Indholdsfortegnelse for 9/17/2020 i Landbouweekblad

SEDERT die aanvang van die inperking het duisende mense onwettig openbare grond, parkeerplekke en sypaadjies beset. Besetters het gewelddadig met polisie en munisipale amptenare gebots, wat op hul beurt besetters met geweld verwyder het. Dié politiek sal die toekoms van die land veel ingrypender verander as die paleispolitiek van die ANC. Onwettige besettings en die staat se reaksies daarop vergestalt die sentrale dilemma binne die Grondwet: hoe om eiendomsreg te beskerm en terselfdertyd armes se reg tot behuising te verwesenlik. Onder die redes vir die toename in besettings in die grendeltydperk is dat rampregulasies uitsettings gedurende die inperking verbied, wat die hand van opportuniste sterk. Daar was ook meer uitsettings uit agterplase, waar verhurings toegeneem het weens die afname in behuisingsvoorsiening oor die afgelope vyf jaar. Die feit is egter…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Verbruikers eet minder en goedkoper ná pandemie ■ Vooruitsigte vir sorghum en suikerriet ■ Aandag aan detail gee deurslag in unieke wynarea ■ Om teen die Draak se stert te boer ■ Grootvee: Vermy kortpaaie vir volgehoue genetiese verbetering SPESIAAL ■ Landbou in KwaZulu-Natal, Wol GESIN ■ Erfeniskos LANDELIKE INSIG Dieselfde Naudéfamilie na wie die Naudésnekpas in die suidelike Drakensberg genoem is, boer steeds in die omgewing. Mnre. Donie en Stephanus Naudé vertel hoekom hulle aanhouers is wat nou al geslagte lank hoog in en om die berge in dié moeilike deel van Suid-Afrika boer en hoe hulle dit laat werk.…

NÁ maande se gunstige voorspellings lyk langtermynweervoorspellings steeds belowend vir gemiddelde tot bogemiddelde reën later in die somerreënseisoen. “Voorspellings dui daarop dat somerreën teen einde September kan begin val oor die oostelike dele van die land, onder meer KwaZulu-Natal en Mpumalanga. Dit sal dan ál meer weswaarts uitbrei later in die seisoen,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Reën het sedert begin September oor die oostelike en suidoostelike dele van die land voorgekom, wat die eerste aanduidings is dat die reënvalpatroon geleidelik vanaf die Suidwes-Kaap na die suid- en ooskusgebiede begin verskuif. “Dit is ’n goeie teken dat somerreënvalstelsels begin ontwikkel, met laagdrukstelsels wat inbeweeg vir tipiese somerreënval,” sê Van den Berg. “Hoewel reënvalpatrone tekens toon van ’n skuif na somerreëntoestande, gaan frontale stelsels vir die grootste deel…

1 ZIMBABWE| Hoë ambisies vir mielie-oes Die Zimbabwiese regering moedig mielieboere aan om hul mielie-aanplantings te vergroot tot 1,5 miljoen ha – ’n toename van 3% in die vyfjaargemiddelde. Hy stel ’n opbrengsmikpunt van 3,6 miljoen ton. Mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom by die landbousakekamer Agbiz, wys daarop dat Zimbabwe se mielie-opbrengs die afgelope vyf jaar gemiddeld 0,7 t/ha was. Die regering se nuwe mikpunt is 2,4 t/ha. Nog net een keer vantevore kon die land meer as 2 t/ha produseer – dit was in 1973. The Herald berig dat die regering beoog om dié hoër opbrengste te verwesenlik met staatsbeheerde insetskemas, en dat aflewerings van saad en kunsmis na depots van die land se graanbemarkingsraad reeds begin het. — Daily Maverick 2 NIGERIË | Bank gooi wal oor…

■ Die staat se onwilligheid om ’n hoër koringinvoertarief af te kondig, kan vertolk word as ’n poging om die koringprys – en dus die broodprys – laag te hou hoewel koring maar 20% van die prys van brood uitmaak. Dit benadeel egter koringboere. ■ Niemand weet of die staat die verhoging in die invoertarief gaan ignoreer en wag totdat hy eendag die tarief kan verlaag voordat hy optree nie. ■ In die nuwe koringbemarkingsjaar sal Suid-Afrika waarskynlik minder koring invoer vanweë ’n potensieel baie goeie oes in die Wes-Kaap.…

Die afgelope persimmon-oes was 50% groter as in 2019. Mnr. Justus Siebrits, bemarkings- en logistieke beampte by Franschhoek Marketing (Edms.) Bpk., sê die vruggrootte was beter as verlede jaar. Die gehalte was in die algemeen goed. “Die produk het maar elke seisoen witstinkluis onder die kroonblare. Sonbrand en ander kosmetiese probleme is algemeen en moet streng bekyk word voor verpakking.” Al kon hulle voortgaan om persimmons tydens die Covid-19-inperkingsregulasies uit te voer, was die vraag laer. “Die groter vraag na sitrus weens sy vitamien C-komponent het ander vrugte relatief stadiger laat verkoop.” In so ’n oorvoorsiene markomgewing sien hulle nie dat die bedryf sommer sal uitbrei nie. Die bedryf is nie besonder winsgewend nie. “Weens streng markvereistes is uitpakpersentasies van persimmons laag. Dit is dus nie so winsgewend soos ander…

