Indholdsfortegnelse for 7/9/2020 i Landbouweekblad

BYNA alle (91%) grondeienaars in ’n internasionale studie oor die moontlike gevolge van ’n verbod op trofeejag meen die ekonomiese volhoubaarheid van hul private grond en die biodiversiteit daarop sou verlore gaan indien ’n verbod daarop ingestel word. Grondeienaars sal óf ekotoerisme op sulke grond vergroot, óf oorskakel na konvensionele veeboerdery. Al word ekotoerisme dikwels beskou as ’n haalbare alternatief vir trofeejag, bevind dié studie dat slegs een derde van grondeienaars dié komponent sou vergroot. Die res glo só ’n oorskakeling sou nie finansieel haalbaar wees nie, gegewe die koste daaraan verbonde om die versadigde toerismemark te betree en daarin mee te ding. Van diegene wat meen ekotoerisme is nie haalbaar nie, sou die helfte oorskakel na veeboerdery, personeel verminder en die wild verkoop. Die ander helfte meen daar is…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Droogtereeks: Goeie sorg van lammers verseker ooie vir toekoms ■ Veilings: Vars koopkrag, nuwe neigings ■ Embriospesialis wil bedreigde wild red ■ Fynwolmerino deurstaan toets van tyd ■ Ou wingerde: ‘Betaal druifboere 100 keer die bottelprys’ ■ Ambulanswa vir haltermak skoubeeste SPESIAAL ■ Wiele GESIN ■ Kook met brandewyn AKTUEEL Strooptyd het vanjaar twee ekstra dimensies — Covid-19 en ’n dieseltekort. Op die plaas Limerick by Skandinawiëdrif in die Noord-Vrystaat het dit goed gegaan met mnr. Frazer McDonald se sonneblomoes, en ’n goeie opbrengs van 2,4 t/ha is behaal. Nou begin hulle mielies stroop, maar gelukkig ervaar hulle nie tans ’n tekort nie.…

Die Biggs-familie van Cedarville het onlangs ’n wêreldrekordprys van R310 000 vir een van hul Ngunibulle behaal. MNR. LIONEL BIGGS skryf hul sukses toe aan hul teelbeleid wat tot sy reg kom in die bergagtige Oos-Kaapse omgewing. Lees die artikel op bl. 44. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Chrissie, het drie kinders — Brian en Clive, wat saam met ons boer, en Debbie, wat ons boerdery se boekhouding behartig. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Nee, ek het direk ná my verpligte militêre diensplig my broer, Victor, met die boerdery begin help en met beeste gespekuleer totdat ek my eie plaas gekoop het. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek boer met koivisse. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Ons kleinkinders se sport. MNR. LINDSAY HUNT is nie net ’n topbuffelteler…

UIT die R1,9 miljard waarvoor sewe droogtegeteisterde provinsies vanjaar aansoek gedoen het, het die staat net R139 miljoen uitbetaal. Dit blyk uit ’n antwoord op ’n parlementêre vraag van me. Annette Steyn, DA-skaduminister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, aan me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. Al die provinsies buiten die Vrystaat en Gauteng het om droogtehulp aansoek gedoen. Die bedrae wat die onderskeie provinsies aangevra het, word in TABEL 1 hiernaas uiteengesit. ’n Rampdroogte is van Maart tot Mei afgekondig, maar is kort daarna heeltemal oorskadu deur die Covid-19-pandemie, en weinig hulp het boere bereik. Die rampverklaring is in Junie met ’n maand verleng en het op 4 Julie geëindig. Kommersiële en kleinboere kla voortdurend dat beloofde droogtehulp hulle óf nooit bereik nie, óf hopeloos…

DIE gediversifiseerde chemiese maatskappy Omnia Holdings se omkeerstrategie werp vrugte af. In ’n handelsverklaring sê die groep hy verwag ’n wesensverdienste per aandeel van 177c tot 197c, vergeleke met ’n wesensverlies van 112c per aandeel ’n jaar gelede. Dit is ’n styging van 258% tot 275%. Luidens die verklaring het Omnia ’n aanbod gekry van ’n moontlike koper vir sy filiaal Oro Agri. Laasgenoemde is ’n internasionale verskaffer van omgewingsvriendelike landbouprodukte en is in 2018 deur Omnia verkry. Luidens die verklaring word die aanbod deur Omnia se direksie oorweeg, en aandeelhouers sal in kennis gestel word as die huidige samesprekings tot ’n transaksie lei. Intussen vorder die maatskappy se delging van sy skuld fluks. Sy netto skuld aan die einde van Maart 2020 was R1,3 miljard vergeleke met R4,4 miljard…

Wanneer ’n boer se finansiële beplanning gedoen word, word daar gewoonlik klem gelê op die belangrikheid van ’n testament, die praktiese uitvoerbaarheid van die testament, belasting en ander gevolge rakende die testateur se wense. Boedelbeplanning is uiteraard belangrik, maar soms word aftreebeplanning agterweë gelaat. Verskeie aspekte van aftreebeplanning verg aandag, soos die opbou van aftreekapitaal, die aanwending daarvan en die uiteindelike verdeling by dood waar toepaslik. Kom ons kyk na ’n voorbeeld. Dit is die boer se 65ste verjaardag en hy en sy vrou besluit dit is tyd om af te tree en see toe te trek. Daar is niemand aan wie die boer die plaas en boerdery wil oordra nie en hy besluit om dit te verkoop. Nadat voorsiening gemaak is vir alle uitgawes verbonde aan die egpaar se…

