Indholdsfortegnelse for 9/10/2020 i Landbouweekblad

IN LIEFDEVOLLE HERINNERING Die organisasie Boere Droogtehulp SA het ’n monument op Kenhardt in die Noord-Kaap opgerig ter huldiging van boere wat weens die droogte hul plase verloor of hul eie lewe geneem het. Mnr. Chris van Beljon, stigter van dié droogtehulp-organisasie, sê hy het ’n onverklaarbare behoefte gehad om dié monument op Kenhardt op te rig. Daar was toevallig reeds ’n plek vir die monument op die dorp beskikbaar. Hy het dit self ontwerp en dit is deur mnr. Peet Engelbrecht op Rustenburg gemaak. Hy sê wat dié droogte anders as vorige droogtes gemaak het, is dat dit die langste en ergste droogte van die afgelope 150 jaar was. “Ook die feit dat die regering nie belang stel om boere te help nie. Diegene wat juis voedselsekerheid moet verseker,…

SUID -AFRIK A se wynbedryf van $1,5 miljard steier ná skokke wat deur die Covid-19-pandemie teweeggebring is. Die wêreld se agtste grootste wynprodusent en uitvoerder het sowat 290 000 mense in diens, en die breër drankbedryf sowat 1 miljoen. Drankverkope en -belastings maak sowat 3% van die land se ekonomie van $351 miljard uit en 10% van die algehele belastingsinkomste. Die terugslag wys die dilemmas vir ekonomieë in die globale suide met reuse-inkomste-ongelykhede – regerings probeer tegelykertyd wette maak om ’n ongebreidelde koronavirus-uitbreking in armer gemeenskappe te keer en ook bedrywe wat miljoene mense in diens neem, aan die lewe te hou. Ná Suid-Afrika se tweede alkoholverbod op 12 Julie in werking getree het, het talle produsente die wette omseil. Wynprodusente buite Kaapstad het verander in onwettige handelaars en restaurante…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Keer só dat die Karoo brand ■ 2020 een van die grootste krisisse nóg vir wynbedryf ■ BFAP: Min prysstygings by wintergraan ■ Llewellyn Angus: Eerste boer met twee vyfsterkuddes ■ Kyk beter na jong ooie ■ Energieslim oplossing met vergasser SPESIAAL ■ Hooimaak, Wiele GESIN ■ Boerekos: Slim planne met varkvleis WINTERGRAAN Groot internasionale oeste en oordragvoorraad voorspel niks goeds vir plaaslike koring- en garspryse nie. Die jongste vooruitskouing toon dat plaaslike pryse, wat van internasionale pryse afgelei word, in die volgende tien jaar nie met die inflasiekoers gaan tred hou nie. Is daar uitkoms? En wat sê boere?…

VELDSKAPE GEWEIHALTER ’n Halter wat skape verplig om veldweiding nie korter as twee duim (5 cm) bokant die grond af te vreet nie, word in die Karoo beproef. Dr. Piet Roux, weidingkundige aan die Landboukollege Grootfontein wat onlangs tot assistent-direkteur (navorsing) in die Karoostreek bevorder is, het reeds in 1965 met ’n tipe weihalter vir skape begin proewe doen. Die doel van die proefwerk, wat steeds voortgaan, is om ’n manier te probeer vind wat sal keer dat skape die veld té kort afvreet en só saailinge, jong plante en graskrone beskadig. Aanvanklik het die halter slegs twee penne, een aan elke kant van die skaap se bek, gehad. Dit het egter nie lank geduur voordat die skape ’n plan bedink het om die halter te omseil nie. Hulle het…

ESKOM beoog om in Oktober weer ’n vrywillige supertarief vir groot elektrisiteitsgebruikers as ’n gidsprogram te ondersoek. Onder dié vrywillige program is die elektrisiteitsprys vir spesifieke tye van die jaar aansienlik hoër as normaal, en word dit vir die res van die jaar effens verlaag. Die tydperk wanneer die hoër kritiekespitstydtarief geld, word beperk tot 400 uur per jaar, oftewel 5% van ’n tydperk van 12 maande. Onder die huidige gidsprogram beoog Eskom om twee tydperk-opsies aan te bied, naamlik 50 dae van 8 uur elk of 25 dae van 16 uur elk. Die gebruiker word binne 24 uur voor die hoër tarief in werking tree, in kennis gestel. Die finale prysstruktuur sal eersdaags gefinaliseer word, en die gidsprojek sal in Oktober in werking tree. “Kliënte kan geld bespaar deur…

VAN die swaarste sneeuneerslae dié seisoen het in die derde week van Augustus voorgekom, terwyl goeie reënvalneerslae ook in die suidwestelike en suidelike binneland voorgekom het. In die algemeen het die meeste reën oor Stad Kaapstad en die Kaapse wyngebiede voorgekom, met Jonkershoek wat sowat 75 mm ontvang het. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê swaar neerslae het ook in dele van die Suid- en Oos-Kaap voorgekom met Plettenbergbaai wat meer as 100 mm ontvang het, Tsitsikamma meer as 60 mm, Knysna meer as 40 mm en Port Elizabeth sowat 35 mm. Joubertinia in die Langkloof, Riversdal en Swellendam het almal 40 mm ontvang, Malmesbury sowat 20 mm, Garies 8 mm en Nieuwoudtville 14 mm. “Ligter neerslae het ook voorgekom in die distrikte Ladismith en Uniondale, en selfs…

BLY asseblief met die trekker van die duine af. Dít was die pleidooi van Kalahari-boere aan die Suid-Afrikaanse nasionale padagentskap (Sanral) nadat hulle met ontsteltenis gesien het hoe ’n kontrakteur die plantegroei op die padreserwe van die R360 naby Askham takel. As deel van sy roetine-instandhoudingswerk aan paaie ken Sanral kontrakte toe aan diensverskaffers wat plantegroei op die padreserwe in toom hou en uitheemse onkruid uitroei. Die R360 loop in ’n noordwaartse rigting verby Askham tot teenaan die hek van die Kgalagadi-oorgrenspark. Duskant Askham loop die pad deur ’n stuk duineveld wat as ekologies kwesbaar beskryf kan word, sê mnr. Nico de Wet, ’n bewaringsgesinde boer van hier wat voorheen aan die departement van landbou verbonde was. “Die Kalahari is ’n uiters kwesbare gebied en ’n mens behoort glad nie…

