na die bedryf stroom nie. Scott dink hy het nog sowat…

Kleingraansiektes veroorsaak aansienlike verliese in graanopbrengs en gehalte. Dié siektes word in Suid-Afrika hoofsaaklik bekamp deur die toediening van swamdoders. Die eerste swamdodertoedienings word rondom die vier- tot seweblaarstadiums gemaak (na gelang van die siektes wat bekamp word). Die meeste kleingraanproduksiestelsels in Suid-Afrika het in die afgelope tien jaar verskuif na bewaringsboerderystelsels. In sulke stelsels word die stoppels en plantreste van die vorige gewas op die lande behou, en die opvolgende jaar se gewas word binne-in die plantreste geplant. Dié praktyk bevorder die behoud van grondvog, is voordelig vir grondstruktuur en ook vir grondgesondheid. Plantreste is egter ook ’n substraat vir die oorlewing van die organismes wat kleingraansiektes veroorsaak. Die streekwye inokulumdruk van siektes wat in die stoppel gedra word, het in onlangse jare aansienlik toegeneem. Die swam wat poeieragtige…

Kweper-enpekanneutbroodjie Ek het altyd ’n fles of twee ingelegde kwepers in my spens. Toe daar onlangs nog net ’n paar stukkies in die fles oor was, het ek hierdie resep bedink. Jy sal die broodjie ook met ingelegde groenvye kan maak, of enige ander konserf of ingelegde vrugte wat min of meer dieselfde tekstuur as kwepers het, soos ingelegde pere of tertappels. Maak net seker jy dreineer die vrugte goed. As daar te veel stroop op die vrugte is, sal die broodjie nie behoorlik deurbak nie. ■ 125 g sagte botter ■ 125 ml suiker ■ 2 ekstragroot eiers ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 5 ml fyn kaneel ■ 80 ml melk ■ 310 ml koekmeel ■ 7 ml bakpoeier ■ 125 ml pekanneute, gerooster en gekap ■ 180 ml…

Soggens as ek met my fiets in ons woonbuurt rondry, sien ek dit oral om my. Stappers en drawwers by die dosyne, en die helfte van hulle stap aan die verkeerde kant van die pad of selfs in die middel van die pad met hul brakkies en al. Motoriste en medefietsryers ignoreer verkeersreëls asof dit nog nooit bestaan het nie. Die ongekende vryheid ná weke van op en af in jou eie agterplaas stap vir oefening, het blykbaar vryheid geword om alle reëls oorboord te gooi. Nog erger is dit as jy hoor van groepe jagters wat wild gaan oes het met die nodige permitte, maar sonder die spesiale permit vir die vervoer van vleis wat tydens die vlak 4­inperking vereis is. Hier in die Oos-Kaap word ’n luiperd uit…

DIE BELYDENIS EN NEGENTIEN MINUTE, albei deur Jodi Picoult. Uitgewer: Jonathan Ball. Pryse: Onderskeidelik R190 en R220. Met meer as 40 miljoen eksemplare van haar boeke wat in sowat 35 lande beskikbaar is, is die Amerikaanse skrywer Jodi Picoult wêreldbesit. En Afrikaans het onlangs een van die tale geword waarin haar romans verskyn. Die eerste Jodi Picoult-boek in Afrikaans is Die Belydenis en het vroeër vanjaar die lig gesien, gevolg deur Negentien minute. Albei is vertaal deur die digter Daniel Hugo. Dit is nie sommer vir neersit as jy eers begin lees nie. In Die Belydenis word ’n dooie, pasgebore baba in ’n skuur op ’n Amiese plaas gevind. Aanvanklik dui alles daarop dat Katie Fisher, die bloedjong moeder van die baba, die skuldige is, maar sy hou vol dit…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za 31 AUGUSTUS-3 SEPTEMBER: Nasionale Simbra-week, Parys, 012 667 5258, e-pos: office@lrf. co.za, web: www.breedplan.co.za 14-16 OKTOBER: LRF-veeskool op Aldam. Tema: Beesboerdery – terug na die basiese beginsels. Charmainé Alberts, 051 821 1783, e-pos: palberts@telkomsa.net FEESTE, EKSPO’S 3 JULIE: Wildesampioensnuffeltog, Delheim. Bespreek deur www.quicket.co.za. 021 888 4600, web: www.delheim.com KONFERENSIES 26-28 JUNIE: Spar Kirkwoodwildsfees, Sondagsriviervallei. Afgelas vanweë Covid-19. Jennifer Honsbein, e-pos: jenni@wildsfees. co.za, web: www.wildsfees.co.za, 042 230 0066. 30 JUNIE-2 JULIE: BioSolutions Africa, Birchwood-hotel. E-pos: events@meistermediaww.com 5- 6 AUGUSTUS: AgriAllAfrica landbou-ondernemingskonferensie, Diamond-saal,…

