Indholdsfortegnelse for 7/23/2020 i Landbouweekblad

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Nuwe groeimiddel toon groot belofte ■ Merino’s teel vooruit met tropstelsel ■ Maak só seker van jou spuittegnologie ■ Bonsmaratelersgroep: 100% verkoopsyfer oor 14 jaar ■ Bestuur grondsuurheid in weidings ■ Boereplan: Rissiesous brand bokke se bekke (en ander groen planne) SPESIAAL ■ Tegnologie, Afslaersbedryf GESIN ■ Boerekos: Goed, beter, kerrie TEGNOLOGIE Die jongste spuittegnologie maak ’n reuse-opbrengsverskil. In die afgelope paar jaar het tegnologie nie net by toedieningsmetodes aangepas nie, maar ook by produksiepraktyke. Twee kenners gee die jongste raad oor onderhoud en hoe ’n mens tegnologie vir groter wins kan inspan.…

PLAASAANVALLE: DA STIG EENHEID OM SLAGOFFERS BY TE STAAN Die DA het ’n landwye eenheid op die been gebring om slag-offers van plaasaanvalle by te staan en te verseker dat hul aanvallers suksesvol vervolg word. “Plaasaanvalle is ’n plaag in die land. Solank ons die aanvallers laat wegkom met hul misdade, sal die gruweldade voortgaan. Die DA hoop om deur die nuwe eenheid te verseker dat misdadigers so gou as moontlik agter tralies beland sodat die geweld tot ’n einde kan kom,” sê die DA-LP me. Dianne Kohler Barnard. Sy sê daar was sedert Junie ’n skerp styging in die aantal plaasaanvalle en -moorde. Dié situasie, asook die min sake waarin daar uiteindelik skuldigbevindings is, moet dringend aangepak word. Die DA het reeds ’n soortgelyke eenheid in die Wes-Kaap wat…

DIE presisietegnologiemaatskappy Ag Leader het twee nuwe verspreiders vir sy reeks produkte in Suid-Afrika aangewys. Die maatskappy, wat reeds 22 jaar lank in Suid-Afrika sake doen, se produkte sal nou deur Exact Precision (Edms.) Bpk. en Pure Precision Farming (PPF) versprei word. Albei maatskappye sal ook verantwoordelik wees om verkoops- en rugsteundiens aan die hele land te verskaf. Mnr. Jaco van der Merwe, besturende direkteur van Exact Precision in Standerton, Mpumalanga, sê hy is reeds geruime tyd by Ag Leader betrokke. “Ek is sedert 2012 ’n herverkoper van Ag Leader se produkte en deur Exact Precision kan ons ons nou daarop toespits om Ag Leader se reeks planter-, spuit-, strooier- en stuurinstallerings uit te voer en boere raad te gee.” Mnr. Jaco Hamman, direkteur van Pure Precision Farming op Ventersdorp,…

MEER as 300 plaaswerker-studente in die Witzenberg-munisipaliteit kan nie vanjaar hul beoogde onderrig ontvang nie omdat AgriSeta sy finansiering van die Koue Bokkeveld-opleidingsentrum vir die boekjaar 2020-’21 onttrek het. Dié finansiering be-loop R3 miljoen per jaar. Volgens me. Joy van Biljon, uittredende uitvoerende hoof van die sentrum, is die verlies die gevolg van tegniese aspekte in die AgriSeta se evaluering van hoe instellings wat geld ontvang, die geld bestuur. “Dit is regtig hartseer, want ons gebruik die AgriSeta-finansiering om die gevorderder, duurder kursusse aan te bied. Dit is die junior bestuurders en produksiebestuurders op die plase wat nie verder onderrig kan ontvang nie.” Dit is die tweede jaar agtereenvolgens dat AgriSeta geld aan die sentrum weier omdat AgriSeta meen die sentrum het onbestede AgriSeta-geld. MINAG WERKLIKHEID Me. Carmen Roberts, bedryfsbestuurder…

DIE Covid-19-pandemie het Suid-Afrika se varsproduktesektor laat besef presies hoe belangrik die bydrae van die informele handel in dié bedryf is. “Daardie eerste Vrydagoggend van die inperking was die Johannesburgse varsproduktemark so stil soos ’n begraafplaas,” het mnr. Hendrik Eksteen, uitvoerende hoof van Grow-markagente, op die varsproduktebemarkingsagentskap PMA se onlangse Fresh Talkswebinaar gesê. “Tot nou toe kan ek nie verstaan hoekom hulle (informele handelaars) nie toegelaat is nie. Waarskynlik uit vrees vir al die voete op die mark. Almal het gedink ons kan sonder hulle klaarkom, maar ons het baie vinnig besef hoe verkeerd ons was. “Ons moes dringend vergaderings hou met die stadsraad en markbestuur en kon uiteindelik die burgemeester oortuig dat die staat permitte sal moet uitreik vir informele kopers om op die mark te kan koop.” Eksteen…