DIE Wes-Kaap wil hom posisioneer as die middelpunt van die daggabedryf in Afrika. Só het mnr. Tim Harris, uitvoerende hoof van Wesgro, gesê op ’n webinaar van Business Day en Afriplex oor die rol van dagga vir die farmaseutiese bedryf en hennep in die herlewing van die Suid-Afrikaanse ekonomie. Die maatskappy Afriplex het ’n fabriek in die Paarl in die Wes-Kaap en is die eerste maatskappy in Suid-Afrika wat wettig daggaekstrak begin uitvoer het. Dit is ook die enigste vervaardiger van daggaprodukte in die land wat volgens internasionale standaarde vir goeie vervaardigingspraktyk gelisensieer is. Volgens Harris kan die Wes-Kaap die middelpunt vir die daggabedryf op die vasteland word danksy sy landbouvermoë en gediversifiseerde korporatiewe kundigheid in die mediese, navorsings- en ontwikkelingsveld. Die KwaZulu-Natalse departement van ekonomiese ontwikkeling het onlangs aangedui…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling sal sy rekordhouding van boere drasties moet verbeter ná heelwat “aktetasboere” probeer het om hul hande op dié departement se Covid-19-hulppakket van R1,2 miljard te lê. Só het me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, aan die nasionale raad van provinsies gesê tydens ’n terugvoersessie oor haar departement se ingryings om die impak van die pandemie op die landbousektor te versag. Landbouweekblad het vroeër berig 133 staatsamptenare het probeer om ’n deel van die Covid-19-hulp vir klein- en kommunale boere te kry. Altesaam 50% van die geld is geoormerk vir vroue, 40% vir jeugdige boere en 6% vir boere wat gestremd is. Die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het ook al sy misnoeë uitgespreek oor…

’N EKONOMIE wat skerp daal en waar al hoe meer mense werkloos raak, hou implikasies vir boere in. Dit raak nie net landboumarkte nie, maar hou ook die bedreiging van stygende misdaad in, sê prof. Johan Willemse, onafhanklike landbou-ekonoom en ’n rubriekskrywer vir Landbouweekblad. Op ’n webinaar oor die jongste markneigings het Willemse gesê die ekonomie is ná die Covid-19-uitbreking in ’n diep resessie wat nie gou gaan herstel nie. The Economist verwag ’n daling van 8%, maar daar is sommige ekonome wat selfs dalings van tot 12% voorspel. “Die Reserwebank se jongste aanwyser, wat ekonomiese aktiwiteit vir die volgende 9 tot 12 maande toon, is op ’n baie lae vlak. Ons gaan dus nog vir ’n jaar of wat met baie lae ekonomiese groei en swak verbruiksbesteding sukkel.” Hoewel…

DIE feit dat die landbou met 13% kon groei tydens die Covid-19-pandemie, spreek van die bedryf se veerkragtigheid, maar dit dui ook op samewerking en doeltreffende logistiek. “Die landbou was reeds op die herstelpad danksy goeie reën ná die droogte, maar regulasies het ons ook in staat gestel om betyds sekere struikelblokke tydens die pandemie te identifiseer. Die bedryf was taamlik veerkragtig, maar gereelde inligting en goeie samewerking tussen belanghebbendes bly belangrik,” het mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Ag-biz, tydens ’n paneelbespreking by die virtuele bekendstelling van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) se vooruitskouingsverslag gesê. Volgens dr. Tracy Davids, bestuurder van kommoditeitsmarkte en vooruitskatting by BFAP, het die wisselkoers die bedryf baie gehelp om teen ’n stywe pas te groei. “Daar was egter ook ander faktore…

Navorsers wat ’n breër prentjie wil kry oor hoe die klimaat besig is om te verander, kan gerus ’n slag gaan luister na die stories van boere wat al ’n geslag of twee op dieselfde grond boer. Hul insigte kan net so waardevol wees soos dié van wetenskaplikes wat model-le bou oor hoe weerpatrone in die toekoms daaruit gaan sien. Só skryf twee geskiedenisnavorsers, prof. John Martin van die Universiteit van Leicester en dr. Paul Merchant van die British Library, in ’n artikel op die webwerf The Conversation. Hul insigte volg nadat hulle deel was van ’n onverwante projek deur die British Library waarin klankopnames van die stories van ’n reeks Britse boere gemaak is. Hulle ag boere as ’n “onontginde bron van inligting oor die weer en die klimaat”.…

Solank ek kan onthou, was die drie hoofonderwerpe om braaivleisvure wat die meeste debat uitlok, gewoonlik politiek, kerk en rugby. In 2020 het minstens van die drie plek gemaak vir Covid-19, of sommer net korona. Vir die meeste Suid-Afrikaners is politiek en Covid-19 voëls van eenderste vere. ’n Bekende aanhaling lui: As jy nie jouself uitdaag nie, kan jy nie groei nie. Dit is só bekend en algemeen dat dit nie aan een mens toegedig kan word nie. Op 23 Maart is ek in my motor op pad terug van Johannesburg af, uit leë koffiewinkels in Sandton waar ons ’n paar afsprake gehad het om “belangrike” besigheidsafsprake in te pas – omtrent elke twee weke se patroon. Dit was die vreemdste om die stad, selfs in die voor-grendelstaat, te sien.…

■ Die Suid-Afrikaanse tafeldruifbedryf het vir die eerste keer ’n projek aangepak om aktief ’n bestaande mark uit te brei. Dit gaan R12 miljoen oor drie jaar kos. ■ Die doel is om binne vyf jaar 10 miljoen bykomende kartonhouers tafeldruiwe per jaar na China uit te voer. ■ Danksy nuwe aanplantings is die tafeldruifoes elke jaar groter, en daar moet betyds markte vir al die druiwe geskep word. ■ Dit kos jare om toegang tot nuwe markte te verkry en bedrywe kan nie direk daaroor onderhandel nie. Dit is dus sinvoller om ’n bestaande mark te vergroot.…