’n Nuwe veldtog om droëvrugte aantrekliker te maak vir verbruikers, toon reeds goeie resultate. Die Dried Fruit South Africa-veldtog is veral daarop gemik om verbruikers in te lig oor die voordele wat dié gesonde peuselhappie kan hê as deel van ’n gebalanseerde leefstyl. Dit is veral gemik op ’n jonger geslag gesondheidsbewuste verbruikers. Die projek word gesamentlik deur Hortgro se komitee vir droë boomvrugte (DFT) en Raisins SA aangepak. Volgens mnr. Handri Conradie, voorsitter van DFT, het daar sedert deregulering geen generiese bemarking van droëvrugte plaasgevind nie. “Soos die gesondheid-en-welstandsbedryf gegroei het, het niemand gesorg dat die droëvrugtekategorie sy merk maak nie. Droëvrugte kan ’n belangrike rol speel in die neiging na gesonder peuselhappies. Droëvrugte is ingeweef in Suid-Afrika se unieke koserfenis en -kultuur, maar as ’n bedryf het ons…

Tuisonderrig word sedert 2006 in die Suid-Afrikaanse Skolewet (Wet 84 van 1996) as ’n onderwysopsie erken. Ouers wat hul kinders van jonger as 16 tuis wil onderrig, moet elke kind as tuisonderrigleerder by hul provinsiale departement van onderwys registreer. Sommige provinsiale departemente van onderwys vereis dat ouers gereeld bywoningsregisters, vorderingsverslae en evaluasieverslae by die departement indien. Anders as tuisonderrig waar ’n ouer (of albei) regstreeks betrokke is by die akademiese onderrig van hul kinders, is afstandonderrig iets wat heelwat veld gewen het in die Covid-19-grendeltyd. Dit is wanneer leerders tuis bly, maar aanlyn skool gaan. Mnr. Chris van Zyl, hoof van Mokopane Destiny Academy, ’n private skool in Limpopo, sê leerders wat afstandonderrig ontvang, hoef nie vir tuisonderrig geregistreer te word nie. Hulle moet wel ingeskryf wees by ’n leerinstelling…

Ons boere-unie in die Noord-Kaap gee vir ons geskenkte aartappels as droogtevoeding. Kan ek dit vir uier-ooie en ooie met klein lammers voer? Die ooie kry 2,5 kg lakterende ooikorrels en ek wil die aartappels as byvoeding gee. Ek weet opblaas kan voorkom wanneer die aartappels in die slukderm vassit. Moet dit deur die hamermeule gaan? Vars aartappels is hoog in energie (vergeleke met mielies) en kan dus as energie-aanvulling gevoer word. My voorstel is niks meer as 1 kg per skaap per dag nie. By skape is die risiko klein dat hulle sal stik en opblaas omdat skape geneig is om stukke af te byt en te kou. Beeste is gulsig en sluk heel aartappels in wat probleme, soos opblaas, kan veroorsaak. Mnr. Ulrich Müller is nasionale tegniese bestuurder…

■ Sake het net begin vlot in die wynbedryf ná ’n lang tydperk van swak pryse toe Covid-19 die wêreld tref. Weens inperkingsregulasies en ’n trae ekonomie is die wynbedryf een van die landboubedrywe wat die swaarste getref is. ■ Wynpryse gaan waarskynlik eers teen die einde van die 2020’s weer op 2019 se prysvlakke wees. ■ Druifproduksie gaan oor die volgende vyf jaar krimp, waarna dit weer stadig sal begin groei. ■ Baie struikelblokke staar die plaaslike mark in die gesig, maar daar is ’n kans vir effense groei in die uitvoermarkte.…

Koring- en garsboere moet hulle staal om in die volgende tien jaar alles in hul vermoë te doen om doeltreffender te boer om winsgewend te bly. Die jongste vooruitskouing van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) voorspel dat plaaslike prysstygings tot 2029 onder die inflasiekoers gaan bly. Prysstygings van gemiddeld 2,7% en 3,1% per jaar word by onderskeidelik koring en gars verwag. Dit is ’n gevolg van internasionale koringpryse wat na verwagting rondom $200/t (sowat R3 336/t) gaan bly vanweë rekordoeste, veral in die Europese Unie, ’n groot oordragvoorraad en verdere verwagte goeie oeste. Die Internasionale Graanraad raam dat die 2021-oes ook groot gaan wees vanweë meer produksie in Rusland, Kanada, Australië en Argentinië. Nog ’n faktor wat tot laer pryse bydra, is die daling in die vraag na…