DIE wynbedryf, wat reeds sukkel om kop bo water te hou, steier voor die regering se drakoniese inperkingsreëls. Pres. Cyril Ramaphosa het op Sondagaand 12 Julie alle plaaslike drankverkope onmiddellik opgeskort. Dit volg ná die bedryf vir sowat 10 weke lank nie in die plaaslike mark kon handel dryf nie. Drankverkope is eers weer vanaf 1 Junie toegelaat, maar geen verkope by kroeë, restaurante of hotelle nie. Volgens Ramaphosa het alkoholverwante probleme toegeneem sedert drank weer beskikbaar was, wat die las op hospitale vererger het. ’n Aandklokreël (van 21:00 tot 04:00) is ingestel omdat die meeste voorvalle glo saans plaasvind. Tog meen kenners die regering het nie die aanvanklike inperkingstyd genoeg gebruik om gesondheidsdienste in die land gereed te kry nie. Dit word ook wyd aanvaar dat smokkelhandel van alkoholprodukte…

Die markgerigte ekonomiese stelsel word gekenmerk deur ekonomiese siklusse. ’n Tyd van uitbreidende ekonomiese groei word gevolg deur ’n tyd van konsolidasie of insinking, wat gewoonlik deur ’n ekonomiese skok veroorsaak word. Dan herhaal die siklus homself. ’n Resessie word losweg gedefinieer as minstens twee opeenvolgende kwartale van negatiewe ekonomiese groei. Hierteenoor word ’n ekonomiese depressie gesien as ’n aanhoudende inkrimping in die ekonomiese aktiwiteite en voortdurende stygende werkloosheidskoers. Daar is diegene wat meen die Suid-Afrikaanse ekonomie begin aan die definisie van ’n ekonomiese depressie voldoen. Wat belangrik is in die Covid-19-geïnduseerde ekonomiese skok, is die feit dat die ekonomie reeds in ’n resessie was vóór die groot skok van ’n grendeltyd, waartydens feitlik alle ekonomiese aktiwiteite tot stilstand gekom en werkloosheid verder skerp gestyg het. Die nuutste werkloosheidsyfer is…

Die ongunstige uitwerking van die Covid-19-pandemie wat wêreldwyd sigbaar is, het nie die garsbedryf oorgeslaan nie. Die inperkingstydperk het veroorsaak dat bierproduksie wat betref vermouting en die brou van bier tot stilstand gekom het. Dit het veroorsaak dat garsvoorraad hersien moes word. Mnr. Frikkie Lubbe, landboubestuurder: Suid-Afrika by ABIn-Bev, sê in die grendeltydperk het ABInBev ’n brief aan produsente gestuur om te beklemtoon dat die ooreengekome volume vir die 2020-seisoen eerbiedig sal word. “ ’n Kwartaallikse garsnuusbrief is ook bekend gestel om die vloei van tersaaklike kommunikasie tussen ons as koper en garsboere te verseker.” Lubbe sê in die droëlandproduksiegebied is die weer vanjaar gunstiger as verlede jaar, dog is dit nog relatief vroeg in die seisoen om voorspellings te waag. “Die mees kritieke tydperk lê nog voor. Tans is…

Die wêreld se eerste ritssluiter-appelsak wat saam met blare, grassnysels en ander tuinvullis op die komposhoop gegooi kan word om volledig te ontbind, is deur Bostock New Zealand bekend gestel. Dié maatskappy is een van die grootste organiese appelprodusente in Nieu-Seeland. Van sy appels is in die nuwe “groen” baadjie op winkelrakke in Nieu-Seeland, en is ook na Rusland versend. Die hele sak, waaronder die ritssluiter, is bio-afbreekbaar en sal in die komposhoop van ’n huis tot niet kan gaan. Die materiaal is gemaak van ’n mengsel van rys, aartappels en mielies. Volgens mnr. John Bostock, eienaar van Bostock New Zealand, was een van die grootste struikelblokke die ontwerp agter die ritssluiter waarmee die sakke weer en weer verseël kan word. Me. Catherine Webb, die bemarkings-enkommunikasiebestuurder, sê die sakke is…

Mnr. Morné Jonker, die oudste van mnr. Saag Jonker se vier seuns, is in beheer van die Louvain-gasteplaas by Herold tussen George en Uniondale. Dit vorm nog ’n klein deel van die omvangryke boerdery; ’n nederige begin, soos hy dit stel. Die gastehuis bestaan reeds twintig jaar en is onlangs saam met die aankoop van die plaas Louvain aan die voet van die bekoorlike Outeniquaberg bekom. Daarmee is die toerismebedryf met groot opgewondenheid betree danksy die potensiaal van dié bedryf in die pragtige Langkloof. Die gastehuis bied ’n keuse van ses selfsorg-gastewonings met gesamentlik meer as tagtig beddens. Troues en ander byeenkomste met plek vir 350 mense word ook aangebied. In die berg is daar ’n kampeerterrein langs ’n bergstroom. Daar is ook ander toeriste-aantreklikhede, soos die 170 jaar oue…