SIMBRA 1 Klas 1-kampioen: JSL 18-8 Joshlin Cash. Eienaar: Mnr. Joel Lutge en me. Linley Lutge Jones (082 797 8540), Joshlinstoetery, Komga. 2 Klas 1-reserwe-kampioen: DM 18-184C Kamab OMG. Eienaar: Mnre. Nikolai (+264 81 200 4028) en Diethelm Metzger, Kamab-stoetery, Seeis, Namibië. 3 Klas 2-kampioen: LZ 18-25 Rotswand Patriot. Eienaar: Mnr. Riaan van Zyl (083 384 1681), Rotswandstoetery, Winburg. 4 Klas 2-reserwe-kampioen: JHA 18-80 Jamica Vortex. Eienaar: Mnre. James en Janco (072 364 3047) Prinsloo, Jamica-stoetery, Volksrust. SIMMENTALER 5 Klas 1-kampioen: BIL 18-22 Simjab Russel. Eienaar: Mnr. J.J.S. Erasmus (083 246 3132), Little Creek-stoetery, Lephalale. 6 Klas 1-reserwe-kampioen: PJE 18-1 Woodsgift. Eienaar: Mnr. P.J. Erasmus (+263 1121 8539) en Seuns, Woodsgift-stoetery, Selous, Zimbabwe. 7 Klas 2-kampioen: LA 18-12 Greysim Frederik. Eienaar: Mnr. L.A. Grey (082 963 5567), Greysimstoetery, Boons. 8…

Grassfields Beef is naby Utrecht in die oostelike hoëveld in KwaZulu-Natal geleë. Dit is in ’n misgordel met kort, nat somers en lang, koue winters. Sneeu kom gereeld voor. Dit is ’n strawwe rooiwateren galsiekte-omgewing. Ál die beeste kry hooi in die winter. Verse kry al teen 15 Julie hooi en die ouer koeie vanaf Augustus tot die eerste brande kan voorkom. Die Afrika Droughtmasters op die plaas het goed aangepas by die suur hoëveld ondanks die feit dat die beeste van die soetveld van Vryburg in Noordwes afkomstig is.…

Volhoubare boerderypraktyke is noodsaaklik vir oorlewing op lang termyn. Beter wortelontwikkeling en laterale wortelgroei, asook beter water- en voedingstofopname, is belangrik om hoër produktiwiteit, vruggehalte en ’n groter weerstand teenoor siektes en ander stresfaktore te verseker. Natuurlike plant-biostimulante kan verskeie abiotiese stresfaktore versag en doeltreffend gebruik word om wortelontwikkeling, blomvorming, plantgroei, vrugset, gewasproduktiwiteit en die doeltreffendheid van voedingstofverbruik te bevorder. Biostimulante beïnvloed sel- en weefselontwikkeling gunstig deur die plant se eie hormonale werking en gee plante groter toegang tot bykomende voedingstowwe deur die wortelgroei van gewasse te stimuleer. “Afrikelp™ LG-1 is ’n unieke, vloeibare konsentraat wat onttrek word aan vars geoeste Suid-Afrikaanse bruin kelp, Ecklonia maxima. Dit bied ’n gehaltebiostimulant-opsie in die vrugtegesondheidspakket. Die gebruik daarvan by sitrus sal natuurlike wortelontwikkeling en groei ondersteun, terwyl die opname van voedingstowwe en…

Die boerderygemeenskap is onder baie druk, maar ek meen die Here wil ons vermaan om nie paniekerig te raak nie. Moenie oorhaastig optree nie. Die Here is nooit laat of te vroeg nie, maar altyd betyds. Ons moet soos nog nooit vantevore nie met geloof in God boer. Daar is ’n mooi teksgedeelte in Mark. 11:22 wat lui: “Jesus sê toe vir hulle: ‘Julle moet geloof in God hê!’ ” Hoeveel keer was ons al in droogtes, oorstromings, ekonomiese chaos en politieke onstabiliteit vasgevang, en tog het ons dit nog elke keer te bowe gekom. Die Here het die Israeliete telkens vermaan om terug te kyk en te sien hoe Hy hulle keer op keer uit die hand van die duiwel gered het. Ek en jy moet dit ook doen.…

R3 000/ton Die Safex-mielieprys het vroeg op 26 Augustus deur die vlak van R3 000/ton gebreek tot onderskeidelik R3 052 /t (geel) en R3 075 /t (wit) . Van die sleuteldrywers in mielieprysstygings is storms in dele van die Amerikaanse Midde-Weste wat die oesverwagting daar met 10 miljoen ton laat daal het, asook sterk vraag uit China na Amerikaanse mielies. Dié stygende pryse is slegte nuus vir groot binnelandse mieliegebruikers soos Astral Foods, Quantum Foods en RCL. Lees meer op bl. 20 en 24. – Small Talk Daily 54% Debt Rescue, een van Suid-Afrika se grootste skuldberaders, het ’n styging van 54% skuldenaars in skuldberading gesien van Julie tot Augustus, ná ’n drastiese styging in Junie. ’n Opname deur die maatskappy toon nagenoeg 55% van Suid-Afrikaners het geldelike hulp nodig…

‘Die beskerming kleef aan die persoon, nie aan die struktuur nie.’ ME. ANNELIZE CROSBY, Agri SAregskenner, oor beskermings wat grondbesetters geniet onder die wet. Bl. 14 ‘Die verwydering van ’n grondeienaar se reg om onmiddellike praktiese stappe te doen om ’n besetting op sy grond te keer voordat dit begin, maak alle grondbesitters weerloos.’ DIE WES-KAAPSE REGERING, oor die hofsaak wat die Stad Kaapstad verloor het teen grondbesetters. Bl. 14 ‘Winderosie begin by sulke versteurde plekke.’ MNR. NICO DE WET, boer van Askham, oor hoekom dit onaanvaarbaar is dat Sanral-kontrakteurs op die kwesbare Kalahariduine met trekkers ry. Bl. 18 ‘Jy moet besluit watter bome jy moet laat vrek, watter laat jy ’n oes dra en watter hou jy aan die lewe.’ MNR. TERTIUS MEYER, voorsitter van die Gamtoosbesproeiingsraad, oor die…

Mnr. Hans-Jurie Moolman, prokureur van Potchefstroom wat hom op grond- en ander verwante sake toespits, sê in teorie kan ’n mens op ’n dringende grondslag baie vinnig ’n hofbevel kry. Wat egter tyd kan kos, is die voorbereiding vir die aansoek. “Die verkryging van ’n interdik deur middel van ’n hofaansoek het drie vereistes wat in getuienis deur middel van ’n eedsverklaring(s) voor die hof geplaas moet word: ■ Die bestaan van ’n duidelike en bestaande reg van die persoon wat aansoek doen. ■ ’n Inbreukmaking op die bestaande reg deur die persoon teen wie die aansoek gebring word. ■ Die afwesigheid van enige ander hulp of remedie as om die hof te vra vir ’n bevel. “Daarmee saam moet daar, in die geval van ’n dringende aansoek, behoorlike redes…

