Indholdsfortegnelse for 9/24/2020 i Landbouweekblad

FILIPPYNE TOE Van nou af gaan inwoners van die Filippyne kan weglê aan heerlike sitrusvrugte uit Suid-Afrika. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het vroeg in September aangekondig Suid-Afrika het marktoegang vir sitrusprodukte tot die Filippyne gekry. Die twee regerings onderhandel al sedert 2009 hieroor. Na verwagting kan die Filippynse mark tot 20 000 ton Suid-Afrikaanse sitrus van R205 miljoen per jaar beslaan. Die Suid-Afrikaanse regering het reeds versoek dat die eerste toetsbesendings van die huidige sitrusoes na die Filippyne verskeep word. Didiza se departement het teen druktyd gesê hy wag op terugvoer van die Filippynse regering. STERK SURPLUS Suid-Afrika se landbou-handelsurplus het in die tweede kwartaal van 2020 op ’n jaargrondslag met 32% tot $1,05 miljard (sowat R17,5 miljard) gegroei. Luidens die landbousakekamer Agbiz kon…

Die Nampo-oesdag moes ook by Covid-19 aanpas, en gevolglik is Nampo Virtueel vanjaar aanlyn van Pretoria af uitgesaai. Daar was twee ateljees en ’n groot gemeenskaplike gebied waar gaste tussen opnames ongemaklik koffie probeer drink het met maskers aan. Dit was goed om ou vriende weer te sien. Ná maande se isolasie was dit baie nodig, en ’n mens besef opnuut persoonlike interaksie is moeilik vervangbaar. Landbouleiers se stories oor hoe konstruktief die samewerking in die vroeë dae van die pandemie tussen die georganiseerde landbou en die staat was, was veral interessant. Planne is gemaak en ’n nuwe vlaag hoop het onder almal posgevat. Toe die amptenary besef daar gaan wel genoeg kos wees, het die telefone egter stil geraak. Op ’n kol het ek met ’n swart senior bestuurder…

In die brokkie “R200 miljoen” onder “Syfers” (L BW, 8 Augustus 2020, bl. 4) oor ’n beleggingsportefeulje vir landboukommoditeite is verkeerdelik aangedui dat ’n beleggingsportefeulje van Fedgroup oor die duur van die beleggings opbrengste van 12% per jaar oor 8 jaar vir bloubessies, 14% per jaar oor 10 jaar vir byekorwe en 10% per jaar oor 20 jaar vir sonpanele beloof. Dié opbrengste is inderwaarheid die opbrengste wat die maatskappy verwag, en word nie gewaarborg nie. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; faks 021 406 2924; tel. 021 406 3183.…

DIE landbou-ontwikkelingsagentskap (algemeen bekend as Agda), wat onder leiding van oudmin. Roelf Meyer op die been gebring is, is op dreef met ’n eerste raad wat pas deur die stigterslede van die agentskap verkies is. Die agentskap is ’n private-sektor-organisasie wat, met die steun van die regering, ontwikkelende swart boere gaan help deur van bewese werkbare modelle gebruik te maak. Bykans R30 miljard vir meer as 30 ontwikkelingsprojekte is reeds van die begin van die jaar bewillig. Me. Leona Archary, (foto regs) tussentydse uitvoerende hoof, sê die raadslede is mnre. Nick Serfontein en Kallie Schoeman, boere (verteenwoordig kommersiële landbousektor), me. Nono Sekhoto en mnr. David Mthombeni, ook boere (kleinboere), mnr. Jannie de Villiers van Graan SA (kommoditeitsorganisasies) en dr. John Purchase van Agbiz (landboubesighede). ’n Voorsitter sal op die eerste…