Boere ken die gevoel goed. ’n Skielike en skerp aanval uit die bloute op sosiale media waarteen daar geen verweer is nie. ’n Valse storie, sonder enige konteks of poging tot redelikheid en met die doel om soveel skade moontlik te berokken, wat soos ’n veldbrand versprei. Een voorbeeld is die video oor die vermeende vergrype in die bokhaarbedryf waarin videogrepe van die skeerproses sorgvuldig en selektief geredigeer is sodat dit voorkom asof skreeuende diere mishandel word. Daar is ook die beelde van die ou Suid-Afrikaanse vlag wat kwansuis tydens die Swart Maandag-protesoptogte teen plaasmoorde in 2017 rondgeswaai is. Hierdie foto’s en stories word op sosiale media versprei, waar dit opnuut ’n valse storielyn ontketen. Op Twitter, Facebook, YouTube en WhatsApp-groepe sypel die gif van valshede en halwe waarhede deur…

JAGTERS: VERWARRING OOR BEWEGINGS Teenstrydige interpretasies van die vlak 3-regulasies veroorsaak verwarring onder jagters wat nie weet of hulle veral provinsiale grense sal mag oorsteek as hulle gaan jag nie. Luidens ’n kennisgewing wat die departement van omgewingsake op versoek van die nasionale taakspan vir Covid-19 uitgereik het, sal jagters nie toegelaat word om oor distriks-, metro- of provinsiale grense te reis nie. Mnr. Fred Camphor, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Jagters- en Wildbewaringsvereniging, sê die probleem is dat die polisie jag as ’n ontspanningsaktiwiteit beskou en jagters dus nie wil toelaat om grense oor te steek nie. Ingevolge vlak 3-regulasies word bestaansjag as wildbestuurdiens toegelaat. Hierdie bepaling en die interpretasie daarvan word volgens Camphor tans deur die regering bespreek. JOHAN FOURIE skryf: Soos gewoonlik een groot deurmekaarspul! Ons jagters…

’n Nuwe mangokultivar met uitstekende eienskappe maak mango’s in die Kaap winsgewend. Dat MNR. BERNIE VAN DEN HEEVER, boorling van Springbok, dit by Clanwilliam, in die hart van rooibos- en sitruswêreld, kon regkry, het die bedryf behoorlik aan die gons. Lees die artikel op bl. 46. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Jeanette, wat skoolhou by Cederberg Primêr. Ons het twee kinders. Jo-an, ons oudste, is nou in graad 12 aan HTS Drostdy op Worcester, en sy suster, Tanika, is in graad 8, ook aan Drostdy. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ons is buitelugmense. Ons hou van ski en vlieërplankry hier op die dam, en ons is baie lief vir bergfiets- en perdry. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Lambertsbaai, en as ons kan, in die noorde, soos Mosambiek.…

LAE minimum temperature en swaar ryp oor die binneland bly waarskynlik vir die komende weke, en die winterstoestande is intenser as wat weervoorspellers aanvanklik verwag het, sê mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige. “Frontale stelsels wat tot dusver voorgekom het, was sterker as wat voorspellings aangedui het. Byna al die voorspellings onderskat die intensiteit daarvan, asook hoe hoog dit oor Suider-Afrika inbeweeg.” Daar word bespiegel dat een van die redes hiervoor is dat lugbesoedelingsvlakke laer was weens Covid-19-inperkings, hoewel Van den Berg meen die impak is nie baie sterk nie. “Die baie reën voor die winter het tot gevolg gehad dat die aarde se oppervlak nie so warm is nie en tweedens veroorsaak grasbedekking dat die aarde se oppervlak minder hitte na die atmosfeer uitstraal. “Die koudste gebiede…