DIE onlangse beslissing van die Oos-Kaapse hooggeregshof dat ’n skip van die lewendehawe-uitvoerder Al Mawashi mag voortgaan met die uitvoer van sowat 56 000 van die 72 000 skape na Koeweit, is wyd verwelkom. Dié beslissing is egter net die eerste stap in ’n regsgeding waarin die Dierebeskermingsvereniging (DBV) probeer om ’n algehele verbod teen lewendehawe-uitvoer te laat afdwing. “(Die) uitspraak bevestig dat dieresorgorganisasies onwaarhede gebruik om die publiek en ander organisasies, soos die Suid-Afrikaanse Veterinêre Vereniging, om die bos te lei,” sê mnr. Ilyaas Ally, besturende direkteur van Al Mawashi Suid-Afrika. Mnr. Koos van der Ryst, voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), sê die organisasie sal in die tweede hofsaak ook ten gunste van dié tipe uitvoer beding. Hy sê dit is uiters belangrik om te verseker dat lewendehawehandel voortgaan,…

DIE wêreld se neutprodusente huil lang trane oor pryse wat tot die laagste vlakke in jare gedaal het, berig die Financial Times in New York. Makadamiaprodusente sê egter die vraag na hul produk bly stewig en hoewel sommige markte onder druk is, bly pryse stabiel. In ’n onlangse verslag sê Green & Gold Macadamias, een van die wêreld se grootste bemarkers van makadamianeute, dat die wêreld se oes vir 2020 sowat 3% kleiner is as in 2019, hoofsaaklik as gevolg van swakker oeste in Suid-Afrika en Australië, die wêreld se twee grootste produksielande. Kenia het vanjaar tot die bedryf se redding gekom met ’n goeie oes en neute van goeie gehalte. Mnr. Brian Loader, uitvoerende hoof van Green & Gold, skat sowat 60% van Suid-Afrika se 2020-oes sal na China…

DIE DA doen ’n beroep op me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, om dringend ’n omvattende ontleding te doen van die produktiwiteit van al die plase wat die regering sedert 1994 vir grondhervorming gekoop het. Mnr. Noko Masipa, DA-LP, sê luidens begrotingsdokumente het die regering sedert 1994 meer as R53 miljard op die koop van plase bestee. “In ’n parlementêre repliek het Didiza gesê ’n verdere R3 miljard is op die herkapitalisering van grondhervormingsplase bestee, maar die departement weet nie of die plase produktief is nie.” Masipa sê die R56 miljard wat op grondhervorming en herkapitalisering bestee is, sluit nie die R46 miljard in wat die regering in dieselfde tyd op grondresitusie bestee het nie. Hy meen dis “verbysterend” dat die regering beoog om buiten dié…

AS sekere probleme in die beesvleiswaardeketting, soos naspeurbaarheid en identifikasie, voorrang geniet, kan dié bedryf se totale produksie in die volgende tien jaar met 35% groei. Daardeur kan ekstra bruto waarde van R8,2 miljard in produksie geskep word. Bykans 3 200 ekstra werkgeleenthede kan geskep word. Sowat 200 000 bykomende speenkalwers kan deur die laer deel van die verskaffingsketting gelewer word. Prof. Ferdi Meyer, direkteur van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP), sê ’n markgeleide benadering word tans ondersoek deur ’n navorsingkonsortium bestaande uit BFAP, die Nasionale Landboubemarkingsraad, die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, en die Universiteit van Johannesburg. Dit sal die meesterplan vir die landbou ondersteun. Die waardekettings van verskeie landboubedrywe word onder die vergrootglas geplaas en geleenthede om produktiwiteit ’n hupstoot te gee, word ondersoek.…

Skuld van ’n oorledene moet by afsterwe ten volle betaal word. As gades binne gemeenskap van goedere getroud was, moet die langslewende se skuld ook betaal word wanneer een sterf. Skuld sluit verbande op eiendom, finansiering op voertuie, ’n rekening by die koöperasie en apteek, produksielenings, kredietkaarte, oortrokke persoonlike bankrekenings, agterstallige inkomstebelasting en borgskappe in. Borgskappe wat ’n oorledene in ’n besigheid, boerdery, eenmansaak of familietrust aangegaan het, is ’n las vir die boedel as dit nie met versekeringsprodukte ondervang word nie. So ’n las kan die langslewende en kinders wat aanhou boer, ernstig beperk. Skuldeisers, soos banke en die koöperasie, waar borg gewoonlik geteken is, mag enige uitstaande geld by die eksekuteur eis. Eksekuteurs het geen verweer as die borgdokumente regmatig is nie en moet so gou moontlik die…

Suid-Afrika sien vanjaar weer ’n aansienlike toename in suurlemoenproduksie vergeleke met verlede jaar. Die uitvoer van suurlemoene het vanjaar haastig weggespring, met aanvanklike uitvoersyfers aan die begin van die seisoen wat aansienlik hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar danksy vroeër oeste as gewoonlik. Volgens die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SASKV) se voorspellings sal Suid-Afrika nagenoeg 26,7 miljoen kartonhouers van 15 kg verpak vergeleke met 22,1 miljoen in 2019. Suurlemoene uit die noordelike en Oos-Kaapse produksiestreke was vanjaar baie vroeg. Daar is ook ’n toename in produksie in dié streke, asook in die Wes- en die Noord-Kaap te sien. Volgens die jongste syfers uitgereik deur die SASKV het die aantal suurlemoene wat na Asië gestuur is, egter van 12% tot 6% teenoor verlede jaar gedaal. Die uitvoer na Europa het…

Hedendaagse dingo’s is 6% tot 9% groter as dié wat 80 jaar gelede geleef het. Navorsers skryf dit toe aan die jare lange gebruik om die getalle van dié wilde Australiese hon-de deur beplande veldtogte met gifstowwe te probeer bekamp. Volgens ’n studie in die vaktydskrif Biological Journal of the Linnean Society word die toename in liggaamsgrootte net gesien onder diere in dele van Australië waar sulke veldtogte plaasvind. Gereelde bekampingsveldtogte teen dingo’s en ander probleemdiere soos vosse word sedert die 1960’s in gebiede soos Kalgoorlie, Pilbara en die Suid-Australiese platteland gevoer. Die algemene gebruik is om vleisballe vol van 1080 (wat die gifstof sodiumfluoroasetaat bevat) uit helikopters te gooi as aas. Die navorsingspan wat aan die studie meegewerk het, het die skedels van 600 dingo’s gemeet, omdat dit ’n…