Danksy ’n projek gemik op waardetoevoeging sal sonneblomboere ’n aansporingsbonus vir hul sonneblomme se olie-inhoud kan verdien wanneer hulle eksklusiewe basters plant. Die projek is deur die saadmaatskappye Sensako en Syngenta begin en is moontlik die eerste in sy soort vir die sonneblombedryf. Dit ontsluit waarde vir die oliebedryf as ’n geheel, sê mnr. Pieter Craven, verkoopsbestuurder van Sensako. Die samewerking spruit uit ’n kommersiële lisensiëringsooreenkoms wat aan Sensako die kommersiële verspreidingsregte vir Syngenta se sonneblomreeks in Suid-Afrika gee. Sensako produseer ook Syngenta se sonneblomreeks vir verspreiding in Suider- en Oos-Afrika. Die plaaslike sonneblombedryf het produsente nog nooit op grond van oliekonsentrasie vergoed nie. Gevolglik was genetiese ontwikkeling slegs op graanopbrengs gegrond en seleksie vir nuwe kultivars is nie op olie-inhoud gedoen nie. Met die begin van die nuwe waardetoevoedingsprojek…

Ná vyf weke sonder blomme was die kans om gedurende die inperking ’n blomplaas te besoek, een van die beste byvoordele van ’n werk by Landbouweekblad. Vriende en familie wat pas weer blomme kon koop, maar nie onnodig winkel toe wou gaan nie, het ook uitgesien na foto’s van massas kleurryke blomme. Massas blomme is ongelukkig nie eintlik wat ’n mens sien waar lelies vir die voorste supermarkte gekweek word nie, sê mnr. Rohan Germishuys, bestuurder van Flora Jubilee by Swellendam. Hy verduidelik waarom daar nie ’n oop blom in sig is in die kweekhuis of onder skadunet nie: “Ons moet die blomme in die regte stadium pluk. Lelies mag nie in die winkel oopgaan nie, en dit moet vyf dae op Wool-worths se rak staan voor dit mag oopgaan.…

Voedselsekerheid het selde swaarder by plaaslike voedselbedrywe berus as tans. Dit is te midde van die wêreldwye Covid-19-pandemie waar internasionale vervoer- en aanvoerkettings sodanig ontwrig is dat invoerders met hul hande in die hare sit. Dit is onmoontlik om die waarde van plaaslike boere, groot en klein, wat Suid-Afrika se bekostigbaarste en gewildste bron van proteïene produseer, te oorskat. Die hoenderbedryf is met goeie rede een van Suid-Afrika se grootste landbousektore. Die plaaslike hoenderprodusente is ’n hoogs diverse groep. Die volle spektrum produsente vorm saam ’n bedryf wat werk aan duisende mense verskaf en landelike ekonomieë verryk met lewenskragtigheid, groei en vooruitgang. Baie van hierdie waarde word geskep deur kleiner produsente wie se vernuwende en buigsame sakemodelle hulle in staat stel om sterk te staan te midde van maatskaplike en…

NOODLIG DRA DIÉ HERLAAIBARE SPREILIG SAAM Die Solaris Pro- herlaaibare LEDspreilig is die nuutste toevoeging tot die NightSearcher Solaris-reeks, wat deur Vanguard Fire & Safety bemark word. Hierdie model is herlaaibaar, liggewig, draagbaar en ontwerp om goed in noodsituasies te werk of vir gebruik in ’n nywerheidsomgewing. Die lig skyn teen ’n kragtige 16 000 lumen. Dit kan verstel word om ’n langafstandsoeklig te lewer, of ’n spreilig wat ’n wye gebied van tot 500 m kan verlig. Dit kan opgestel word om byvoorbeeld openinge ondergronds te verlig danksy ’n verlengingspaal van 1,8 m, uitvoubare pote en ’n verstelbare kopstuk waarop die lig gemonteer word teen vier verskillende hoeke. Die toestel weeg net 7 kg en beskik oor die nuutste, herlaaibare litium-batterytegnologie sodat dit sonder kabels of opwekkers kan werk.…

Pynappelpryse het in Junie verlangsaam nadat dit in die eerste week van Mei die hoogte ingeskiet het, waarskynlik vanweë die toelating van drankverkope sedert 1 Junie, berig Fresh Plaza. Talle verbruikers het pynappels gekoop om tuisgemaakte bier te brou tydens die verbod op die verkoop van drank. Pynappels het vroeg in Mei teen R18,54/kg op munisipale markte verhandel, maar die prys het sedertien tot R9,20/kg in Junie teruggesak. Sowat 80% van plaaslik verboude pynappels word jaarliks deur die verwerkingsmark opgeneem. Die Oos-Kaap en Noord-Kwa-Zulu-Natal (die distrik Hluhluwe) is Suid-Afrika se belangrikste produserende gebiede van pynappels. Meer as driekwart van Suid-Afrika se pynappels word in die Oos-Kaap geproduseer. Pynappels is inheems aan meer tropiese lande en dus aard die gewas in gebiede waar die klimaat warm, vogtig en vry is van…

Vanjaar is groter volumes sitrus tot dusver uitgevoer as verlede jaar, sê mnr. Hannes de Waal, uitvoerende direkteur van die Sondagsrivier-sitrusmaatskappy. “Ons is taamlik vroeër as verlede jaar, want ons het probeer om soveel moontlik so vinnig moontlik uit te voer.” Die hoër volumes word ook toegeskryf aan nuwe aanplantings wat in produksie kom, en goeie reën begin vanjaar. Vol-gens De Waal is die suurlemoenoes groter en dit gaan gepaard met die groei in suurlemoenproduksie wêreldwyd. Dié groei in produksie plaas sedert die begin van die seisoen druk op markte in die Midde-Ooste en Rusland, en kan in die toekoms lei tot strammer marktoegang vir Suid-Afrika se suurlemoene. Die Sondagsriviervallei is een van die belangrikste suurlemoen produksiegebiede. ’n Ongunstige gevolg van die wêreldwye inperkingsregulasies is dat spysenieringsdienste nie ten volle…