GRONDBEL ASTING aan plaaslike regerings moet weerhou en in trusts geplaas word om self dienste te lewer. Dít was mnr. Louis Meintjes, uittredende voorsitter van TLU SA, se voorstel om dienste in landelike gebiede te stabiliseer op TLU SA se virtuele jaarkongres. Sterk klem is gelê op selfhelp en selfbestuur. “Eerstens maak jy seker die geld word nie gesteel nie, en tweedens word dit tot voordeel van die gemeenskap aangewend.” Volgens Meintjes kry net 4% van munisipaliteite skoon ouditverslae. Burgerlikes het die reg tot protes as strukture nie funksioneer of belasting nie wettig ingestel is nie. “Munisipaliteite moes al hul tariewe gepromulgeer het. As hulle dit nie gedoen het nie, is dit nie ’n wettige belasting nie. Dit is die verantwoordelikheid van lede op grondvlak om dit nou verder te…

1 ZAMBIË| Bloubessies in China toegelaat Vars bessies uit die Chisamba-distrik van Zambië het op 9 September toegang tot die Chinese mark gekry. Die uitvoer mag per vliegtuig of skip geskied, en moet aan minimum kouebergingsvereistes voldoen. Dié vereistes is ’n temperatuur van onder 1,11 °C vir 15 opeenvolgende dae, onder 1,67 °C vir 17 opeenvolgende dae of onder 2,22 °C vir 21 opeenvolgende dae. Skeepsuitvoer uit Zambië geskied gewoonlik via Kaapstad of Walvisbaai. Die afgelope paar jaar is die neiging in Zambië ’n geleidelike beweging van tradisionele gewasse, soos mielies, soja, rys, koring, katoen, suiker en tabak, na hoëwaarde-items, soos makadamias, avokado’s, bloubessies en rissies. Die wêreldbekende bloubessiehandelsmerk OZblu het ook onlangs in dié land begin sake doen. – Produce Report 2 NIGERIË | Vloede spoel tonne…

SEDERT die deregulering van die beheerrade moes die Suid-Afrikaanse landboubedryf belangrike dienste uit sy eie sak finansier en onderhou. Hierdie dienste en funksionaliteite stel die plaaslike landbouwaardeketting, van die produsent tot by die verbruiker, in staat om wêreldwyd mededingend te wees. Dit verseker ook voedselsekerheid. Die dienste wat gefinansier word, vorm onder meer die hoekstene waarop die vrye mark gevestig is. Die nuwe bemarkingsjaar begin op 1 Oktober wanneer die eerste koring, gars en hawer gelewer word. In die komende bemarkingsjaar gaan die wintergraanheffings vrywillig wees. Die georganiseerde landbou moes ingryp en ’n alternatiewe trust stig nadat die Nasionale Landboubemarkingsraad nie die bedryf se aansoek om die voortsetting van die statutêre heffing betyds wou aanbeveel nie. Belangrike bedryfsfunksies word hierdeur gefinansier en daarom moes die bedryf vinnig ’n alternatiewe stelsel…

Die totale voorraad sojabone vir die bemarkingsjaar 2020-’21 staan op 1 619 305 ton, met ’n openingsvoorraad van 138 455 ton sojabone. Die plaaslike, kommersiële lewering is 1 228 250 ton, invoer beslaan 250 000 ton en daar is ’n surplus van 2 600 ton, luidens die Oliesadeadvieskomitee. Die totale vraag word op 1 464 150 ton beraam, bestaande uit 25 000 ton wat vir menslike gebruik verwerk word, 165 000 ton vir volvetmeel vir dieregebruik, 1 260 000 ton vir olie en oliekoek, 800 ton wat deur produsente onttrek word, 450 ton vir eindverbruikers, 7 700 ton vir saad en ’n balansvoorraad van 1 200 ton. Na verwagting sal 4 000 ton sojabone in hierdie bemarkingsjaar uitgevoer word. Die eindvoorraad op 28 Februarie 2021 word op 155 155 ton…