Suid-Afrika is, soos alle lande, in die dodelike kloue van Covid-19 vasgevang. Hoewel dit ’n verleidelike opsie is om alles opsy te skuif en alle pogings op die bekamping van Covid-19 toe te spits, het die pandemie die ernstige gebreke in die Suid-Afrikaanse ekonomie beklemtoon en versterk. Dit strek vanaf rekordhoë vlakke van werkloosheid en ’n leë staatskas tot groter wordende armoede en ongelykhede. Teen die tyd dat die gesondheidsgevaar uiteindelik onder beheer gebring is, sal die ou, strukturele maatskaplik-ekonomiese probleme steeds teenwoordig wees, maar dit sal sterker gevoel word in die spoor van verwoesting wat Covid-19 agtergelaat het. Die vraag is wat Suid-Afrika behoort te doen om die land vir die “nuwe normaal” voor te berei. Besigheid het baie van die troefkaarte wat groei en werkskepping in Suid-Afrika kan…

Om toegang tot markte te hê, is een saak, maar mededingendheid is ’n ander. Suid-Afrika het bykans geen handelsooreenkomste met die teikenmarkte van die tafeldruifbedryf nie. “Dit is nie die ideale situasie nie en ons voer tans gesprekke met die regering hieroor,” sê mnr. Willem Bestbier, uitvoerende hoof van Sati. Volgens hom is dit selfs ’n moeiliker proses as om toegang tot nuwe markte te bewerkstelling. Handelsooreenkomste moet op die vlak van die nasionale ekonomiese, ontwikkelings- en arbeidsraad (Nedlac) bespreek word. Voorts maak Suid-Afrika deel uit van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap, waarvan ook die BLNS-lande (Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland) deel vorm. “Daar is kwesbare sektore in hul ekonomieë en dit is moeilik om deurbrake te bewerkstellig.” Bestbier glo pres. Cyril Ramaphosa se versoek om aan ’n ekonomiese herstelplan ná Covid-19…

BEKAMPING VAN SNOTSIEKTE IN SUID-AFRIKA Van my beeste het gevrek nadat hulle in kontak was met blouwildebeeste van ’n naburige wildplaas. Wat is die voorgestelde prosedure wat ek moet volg? Daar is geen statutêre beheermaatreëls vir snotsiekte in Suid-Afrika nie, hoewel Suid-Afrika die enigste Afrikaland is wat in die verlede formele bekampingsmaatreëls vir die siekte ingestel het. Wetlike bekamping is in 1984 ingestel ingevolge die Wet op Dieresiektes (Wet 35 van 1984). Snotsiekte is verklaar as ’n beheerde siekte ingevolge dié wet en uitbrekings en vrektes moes aangemeld word. Boere kon hul plase tot 1987 registreer vir die aanhou van wildebeeste. Ná 1987 is registrasie net toegelaat indien aan sekere streng vereistes voldoen is. Bykomende beheermaatreëls het ingesluit dat wildebeeste net verskuif kon word ná die uitreiking van ’n permit…

Die regering en ander belanghebbendes erken Wildbedryf Suid-Afrika (WRSA) as die bedryfsorganisasie wat die nasionale en internasionale belange van die wildbedryf verteenwoordig, waaronder volhoubare teling, bewaring, produksie en bemarking van wild in Suid-Afrika. WRSA verteenwoordig sowat 1 500 kommersiële wildboere (grondeienaars) of ondernemings en meer as 300 individue, soos studente of mense wat belang stel in kommersiële wildboerdery. Wildboerdery beslaan miljoene hektaar landbougrond reg oor Suid-Afrika. Die wildbedryf lewer ’n groot bydrae tot landelike ontwikkeling. Dit is dikwels marginale grond wat andersins nie geskik sou wees vir winsgewende akkerbou of veeteelt nie. Na raming het die bedryf ondergeskikte landbougrond van sowat 20,5 miljoen hektaar in florerende wildplase omskep voordat die Covid-19-pandemie dié ondernemings geraak het. ’n Studie deur die Noordwes-Universiteit in 2018 het aangedui plaaslike jagters se bydrae tot die…

Danksy internettegnologie en samewerking tussen die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF) en Landbouweekblad, kan veeboere regskuif om die LRF-veeskool aanlyn by te woon. Dr. Michael Bradfield, organiseerder van dié geleentheid wat normaalweg by Aldam in die Vrystaat gehou word, sê die LRF het besluit om die veeskool eerder aanlyn aan te bied as om dit vanjaar oor te slaan. Vele nuwe planne is bedink om die landboubedryf met waardevolle inligting en kenners te verbind. Nuwe tegnologie en praktyke word gebou op die beginsels wat volhoubare veeboerdery moontlik maak. Gevolglik is die tema “Lewendehaweproduksie: Terug na die basiese beginsels”. Die volgehoue ondersteuning van die LRF-veeskool se borge en vennote beaam die noodsaaklikheid van dié geleentheid. Net soos in die verlede sal die skool daarop toegespits wees om Suider-Afrika se veetelers op die voorpunt…

Verlede jaar lees Susan le Roux van die plaas Theekloof buite Sutherland ’n berig wat rondom 1933 in Die Burger en daarna in 1983 in die streekkoerant Noordwester verskyn het. Dit handel oor die ernstige droogte van 1933, toe Hantamboere honderde skape en dikwels hul plase verloor het. “Daar lees ek my pa en sy broer – die Loubser-broers van Melkbospunt – het ’n allemintige 1 800 van hul 2 500 skape verloor. Dadelik onthou ek my pa se droogteverhale. Hoe hulle myle ver te voet moes trek om hul diere by beskikbare weiding te kry, hoe hulle hul vee op die trein moes laai Oos-Kaap toe om daar weiding te soek.” Haar pa moes ook sy plaas net so los en was dankbaar vir ’n werk by die Calvinia-kragsentrale.…