DIE rooivleisbedryf is een van die bedrywe wat by die jongste verslapping van die Covid-19-bekampingsmaatreëls ten opsigte van die gasvryheidsbedryf kan baat vind. Mnr. Koos van der Ryst, nasionale voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), het pres. Cyril Ramaphosa se aankondiging dat restaurante en gastehuisverblyf onder streng voorwaardes weer kan begin sake doen, verwelkom. “Sodra die restaurante en hotelle weer begin sake doen, sal die verbruik van duurder rooivleissnitte gestimuleer word en die vraag na beesagterkwarte kan toeneem,” sê hy. “Dit beteken nie dat dié snitte tans nie verkoop word nie, maar die heropening van die ondernemings beteken ’n suigaksie vir die rooivleisbedryf tot op produsentevlak.” Volgens Van der Ryst sal ’n groter vraag na rooivleisprodukte voorraadhouding in voerkrale laat verhoog, asook ’n styging in die prys van speenkalwers. Mnr. Wessel…

’N PLAASSEUN van Bultfontein, wat in die eerste week van die nasionale inperking ’n voetpomp vir handreinigers gebou het, het nooit besef watter reusebedryf hy gaan help skep nie. “Dit was die begin van die voetpomp-revolusie,” vertel sy pa, mnr. Michris Janse van Rensburg, trots. Nadat Jedri (13) die eerste een aanmekaar gesit het omdat hy en sy pa gesien het hoe die gespuit van handreinigers by winkeldeure in ’n “gemors” ontaard, is derduisende voetpompe oral in die land gebou en in gebruik. Die Janse van Rensburgs het self al meer as 1 500 verkoop. “Ek het nie gedink ons gaan só baie maak nie,” vertel Jedri skamerig. “Maar nou laat dit my nogal goed voel.” En hy mag maar, want die maak van voetpompe het vir sy gesin en…

HOEWEL die jongste skat-ting van die katoenoes in die 2019-’20-produksiejaar op 139 487 bale vesel staan, meen Katoen SA dat dit ’n konserwatiewe skatting is en dat die finale oes die kerf van 150 000 bale sal verbysteek. “Die oesskatting is gewoonlik konserwatief aan die begin van strooptyd. Volgens die terugvoer wat ek ontvang, lyk die opbrengs beter as wat tans geraam word,” sê mnr. Hennie Bruwer, uitvoerende hoof van Katoen SA. “Ek meen Suid-Afrika gaan vir die tweede agtereenvolgende jaar ’n netto uitvoerder van katoenvesel wees.” Suid-Afrika was in die 1987-’88-produksiejaar ’n netto uitvoerder toe daar ’n rekordoes van 390 000 bale was en weer verlede jaar toe die oes 238 000 bale beloop het. Bruwer skryf vanjaar se kleiner oes toe aan laat reën op sommige gebiede waar…

NÁ hy homself vroeg einde Maart ten doel gestel het om R50 miljoen in te samel vir mense wat vanweë Covid-19 en die gevolge daarvan honger gelaat is, kon die welsynsgroep Food-Foward SA teen middel-Junie dié teiken met R3 miljoen oorskry. Die organisasie sê in ’n verklaring hy kon danksy dié skenkings 3 100 ton kos, oftewel 12,4 miljoen maaltye, versprei. Hulle kan nou ook hul bedrywighede uitbrei na Limpopo, Mpumalanga en die Noord-Kaap. Mnr. Andy du Plessis, Food-Forward SA se besturende direkteur, sê die organisasie wil sy groeitrajek oor die komende twee jaar voortsit om nóg meer kwesbare landelike gemeenskappe by te staan. “Dit sal ’n bykomende R45 miljoen verg namate voedselonsekerheid verdiep. Die 24-maande trajek sal ons in staat stel om 750 000 meer mense daagliks te bereik…

Die uitwerking van die wêreldwye diep ekonomiese insinking gaan in die volgende paar jaar sigbaar word in die veranderinge in die vraag na voedsel. Daar is taamlike eenstemmigheid dat dit ekonomieë sowat drie tot vyf jaar gaan kos om terug te beweeg na die vlak van ekonomiese aktiwiteit wat in 2019 geheers het. Die verbruiker gaan armer wees – veral in opkomende ekonomieë, wat Suid-Afrika insluit. In Europa word reeds gepraat van voedseldeflasie waar pryse daal as gevolg van inkrimping en die verskuiwing in die vraag. Dalings in inkomste lei tot ’n verandering in die vraag na voedsel, gewoonlik weg van duurder proteïengebaseerde produkte na ’n goedkoper styselgebaseerde dieet. In die proteïenmark (waarbinne suiwel val) vind ook verskuiwings plaas na goedkoper snitte en pakkies vleis. Suiwelprodukte, veral meer verwerkte produkte,…