Kapitaalwinsbelasting (KWB) is ’n rykmansbelasting. Dit is ’n manier vir die staat om addisioneel uit jou finansiële sukses te kan skep. KWB is ook nie ’n afsonderlike belasting soos baie mense dink nie. Dit is ’n inkomstebelasting op jou kapitaal. Hoe hoër jou inkomstebelastingskaal dus is, hoe meer KWB gaan jy betaal omdat jy kapitaalwinsbelasting teen jou marginale koers betaal (wat tot 45% kan wees). Die maksimum koers waarteen jy op kapitaalwins belas word, is 18%. Dit is omdat net 40% van die wins in ag geneem word vir belasting, wat dan belas word teen 45% (die hoogste marginale koers). Dit bring die finale belastingplig te staan op ’n maksimum van 18% op die wins. Terloops, vir trusts is die koers 36% omdat 80% van die wins in ag geneem…

Soönoses is siektes of besmettings wat oordraagbaar is tussen gewerwelde diere en mense. “Soönose is belangrik vir enigeen wat in aanraking met diere kom, waaronder troeteldiereienaars, veeartse en boere,” het dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika, gesê. Hy is ook verbonde aan die nasionale dieregesondheidsforum. Sowat 200 verskillende tipes soönose word wêreldwyd erken. Volgens statistiese waarskynlikheid sal sowat 15% van die menslike bevolking in die een of ander stadium van hul lewe ’n soönotiese besmetting opdoen. “Wees bewus van die risiko’s wat soönotiese siektes betref en doen die nodige stappe om goeie higiëne toe te pas en jouself, jou personeel en jou diere te beskerm teen moontlik besmettings en die verdere verspreiding van siektes,” het Malan gesê. Dr. Pieter Vervoort, besturende direkteur van die nasionale dieregesondheidsforum,…

Hoe groot is Suid-Afrika se koejawelbedryf en waar is dit geleë? Die kern van die bedryf is in die Wes-Kaap, waar sowat 25 000 ton koejawels jaarliks geproduseer word. Daar is ook ’n klomp koejawelboere in die noorde van die land, maar verwelksiekte is ’n probleem wat hulle daar benadeel. Sowat drie jaar gelede was ons hoopvol dat die Suid-Afrikaanse koejawelbedryf gaan groei, maar ongelukkig het die pryse nie verbeter nie. Boere moes dus ander gewasse oorweeg of hul koejawelboorde begin afskeep. Wat is die oplossing vir die bedryf? Die fabrieke wil ál minder inmaak en die pulpprys is nie goed nie, daarom glo ek ons moet ons op die vars mark toespits. Dan moet ons egter mooi koejawels van gehalte produseer. Die informele mark groei ook, wat goed is.…

Om iemand na die mond of na die hart te praat, is ’n uitdrukking wat by die meeste mense nie onbekend sal wees nie. Dit is selfs moontlik dat iemand homself in dié gesegde sal herken. Eenvoudig gestel kom dit daarop neer dat jy vir die persoon sê wat hy of sy graag wil hoor – met ander woorde, dit moet die mens se ego streel. Ons hou mos daarvan om goeie dinge van onsself te hoor! Bowendien is dit ’n goeie invalshoek as jy iemand aan jou kant wil kry. Praat na sy hart; sê vir hom iets wat hom goed sal laat voel. Maar nou volg daar ’n belangriker vraag. Een wat ek as Christen-gelowige vir myself moet beantwoord: Hoe hanteer ek die waarheid? Kan ek in ’n…

5% Banke het volgens die Bankvereniging van Suid-Afrika teen druktyd net meer as 5% van die R200 miljard van die Covid-19-leningskema vir klein ondernemings met likiditeitsprobleme uitbetaal. Lenings van nagenoeg R10,6 miljard is aan net minder as 7 500 ondernemings toegestaan. Nagenoeg 33 965 aansoeke is ontvang, waarvan 37% (12 660) afgekeur is omdat hulle nie aan kriteria voldoen het nie. Nog 13 806 aansoeke word tans geassesseer, en 315 lenings is nie opgeneem nie. - Moneyweb 17,398 t/ha ’n Nieu-Seelandse boer, mnr. Eric Watson van Ashburton, het sy eie wêreldrekord vir die hoogste koringopbrengs verbeter met ’n opbrengs van 17,398 t/ha onder besproeiing. Sy vorige rekord was 16,791 t/ha in 2017. Die rekord is deur die Guinness World Records bevestig. Die koring is ’n Kerrinkultivar wat deur die saadteler…

‘ ’n Vierjarige verstaan die impak van hierdie verbod.’ MNR. MANDLA PATSON, streeksverkoopsbestuurder by Spier Wyne, oor die rampspoedige impak van die nuwe alkoholverbod op die wynbedryf. Bl. 26 ‘Almal het gedink ons kan sonder hulle klaarkom, maar ons het baie vinnig besef hoe verkeerd ons was.’ MNR. HENDRIK EKSTEEN, uitvoerende hoof van Grow-markagente, oor hoe noodsaaklik informele handelaars in die voedselwaardeketting is. Bl. 21 ‘My raad is dat boereverenigings belê in die regte toerusting, soos termiese hommeltuie, om hulle in sulke gevalle by te staan.’ MNR. CHRIS LOUBSER, landelike veiligheidskoördineerder in die Wolseley-omgewing in die Wes-Kaap, oor hoe boere hulle teen aanvallers kan bemagtig. Bl. 15 ‘Dit is die junior bestuurders en produksiebestuurders op die plase wat nie verder onderrig kan ontvang nie.’ ME. JOY VAN BILJON, uitvoerende hoof…