Al dié gewasse kan onder besproeiing aangeplant word in die meeste dele van Suid-Afrika. Die meeste van die subtropiese grasse kan ook onder droëlandtoestande waar die reënval hoër as 500 mm/jaar is, goed groei. Gewasse wat aangeplant kan word vir die maak van hooi of kuilvoer, sluit in: ■ Anthephora pubescens – Borseltjiegras vir weiding. ■ Avena sativa – Hawer vir winterweiding, hooi, kuilvoer. ■ Brachiaria brizantha – Broodgras vir weiding, soms hooi en kuilvoer. ■ Bromus catharticus – Reddingsgras vir weiding. ■ Cenchrus ciliaris – Bloubuffelsgras vir weiding, soms hooi. ■ Chloris gayana – Rhodes-gras vir weiding, soms hooi. ■ Cynodon dactylon – Kweekgras vir weiding, soms hooi. ■ Dactylis glomerata – Kropaargras vir winterweiding en hooi. ■ Digitaria eriantha – Smutsvingergras vir weiding, hooi en soms kuilvoer. ■…

Butt Farming is ’n gediversifiseerde familieboerdery in die Natalse Middelland. Hulle boer met 3 100 sôe, 1 200 ha mielies en 500 vleisbeeste. Vanjaar behoort hulle sowat 90 000 varke te slag en 16 000 ton mielies te produseer. Mnr. Stephen Butt vertel meer. Met watter varkras boer julle? Ons boer met Topigs Norsvin-teelmateriaal, wat goed inskakel by ons hoëdeurset-stelsel. Ons meet dit volgens die vleis wat ons per sog per jaar verkoop. Vir vanjaar mik ons daarna om 2 500 kg karkasgewig per sog te verkoop. Dit is gelykstaande aan bykans 28 varke per sog (sowat 116 kg lewende gewig). Hoe het die Covid-19-pandemie die varkbedryf geraak? Dit het ’n drastiese invloed op plaaslike én oorsese varkprodusente gehad. Een van ons groot en waardevolle markte het oornag verdwyn toe…

B ENEWENS ondersteuning aan Food Lover’s Market se Hunger Month in Mei vanjaar het Tru-Cape op verskeie ander maniere gehelp om kos vir behoeftiges in te samel. Mnr. Rossouw Cillié, direkteur van Tru-Cape, sê hy het by sy ma, Irene, geleer dat ’n mens nie met kos mors nie. “My ma, wat onlangs oorlede is, het ons geleer dat as ’n mens se beker oorloop, moet jy dit wat jy ekstra het, met ander deel. Hierdie les bly nou nog relevant aangesien die hele wêreld tans in ’n krisis weens Covid-19 gedompel is.” Cillié produseer groente en vrugte op die plaas, Laastedrif, in die Ceresvallei. “Daar is ’n klomp goeie en gesonde vrugte en groente wat klante nie wil koop nie omdat ’n wortel gebreek is of ’n appel nie…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 16 SEPTEMBER: Boerebrêkfis. Familieboerdery, hoop en die toekoms. Die spreker is Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad. Delish, Heidelberg (Wes-Kaap). Web: www.cnandcoevents.com 30 SEPTEMBER: Outeniquainligtingsdag in die vorm van ’n webinaar. Die nuutste inligting oor die weidingstelselproef, kultivarevaluasie, kragvoervoeding aan koeie en ’n studie oor die aanvulling van koeie met vlugtige olie. Navrae: JankeVdC@elsenburg.com KONFERENSIES 14-16 OKTOBER: Virtuele LRF-veeskool met die samewerking van Landbouweekblad. Tema: Lewendehaweproduksie – terug na die basiese beginsels. Lesings en besprekings deur plaaslike en internasionale kenners. Koste: R300 (vir al die sessies). Bespreek kaartjies op Quicket by bit.ly/3j7oWCw. Navrae: jacolette.kloppers@landbou.com 29 OKTOBER: AgriAllAfricalandbou-ondernemingskonferensie, aanlyn en by die WNNR in Pretoria. E-pos:…

30% Sowat 30% van huishoudings in die steunprogram van die Nasionale Wolkwekersvereniging NWKV) vir wolkwekers in die Oos-Kaap moes vanjaar geld leen vir hul kinders se skoolgeld. Dit het die afgelope jare skerp gedaal, en was in 2004 nog 77%. Huishoudings met spaarrekeninge het toegeneem van 49% tot 94%, kinders wat honger gaan slaap, het gedaal van 41% tot 6%, en al die huishoudings met elektrisiteit het televisiestelle en yskaste. Blywende kwessies is meestal buite die NWKV se beheer. – NWKV 3x Die getal plaasaanvalle die afgelope vier jaar het bykans verdriedubbel. Volgens die Oos-Kaapse regering was daar 74 aanvalle in die 2019-’20-boekjaar, teenoor 26 in die 2016-’17-boekjaar. Vir die huidige boekjaar tot 24 Julie is 14 plaasaanvalle reeds in dié provinsie aangemeld. Van die 74 aanvalle in die vorige…