’N VOORMALIGE politikus is nou aan die stuur van die Johannesburg-varsproduktemark. Me. Leanne Williams, voorheen van die Patriotic Alliance, is aangestel as die nuwe uitvoerende hoof nadat die vorige uitvoerende hoof, mnr. Ayanda Kakana, ’n pos in die private sektor aanvaar het. Williams beoog om strategiese vennootskappe tussen die Johannesburgse stadsraad, die mark, agente en produsente uit te bou. “Beduidende klem sal gelê word op die uitbou van die verhouding met die kopers en verskaffers wat aan die informele mark voorsien om toekomstige ontwikkelingskerns te skep vir opkomende boere en agente. “Veranderinge word beoog aan die mark se sakemodel en verandering is nie altyd maklik nie. Die huidige pandemie se einde is nog nie in sig nie en ons moet die voorgeskrewe regulasies insluit by hoe ons sake doen. In…

2,3% Werkskepping in die landbou het met 2,3%% gedaal van die laaste kwartaal van 2019 tot die eerste kwartaal van 2020. Die sektor het nagenoeg 21 000 minder mense in diens gehad as die vorige kwartaal. Daar was egter 27 000 meer mense in diens in die eerste kwartaal van 2020 as in die eerste kwartaal van 2019, en op ’n jaargrondslag was die indiensneming 3,3% hoër. Die werkloosheidskoers in Suid-Afrika het ’n rekordvlak van 30,1% bereik in die eerste kwartaal, nog voor die Covid-19-inperking. – StatsSA 3% Verbruikersprysinflasie (VPI) het in April tot 3% gedaal. Die vlak in Maart was 4,1%. Die April-VPI is die laagste vlak sedert Junie 2005, toe die koers 2,8% was. Die prysinflasie vir kos en nie-alkoholiese drank was op ’n jaargrondslag 4,4%. Behuisingprysinflasie was…

‘Dit is ons eie organisasie wat ons ledegeld gebruik om teen ons te baklei op grond van besluite wat mense in kantore in Pretoria neem.’ MNR. ANDREW BENNETT, Oos-Kaapse veeboer, oor die Rooivleisbedryfsforum se besluit om ’n interdik teen die uitvoer van 72 000 lewende skape na die Midde-Ooste te steun. Bl. 15 ‘Hierdie verliese is nie volhoubaar nie en kan veroorsaak dat Al Mawashi hom aan Suid-Afrika onttrek.’ MNR. DOUG STERN, voorsitter van Agri Oos-Kaap, oor die verlies van R400 000 wat die uitvoermaatskappy Al Mawashi daagliks ly weens die tydelike interdik teen die uitvoer van 72 000 lewende skape uit Oos-Londen. Bl. 15 ‘Die regstreekse impak van een winkelgroep se sluiting is dus nie so groot dat dit die Suid-Afrikaanse boer omver gaan gooi nie.’ MNR. HENNIE BRUWER,…

DIE Rooivleisbedryfsforum se steun vir ’n interdik teen die uitvoer van 72 000 lewende skape uit Oos-Londen na die Midde-Ooste is met groot skok en teleurstelling deur veral Oos-Kaapse produsente begroet. Die forum, wat as respondent tot die Dierebeskermingsvereniging (DBV) se aansoek teen dié en alle toekomstige lewendehawe-uitvoer toegetree het, se regspan steun die interdik totdat bewyse voorgelê kan word dat alle aspekte van die vaart aan internasionale dieresorgvereistes voldoen. Lede van Agri Oos-Kaap en boere in die provinsie sê inspeksieverslae van die nasionale én provinsiale departement van landbou toon dat daar voldoen word aan die vereistes wat nodig is om die diere te vervoer. Die tydelike interdik is deur die DBV teen Al Mawashi, ’n Oos-Londense lewendehawe-uitvoermaatskappy, bekom. Al Mawashi het op 24 Junie aansoek gedoen om die interdik…

DIE droogte is nog nie gebreek in die westelike dele van die Oos-Kaap en aangrensende dele van die Wes-Kaap nie. “Junie is al verby en dit is nou winter. Ons plant gewoonlik hierdie tyd van die jaar vir weiding. Ons het vanjaar in die droë grond geplant, maar niks gebeur nie,” sê mnr. Weeber Truter, ’n bokhaarboer naby Herholdt in die Wes-Kaap. Al het daar ’n maand gelede ongeveer 20 mm geval, was daar geen noemenswaardige opvolgreën nie. Daar is geen grondvog nie. “In dié deel van die land kom ons al vir vyf jaar aan met die droogte en hoe dit vorentoe gaan lyk, weet ek nie.” Hy sê wel boere van Herholdt het goeie reën gekry, maar die toestande lyk vir sommige boere by die Outeniqua- en Swartberge…

DIE regering se reddingsboei aan die Land Bank sal tydelike verligting vir die bank in sy likiditeitskrisis bring. Mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, het met die bekendmaking van Suid-Afrika se aanpassingsbegroting gesê die bank, wat 29% van die landbouskuld hou, sal teen R3 miljard herkapitaliseer word. Mnr. Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital, het gesê hy sou verbaas gewees het as die regering nié ’n reddingsboei aan die Land Bank toegestaan het nie. Vorster het in ’n interaktiewe True Normal-webinaar van Galileo Capital en VanderMerwe & Robertson Ing gesê die bank voldoen aan twee belangrike vereistes wat die tesourie verlede jaar in sy groeiplan vir die ekonomie gestel het vir staatsondernemings om staatsgeld te kry: ’n Onderneming moet bydra tot opheffing, groei en werkskepping, en wat hy doen,…