Hoe lyk die gemiddelde plaasaanval? Deur die afgelope dekade se aanvalle in een distrik naby Lesotho te bestudeer, kom daar in verskeie gevalle ’n patroon na vore. Die boer, voorman of gesinslid kom laatmiddag by die huis aan en word om ’n draai of in die motorhuis ingewag deur drie tot vyf aanvallers, waarvan een of moontlik twee handwapens het, en op ’n afstand van 2-4 m toeslaan. Polisiestatistieke oor dekades se aanvalle in Amerika toon dat 90% binne 7 m plaasvind, en 75% dáárvan is binne 3 m. Indien ’n mens menslike vermoëns en die mense se natuur in ag neem, is dit waarskynlik dat hierdie statistieke universeel toegepas kan word. Eerstens moet jy besef dat jy in so ’n situasie reaktief optree. Jy reageer op die aksie van…

DIE eerste stap om jouself en jou eiendom te beskerm is om verantwoordelikheid vir jou veiligheid te neem. Só sê dr. Jane Buys, veiligheidsrisiko-ontleder by Vrystaat Landbou. Buys sê dit is veral belangrik dat veiligheidstoerusting soos alarms en kameras op plase be-nut word. Ten opsigte van vee beveel sy aan dat boere ’n veeregister moet byhou en daagliks, waar moontlik, hul vee moet tel. “Wat hier van belang is, is die betrokkenheid van boere by veiligheidstrukture en die polisie binne die landelike beveiligingstrategie. In baie gebiede is daar beheerkamers gevestig wat boere bedien.” Verder is kamerastelsels en ander tegnologiese hulpmiddels ook belangrik. Verseker ook doeltreffende kommunikasienetwerke per radio en selfoon met die veiligheidstruktuur, en wees betrokke daarby, want heelwat inligting kan só ingesamel word, en dit help om die beweging…

TRU- CAPE gebruik nou TikTok, ’n gewilde sosialemediaplatform met sowat 6 miljoen gebruikers in Suid-Afrika, om ’n jonger gehoor te bereik en terselfdertyd Kanzi-appels te bemark. Kanzi is ’n geregistreerde kultivar van die Nicoter-appel wat uit Braeburn- en Gala-appels gekweek is. Dié soet en sappige kultivar word met die slagspreuk “Seduce life” in Tru-Cape se veld-tog op TikTok gebruik (sien die skermgreep regs). Mnr. Conrad Fick, bemarkingsbestuurder by Tru-Cape, het voorgestel dat TikTok vir die veldtog ingespan word. “Die veldtog sal bestaan uit ’n kompetisie op TikTok waar deelnemers wys hoe hulle met Tru-Cape en Kanzi-appels gesond raak en oefen.” Fick sê Tru-Cape het reeds ’n groot aantal aanhangers op Face-book, Instagram en Twitter, maar hy kry baie vinnig nuwe aanhangers op TikTok. “Ons het reeds 1 059 aanhangers op…

KOMMER oor die Land Bank se likiditeit neem toe nadat hy wéér gesê het hy kan nie die rente op sy skuld terugbetaal nie. ’n Bedrag van R29,15 miljoen was op Maandag 13 Julie betaalbaar, maar die bank het op Donderdag 9 Julie in ’n verklaring op die JSE-nuusdiens gesê hy kan dit nie betaal nie. Dit volg op soortgelyke verklarings in April en Junie vanjaar. Dié verklaring verhoog die risiko van wanbetaling, ondanks die nasionale tesourie se reddingsboei van R3 miljard aan die Land Bank wat in 24 Junie se aanvullende begroting aangekondig is. “Ons is uiters bekommerd oor die Land Bank se likiditeitskrisis. Dit is ’n akute sistemiese risiko vir die landbousektor se finansiering en voedselsekerheid in Suid-Afrika,” sê mnr. Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA.…

MNR. MIKE MLENGANA het as direkteur-generaal (DG) van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling bedank omdat die departement se klem nie voldoende op dienslewering aan die landbougemeenskap is nie. Mlengana het glo bedank toe dit duidelik geword het dat mnr. Mdu Shabane, voormalige direkteur-generaal van die eertydse departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming, die voorloper was om direkteur-generaal van die huidige departement te word. Die departement het sedert die samesmelting van die departement van landbou en die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming twee direkteurs-generaal gehad, en ’n enkele een sou reeds aan die begin van die nuwe boekjaar aangestel word. Shabane is sedert Mlengana se bedanking in Junie waarnemende DG. Teen druktyd was dit nog nie bekend of pres. Cyril Ramaphosa Mlengana se bedanking aanvaar het nie.…