‘Die onderliggende faktore ondersteun eenvoudig nie hierdie hoë pryse nie.’ MNR. ROB FIELD, uitvoerende hoof van RCL Foods, oor die onverwagse hoë mielieprys. Bl. 14 ‘ ’n Mens hoef net te kyk hoe besig McDonald’s soggens om 09:00 is.’ MNR. ANDRIES VAN RENSBURG, uitvoerende hoof van die Libstar-groep, oor die oneweredige herstel van die voedseldienstesektor ná Covid-19-inperkings. Bl. 19 ‘Iets is altyd afgeskeep, ’n minder produktiewe wingerd hier, minder groente daar.’ MNR. KLEINJAN TEUBES, boer van Vredendal, oor hoe boere die meeste uit hul ontoereikende waterkwotas moes haal in die droogte. Bl. 17 ‘Die DBV maak ’n ophef oor ’n kwessie wat nie bestaan nie.’ MNR. ILYAAS ALLY, besturende direkteur van Al Mawashi Suid-Afrika, oor bewerings dat skape op die skip Al Messilah ‘geprop’ is. Bl. 15 ‘Ek sien die…

VOEDSELONSEKERHEID in stedelike gebiede in Suid-Afrika het nou dieselfde vlakke as in landelike gebiede bereik weens die Covid-19-pandemie, het die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) bevind. Dr. Thokozani Simelane, hoofnavorser by die RGN, het aan die parlement se gekose bewilligingskomitee gesê die Covid-19-inperking het ’n nadelige impak op stedelike armes gehad aangesien hulle minder geleenthede gehad het om ’n inkomste te verdien waarmee hulle kos kon koop – al produseer Suid-Afrika genoeg kos. Volgens die Wêreldvoedselprogram het sowat 13,6 miljoen mense gedurende Junie 2019 tot Maart 2020 voedselonsekerheid in Suid-Afrika ervaar. Die land se hoë werkloosheidskoers van 29,1% en die stygende armoedvlakke maak stedelinge vatbaarder vir voedselonsekerheid wat met die Covid-19-pandemie verbind word. Simelane het gesê Suid-Afrika se probleme met toegang tot kos is veral duidelik in die Oos-Kaap, waar…

DIE Suid-Afrikaanse wolmark het sy afwaartse neiging voortgesit weens onsekere markte. Dit het met ’n verdere 9,9% in randwaarde teruggesak tot ’n skoonwolprys van gemiddeld R118,58/kg. Dit is ongeveer ’n derde (of 31,18%) laer as ’n jaar gelede en 53,3% laer as in 2018, toe wol op die derde veiling van die seisoen teen die rekordprys van R253,82/kg vir skoonwol verhandel het. “Die mees onlangse daling kan toegeskryf word aan die voortdurende onsekerheid op wêreldmarkte, wat nog geruime tyd kan voortduur,” waarsku mnr. Pierre de Lange, bestuurder van wolbemarking, in OVK se markverslag oor die veiling op 2 September. Hy voeg by dat die versterking van die rand ’n bydraende faktor was in die daling van die prys. Luidens die verslag het die rand 3% sterker verhandel teenoor die Amerikaanse…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 3,5%, of $4,61/t (R77,23/t), tot $136,83/t (R2 292/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 1,2%, of $1,59/t (R26,64/t), laer. Verwagte pryse: Desember – $140,62/t (R2 356/t), Maart – $144,64/t (R2 423/t), Mei – $147,32/t (R2 468/t), Julie – $148,81/t (R2 493/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 1,4%, of R43/t, tot R3 119/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 0,8%, of R24/t, tot R3 085/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 27,3%, of R668/t, duurder, terwyl geelmielies 19,7%, of R507/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Maart – R3 120/t, Mei – R2 866/t, Julie – R2 850/t. Verwagte geelmieliepryse: Desember – R3 149/t, Maart – R3 114/t, Mei – R2 830/t, Julie – R2 835/t. INTERNASIONAAL:…

Vandeesweek kyk ek na versekering vir kinders, meer spesifiek kinders van werkende en studerende ouderdom. Sorgsame ouers sal genoeg versekering hê. Met hierdie versekering bedoel ek spesifiek langtermynversekering, soos lewensdekking, ongeskiktheidsdekking en gevreesdesiektedekking. Ek sien dikwels dat ouers nie die finansiële risiko’s raaksien wat betref dat kinders kan sterf, ongeskik raak of ’n gevreesde siekte opdoen nie. ’n Mens kan dit seker verstaan. Van geboorte af is die kind van jou afhanklik en dit duur ’n oomblik van besef, of dalk ’n wakkerskrik, om te weet dat die finansiële risiko’s van ’n kind, wanneer hy of sy los van die rokspante is, ’n werklikheid is. Kom ons kyk eers kortliks na die redes vir hierdie soort versekering. Ons noem dit risikoversekering omdat dit dekking bied teen onvoorsiene gebeure. Ek hou…

Heelwat word gesê oor die ooreenkoms tussen die klimaatstoestande in die somerreëngebied van Suid-Afrika en die oostelike en suidoostelike dele van Australië, veral wat reënval betref. Die vraag is of daar ’n verband is, en of dit gebruik kan word as vroeë aanduidings van klimaatstoestande en veral reënval wat in Suid-Afrika kan volg. Soos met byna alles in die lewe is daar nie ’n eenvoudige ja of nee nie, en moet dit in konteks gesien word. Die Enso-verskynsel (El Niño Suidelike Ossilasie) met die komponente El Niño, La Niña en neutraal het unieke invloede op klimaatspatrone. Wat reënval betref, kan dit verskillende hoeveelhede reën tot gevolg hê, en wanneer dit reën, is daar ook tydsverskille. Ander faktore speel dikwels ’n rol en reënvalpatrone kan verander. In seisoene met redelik sterk…