Altesaam 78 van die 86 dorpe in die Vrystaat is deur die NG Kerk of die Dopperkerk begin. Die enkele ander het basies ontstaan as gevolg van goud (Welkom en omstreke), apartheid (Botshabelo en Phuthaditjhaba) of nywerhede (Sasolburg). Die Vrystaatse dorpsgeskiedenis is dus basies kerkgeskiedenis. Talle dorpe is na predikante genoem, byvoorbeeld Kestell, Fauresmith en Lindley. Die res van die plattelandse Groot Vyf moes met straatname tevrede wees – en ook net as hulle tydens die nuwe uitbreiding se proklamasie in die dorpsraad gedien het. Die dominee is dus by verstek die alfamannetjie van ’n plattelandse dorp. As hy nog soos dominee Struwig van Reitz ’n Rapportryer, lid van die kultuurraad, lid van die Groot Trekherdenkingskomitee, lid van ’n geheime organisasie en ’n kampvegter teen die Vrymesselaars is, is só…

DIRK MUDGE BOER EN LEIER IN NAMIBIESE POLITIEK STERF ’N GROOT figuur in die Namibiese geskiedenis, dr. Dirk Mudge (92), is in ’n hospitaal in Windhoek weens Covid-19-verwante komplikasies oorlede. Sy oudste seun, Henk, sê sy pa is sowat tien dae lank in die hospitaal behandel vir Covid-19. Nadat dit relatief goed met hom gegaan het, is hy op 26 Augustus oorlede, klaarblyklik weens ’n longinfeksie. Sedert hy in 1993 uit die politiek getree het, het Mudge op sy plaas by Kalfeld gewoon. Vyf jaar gelede het hy en sy vrou, Stienie, na ’n aftreeoord in Windhoek verhuis, waar sy drie jaar gelede oorlede is. Mudge sal veral vir sy rol in die Namibiese politiek onthou word. Volgens Wikipedia is Mudge op 16 Januarie 1928 op Otjiwarongo gebore. Gedurende sy…

AANLYN VEILING VERKOPE VAN MEER AS 1 800 ANGORAS VERRAS KAROOBOER Die totale uitverkoping van die Angora-kudde van die Tweerivier-trust van mnr. Dirk Lötter van Willowmore het betreklik hoë pryse opgelewer. Volgens Lötter was hy aangenaam verras deurdat die hele aanbod van meer as 1 800 Angorabokke op BKB se digitale veilingsplatform van die hand gesit is. Mnr. Gert Jordaan, BKB se nasionale bestuurder van digitale veilings en naspeurbaarheid, sê sowat 20 geregistreerde bieërs het aanlyn meegeding in die 236 aanvaarde internettransaksies. Altesaam 88 belangstellendes het die veiling aanlyn gevolg. Geskeerde kapaters met ’n haargroei van twee maande het verhandel teen gemiddeld R1 000 stuk, terwyl dié met ’n haargroei van ses maande teen R1 200 verkoop is. Ooie met dieselfde haargroei is teen gemiddeld R1 300 verkoop, terwyl jong…

BOEREDAE 7 SEPTEMBER: Gratis virtuele aanbieding van die Hopefield-, Skogen Riversdal-boeredag op die web: www.blwk.co.za. Die webinaar is gratis. Kultivarproewe, dekgewas-, kuilvoerdemonstrasies, resultate van navorsing, asook bemestingsproewe in gars, koring en kanola. Op Riversdal se webinaar gaan dr. Peter Johnston van die Universiteit van Kaapstad oor die klimaat praat, terwyl dr. Willem Hoffman van die Universiteit Stellenbosch oor die ekonomie van die wisselbouproewe praat. Dr. Johann Strauss, 082 907 3109, e-pos: Johannst@ elsenburg.com 16 SEPTEMBER: Boerebrêkfis. Familieboerdery, hoop en die toekoms. Die spreker is Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad. Delish, Heidelberg (Wes-Kaap). Web: www.cnandcoevents.com 30 SEPTEMBER: Outeniquainligtingsdag in die vorm van ’n webinaar. Die nuutste inligting oor die weidingstelselproef, kultivarevaluasie, kragvoervoeding aan koeie en ’n studie oor die aanvulling van koeie met vlugtige olie. Navrae: JankeVdC@elsenburg.com KONFERENSIES 14-16 OKTOBER: Virtuele…

Dit vat die dilemma van Suid-Afrika mooi saam. Die grootste koringoes in ’n dekade en die grootste kanola-oes nóg wink, maar pleks van uitbundige vieringe deur Wes-Kaapse graanboere oor die vooruitsig om van hul oorlaatskuld te delg ná ’n paar uiters moeilike jare, is daar ’n gemor oor die nuwe koringinvoertarief wat ná 110 werksdae steeds nie afgekondig is nie. Die nuwe tarief van R832/t is op 24 Maart geaktiveer, en mnr. Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en mededinging, is onmiddellik deur Graan SA daarvan in kennis gestel. Nou, maande later, geld die ou tarief van R516,60/t egter steeds. Die voorspelbare gevolg is dat groot onsekerheid op die mark heers. Van boere tot meulenaars en bakkers — niemand is meer presies seker wat die koringprys behoort te wees nie.…

MNR. JAN VAN BILJON het uiteenlopende planne beraam om sy vee op sy plase by Viljoenskroon en Kroonstad teen roofdiere en diewe te beskerm. Lees op bl. 38 hoe hy Anatoliese herdershonde, donkies, volstruise en elektroniese hulpmiddels suksesvol inspan. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Trix, het vier kinders — Bertus (45), wat saam met ons boer, Henda (44), Christa (42) en Karen (35). Jaco Jonker, ons kuddebestuurder, is ook soos een van ons kinders. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ek het vir ses maande landbou gestudeer, maar toe moes ek weens my pa se swak gesondheid begin boer. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek bak graag lekker plaasbrood en het my eie toerusting daarvoor. Ek teel ook verskillende soorte pluimvee, soos wit tarentale, kapokkies en ganse. WATTER…

OM boere in Suid-Afrika se droogtegeteisterde gebiede te help om moed te skep en ander planne te maak, hou Landbouweekblad weer ’n droogtehersteldag, dié keer aanlyn. Die dag word vir Dinsdag 29 September beoog en sluit weer kundige sprekers, soos me. Hélène Smit, berader van Citrusdal, en die weidingkundige dr. Louis du Pisani in. Smit se praatjie kan boeregesinne help om hul geestelike weerbaarheid te versterk. Op hierdie derde droogtehersteldag gaan mnr. Giepie Calldo van RFID wenke gee oor hoe om jong ooie groot te maak en lammers te versorg. Hy gaan ook oor die regte voeding praat. Die trust vir bedreigde natuurlewe (EWT) se span in die droëlandbewaringsprojek is Landbouweekblad se vennoot vir die dag. Hulle het reeds in Junie, Julie en Augustus ’n reeks leersame praatjies aangebied. Die…