Die multinasionale dieregesondheidsmaatskappy Zoetis het ’n nuwe genomikatoets, Clarifide Plus, aan Suid-Afrikaanse melkboere beskikbaar gestel. Dit sal hulle help om beter te kan voorspel watter van hul koeie en kalwers uitstaan wat kenmerke soos siekteweerstand, melkproduksie, vrugbaarheid en algehele winsgewendheid betref. Volgens dr. Chantelle Erwee van Zoetis South Africa kan melkboere sodoende gesonder kuddes saamstel, omdat verskalwers vroeg reeds getoets kan word. Dit kan insetkoste verminder, en boere help met hul strategieë en besluite rondom teling en seleksie. Die toets is ook van waarde vir veeartse wat gemoeid is met embrio-oordrag, en wat keuses moet maak oor watter diere eerder ontvangers of skenkers moet wees. In ’n verklaring deur Zoetis South Africa word genoem dat Clarifide Plus tans die enigste genomiese toets in Suid-Afrika is wat produsente toelaat om hul…

Uitbreidings in satelliettegnologie maak dit vir die eerste keer in die geskiedenis vir Suid-Afrikaanse boere moontlik om net so gekonnekteerd en sosiaal aktief te wees soos enige inwoner van Johannesburg, Durban of Kaapstad. Só sê mnr. Peter Wattrus, uitvoerende hoof van MorClick. Satelliettegnologie is nie afhanklik van aard-infrastruktuur nie, en daarom ook nie van ’n vaste elektrisiteitsnetwerk nie. Dit verskaf ’n bekostigbare en betroubare lewenslyn vir landboubedrywighede wat nie aan ’n groter netwerk gekoppel is nie, nie toegang tot ’n veselnetwerk of duur konneksiepakkette het nie, of gereeld gebuk gaan onder kabeldiefstal of gebrekkige vastelyn-infrastruktuur. Wattrus het gesê satellietgedrewe internettoegang kan aan Suid-Afrika se mees afgeleë boere “’n sin van identiteit en inklusiwiteit” bied. “Sodoende kan hulle toegang kry tot onder meer studiegeleenthede, basiese administrasie en sekuriteit. Internettoegang is ook…

Die BFAP-verslag lig ’n paar interessante neigings uit wat aantoon hoe die Suid-Afrikaanse verbruikersmark die afgelope jare verander het. ■ Grootte. Die gemiddelde huishouding het van 4,5 lede in 1996 tot 3,4 lede in 2018 verminder. Kinders word in 57% van alle Suid-Afrikaanse huishoudings aangetref. ■ Opvoedingsvlak. Van 2008 tot 2018 het die persentasievlak van individue met minstens ‘n graad 12-kwalifikasie van 35,6% tot 45,2% gestyg. ■ Verstedeliking. Die persentasie van die bevolking wat in stedelike gebiede bly, het van 58% in 2001 tot 66% in 2019 gestyg. ■ Ouderdom. Tot 45% van die bevolking is jonger as 25 jaar. Individue van 65 jaar en ouer beslaan 6% in 2019. Daar is duidelik ’n groeiende jeugbevolking, sê BFAP. ■ Skuld. Suid-Afrikaners se skuldvlakke het die afgelope 10 jaar deurlopend gestyg…

Die winsgewendheid en volhoubaarheid van die suikerrietbedryf is toenemend in die gedrang weens die sameloop van talle bedreigende faktore, sê mnr. Rex Talmage, voorsitter van SA Canegrowers. Die bedryf het in die 16 jaar tot 2016 met bykans 100 000 ha gekrimp en sedertdien gestabiliseer op 360 000 ha. Die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) se jongste tienjaarvooruitskouing voorspel dat die bedryf nóg 36 000 ha oor die volgende dekade sal verloor en Talmage ontken dit nie. “Daar is groot druk op die voortbestaan van plaaslike suikerrietprodusente weens die swak beskerming teen goedkoop invoer, die ongekende droogte, toenemende misdaad op die platteland, ’n tuimelende wêreldsuikerprys en ’n beduidende afname in die plaaslike vraag na suiker weens die heffing van die suikerbelasting.” Die grootste kommer is nie soseer dat die…