Ons boer met wild en die plaas is behoorlik toegespan volgens die relevante regulasies. ’n Klomp vlakvarke steur hulle nie aan die heinings nie – nie eens die elektriese heinings nie. Kan ek aanspreeklik gehou word indien hulle ’n ongeluk veroorsaak? Die verpligting rus op ’n grondeienaar om sy diere binne sy heinings te hou. Hy moet toesien dat die toestand van sy heining voldoende is vir hierdie doel. Wat die vlakvarke betref wat onder die heinings deurgrawe, is dit natuurlik nie so ’n eenvoudige saak nie. In die geval van die-re wat só optree en skade veroorsaak, sal die grondeienaar moet kan aantoon dat hy redelike stappe gedoen het om sy heinings in stand te hou. Indien vlakvarke onder die heinings deurgrawe en skade veroorsaak, en die grondeienaar het…

Dit gaan fyn voetwerk oor ’n paar seisoene verg om die impak van Covid-19 op die wynbedryf te deurstaan. “Ons weet hoe groot die slaggat is, nou moet ons ’n manier vind om deur of om dit te kom. En dit gaan wees soos om die Comrades-marathon te hardloop: voetjie vir voetjie,” sê mnr. Christo Conradie, bestuurder van wynkelders by Vinpro. “Gehalte, bestaande kontrakte en die wisselkoers kan ons ’n bietjie help.” Kelders en wynboere se kontantvloei verkeer tans onder druk. Hoewel die bedryf sedert 18 Augustus weer wyn plaaslik mag verkoop, geld betaalvoorwaardes van 60 tot 90 dae in baie gevalle. “Almal moet beplanning doen en waar moontlik ’n oortrokke fasiliteit gebruik. Elke kelder sal self moet besluit hoe hy dit gaan gebruik – of dit nou is vir…

Suid-Afrika gaan in die volgende tien jaar ’n netto invoerder van koring bly. Hoewel BFAP se vooruitskouing toon dat die hoeveelheid koring wat ingevoer word, aanvanklik gaan toeneem tot bo die vlak wat dit vanjaar is, gaan dit nooit tot meer as 52% wat dit gemiddeld van 2017 tot 2019 was, styg nie. Die BFAP-ekonome verwag dat Suid-Afrika teen 2029 46% van sy koringbehoefte sal moet invoer. Die rede daarvoor is dat Suid-Afrika teen 2029 25% meer koring sal produseer as in 2017-2019. Eweneens verwag hulle dat die vraag na koring nie so drasties sal toeneem nie omdat verbruikers se koopkrag in die swak ekonomie verswak het en vanweë mededinging met mielies. “Die stadige herstel van koopkrag gaan veroorsaak dat koringverbruik eers weer teen 2023 op die vlak gaan wees…

Toe Alanda 23 jaar gelede met Pieter van Zyl getroud is, het sy uit eie keuse haar kantoorrokkies en -skoene vir werkdrag verruil. Dalk was die vleissaag wat hulle as trougeskenk gekry het, ’n toekomsvoorspelling, want sy het by haar bedrywige ma en toegewyde pa geleer om alles wat sy aanpak, ordéntlik te doen. As pasgetroude het sy eerstens haar ouma se pedaalgedrewe naaldwerkmasjien en die vleissaag ontgin. Kort hierna kon sy gerookte produkte, sosaties, biltong en droëwors verkoop. Sy het ook Labradors begin teel. Vir hanslammermelk het sy met Pieter se hulp Saanen-melkbokke aangeskaf – en sy is een van die melkers! Vanweë die groeiende lammergetalle het sy met haar laaste spaargeld ’n melkmasjien gekoop om die tagtig hanslammers vinniger te versorg. “Omdat Boerbokke dikwels meerlinge het, is daar…

TWEE nuwe direkteure is op Fertasa, die misstofvereniging van Suider-Afrika, se 61ste jaarvergadering verkies. Hulle is mnr. Niren Murugan, streekhoof Suid-Afrika (ETG) by Kynoch, en mnr. Salo Minnaar, handelsdirekteur by Afrikelp. Hulle is verkies nadat dr. Erik Adriaanse (voorsitter) van Sasol uitgetree en mnr. James Morotoba van Foskor bedank het. Die vergadering is virtueel saam met Fertasa se kongres aangebied. Fertasa het sy visie vir die toekoms, asook die uitwerking van Covid-19 op internasionale en plaaslike vlak op sy kongres uitgelig. Dr. John Purchase, hoof van Agbiz, en mnr. Theo Venter, beleidspesialis by die Noordwes-Universiteit se besigheidskool, het aanbevelings oor die Covid-19-situasie gelewer, met die klem op herstelstrategie ná die Covid-19-inperking. Op die jaarvergadering is besluit Fertasa gaan voort met vennootskappe saam met Graan SA, die departement van landbou, grondhervorming…