BOERE en Graan SA het in die verlede al dikwels hande in die lug gegooi omdat die regering so traag is om nuwe, hoër tariewe op ingevoerde koring in die Staatskoerant af te kondig, maar hierdie keer oortref die minister van handel en nywerheid die rekord. Teen druktyd was dit byna 110 werksdae sedert die nuwe tarief op 24 Maart geaktiveer is. Die tarief op ingevoerde koring is steeds R516,60/t, al moes dit op 24 Maart tot R832/t gestyg het. Dr. Dirk Strydom, bestuurder van ekonomie en bemarking by Graan SA, sê hulle verstaan nie wat die oponthoud is nie. “Ons het die staat dadelik in kennis gestel en is sedertdien met hom in gesprek. Die minister het toe gesê hy sal die nuwe tarief deur die proses sit, maar…

MET die katoenoes wat sowat 90% klaar gepluis is, verwag die bedryf dat die oes vir die 2019-’20-produksiejaar nog die kerf van 140 000 bale sal verbysteek, nadat vroeër op ’n oes van meer as 150 000 bale gehoop is. Mnr. Hennie Bruwer, uitvoerende hoof van Katoen SA, sê opbrengste was op party plekke laer as verwag. Volgens die jongste amptelike skatting staan die oes nou op 137 163 bale vesel. Verlede jaar is 238 000 bale geoes. Vanjaar se kleiner oes word toegeskryf aan saadtekorte plek-plek, ongunstige planttoestande vroeg in die seisoen en ’n nuwe pluismeul wat nog op dreef moes kom. Bruwer sê daar is nie nou meer ’n probleem met kapasiteit nie. “Op ’n normale werkdag van agt uur het ons ’n pluiskapasiteit van 270 000 bale.…

1 NIGERIË| Groot ambisie vir avokado’s Nigerië kan teen 2030 Afrika se grootste avokadoprodusent wees, meen mnr. Olusegun Obasanjo, Nigerië se voormalige president. Hy sê die land het al die eienskappe wat nodig is om ander Oos-Afrikalande verby te steek wat avokado-aanplantings betref. Hy sê die feit dat die vrugte as ’n stokperdjie óf kommersiële gewas verbou kan word, maak dit ’n eiesoortige en potensieel winsgewende gewas. “Avokado is ’n uiters gesonde vrug met talle voordele. Die olie en die pulp word in die skoonheidsproduk- en farmaseutiese bedryf gebruik, asook in terapeutiese bedrywighede,” het hy gesê met sy benoeming as beskermheer van die bedryf deur die land se avokadogenootskap. — Vanguard 2 GHANA | Vryhandelverdrag kry beslag Die sekretariaat van die Afrikavryhandelgebied (AfCFTA) het onlangs amptelik in Accra,…

Baie ondernemings in Suid-Afrika is besig om hul sakemodelle ernstig te heroorweeg. Hulle probeer beoordeel hoe veranderinge en dienste vir hul produkte in die komende dekade daar gaan uitsien. Die Covid-19-pandemie het die dieper wordende ekonomiese krisis verder op die spits gedryf. Markte en die ekonomie is in ’n groot herposisioneringsfase. Suid-Afrika gaan vanjaar ’n baie diep resessie beleef. Daar word geraam dit kan tot vyf jaar duur voordat die ekonomiese aktiwiteit in die land terug sal wees by die vlakke van voor die pandemie. In die proses gaan die vraag na baie produkte en dienste verander, en daarmee saam die manier waarop ons sake doen en die struktuur van ekonomieë. Daar is tans baie vrae binne besighede en boerderye: Hoe gaan die markte verander, wat kan ons verwag in…

Skaars voëls as ’n boerderyvertakking bly winsgewend ten spyte van die sikliese aard van dié bedryf. Mnr. Dirk Badenhorst, ’n Bonsmarateler en skaapboer van die plaas Damaskus, Delareyville, sê die mark vir skaars voëls is tans goed. Hy het sowat 250 hokke met hoofsaaklik pare amasonepapegaaie (Amazona), galahkaketoes (Eolophus roseicapillus), Indiese ringnekke (Psittacula), Afrika-rooistertpapegaaie (African Grey) en Queen of Bavaria of goue conure wat hy as sy “pensioenfonds” beskou. Hy was in die inperkingstyd een van die verskaffers van skaars voëls wat met behulp van uitvoeragente van sy aanteelvoëls na die buiteland gestuur het. Hy oorweeg om sy boerdery, soos ander groot voëltelers, nou uit te brei. “Die mark is baie bedrywig en dit is nou die tyd om uit te brei. Daar is tans baie voëls binnelands beskikbaar, aangesien…

Amerikaanse navorsers in biomediese ingenieurswese aan die Washington-universiteit reken daar is darem een goeie doel vir sprinkane: om plofstof uit te snuffel. Hulle weet reeds dat mens op grond van die seine wat die neurone in Amerikaanse sprinkane (Schistocerca americana) se breine afvuur, kan onderskei dat die insekte verskillende dinge kan ruik. Ook is vasgestel dat sprinkane die verskil tussen plofstowwe soos TNT, DNT en ammoniumnitraat kan ruik. Volgens onlangse navorsing in die vaktydskrif Biosensors and Bioelectronics gebeur hierdie onderskeiding binne ’n millisekonde. Sprinkane registreer ook die konsentrasie daarvan, en in watter rigting dit vandaan kom. Die Amerikaanse navorsingspan het dit nou reggekry om uiters klein elektrodes chirurgies in sprinkane in te plant om hul breinaktiwiteit fyn te kan monitor. Hulle hoop dat dit eendag moontlik sal wees om sprinkane…

Die ekonoom Raymond Parsons het Recession, Recovery and Reform geredigeer. Die boek is saamgestel uit bydraes deur talle van Suid-Afrika se voorste intellektuele en rigtinggewende denkers. Dit handel oor ’n wye reeks onderwerpe, van die arbeidsmark en grondhervorming tot ekonomiese bemagtiging en die sakewêreld se rol in beleidmaking. Die skrywers sluit in Thuli Madonsela, Antony Altbeker, Ann Bernstein, Bonang Mohale, Cas Coovadia, Tinashe Kapuya en Wandile Sihlobo. Die kernboodskap is dat Suid-Afrika ’n beter toekoms vir homself moet skryf deur lesse uit die verlede te neem en dapper veranderings aan te bring wat die weg sal baan vir ’n regverdiger, veerkragtige samelewing. Recession, Recovery and Reform word uitgegee deur Jacana Media. Die boek se aanbevole prys is R240 en dit is by voorste boekhandelaars te koop. Landbouweekblad gee drie eksemplare…