DIE verbod op die bedien van alkohol by restaurante en casino’s, wat op 25 Junie as deel van die nuwe regulasies vir restaurante afgekondig is, gaan die wynbedryf verder seermaak. Talle wynkelders is aan die restaurantmark blootgestel of bedryf hul eie restaurante. Dié regulasies kan hulle knou, meen mnr. Rico Basson, uitvoerende hoof van Vinpro. Mnr. Jean Engelbrecht, eienaar van Rust en Vrede-wynlandgoed en verskeie restaurante in Suid-Afrika en Namibië, sê tot 35% van hul wyn word in restaurante verkoop. “Dit is ’n wesenlike deel van jou besigheid en baie sleg vir die bedryf.” Hy beskou die besluit as “moedswillig”. “In Namibië is die restaurante al drie weke lank oop en hulle mag wyn bedien. Die tafels is ver van mekaar en higiënepraktyke word toegepas. Dit werk baie goed. Dis…

VER ANDERENDE verbruikspatrone van vars produkte gedurende die vlak 4-inperking in Mei het meegebring dat die pryse van die meeste groente, veral aartappels, onder druk was, maar uie en wortels het goed presteer. Die gemiddelde uieprys in Mei oor alle markte was meer as R6,50/kg. Dit is meer as 45% hoër as die R4,52/kg waarteen uie in Mei 2019 verkoop is. In Mei 2020 is ongeveer 13%, oftewel 4 500 ton, minder uie as in Mei 2019 verkoop. Dr. Johnny van der Merwe, landbou-ekonoom verbonde aan die Noordwes-Universiteit, skryf hierdie afname in verkope toe aan die inperking van sake van restaurante, kafeterias en kiosks. “Ons sien reeds ’n herstel in die vraag na groente soos uie en aartappels vandat wegneemetes weer toegelaat word sedert die vlak 3-inperking in werking getree…

VOORHEEN benadeelde mense sal vandeesmaand aansoek kan doen om 700 000 ha staatsgrond wat pres. Cyril Ramaphosa in sy staatsrede vir herverdeling belowe het. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het tydens ’n webinaar oor die vooruitsigte en geleenthede in die landbou, aangebied deur Absa en Nascence Advisory, gesê advertensies hieroor sal in Julie gepubliseer word. Enigiemand kan aansoek doen, maar spesifieke seleksiekriteria sal geld. Sy het gesê dit is belangrik om die beskikbaarstelling van staatsgrond te bespoedig, en Suid-Afrikaners moet met mekaar ooreenkom dat daar ’n behoefte aan ekwiteit in grondeienaarskap is. “Ons kan dit doen sonder om spanning te veroorsaak. Dit is een van die nalatenskappe van ons verlede waaraan almal moet aandag gee.” Volgens Didiza word daar na verskeie modelle gekyk, soos boere…

Hoewel die protokol van die Tshwane-munisipaliteit nie in klip gegiet is nie, sal die Tshwanevarsproduktemark gesluit word as iemand daar positief vir Covid-19 toets. Die mark is op 24 Junie vir drie dae deur die stadsraad gesluit nadat ’n werknemer van die stad, wat by die mark werksaam was, oorlede is en positief getoets het vir Covid-19. Die meeste munisipale varsproduktemarkte het ’n gebeurlikheidsplan wat hulle in staat stel om binne ure die nodige ontsmetting en sanitasie te doen en spoedig weer sake te hervat. Mnr. Selby Bokaba, hoof van kommunikasie van die stadsraad, sê die stadsraad kyk nie na wat ander markte doen nie. “Ons ag menselewens belangriker as wins. Die Tshwane-metro is die metro met die laagste sterftesyfer in die land en dit is omdat ons streng maatreëls…

Agri Business Global™ troef hierdie moeilike tye weens die Covid-19-pandemie met BioSolutions Africa Virtual, ’n aanlyn konferensie wat van 14-16 Julie aangebied word. In 2017 het kaartjies vir dié konferensie uitverkoop. BioSolutions Africa Virtual 2020 bied ’n oplossing-gebaseerde benadering tot plaagbestryding en plantgesondheid aan die hele waardeketting. BioSolutions Africa Virtual bied ’n platform vir die bou van verhoudings wat verder strek as die datums van die aanlyn geleentheid. Die propvol program is toegespits op die integrasie van biologiese produkte met tradisionele insette, uitstallings, geleenthede vir belanghebbendes om betrokke te raak, en dinamiese rondetafelbesprekings. “Tydens BioSolutions Africa Virtual gaan kundige aanbiedings van wêreldwye denkleiers gehoor kan word. Ons is opgewonde oor die verwydering van fisieke hindernisse sodat ons ’n nóg groter gemeenskap kan bereik,” sê mnr. David Frabotta, redakteur van Ag…

Ek dreig al baie lank om ’n artikel te skryf wat my siening weergee van hoe die rooivleisbedryf in Suid-Afrika moet verander om werklik mededingend te wees. Buiten dat ek ’n bietjie meer tyd as gewoonlik gehad het, het drie dinge in die Covid-19-grendeltyd gebeur wat my gehelp het om die pen op te neem. Charl van Rooyen se artikel in Landbouweekblad oor mnr. Derick le Roux, 2019 se Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar, se streng beleid oor biosekerheid, en dr. Michael Bradfield, hoof van Breedplan Suider-Afrika, se artikel oor die lae heffings in die vleisbedryf, saam met die paar keer wat ek vleis (bees en skaap) van baie onsekere gehalte (lees taai) vanaf supermarkte en by restaurante voor die uitbreking van die koronapandemie geëet het, het my laat dink…