Die Covid-pandemie het die samelewing op twee ingrypende wyses verander, sê die ekonoom mnr. Theo Vorster. Bestaande neigings is eerstens versnel. Byvoorbeeld, digitale veilings, waaraan boere voorheen maar langtand gebyt het, word skielik op groot skaal ingespan om die inperking se beperkings te omseil. Tweedens het dit bestaande probleme ál skerper belig. Vandag is daar byvoorbeeld ’n diepe besef van die noodsaaklike rol wat die informele voedselverspreidingsketting, soos straatsmouse, in die voorsiening van kos aan die armste gemeenskappe speel. Met daardie besef kom daar natuurlik ook ’n klomp nuwe sakegeleenthede vir die kommersiële landbou. Daar is straks ook ’n derde impak — een waaroor mnr. Zander Ernst van die Allesbeste-avokadoboerdery in die vorige uitgawe geskryf het, naamlik hoe die inperking aan boere ruimte geskep het om met nuwe oë na…

SKAPE KAN EINDELIK NA KOEWEIT VERTREK Ná ’n herrie van drie maande en koste van meer as R400 000 per dag om hulle te voer, kon meer as 50 000 skape uiteindelik in Oos-Londen op die skip Al Messilah gelaai word vir hul vaart na Koeweit. Aanvanklik sou meer as 72 000 skape uitgevoer word, maar mnr. Bruce Page, eienaar van die plaas en voerkraal waar die skape aangehou is, sê hulle moes weens die vertraging noodgedwonge van die skape begin slag en plaaslik bemark. Die vertraging is veroorsaak deur ’n tydelike interdik wat die nasionale Dierebeskermingsvereniging (DBV) vroeër vanjaar teen Al Mawashi, ’n lewendehawe-uitvoermaatskappy, bekom het om die uitvoer van die skape te keer. Dit is verlede week in die Oos-Kaapse hooggeregshof tersyde gestel. Die aansoek deur die DBV…

GOEIE winterreën in die opvangsgebied van die Clanwilliamdam maak die dam vol en verseker dat boere in die besproeiingsgebiede in die Benede-Olifantsrivier vir die eerste keer in jare genoeg water sal hê. Vanjaar is die eerste keer in ’n lang tyd dat hulle nie onsekerheid oor water sal hê nie, sê mnr. Kleinjan Teubes van die plaas Idma by Vredendal. Hy verbou wyndruiwe, rosyntjies en nektariens. “Ons moes die afgelope paar jaar gedurig water tussen gewasse verskuif. Iets is altyd afgeskeep, ’n minder produktiewe wingerd hier en minder groente daar.” Hy is ook die afgelope vier jaar met natuurboerdery besig en sien uit daarna hoe sy boerdery op die natter toestande reageer. Sy wingerd op die vloedvlakte van die Olifantsrivier is vir die derde keer vanjaar onder water. “Dit beteken…

DIE suiwelbedryf bied nog baie geleenthede vir groei, sê mnr. Andries van Rensburg, uitvoerende hoof van die Libstar-groep, wat Lancewood besit. Die groep bestee vanjaar R34 miljoen aan die vernuwing van geriewe by Lancewood. Van Rensburg het in ’n onderhoud oor die groep se finansiële resultate vir die halfjaar tot 30 Junie 2020 gesê die groep belê baie in Lancewood om nuwe moontlikhede te skep. Lance-wood is volgens Van Rensburg nou 30 keer groter as toe Libstar dit sowat 10 jaar gelede oorgeneem het. Verkope van suiwelprodukte toon volgens hom ’n groeiende neiging, ook onder lae-inkomsteverbruikers. “Kleinhandelverkope groei met dubbelsyfers en meer.” Die vernuwing van melkontvangs- en kaasverpakkingsgeriewe en ’n verspreidingsentrum is weens Covid-19-verwante faktore in die tweede kwartaal van vanjaar vertraag, maar is volgens mnr. Charl de Villiers, finansiële…

DANKSY meestal gunstige produksietoestande het die wenners in die jaarlikse Pioneer Weeg-en-Wen-kompetisie vanjaar uitmuntende opbrengste opgelewer. Mnr. David Hula, die Amerikaanse boer wat verlede jaar ’n wêreldrekord-mielieopbrengs gelewer het, was die spreker by die virtuele geleentheid waar die wenners bekend gemaak is. Hula se raad aan plaaslike boere wat deurlopend hoë opbrengste wil behaal, is om te probeer verseker dat hul gewasse gelyk opkom. “Stel jou planter so fyn as moontlik in om al die sade die geleentheid te gee om op dieselfde tyd op te kom. Dit lê van die begin af die grondslag vir ’n goeie opbrengs later die seisoen.” Vanjaar se seisoen was een met wisselende klimaatstoestande. Ondanks weerskommelings het die wenners in hul verskillende afdelings steeds met uitstekende opbrengste geseëvier (sien die TABEL hieronder). As deel…