Vrugbaarheid is moontlik die een woord wat mnr. Kerneels Janse van Rensburg heel eerste in sy boerderywoordeboek sal plaas. “Jou belangrikste werk is om heel eerste daarvoor te selekteer. Ons weet almal vrugbaarheid is ’n baie laag oorerflike eienskap, maar onvrugbaarheid daarenteen, is hoogs oorerflik. Daarom haal ons onvrugbare koeie baie vinnig uit ons stelsel.” Hy weet waarvan hy praat, want vanjaar se Elite-platinum-Beefmasterkoei het ook gesorg vir die Elite-platinum-Beefmasterbul vir 2020. “Om ons kuddevrugbaarheid te bevorder, hou ek gewoonlik die eerste ses weke van ’n kalfseisoen se verskalwers terug vir ons eie gebruik. Of dit al wetenskaplik bewys is, kan ek nie sê nie, maar ek weet dat hulle by my vrugbaarder moeders word.” Dit is ’n stukkie boerewetenskap wat vrugte dra, want Janse van Rensburg se Beefmasterstoetery Nooitverwag…

Tema: Lewendehaweproduksie: Terug na die basiese beginsels Woensdag 14 Oktober 2020 Tema: Die beginsels van ’n winsgewende veeboerdery ■ Dr. John Purchase, Agbiz: Wat veeboere in die volgende vyf jaar kan verwag. ■ Prof. Kevin Kirkman, Universiteit van KwaZulu-Natal: Wisselweiding wat vir die omgewing geskik is. ■ Dr. Bob Weaber, Coloradostaatsuniversiteit, Amerika: Die ideale koeigrootte vir die omgewing. ■ Prof. Dietmar Holm, Universiteit van Pretoria (UP): Wanneer verse gedek moet word en die ideale kalftyd. ■ Prof. Eddie Webb, UP: Produksie en reproduksiedoeltreffendheid in ’n winsgewende veeboerdery. ■ Mnr. Martin Seyfferdt, interrasbeoordelaar, en prof. Frikkie Neser, Universiteit van die Vrystaat (UV): Bul- en koeiseleksie. Donderdag 15 Oktober 2020 Tema: Konsentreer op dié belangrike aspekte wat ’n volhoubare veeboerdery verseker ■ Prof. Frikkie Mare, UV: Internasionale markte en hul vereistes. ■…

Jogurtplatbrood met koljanderfrikkadelle Hierdie feesmaal is binne 30 minute op die tafel. Maak dit sommer vanaand! Jogurtnaanbrood ■ 430 ml bruismeel ■ 4 ml sout ■ 250 ml dik Griekse jogurt ■ Ekstra meel, om uit te rol ■ 60 ml gesmelte botter of olyfolie Koljanderfrikkadelle ■ 1 ui, gerasper ■ 3 knoffelhuisies, gerasper ■ 125 ml vars koljanderblare, baie fyn gekap ■ 900 g lamsmaalvleis ■ 5-10 ml sout ■ 5 ml varsgemaalde swartpeper ■ 10 ml geroosterde komyn ■ 3 ml fyn kaneel ■ Olyfolie, vir braai en bak ■ Vars kruisement, om af te rond Jogurtnaanbrood: Meng die bruismeel en sout saam in ’n bak. Voeg die jogurt by en maak aan tot ’n deeg vorm. As die deeg baie klam is, voeg ’n bietjie ekstra meel…

Ek bewaar en gebruik graag dinge uit die verlede. Ek jag met my .577/450 Martini-Henry en laai die doppe met swartkruit en koeëls wat ek self giet. Ek skiet ook nog gereeld met my .455 Webley Green-rewolwer van rondom 1890. Ouer gewere is egter nie vir sissies nie, want jy kry nie maklik ’n tweede kans om ’n gekweste dier van kant te maak as dit op jou afstorm nie. Vroeër jare het ek baie op die plaas Lets-kraal in die Graaff-Reinet-distrik gekom, maar vreemd genoeg nooit by die oorspronklike huis van die Voortrekkerleier Andries Pretorius nie. Die huis bestaan vanaf 1800 en behoort sedert 1930 aan die Minnaar-familie. Mnr. Johan Minnaar is ’n oogkundige van Graaff-Reinet. Vroeg in die jaar het ek die plaas besoek en Johan het baie…

HOE HET JY BY ROOFDIERBEKAMPING BETROKKE GERAAK? Om probleemdiere te jag was al vroeg in my bloed. Tydens die hongerjare ná die Tweede Wêreldoorlog in Duitsland het ek my ma se held geword deur rotte by boere te vang. Vir elke rot is ek met ’n hoendereier betaal. Ongeveer vyftig jaar gelede was ek ’n natuurbewaringsbeampte. Soos my bewaringskollegas het ek geglo boere wil net alles uitroei. Namate ek moeder natuur beter leer ken het, het ek besef die natuur kan wreed en harteloos wees, ten spyte van al sy glorie en wonders. Ek het gesien hoe boere sukkel weens jakkalse, katte, rondloperhonde en bobbejane wat onder hul kuddes maai. Só het ek algaande van ’n Paulus in ’n Saulus verander en jakkalse begin jag, of, soos die politiek korrektes…

MARKNEIGINGS 54% MINDER GROND VERKOOP IN OOS-KAAP Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Augustus 2019 tot Julie vanjaar vir grond van meer as 10 ha. Feitlik geen transaksies is in Julie geregistreer nie. Altesame 241 ooreenkomste is in dié tyd in 32 distrikte gesluit. Dit is 34,8% minder as in die ooreenstemmende tyd ’n jaar gelede. In die betrokke tyd is 114 963 ha (-54% teenoor verlede jaar) teen R1,675 miljard verhandel. By 57% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. Cradock het pryse stewig gestyg (15,7%). Pryse in die ooste en die Karoo het skerp gedaal. Groot dalings is by Barkly-Oos (-18,2%), Fort Beaufort (-16,7%) en Uitenhage (-14,1%) aangeteken. By talle distrikte was daar net enkele transaksies…