1 ZIMBABWE| Nuwe aanbod vir onteiende boere Die Zimbabwiese regering bied $3,5 miljard (R58,85 miljard) aan as ’n skikking met wit Zimbabwiese boere wie se plase gewelddadig deur plaasbesettings afgevat is. Die aanbod is vir verbeterings en bates op die meer as 4 000 plase wat afgevat is. Dit hou nie verband met die grondwaarde self nie, sê mnr. Ben Gilpin, direkteur van die Commercial Farmer’s Union (CFU), wat die meeste kommersiële boere in Zimbabwe verteenwoordig en tans onderhandel met die regering van pres. Emerson Mnangagwa. Nóg mnr. Perrance Shiri, minister van landbou, nóg amptenare van die departement van finansies het op Bloomberg se navrae oor die aanbod gereageer. Dit is onduidelik waar die land die geld in die hande sal kry om vergoeding te betaal. – Vida Booysen,…

Omdat dit anders as die gebruiklike lyk, sal mense dit hopelik koop. Dis waarop twee groot Amerikaanse groenteprodusente re-ken, wat albei gedurende die Noordelike Halfrond se somer pers kultivars op die mark gesit het. Ocean Mist Farms in Kalifornië het pers artisjok bekend gestel, as pasmaats vir die gebruiklike kultivars wat hy reeds byna 100 jaar aan die Amerikaanse mark lewer. Hy bemark dit ook deur sosiale media, geheel en al met twee groen en pers artisjok-strokiesprentkarakters genaamd Arti en Viola daarin, onder die vaandel “Ar-ti’s Summer Romance”. “Dit lyk en proe soos ’n Mediterreense ouwêreldkultivar, met sagte, vlesige blare en ’n ryk, aardse tipiese artisjoksmaak,” sê me. Diana McLean, senior bemarkingshoof van Ocean Mist Farms. “Wanneer dit gaargemaak is, verdof die pers na groen, terwyl die water waarin dit…

Britse navorsers wat spesialiseer in die gedrag en welstand van diere het ’n goedkoop, geoutomatiseerde metode gegrond op klank ontwikkel waarmee hoenderboere makliker kan agterkom as alles nie klopdisselboom met hul groepe kuikens loop nie. In kommersiële hoenderplase word duisende kuikens vandat hulle uitgebroei het saam in groot groepe grootgemaak. Britse navorsers by vier universiteite het as deel van ’n gesamentlike projek klankopnames gemaak van 25 000 kuikens wat saam in 12 sulke groepe geleef het. Só is bevind dat ’n kuiken se noodpiep helder en duidelik uitstaan en identifiseerbaar is bo enige ander kloekgeluide, of selfs die klank van plaaswerktuie. Vorige studies het reeds gewys dat sulke piep-SOS’e ’n teken is van stres en angsverwante gedrag by kuikens. In die jongste studie, wat in die Journal of the Royal…

Om bome in potte te kweek, was tot nou toe duur en onprakties. Of dit ’n plastieksak of ’n rigiede pot is, dit bly in die pad en is ’n beslommernis vir enige produsent. Ellepot-tegnologie, waarvolgens die boom saam met ’n pot geplant word sonder dat dit die deurlating van wortels, water, lug of bemesting belemmer, en boonop ontwikkeling versnel, bring egter ’n oplossing. Ná slegs twee seisoene is jong Bigbucks Royal Gala-bome wat op die plaas Glen Fruin by Elgin aangeplant is nadat dit in potte by die Witzenberg-kwekery gekweek is, minstens ses maande verder ontwikkel as wat hul kaalwortel-eweknieë sou wees. Die tegnologie kom uit Denemarke en bestaan uit ’n dun, bio-afbreekbare papiermembraan wat gevul word met ’n plantmedium waarin die onderstam gewortel en die jong boom gekweek…

Die primêre suiwelbedryf het gaandeweg groot veranderings ondergaan. Melkboere het aangepas en in gevalle waar dit nie moontlik was nie, besluit om melkboerdery te laat vaar. Die oorblywende 1 164 melkboere slaag daarin om ondanks ’n klomp ongunstige faktore steeds winsgewend te wees en, soos uit die Melkprodusente-organisasie (MPO) se jaarlikse rentmeesterskapkompetisies blyk, daarin te slaag om na die mense en die planeet se welstand om te sien. Die verswakkende ruilvoet in die landbou dwing boere om doeltreffender te wees om steeds wins te maak. Die getal melkprodusente het skerp afgeneem. Totale melkproduksie het egter gestyg sodat minder boere nou meer melk produseer ( GRAFIEK 1 ). Gemiddelde kuddegroottes en melkproduksie per koei het ook gestyg. In 1981 is die gemiddelde produksie per koei beraam op minder as 8 liter…

Diefstal, veldbrande, ratels en vandalisme het ’n byeboer van Carletonville in Gauteng, mnr. Louis van Zyl, soveel skade berokken dat hy besef het hy sal ’n plan moet maak om sy byeswerms beter te beskerm. Sy korwe is gereeld deur vandale geplunder, mense wat heuning wil steel en dan sommer die hele korf oopbreek om daarby uit te kom of sommer net uit pure moedswilligheid breek. As dit nie die vandale was nie, was dit ratels wat die korwe gebreek het. Boonop loop die gebied gereeld deur onder veldbrande en Van Zyl sê, selfs al maak ’n mens die gebied rondom ’n korf skoon, waai daar gereeld kooltjies teen die kaste vas en dan brand dit uit. Die grootste probleem is egter diefstal. Van Zyl meen die sondaars is ander…