Graan SA het met groot moeite, as deel van die koringbedryf se omdraaistrategie, ’n aangepaste formule vir die berekening van die invoertarief beding. Die oogmerk is om Suid-Afrikaanse koringprodusente gedeeltelik te beskerm teen lae en gesubsidieerde internasionale koringpryse. Die tariefformule is daarop gegrond dat as die internasionale prys vir harde rooikoring in Amerika tot onder $279/t daal (op ’n drieweekskuiwende gemiddelde), sal die verskil aangepas word met ’n invoertarief in rand. Dit sal dan teoreties daarop neerkom dat die invoertarief sowat elke drie weke aangepas word, soos die drieweekskuiwende internasionale prys verander. Die tariefformule is bekend. Binnelandse markdeelnemers kon dit in ag neem vir hul berekeninge en prysaanbiedinge op Safex, want die prys waarteen koring ingevoer kan word, kan vooruit bepaal word. Die resultaat was dat Safex-koringpryse die internasionale prys…

DALING IN INVOER ’NET TYDELIK’ Die teenstortingsbeweging Fair-Play verwag dat die onlangse daling in die invoer van hoendervleis slegs tydelik gaan wees. Mnr. Francois Baird, FairPlay-stigter, waarsku dat groot hoenderproduserende lande se koue opbergingsplekke klaarblyklik vol is en dat hulle markte daarvoor soek. Baird sê hoewel die onlangse daling skerp was, is dit tydelik. “Dit is veroorsaak deur ’n kombinasie van ontwrigte aanbodkettings, laer vraag weens die ekonomiese uitwerking van die pandemie, hoër tariewe en wisselkoersveranderinge wat invoer duurder gemaak het. “Roofhandel, soos storting, vind al byna twee dekades plaas en sal met volle krag hervat word wanneer die produserende lande meen die oomblik is reg. “Gegewe hul reuse-ooraanbod kom dié oomblik dalk nader.” Baird sê intussen is plaaslike koue opbergingsplekke óók vol. Suid-Afrikaanse produsente is volgens hom in staat…

In ’n poging om hul vrystelling van kweekhuisgasse te verminder het talle lande begin om die handel in koolstofkrediete in te stel. Ander lande weer, waaronder Suid-Afrika, wil koolstofbelastings gebruik as ’n korrektiewe manier om koolstofintensiewe nywerhede te dwing om meer omgewingsbewus te werk te gaan. “Hierdie twee raamwerke het ten doel om ondernemings te dwing om hul impak op die omgewing te erken, en veranderinge aan te moedig,” sê mnr. Eckart Zollner, hoof van besigheidsontwikkeling by die Suid-Afrikaanse onderneming EDS Systems. “Dis belangrik om te erken dat albei raamwerke voor- en nadele het, maar eintlik net twee kante van dieselfde muntstuk is. Daarom is dit belangrik om eerder te konsentreer op hoe organisasies kan verseker dat hulle hul bedrywighede realisties transformeer om hul volume vrystellings te verminder, as om…

Ek en my buurman het ’n grensdraad tussen ons kleinhoewes en het ’n ooreenkoms: ■ Ons mag nie by private huise verby ry nie. ■ Indien ’n eienaar op die kleinhoewe van die ander eienaar wil ry, het hy slegs die reg as hy die buurman in kennis gestel het van sy voorneme. ■ Geen jag sonder permitte word toegelaat nie. Die buurman en sy seun het die ooreenkoms al dikwels verontagsaam, dus het ek besluit om ’n heining op te rig. Daar was ’n trop van 40 rooibokke op die kleinhoewes voor die buurman ingetrek het. Die bokke het tussen die kleinhoewes gewei en ek het hulle meestal gevoer. In September 2018 het ek my plaas elders verkoop en 12 njalas na my kleinhoewe gebring. Hulle het tussen die…

Gee die beste voer op die plaas vir die jong ooi, want dit is die beste teelmateriaal wat die boer het en dit is die toekoms van sy kudde. Dít is die raad van dr. Josef van Wyngaard, tegniese bestuurder van Voermol Voere by Tongaat Hulett. Hy sê dit kan reggekry word deur na die dragtige ooi om te sien gedurende haar droë tydperk, veral tydens laat dragtigheid, kruipvoeding vir die jong lammers as standaardpraktyk in te bring, en om ’n konstante groeipeil te handhaaf. Volgens Van Wyngaard is die skaapooi, nes die melkbees, ’n hoogs gespesialiseerde herkouer met ’n baie hoë genetiese potensiaal vir produksie. ’n Vleisbeeskoei met ’n liggaamsgewig van 550 kg lewer daagliks gemiddeld 8 liter melk oor ses tot sewe maande voor speen, wat beteken sy…

Soetsuurvark met mango ■ 1 kg ontbeende varknek of varkboud, in blokkies gesny ■ Sout en witpeper na smaak ■ 80 ml mielieblom ■ 125 ml ligte sojasous ■ 15 ml vars gemmer, fyngerasper ■ 2 knoffelhuisies, fyngedruk ■ Olie, vir braai ■ 2 soetrissies, in repies gesny ■ 1 ui, in dun wiggies gesny ■ 1 blik (410 g) mangoskywe, gedreineer, maar behou die stroop ■ 200 ml water ■ 125 ml witasyn ■ 60 ml tamatiepuree ■ 100 ml suiker ■ 30 ml worcestersous ■ 30 ml soetrissiesous Sit die varkvleisblokkies in ’n bak en geur met sout en witpeper. Sprinkel die mielieblom oor en meng goed deur. Meng die sojasous, gemmer en knoffel en giet oor die varkvleis. Meng goed deur en marineer vir 30 minute. Terwyl…