Die distrik Swellendam is beter bekend as graan-, skaap- en fynboswêreld, maar teen die Langeberg is toestande wat die gebied besonder geskik maak vir die verbouing van lelies. “Suid van die N2-snelweg reën dit gemiddeld 450 mm per jaar, maar die dorp en al die plase teen die berg af kry 900 mm tot 1 000 mm reën per jaar. Dit sorg vir ’n tropiese klimaat en ons het nie die ontsaglike hitte nie,” sê mnr. Rohan Germishuys, bestuurder van Flora Jubilee. Smiddae is daar wolke teen die berg sodat dit koeler en die klimaat gematig is. Op Flora Jubilee word blombolle in mengsels van grond en ’n groeimedium van kokosveen en boombas geplant. Die kokosveen wat hoofsaaklik uit Sri Lanka kom, het ’n groot waterhouvermoë en die boombas deurlug…

ENDEMIESE PLANTE VIR VEEVOER IN DIE KALAHARI Ek wil endemiese plante van die Olifantshoek-omgewing (Kalahari) aanplant om self byvoeding te produseer. Ek oorweeg kameeldoringbome om die peule te benut, vaalkameel vir blare en bessiebosse. Ons boer met beeste, skape en bokke. Ek besef dit sal lank duur voordat ’n boom wat van saad gegroei is, begin peule dra. Ons gebruik meestal “pyplyn”-water, maar met gespesialiseerde besproeiingsmetodes soos vogmeters kan water spaarsaam benut word. Omdat ek endemiese aanplantings wil doen, dink ek dit moet spesies wees wat jy net vir die eerste twee tot drie jaar in uiters droë tye sal besproei, waarna jy die besproeiing waarskynlik na ’n volgende blok kan skuif. Is dit moontlik om drakrag só te verhoog, en enige verdere raad oor hoe die drakrag van veld…

Baie voëls is van nature aggressief en territoriaal. Wanneer hulle weerkaatsings in ’n venster, spieël, voertuigbakwerk of soortgelyke blink voorwerpe gewaar, aanvaar hulle dit is ’n mededinger en sal dan die weerkaatsing aanval om die indringer te verdryf. Hierdie aanvalle kan met ’n gepik, ’n gekrap van pote of ’n geklap van vlerke wees. Voëls is ook geneig om tussen aanvalle ’n aggressiewe houding voor die spieëlbeeld in te neem. Sulke aanvalle kan deur individuele voëls of pare wees. Koöperatiewe broeiers soos katlagters kan selfs in groepe die vensters aanval. Suikerbekkies fladder ook gereeld by vensters rond, maar gewoonlik om spinnerakke te oes om mee nes te maak. Spinnekoppe bou graag hul webbe in die hoeke van vensters, omdat die lig binne die venster insekte lok. GEVEGSKUNS Gevegte met weerkaatsings…

Voor ek die deur kan oopmaak, staan die man by my. Geduldig laat sak ek die ruit. “Verskoon tog, Meneer,” begin hy praat en lig my in dat hy nog ’n werk het, maar dat hy oor drie maande beskikbaar is. Miskien stel ek dan in hom belang. Duidelik ’n man wat vooruit dink. Die wildheining waarmee hy besig is, staan einde se kant toe. “Vandag se dae is moeilik, Meneer. Jy moet vooruit vir ’n skroppie luister.” Die man is netjies aangetrek en sy skoene blink. Op sy blou pet staan groot in rooi geskryf: Jesus is King. ’n Goeie man? Hy kou ’n vuurhoutjie. “Ek soek nie geld nie, Meneer,” vervolg hy. Hy klap-klap teen sy broeksakke. ’n Dosie vuurhoutjies raas binne. Hy vroetel in sy broeksak en…

MNR. MC TRUTER (foto), bekende in suiwelkringe en veral gelief onder Jerseytelers in die Suid-Kaap, is onlangs op Stilbaai oorlede. Hy was 92 jaar oud. Truter is in 1927 op Moorreesburg gebore waar hy skoolgegaan het tot st. 8, waarna hy matriek aan die Hoër Landbouskool Oakdale by Riversdal voltooi het. Prof. Kobus Lazenby, sy skoonseun van die plaas Wilgenhof by Heidelberg (Wes-Kaap), sê Truter het sy byna legendariese liefde vir die Jerseybeesras dáár ontwikkel. “Skoolseuns moes destyds self koeie melk. Oor naweke het seuns wat lui was vir die melkery, hom gehuur om in hul plek te gaan melk. Daar het sy liefde vir die melkbedryf en die Jerseyras gedy.” In 1946 het Truter begin as ’n melkaantekenaar wat melkmonsters op plase moes neem. “Omdat koeikuddes toe maar klein…

ANGUS GOEIE PRYSE OP TWEE VEILINGS BKB Wes-Kaap het twee veilings in die Wes- en Suid-Kaap aangebied waar stewige pryse vir Angusse behaal is. Die duurste Angusbul (SCJ-18065) op die jaarlikse produksieveiling van die Angus-Pioniers van die plaas Blaauwberg by Melkbosstrand is teen R52 000 aan mnr. Hennie van der Westhuizen van Darling verkoop. Die duurste rooi Angusbul was SCJ-180061 wat teen R47 000 aan mnr. Philip Grobler van Tulbagh verkoop is. Die verkoper van albei bulle was Joyce’s Angus-stoetery. Die aanbod het uit 20 bulle, 34 geregistreerde en kommersiële vroulike diere bestaan, asook 12 vet koeie en 50 voerkraalosse. Die swart bulle het gemiddeld R43 333 behaal en die rooi bulle gemiddeld R43 428. Die duurste dragtige verse is teen R21 500 aan mnr. Andries Lesch van Malmesbury verkoop,…