BEHANDELING VIR KIKOEJOEVERGIFTIGING Ons het onlangs ses verse verloor weens kikoejoevergifting ná die lang droogte en daaropvolgende reën. Oral in die literatuur word die simptome en toestande gegee waaronder dit plaasvind, maar niemand kon al sê wat ’n doeltreffende behandeling is nie. Asyn het gewerk, indien die probleem vroeg genoeg opgemerk is. Uit 43 siek diere het ses egter gevrek. Is daar enige raad? Kikoejoevergiftiging is hoofsaaklik ’n vergiftiging van beeste wat op kikoejoe wei. Dit word gekenmerk deur diere wat nie wil vreet nie, lusteloosheid, spoeg wat loop, die grootpens wat vergroot, dehidrasie, skyndrink van water, hardlywigheid en ’n gebrek aan koördinasie. Daar is twee soorte kikoejoevergiftiging: ■ Vergiftiging geassosieer met kommandowurm-besmetting. Die voorkoms hiervan word hoofsaaklik tot beeste beperk. ■ Vergiftiging sonder wurms. Dié voorkoms is by beeste…

ERNSTIGE probleme is die afgelope tyd deur veeboere ondervind vanweë erge maagwerking by hul lammers, wat in baie gevalle aan kriptosporidiose en patogeniese stamme van Escherichia coli toegeskryf kan word. Wanneer boere sulke probleme ondervind, moet hulle onverwyld ’n veearts raadpleeg, anders kan hulle groot finansiële skade weens vrektes ly. Só sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), in sy maandelikse verslag oor siektes wat in Mei by hom aangemeld is (sien die TABEL ). Hoewel daar geen entstof vir kriptosporidiose is nie, kan dit met die regte maatreëls bestuur word. Vee met ’n goed ontwikkelde immuunstelsel sal die siekte gewoonlik maklik te bowe kom. Boere moet ook seker maak hul vee ly geen tekort aan veral vita-mien A en seleen nie. ’n Goeie biosekerheidsprogram,…

GAUTENG CARLETONVILLE DRIEHOEK (343), 36 ha, aan FoxridgeTradingBK,vanI.,P.P.en S.M.M. Ramaile, R350 000. RIETVALLEI (130), 211 ha, aan Herlie-trust, van D.F. Senekal en T.A. Senekal, R600 000. PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286), 23 ha, aan C.S. en L.S. Lees, van Tulani-familietrust, R585 000.DE WAGENDRIFT (417), 28 ha, aan D.K. Ramashala en T.M. Skhosana, van A.L. de Koning, R1 700 000. KWAZULU-NATAL LADYSMITH RIET VALLEI (17349), 181 ha, aan Greendale Agricultural Property (Edms.) Bpk., van Doornspruit-boerderye, R7 100 000. ULUNDI LANGGEWACHT (235), 301 ha, aan Starplex Trading (Edms.) Bpk., van Gerhardus Greefffamilietrust, R1 150 000. LANGGEWACHT (235), 301 ha, aanMayikana Trading BK,van Starplex Trading (Edms.) Bpk., R1 300 000. LIMPOPO BURGERSFORT LIVERPOOL (202), 21 ha, aan L.H. Christie, van M. Goosen, R1 950 000. DENDRON RONDEBOSCH (287), 43 ha, aan Wildala (Edms.) Bpk., van…

DIE tabakbedryf sê in ’n onlangse ope brief aan die regering oor die voortslepende verbod op tabakverkope dat boere en werkers van Limpopo se tabakplantasies, township-spazawinkels, fabriekswerkers, vragmotorbestuurders en winkelwerkers die “pyn” voel van die verbod. Hulle word hul reg ontneem om brood op die tafel te sit en hul kinders veilig groot te maak. Daar is egter aanduidings dat die onwettige tabakbedryf die Covid-19-pandemie en inperking gebruik het om sy doeltreffende verspreidingsnetwerk te konsolideer en uit te brei. ’n Aanduiding hiervan is dat sigarette nou vrylik beskikbaar is en pryse drasties gedaal het, wat op voldoende voorraad dui. Die prys van goedkoper handelsmerke het gedaal van R100 tot R150 per pakkie tot sowat R50 per pakkie. Dit kan te laat wees om die onwettige handel in sigarette stop te…

Dalk was dit net ’n kwessie van tyd. Die ontnugterende werklikheid dat meer as 500 mense waarskynlik by Media24, Landbouweekblad se houermaatskapy, afgelê gaan word weens die gevolge van Covid-19. Sommige koerante en tydskrifte maak toe of gaan net digitaal verskyn, terwyl ander minder gereeld gaan verskyn. Kollegas en vriende is byna oornag hul vaste inkomste kwyt, en die vooruitsig om ander werk in ’n vuisvoos ekonomie te kry, lyk maar skraal. ’n Neerdrukkende situasie soos dié laat ’n mens wonder hoe naby Suid-Afrika aan die Depressie is waaroor gesiene ekonome, soos prof. Johan Willemse, reeds waarsku. Dit laat jou ook opnuut besef hoe belangrik dit is om teen mismoedigheid te waak. Ja, dinge is taai, maar daar is nog baie veerkragtigheid in die land se stotterende ekonomie. Kyk na…