Bek-en-klouseer en Covid-19 het melkboktelers se mark verlede jaar en vanjaar lelik geknou. Mnr. Kenny van der Merwe, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Melkboktelersgenootskap, sê sowat 60% van stoetdiere word gewoonlik na Botswana, Zambië en Namibië uitgevoer. ’n Groot deel daarvan word deur niewinsgedrewe organisasies, soos Heifer International, gefinansier, wat gesinne help om selfonderhoudend te wees. Botswana en Zambië het ook subsidieskemas waardeur burgers bokke kan kry. Van der Merwe sê Suid-Afrikaanse melkbokke het baie goeie teelmateriaal en die lande wat koop, besef dat melkbokke baie laer voe-dings- en waterbehoeftes as melkbeeste het en dat kleiner en eenvoudiger behuising nodig is. “Agt bokke vreet soveel soos een bees, wat dit makliker maak vir ’n gesin om ’n bok te versorg. Een goed versorgde bok kan melk aan ’n gesin van vier…

Elke bedryf het sy spesifieke terminologie of stel woorde wat maklik glip van die tonge van diegene wat daarin werksaam is, maar dikwels nie deur ander mense gesnap word nie. Dieselfde geld die vrugtebedryf. Deur ’n paar kernwoorde aan te leer, kan enigiemand gou-gou ervare klink, reken mnr. Conrad Fick, bemarkingsbestuurder van Tru-Cape, die grootste uitvoerder van Suid-Afrikaanse appels en pere. Hy sê die klassifisering van appels en pere as “kernvrugte” kom van die holte of kern in die middel van die vrugte. “Die vyfhoekige, stervormige holte wat die sade bevat, is deur verskeie ou beskawings as teken van heiligheid beskou. Steenvrugte (soos perskes en pruime) bevat weer net een harde pit, of ‘klip’. In Nederlands word dit ‘steen’ genoem – vandaar steenvrugte.” Fick sê omdat daar so baie kultivars…

A s iemand vir jou vertel dat ’n pionierboer ’n mangoplaas in die Kaap staangemaak het, sal jy nie sleg vaar om te dink hierdie boer kom uit die noorde nie – dalk Tzaneen of Hoedspruit. Mnr. Bernie van den Heever, wat die afgelope 16 jaar die Tamarak Mango-landgoed naby Clanwilliam in die Kaap opgebou het, kom egter uit die dorre Springbok. Buiten dat hy bewys het dat mango’s suksesvol in die Kaap geproduseer kan word, het hy nou ook ’n belowende nuwe kultivar gekommersialiseer, genaamd Tropika. In ’n goeie jaar kan hy ’n inkomste van van R300 000 tot R450 000 per hektaar met hierdie mango’s verdien. Die pad na hierdie sukses was egter nie maklik of kort nie. Van den Heever se pa is ’n skaapboer en hy…

M et veeboerdery is om te voer die vinnigste manier om bankrot te gaan. Die tweede vinnigste is om nié te voer nie. Die goedkoopste voer op enige veeplaas is die veld. Die plan behoort dus te wees om die veld te bestuur om soveel moontlik hoëgehaltevoer uit hierdie “goedkoop” bron te kry. Veldbestuur is dikwels belangriker as die bestuur van die diere op daardie veld. Dit is belangrik dat die diere aangepas moet wees by die veld waarop hulle loop. Daar word te veel klem gelê op die welstand van die dier ten koste van die welstand van die veld. Elke keer as daar ’n probleem is, word koöperasie toe gejaag om hierdie aanvulling of daardie bymiddel te gaan koop. By veeboerdery geld die beginsel van hoe minder gekarring…