’n Mens wil nie prekerig raak nie, maar dit lyk of ons maar sukkel om Suid-Afrika se ál groter wordende probleme te identifiseer. Dit is makliker om ander te blameer en agter vae aantygings te skuil. U, mnr. die president, het dit gedoen toe u onlangs besluit het om eerder wit mense te tugtig omdat hulle kwansuis nie genoeg doen nie om ’n inklusiewer ekonomie te bou as om ons in ons gemeenskaplike swaarkry saam te snoer. Dit maak mense moedeloos. (Boonop het dié einste ekonomie van u ’n multimiljardêr gemaak, maar dit daar gelaat.) Was dit nie u party en sy alliansievennote — die vakbonde en die kommuniste — wat die afgelope 25 jaar aan die stuur van sake was nie? Is dit nie jul besluite en beleid wat…

RAMAPHOSA: SEB HIER OM TE BLY Swart ekonomiese bemagtiging (SEB) moet eerder versterk as beeïndig word, het pres. Cyril Ramaphosa tydens ’n virtuele sitting van die nasionale vergadering gesê. Dit was Ramaphosa se eerste verskyning voor die nasionale vergadering sedert ’n nasionale ramptoestand weens Covid-19 in Maart afgekondig is. Dit is ook die eerste keer sedert die inperking begin het dat LP’s die geleentheid gekry het om vrae aan hom te stel. Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, wou weet watter planne is gereed om die ekonomie oop te stel om meer inklusief te wees en om armoede te verlig, terwyl die proses rondom grondhervorming versnel word vir ’n produktiewer ekonomie sonder om die fiskale posisie van die land te verswak. Ramaphosa het gesê dat Suid-Afrika se ekonomie…

VEEBOERE oor veral die sentrale en suidelike binneland en die Hoëveld moet hulle regmaak vir minimum temperature van meestal onder vriespunt tot minstens begin Augustus. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê hoewel reën nie op dié stadium tot einde Julie oor die binneland verwag word nie, bly dit steeds ’n moontlikheid, gegewe middel Junie se reën oor die noordelike binneland. Daar is tot minstens begin Augustus ’n goeie moontlikheid vir reën en selfs sneeu oor die winterreënstreek. Wol- en bokboere moet bedag wees op koue, nat en winderige toestande wat noodlottig kan wees vir veral geskeerde kleinvee. Moontlike koue toestande moet ook in ag geneem word wanneer diere geskeer word omdat dit beter vir wolgehalte is as ’n verswakking van wolvesel (wat deur onder meer koue veroorsaak word)…

DIE regeringwiloordiemedium-termyn-bestedingsraamwerk (MTBR) sy begrotingstekorte vernou en staatskuld stabiliseer teen 87,4% van die bruto binnelandse produk in die 2023-’24-boekjaar. Só het mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, gesê in sy hersiene begrotingstoespraak op 24 Junie in reaksie op die Covid-19-pandemie, wat Suid-Afrika se reeds swak ekonomiese vooruitsigte erg geknouhet. Die openbare skuld beloop nourondomR4biljoen.Virelke rand belasting wat betaal word, gaan 21 sent vir die betaal van rente op die land se ou skuld. Mboweni het gesê ’n nul-gebaseerde begrotingsbeginsel sal voortaan gevolg word om ’n duik in die skuldlas te maak. Die huidige stelsel van die hersiening van staatsbesteding is ’n stap na die nul-gebaseerde begroting. ‘NIE MEER SO RYK’ “Dit beteken ons sal probeer om alle besteding te verminder wat ons meen Suid-Afrika nie meer kan bekostig nie. Ons…

DIE landboutegnologiereus Bayer het ’n reeks skikkingsooreenkomste aangegaan in die meeste van die regsake wat in Amerika teen Monsanto aanhangig gemaak is. Bayer sê in ’n verklaring hy stel $10,9 miljard (R188 miljard) beskikbaar om huidige en potensiële Roundup-litigasie te skik. Dit sal sowat 75% van die huidige Roundup-sake en altesaam sowat 125 000 eise skik. Bayer sal ook die litigasie oor dikamba-dampdrywing vir $400 miljoen besleg en die meeste van die litigasie oor waterbesoedeling weens polichloorbifeniel (PCB), wat die maatskappy nagenoeg $820 miljoen gaan kos. Die Roundup-skikkingsooreenkoms is egter onderhewig aan goedkeuring deur regter Vince Chhabria van die distrikshof vir die noordelike distrik van Kalifornië. Die skikkings bevat ook geen erkenning van aanspreeklikheid of oortreding nie. Mnr. Werner Bauhmann, hoofbestuurder van Bayer, sê die Roundup-skikkingsooreenkoms bring ’n lang tydperk…

1 KENIA | Politikus skuldig aan mieliebedrog Mnr. John Walukhe, parlementslid van die Sirisia-kiesafdeling, en me. Grace Wakhungu, ’n sakevrou, is skuldig bevind aan bedrog nadat hulle op bedrieglike wyse Sh300 miljoen (R44,1 miljoen in 2004-wisselkoerswaarde) uit die nasionale graan- en varsproduktemark bekom het. Die saak dateer uit 2004. Volgens getuienis voor die hof het hulle ’n faktuur vervals vir opbergingsgeld vir mielies wat hulle voorgegee het uit Ethiopië ingevoer is. Hulle het saamgesweer met twee ander sakelui en die geld gedeel. – Capital News 2 ETHIOPIË | Dam bring sonde met bure Die onmin wat die afgelope nege jaar tussen Egipte, Ethiopië en die Soedan broei oor Ethiopië se Renaissance-dam in die Blou Nyl is nog nie bygelê nie, al begin Ethiopië eersdaags die dam vul. Die…