DIE Covid-19-bevelsraad se verbod op sigaretverkope het daartoe gelei dat nagenoeg 90% van die land se rokers hulle tot die sluikhandel gewend het. Daardeur het smokkel- en misdaadnetwerke maklik toegang verkry tot voorstedelike huishoudings in Suid-Afrika waar hulle normaalweg nie geduld sou word nie. Dít was een van die skokkende onthullings in ’n gesprek tussen die sakejoernalis Bruce Whitfield en die ondersoekende joernalis Jacques Pauw in een van PSG Finansiële Dienste se reeks Think Big-webinare. Misdaadnetwerke raak net ál beter ingegrawe, het Pauw gesê. Volgens sy bronne is die smokkelroetes wat tabaksmokkelaars gebruik, dieselfde roetes wat misdadigers gebruik om renosterhoring en selfs wapens te smokkel. “Tabaksmokkelary is deel van die misdaadnetwerk, maar met ligte strawwe as jy betrap word.” Hy het verwys na die boek Dirty Tobacco deur me. Talita…

DIE DA gaan ’n aantal inskrywings op sosiale media wat skynbaar plaasaanvalle en -moorde aanmoedig, na die Menseregtekommissie verwys om vir haatspraak ondersoek te word. Die aanmelding en vervolging van diegene wat hulself op sosiale media of enige ander platform aan haatspraak skuldig maak of moord en marteling verheerlik, vorm deel van die 16 stappe wat die DA se landelike veiligheidstrategie vorm, sê me. Dianne Kohler Barnard, DA-LP. Sy sê navorsing toon daar is ’n korrelasie tussen haatspraak en ’n toename in plaasaanvalle wat gewoonlik met wrede marteling gepaardgaan. “Daar is ’n opmerklike toename in aanvalle op mans, vroue en kinders van alle rasse kort nadat sulke uitlatings gepubliseer word.” Die DA het onlangs versoek dat plaasaanvalle en -moorde as haatmisdade verklaar moet word. GELYKE BEHANDELING Intussen sê die burgerregteorganisasie…

ME. THOKO DIDIZA, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, moes ingryp nadat talle bona fideboere nie staatshulp gekry het om hulle deur die Covid-19-ramp te dra nie. ’n Hulpskema van R1,2 miljard is in April aangekondig. Vol-gens die departement het 72% van die boere wat in die eerste ronde om hulp aansoek gedoen het, nie daarvoor in aanmerking gekom nie. Mnr. Mdu Shabane, waarnemende direkteur-generaal van die departement, het egter aan die parlementêre portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling gesê “verskeie boere het deur die krake geval” en sommiges is verkeerdelik deur provinsiale amptenare weggewys. Didiza het toe met die provinsies se LUR’e vir landbou vergader om te vra dat boere wat aan ál die kriteria voldoen het en om die een of ander rede weggewys is, wel…

DIE pluimveeprodusent Quantum Foods se aandeelhouding verander drasties met dié dat ’n ander plaaslike pluimveemaatskappy, in sekere opsigte sy mededinger, byna ’n derde van sy aandele gekoop het. Boonop koop ’n buitelandse belegger nóg byna ’n derde. Die genoteerde Quantum, wat met sy handelsmerk Nulaid een van die land se grootste nasionale eierprodusente is, se aandeelprys het in ’n paar weke verdubbel en het op 10 Julie op sowat R7/aandeel gesluit. Quantum produseer benewens eiers onder meer ook lewende braaihoenders vir slagplase en voer onder die handelsmerk Nova Feeds. Hy het bedrywighede in Zambië, Mosambiek en Uganda. Country Bird Holdings (CBH), wat ten opsigte van braaihoenders en voer met Quantum meeding, het in Junie teen R5/aandeel ’n belang van 30,81% in Quantum bekom toe die landboubeleggingsmaatskappy Zeder sy belang verkoop…

GRENDELTYD HOLSTEINSTOETERY SE VERRIGTINGE DIGITAAL AANGEBIED Die Holsteinstoetery Ede se twee-de produksieveiling (en die eerste virtuele suiwelveiling in Suid-Afrika) is op 9 Junie per WhatsApp aangebied. Die stoetery het terselfdertyd die eerste virtuele suiweldag in die land aangebied. Die Ede-stoetery het noodgedwonge sy gewone veiling in ’n digitale veiling verander vanweë die inperkingstyd. Die tema vir die suiweldag was Kuddegesondheid en biosekekerheid: ’n Mite of ’n moet? Die sprekers was dr. Pieter Vervoort, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum, dr. Danie Nolte, ’n veearts, en mnr. Willie Fraser, personeelbestuurder by die Ede-boerdery. Altesame 240 besoekers het na die regstreekse uitsending gekyk (teenoor 100 besoekers op die vorige jaar se suiwelinligtingsdag). Alle voornemende kopers is op die stoetery se WhatsApp-groep geregistreer. Mense kon ’n bod op ’n spesifieke lot plaas deur die…