Ledigheid is ’n toestand wat nie in haar woordeskat bestaan nie. Op 87-jarige ouderdom bly Lettie Kruger, alom bekend as tant Lettie, steeds besig met dit wat haar “hand vind om te doen”. Sy beskryf dít as haar suksesresep die afgelope sewe jaar nadat sy in 2013 ná vyf dekades in diens van die stoetbedryf uiteindelik uitgetree het. “Ek kry nog gereeld notules van telersgenootskappe wat ek namens sekretaresses vertaal,” vertel sy in haar huis in ’n Bloemfonteinse voorstad. “Ek hou myself besig met brei- en naaldwerk en ek werskaf graag in die tuin.” Die verering vir haar werk by SA Stamboek deur die stoetbedryf én op sportgebied het onlangs nog ’n hoogtepunt bereik toe die Vrystaatse joernalis en rubriekskrywer Charles Smith haar besoek het. Hy het tant Lettie as…

Ek meen dit was die geneesheer en digter A.G. Visser wat die volgende gesê het: “Ondervinding is die meester wat die hoogste laat behaal, maar sy leergeld is die duurste wat ’n leerling ooit betaal.” Dit kan inderdaad ’n interessante gesprek ontlok waar saamstem of verskil mekaar kan afwissel. Eie ondervinding kan harde boustene wees om mee te bou en dit kan ’n stewige gebou staanmaak – dikwels teen ’n duur prys. Die vraag is egter in watter mate ’n mens op eie ondervinding moet staatmaak as ander se ondervinding oor dieselfde saak jou soveel vinniger kan help? Moet ons altyd weer die spreekwoordelike wiel uitvind? ‘Sorg dat jy nie té voor op die wa sit nie – die agteros kan dalk sy stert in jou gesig slaan!’ Dit is…

MARKNEIGINGS HEELWAT MINDER TRANSAKSIES GEREGISTREER Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Noordwes, Mpumalanga en die Noord-Kaap van verlede Augustus tot Julie vanjaar. Die impak van die Covid-19-inperking blyk duidelik aangesien heelwat minder transaksies geregistreer is vergeleke met die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Altesame 388 transaksies (25,9% minder as in die vorige vergelykende 12 maande) het in 12 distrikte in Noordwes plaasgevind. Beter pryse is in sewe distrikte (58%) aangeteken. Altesame 127 653 ha is verhandel teen R1,515 miljard. Slegs 38 transaksies is in Mei en Julie geregistreer. In Mpumalanga is 23,2% minder transaksies geregistreer as die vorige jaar. Daar was 308 transaksies van R2,049 miljard wat 74 244 ha behels het. Teenoor die ooreenstemmende 12 maande in die…

MEATMASTER KOMMERSIËLE WOLBOERE BEKOM AL HOE MEER DIÉ RAS Dit lyk asof ’n nuwe neiging voorkom onder die telers wat hulle by die Meatmaster-telersgenootskap van Suid-Afrika aansluit. Mnr. Mario du Preez, voorsitter van die genootskap, sê in die verlede was dit gewoonlik haarskaap-telers wat Meatmasters aangehou het. “Deesdae is dit kommersiële wolboere wat die vrugbaarheid van die Meatmaster bo die wolrasse verkies.” Hy sê die Meatmasterskaapras se sukses kan toegeskryf word aan sy doeltreffendheid in die kuddebedryf. Die klem van die genootskap is om voortdurend die ras te bemark, aangesien dit steeds nie so algemeen bekend is nie. “Telers is skrikkerig om die sprong na Meatmaster te maak omdat hulle nie van al die feite en eienskappe van die ras bewus is nie.” Baie veilings word in die noordelike deel…

’n Oplewing in belangstelling en pryse is op die 28ste nasionale veiling wat deur die Charolais-beestelersgenootskap op Kroonstad aangebied is, ondervind. Mnr. Freddie Wasserfall, voorsitter van die genootskap, het sy tevredenheid met die verloop van dié jaarlikse veiling uitgespreek, veral ná trae marktoestande die afgelope twee tot drie jaar. Die hoogste prys van R100 000 is behaal vir twee bulle elk. ’n Bul van mnr. Willie Venter van Sonder Twyfel, Kroonstad, is vir dié prys aan mnr. Gerrie van Heerden van Schweizer-Reneke verkoop, terwyl ’n bul van mnr. Jacques Swart van Malemba-Charolais van die plaas Mooirus, Louwna, aan mnr. Eduardo Odendaal van Kroonstad verkoop is. Die gemiddelde prys vir die aanbod van 15 bulle was R63 500, terwyl die vroulike diere ’n gemiddelde prys van R23 600 behaal het. André…