Met die begin van die grendeltyd was dit duidelik dat die landbou en die produksie, verwerking en verspreiding van voedsel ’n noodsaaklike diens is wat nie onderbreek moet word nie. Sedertdien het verskeie berigte in die media verskyn oor stygings in voedselpryse en oproepe om prysbeheer. Mnr. Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en mededinging, het met prysbeheer begin peuter, wat ’n baie gevaarlike neiging is. Die debat het ook verder gegaan oor hoe die verskillende landbou- en voedselprodukte geraak word deur die verbod op baie besighede om handel te dryf, want dit het die vraag na van die produkte oornag tot stilstand gebring. Dit het ’n terugwerkende kettingreaksie in baie landboubedrywe veroorsaak. Die verbod op restaurante en die verkoop van warm kos het die braaihoenderbedryf en die vraag na…

’n Gebrek aan voldoende openbare belegging en die afwesigheid van ’n samehangende beleidsraamwerk wat alle belanghebbendes insluit, belemmer die ontwikkeling van die landbousektor. Dít is die siening van dr. Marinda Visser, plantpatoloog en die nuwe direkteur van strategiese projekte en vennootskappe in die landbou by Innovation Africa @ UP. Innovation Africa @ UP is ’n nuwe sake-eenheid wat spruit uit die herbenaming en herposisionering van die Hatfield-proefplaas by die Universiteit van Pretoria. Die sake-eenheid wil ’n doeltreffender platform bied vir die ontwikkeling van vennootskappe op lang termyn tussen universiteite en regerings, sê sy. “In die aanvanklike ontwikkelingsfases sal Innovation Africa @ UP vennootskappe uitbrei om navorsingsprojekte en sentrums te ontwikkel wat in dringende nasionale behoeftes, soos biosekerheid en plantgesondheid in die algemeen, moet voorsien,” sê Visser. “Suid-Afrika het ’n sterk…

■ ’n Behoorlike naspeurbaarheidstelsel is vir die hele Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf nodig om werklik ’n rol op die wêreldvleismark te kan speel. Dit moet alle skape, bokke en beeste in die kommersiële, ontwikkelende en kommunale sektore insluit. ■ Die huidige klassifikasiestelsel vir vleis wat tans slegs die ouderdom en vetheidsgraad van ’n karkas beskryf, moet met ’n graderingstelsel vervang word wat vleis volgens sagtheid, marmering, vetheid, sappigheid en geur beskryf. ■ Die heffingsinkomste op rooivleis (die grootste van ál die landboubedrywe) moet verhoog word om vir hierdie beoogde voordele vir alle betrokkenes te betaal.…

MNR. LIONEL BIGGS WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Hou dinge eenvoudig. WIE WAS JOU MENTOR? My ouer broer, Victor. Ek het alles oor boerdery by hom geleer. WAT IS JOU GROOTSTE KWESSIE IN DIE BOERDERY? Om genoeg vroulike diere te teel om in die vraag te voorsien. HOE MAKLIK OF MOEILIK IS DIT OM ’N GESINSBOERDERY SEEPGLAD TE LAAT FUNKSIONEER? Vanweë die veranderende weer en die Covid-19-pandemie is dit nie maklik nie, maar samewerking maak alles makliker. Vele hande maak ligte werk.…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONONTBEERLIK? Ek probeer toerusting en werktuie gebruik wat ongeskoolde arbeid grootliks uitskakel, sodat meer geskoolde werkers ingespan kan word. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG ONTVANG HET? Gebruik jou grond soos ’n bank – verbeter dit altyd in goeie jare sodat dit in ’n goeie toestand is in moeilker jare. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Om nie van elkeen by wie ek iets kon leer, geleer het nie. WATTER ASPEK HET DIE GROOTSTE IMPAK OP JOU BOERDERY GEMAAK? Die onlangse daling in die pryse van wildspesies veroorsaak dat meer gekonsentreer moet word op kombinasie-verskeidenheid – waaronder turksvye – om wins te maak. HET JY ’N MENTOR? Wat praktiese boerderypraktyke betref, het ek oor die jare baie by mnr. Mike Gregor…

Boere in die Oos-Kaap bly vasberade ondanks al die probleme wat dielandboubedryf in dié provinsie getref het. Mnr. Doug Stern, voorsitter van Agri Oos-Kaap, sê ’n ongewone kombinasie van struikelblokke peper boere in hierdie provinsie. “Ek dink nie ons boere is al voorheen aan erger toestande onderwerp as nou nie. Verlede jaar sal in die annale opgeteken word as een van die ergste jare vanuit ’n produksie- en ’n klimaatsoogpunt.” Verskeie faktore, waaronder droogtetoestande, bek-en-klouseer en inperkingsmaatreëls weens die Covid-19-pandemie, het daartoe bygedra dat die pryse van wol en bokhaar beduidend gedaal het. Die kondisie van slagdiere is ook geraak, wat ’n groot uitwerking op inkomste het. “Boere moes ook groot koste aangaan om hul diere aan die lewe te hou. Daarby was toestande nie voordelig vir aanteel nie. Daar…