■ Die stok-by-paaltjie-opleistelsel is baie duur, maar dit is ’n manier om die steil hellings op Altima, in Villiersdorp se Elandskloof, doeltreffend te benut. ■ Daar word nie teruggedeins vir ’n verskeidenheid klone nie. In een blok kan tot vier verskillende klone voorkom en die wynmakers hou die wyn sover moontlik apart tot bottelering aanbreek. ■ Onderstokkeuses kan ’n groot invloed op die sukses van ’n wingerd hê. Dis onder meer nuttig om groeikrag aan te wakker, veral in ’n koel klimaat.…

Na raming is sowat 50% van die mensdom direk afhanklik van kos wat met die gebruik van N-kunsmis geproduseer is. Grasgewasse soos mielies, koring, suikerriet en weidings reageer gewoonlik goed op die toediening van stikstof. In hierdie rubriek word die eienskappe van die belangrikste N-misstowwe en toedieningspraktyke wat hul doeltreffendheid verhoog, bespreek. Ureum, KAN (kalksteenammoniumnitraat) en ammoniumsulfaat is die N-misstowwe wat die wydste in Suid-Afrika gebruik word. (Sien die TABEL vir hul samestelling.) Verskeie alternatiewe produkte wat van hierdie drie basiese produkte afgelei word, word plaaslik bemark. Dit sluit onder meer in ’n kombinasie van KAN en gips, en ureum wat met ’n urease-inhibeerder behandel is om die risiko van ammoniumvervlugtiging te verlaag. Wat prys per eenheid N betref, is ureum die goedkoopste en ammoniumsulfaat die duurste. Aangesien ureum die…

Die Responsible Wool Standard (RWS) is die bekendste internasionale sertifiseringstandaard. Suid-Afrika is die grootste voorsiener van hierdie wol aan die wêreldmark. Die RWS sertifiseer wol deur die waardeketting, met belanghebbendes wat lisensiegeld betaal, sê mnr. Deon Saayman van Cape Wools SA. “Ons het ’n mededingende voordeel met goeie wolproduksiepraktyke. Nie almal het ’n behoefte aan RWS-gesertifiseerde wol nie, maar wil wel deursigtigheid en naspeurbaarheid hê, wat die Sustainable Cape Wool Standard (SCWS) bied.” Dít is ’n barometer om te sien hoe boere sou vaar wat die RWS betref. Die SCWS is elektronies gedrewe, sonder papierwerk, en sel-ontleding kan vooraf gedoen word. “Cape Wools wil volhoubare wolproduksie uitbrei om gesertifiseerde wol van gehalte aan die wêreldmark te verskaf. Suid-Afrikaanse wol het ’n voorsprong bo Australiese wol omdat Mules se operasie nie…

Soné Swart maak graag terrariums (’n glasbak met grond waarin byvoorbeeld plante gehou word) wat sy verkoop. Sy verkoop ook die glaspotte afsonderlik sodat mense hul eie terrariums kan bou. “Ek kies gewoonlik ’n glaspot wat net groot genoeg is om ’n dekor-stelling te maak, maar ook een waarvan die gaatjie bo net groot genoeg is sodat my hand daarin pas om maklik die plante te plant. Party mense gebruik ’n tangetjie (tweezer) om terrariums te maak, maar daarvoor het ’n mens baie tyd en geduld nodig,” vertel sy. Soné volg die volgende “resep” wanneer sy ’n terrarium maak: ■ Deel jou pot in derdes. Die onderste derde bestaan uit ’n lagie klippies vir dreinering. Gebruike enige klippies – wit, swart, rivierklippies of gekleurde klippies. ■ Strooi ’n hand vol…

MARKNEIGINGS COVID-19 POOTJIE REGISTRASIES Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf verlede Augustus tot Julie vanjaar. Die registrasie van transaksies is erg deur die inperkinge weens die Covid-19-pandemie in dié provinsie geraak. Daar was slegs vier registrasies in die afgelope vier maande. In die 12 maande tot Julie is 291 ooreenkomste (38,2% minder as die vergelykende vorige 12 maande) in 26 distrikte gesluit. In die proses is 169 389 ha teen R2,049 miljard verhandel. In 13 (50%) van die distrikte word gunstige prysneigings waargeneem. Veral by Tulbagh (23,8%), Swellendam (21,3%) en Mosselbaai (20,3%) het pryse skerp gestyg. Die grootste daling is 24,7% by Oudtshoorn. Transaksies vir grond van 450-600 ha het gedaal met 36,4%. Verhandelinge vir…