Biota, oftewel Biodiversity Monitoring Transect Analysis in Africa, is tot stand gebring om onder meer volhoubare gebruik en bewaring van biodiversiteit in Afrika te bevorder. Die projek het in 2001 begin as Biota Suider-Afrika, ’n gesamentlike projek tussen Suid-Afrika, Namibië en Duitsland. Die Duitse federale ministerie van opvoeding en navorsing het die meeste van die geld vir die tienjaarprojek verskaf. Nadat die projek voltooi is, het die Sasscal-inisiatief (Southern African Science Service Centre for Climate Change and Adaptive Land Management) geld bygedra sodat die monitering kon voortgaan. Dr. Ute Schmiedel, wat van die begin af betrokke was, sê Biota se belangrikste bydrae was die totstandkoming van biodiversiteitsobservatoriums wat die grondslag lê vir langtermynmonitering en versameling van data. “Die data is noodsaaklik om die uitwerking van droogte op plantegroei vas te…

Die grootste voordeel van besproeiing is dat ’n boer kan bepaal hoeveel water hy op ’n sekere tyd vir elke gewas gee, sê mnr. Cobus Botha. Hy het verlede jaar twee afdelings van die Weeg-en-Wen-kompetisiegewen, naamlik sojabone onder besproeiing en die afdeling vir KwaZulu-Natal. Botha boer sedert 1998 heeltyds, waarvan die afgelope 17 jaar saam met sy swaers. Hulle boer tussen Winterton en Bergville in KwaZulu-Natal. Die boerdery het voorheen as die H&T Honiball-boerdery bekend gestaan, maar deesdae word dit 2HB Farming genoem. “Toe ek in 2003 op die plaas begin boer het, was die besproeiingstelsel reeds in gebruik. Ons het die stelsel oor die jare net uitgebrei en verbeter. ’n Groot faktor wat ’n boer se besluit kan beïnvloed om besproeiing in werking te stel, is die droogte en…

Hoekom aard groente so goed in jul omgewing by Ceres? Dit het te doen met ons hoogte bo seevlak – ons lê lekker hoog, omtrent 1 100 m bo seespieël. Voorts het ons koue winters, wat gunstig is vir ons produkte se raklewe, en lekker lang somers met koel aande. Is daar baie wortelboere rondom jou? Nee, dit is uniek in ons omgewing. Ons het altyd aartappels verbou, maar die grond gee nie mooi skoon aartappels nie, daarom moes ons ’n plaasvervanger soek. Ons kon kies tussen wortels en mielies, en het op wortels besluit. Dit is dus uit nood gebore. Sowat 25 jaar gelede het ons aan mense in die Kaap gelewer, maar namate die vertakking gegroei het, het ons self begin verpak en versprei. Waar bemark julle oral?…

In 2 Tes. 3:10-11 staan: “Toe ons nog by julle was, het ons vir julle uitdruklik gesê: ‘As iemand nie wil werk nie, moet hy ook nie eet nie.’ Ons sê dit omdat ons verneem dat daar mense by julle is wat leeglê, wat self nie werk nie en hulle net met ander se sake bemoei.” Boere het die goeie aansien dat hulle harde werkers is. Ons moet nou soos nog nooit vantevore nie die hand aan die ploeg slaan. God het aan ons ’n bepaalde roeping gegee en dit is om vir die volk kos te produseer. Dit is eerbaar om hard te werk. Dit besorg aan ons groot tevredenheid, want jy kan dan in jou bakkie klim en na die mielieland of koring ry of na die beeskudde…

DIE sewende jaarlikse Agri-Expo Livestock en die Groot Plaasproe sal vanjaar virtueel aangebied word. Die Suid-Afrikaanse veebedryf sou vanjaar van Donderdag 8 tot Sondag 11 Oktober 2020 op Sandringham buite Stellenbosch saamtrek vir dié geleentheid, maar nou sal hulle dit enige plek in die land aanlyn kan bywoon. In die lig van die huidige ekonomiese klimaat, onsekerhede oor die hervatting van geleenthede en veral die impak wat die Covid-19-pandemie nog lank op maatskappye sal hê, het Agri-Expo besluit om alle beoogde ekspo’s in 2020 virtueel aan te bied. Só sê mnr. Johan Ehlers, uitvoerende hoof van dié landbougenootskap. “Ons het ’n verantwoordelikheid teenoor ons vertoners, uitstallers, vennote en die publiek om nie by te dra tot verdere onsekerhede nie en daarom kondig ons hierdie besluit vroegtydig aan,” sê Ehlers. “Ná…