Sampioene was een van die tuiskokke se gunstelinge tydens die in-perking weens Covid-19. In April vanjaar het die plaaslike bedryf ’n oplewing in die verkope van hul produk op supermakte en groentewinkels se rakke bemerk, sê mnr. Ross Richardson, voorsitter van die vereniging vir Suid-Afrikaanse sampioenboere (Samfa). “Mense het toe nog geld gehad vir lekker kos. Omdat hulle heeldag tuis was, het hulle meer moeite gedoen met geregte.” Ongelukkig het heelwat plaaslike kwekers wat op kontrak sampioene aan die restaurantbedryf lewer, ’n finansiële verlies weens die inperkingsregulasie gely. “Ons bereken dat sowat 30% van Samfa-lede se verkope deur die sluitings geraak is,” sê Richardson. Verkope van sampioene verhoog aan die einde van die maand wanneer verbruikers meer geld beskikbaar het, en plat af in die middel van die maand. Hoewel…

Inkomste uit mielies kan weens die impak van klimaatsverandering met omtrent 38% oor die volgende 40 tot 60 jaar daal. Juis daarom is dit nodig om nou reeds stappe te doen om die impak daarvan te versag, reken mnr. Tatenda Magodora. Dié bevindinge is deel van die navorsing wat Magodora gedoen het vir sy meestersgraad in landbou-ekonomie aan die Universiteit van KwaZulu-Natal, wat hy cum laude verwerf het. Volgens sy ontleding van data van 1980 tot 2016 het temperatuurverandering ‘n groter invloed op mielieproduksie gehad as dalende reënvalsyfers. Magodora het egter uitgewys dat toekomstige reënvalsyfers volgens die meeste voorspellings gaan wissel, en dus mettertyd ’n groter invloed op produksie sal hê. Op grond van sy bevindinge beveel hy aan dat mielieboere meer volhoubare boerderypraktyke nastreef, soos minimumbewerking en die gebruik…

Op hul eie is mnre. Saag Jonker en Piet Schoeman reeds gerekende boere en leiers in veral die volstruisbedryf. Sedert hulle hul boerderye in een, groot superboerdery, Langkloof-plase, saamgevoeg het, boer hulle op ’n skaal in die Langkloofvallei wat die monde laat oophang. Met produksiediere wat saam by die tienduisende tel, span hulle topklasbestuur, deeglike beplanning en net die beste boerderyvernuf in. Die boerdery besit 9 000 broeivolstruise, 6 000 Merino’s, 4 000 Angorabokke en 2 000 Dorper-ooie. Die grootvee bestaan uit ’n kernkudde van 200 Bonsmara-tipe koeie. Hierdie getal diere neem nie eens die 130 000 volstruiskuikens in ag wat jaarliks geproduseer en 15 000 volstruise wat geslag word nie, asook die wisseling van seisoen tot seisoen wanneer die getalle styg sodra die aarde met milde reën geseën word…

WERKTUIE VERVOER BALE MAKLIK MET NUWE AFROLLER Myburgh-toerusting het ’n baalafroller bekend gestel wat sonder hidroulika, skarniere of asse funksioneer, en dus bekostigbaarder en duursamer is. Dit kan moeilik wees om genoeg voer aan beeste te verskaf en dit boonop doeltreffend te doen met so min vermorsing moontlik. Kleiner beeste word soms weggedruk, wat hul voerinname beperk. ’n Baal word ook nie altyd ten volle be-nut nie. Beeste vertrap boonop die veld waar die bale aan hulle gegee word en veroorsaak kaal kolle. Met die nuwe baalafroller steek die twee penne wat op die afroller se raam gemonteer is, deur die baal. Dit skep ’n spil waarom die baal kan draai. Daarna word die baal deur middel van die trekker se hyser opgelig en maklik na die voerplek vervoer. Die…

Koejawelkonfyt met ’n sweempie kaneel Daar is baie geure wat goed by koejawels pas. Kardemom, roos en vanielje is ’n paar van hulle. Ek gooi gewoonlik ’n vanieljepeul in die kastrol as ek koejawelkonfyt kook, maar myne was op en toe het ek sommer kaneelstokkies gebruik. Kaneel pas by alle wintervrugte, en besonder goed by koejawel. ■ 12 ryp koejawels, geskil en in stukke gesny ■ 2 kaneelstokkies ■ Water ■ Suiker ■ Suurlemoensap Pak die koejawelstukke in ’n kastrol en voeg die kaneelstokkies by. Voeg genoeg water by om die vrugte te bedek. Verhit tot kookpunt en prut vir ongeveer 25 minute of tot die vrugte sag is. Verwyder die kaneelstokkies en gebruik ’n aartappeldrukker om die vrugte fyner te druk. Gooi die koejawelpulp in ’n groot maatbeker. Kyk…