Volhoubaarheid, biosekerheid en transformasie vorm die grondslag van al Cape Wools SA (CWSA) se aksies en projekte. Die raad het einde 2018 dié drie sleutelgebiede geïdentifiseer waarop die maatskappy voortaan toegespits sal wees. Verbruikers het oor die afgelope vyf jaar ál meer aandag begin gee aan naspeurbaarheid en die praktyke van die waardeketting vir grondstowwe. Handelsmerke wil toenemend verseker wees dat die waardeketting deursigtig is en dat die five animal freedoms gehandhaaf word wanneer dierevesels ter sprake is. Handelsmerke het dus ’n behoefte aan standaarde soos die ZQ Merino en Responsible Wool Standard. In tye waar die aanvraag groter is as die aanbod, kan die verskynsel van premies wat betaal word wel ter sprake kom, maar dit sal nie altyd die geval wees nie. Standaarde verseker dat die produk die…

Dik hoenderen-ryssop Hoendersop het die reputasie dat dit enige skeet of pyn kan regdokter. Hierdie gesonde weergawe is gelaai met geur en voedsaamheid. Die byvoeging van rys sorg vir ’n lekker dik sop, propvol tekstuur, waarmee jy ’n hele paar ekstra monde kan voed. Gebruik bruinrys vir ekstra vesel. Vir die hoender ■ 1 kleinerige heel hoender ■ 2,5 liter water ■ 1 ui, grofgekap ■ 2 knoffelhuisies ■ 4 lourierblare ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ 30 ml hoenderspeserye van jou keuse Vir die sop ■ 45 ml olyfolie ■ 1 groot ui, baie fyn gekap ■ 3 selderystele (met blare en al), goed gewas en fyngekap ■ 3 groot wortels, geskraap en gerasper, of in klein dobbelsteentjies gesny ■ 4 knoffelhuisies, fyngedruk ■ 1 bossie vars…

Hier waar ek by my studeertafel sit en werk, lê eergister se koerant langs my. Ek is nog besig om die berig te lees oor die koronavirus wat soos ’n bergbrand versprei, toe die telefoon lui. Dit is ’n vriend wat wil weet hoe dit in hierdie kommervolle tyd met ons familie gaan en wat ek van die virus se plan vorentoe dink. My antwoord is kort en eerlik: “Met ons familie wat hier in gevangenskap sit, gaan dit goed, maar van die virus se planne weet ek net so min as jy – of selfs minder. Dié ding het, soos ’n seekat, vele tentakels, waarvan gesondheid maar een is. “Dan het ons nog nie eens gepraat oor die verslegtende ekonomie, die veiligheidsituasie, die sielkundige letsels, die hongersnood wat soos…

DIE lot van drie groot buitelugskoue is in die gedrang vanweë die voortslepende bedreiging van die Covid-19-pandemie in Suid-Afrika. Die besluit is geneem om Bloemskou 2020 óók af te las. Die groot skoue wat nog vanjaar kan plaasvind, is die Nampo-oesdag (11-14 Augustus), Nampo Kaap (9-11 September) en die uitstallings vir Nampo Alfa, lewende hawe, jag en buitelewe (24-26 September). Graan SA se bestuur sal teen einde Junie besluit oor die Nampo-oesdag, met ’n besluit oor die ander twee daarna. Me. Elmarie Prinsloo, uitvoerende hoof van Bloemskou, sê vanweë die huidige omstandighede, inperkingsregulasies en die vooruitskouing van die Covid-19-pandemie in Suid­Afrika, is sy hartseer dat die skou afgestel word, maar dit is ’n werklikheid wat aanvaar moet word. “Gegewe die volgehoue onsekerheid oor Covid-19 blyk dit onwaarskynlik dat samekomste met…

GAUTENG CARLETONVILLE LUIPAARDSVLEI(246),34ha, aan Strategic Rental & Leasing (Edms.) Bpk., van Onicatrim Prop Projects (Edms.) Bpk., R8 000 000. VYFHOEK (428), 48 ha, aan RiverEndTradingBK,van L. Perel, R2 400 000. PRETORIA BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 21 ha, aan Amelia Corporate (Edms.) Bpk., van D.J. Visagie en H.C. Visagie, R1 400 000. HARTEBEESTFONTEIN (123), 21 ha, aan A.M.E. en C.P.E. Schuster, van N.C. Andela, R1 200 000. KAMEELZYNKRAAL (547), 38 ha, aan Indima Agri-groep, van Spire-trust, R2 050 000. KLIPDRIFT (121), 22 ha, aan B.M.G. Deyer, van Tjoplay Beleggings (Edms.) Bpk., R1 200 000. ONSPOED (500), 21 ha, aan B.M. Maredi en K.I. Maredi, van M.J. Moore, R1 850 000. OUDE ZWAANS KRAAL (542), 21 ha, aan Spaarveld-boerdery (Edms.) Bpk., van Dual Intake Inv. (Edms.) Bpk., R1 518 000. TWEEFONTEIN (413), 22…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za 31 AUGUSTUS-3 SEPTEMBER: Nasionale Simbra-week, Parys. 012 667 5258, e-pos: office@lrf. co.za, web: www.breedplan.co.za 16 SEPTEMBER: Boerebrêkfis. Familieboerdery, hoop en die toekoms. Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad, is die spreker. 10:00, Delish, Heidelberg (Wes-Kaap). Web: www.cnandco events.com 14-16 OKTOBER: LRF-veeskool op Aldam. Tema: Beesboerdery – terug na die basiese beginsels. Charmainé Alberts, 051 821 1783, e-pos: palberts@telkomsa.net KONFERENSIES 5-6 AUGUSTUS: AgriAllAfrica landbou-ondernemingskonferensie, Diamond-saal, WNNR, Pretoria. 063 076 9135, e-pos: marianna. duplessis@gmail.com 24-25 AUGUSTUS: Die Graanhanteringsorganisasie van Suider-Afrika se simposium, Mosselbaai.E-pos: info@grainorg.co.za,…