KENNERS van mededingingsreg vrees dat die mededingingskommissie se saak teen ’n klein verskaffer van nywerheidsgoedere ’n gevaarlike presedent kan skep waarvolgens die staat aan alle maatskappye, groot en klein, ingevolge die Mededingingswet (Wet 89 van 1998) kan voorskryf hoeveel wins hulle mag maak wanneer ’n ramptoestand heers. Die kommissie het oor Paasnaweek ’n klein maatskappy, Babelegi, se prysverhoging van 888% vir 76 kartonhouers stofmaskers na die mededingingstribunaal verwys vir ’n strafproses en ’n boete – ondanks Babelegi se samewerking met die kommissie, en sonder om Babelegi se prokureur in kennis te stel. Nadat mnr. Ebrahim Patel, die minister van handel, nywerheid en mededinging, beloof het om verbruikers teen buitensporige prysverhogings tydens die Covid-19-inperkings te beskerm, het die kommissie meer as 30 maatskappye aangekla van buitensporige pryse of hoë winsmarges. Die…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Grootvee: Aanvaar klimaatverandering en beraam planne ■ Bemark vars produkte vir immuniteit ■ Melkboere dryfkrag vir weiding-innovasie ■ Eerste kommersiële SA plaas ontkoppel van Eskom ■ Beskerming van renosterveld kry gestalte ■ Nampo 2020: Hardebaard-planmakers SPESIAAL ■ Dis my produk GESIN ■ Kom sit aan vir koek en tee ALTERNATIEWEENERGIE Onvoorspelbare kragvoorsiening en stywe tariewe hou menige boer uit die slaap, maar nie baie kon die koord na Eskom heeltemal afbind nie. Dr. Les Trollope, beesboer van Komga, het egter dié kans gewaag en ten volle na sonkrag oorgeskakel — moontlik die eerste Suid-Afrikaanse kommersiële boer wat dit doen.…

DIE staatsprokureur beoog om die hofinterdik wat ou groen vuurwapenlisensies geldig gehou het, te laat herroep. Mnr. Fred Camphor, uitvoerende hoof van SA Jagters, sê die staatsprokureur meen vuurwapeneienaars met ou groen lisensies het meer as genoeg geleentheid gehad om hul lisensies te hernu gedurende drie geleenthede waar amnestie aangebied is. Dit sluit die huidige amnestie in. Verder stel die staatsprokureur voor dat SA Jagters die hofaansoek van 2009 onttrek en instem om die interdik van 2009 te laat herroep. “Die raad van SA Jagters was hierdie stap te wagte en het sy lede reeds vooraf gemaan om solank bevoegdheid te bekom om aansoek te doen om nuwe lisensies om die ou groen lisensies te vervang,” sê Camphor. IN DIESELFDE BOOTJIE Camphor sê talle lede van die publiek het steeds…

DIE interministeriële komitee oor grondhervorming doen ’n beroep op die polisie om plaasmoorde te voorkom deur die onderliggende kwessies aan te pak wat tot geweld in boerderygemeenskappe lei. Dìt volg nadat adj.pres. David Mabuza, wat aan die hoof van die komitee staan, die kwessie vir bespreking geopper het. Selfs nie eens die inperkingstyd het misdadigers gekeer om boerderygemeenskappe te teister met aanvalle en moorde nie. Die voortslepende aanvalle en moorde op plase het die potensiaal om vordering en groei in die landbousektor te belemmer. Dit ontmoedig aspirantboere ook om die landbousektor te betree, wat beteken dit hou ’n groot bedreiging in vir volhoubaarheid van die sektor en sy bydrae tot die land se ekonomie. Me. Matshepo Seedat, woordvoerder van die kantoor van die adjunkpresident, sê die interministeriële komitee het die…

DIE groot inkrimping in die nasionale ekonomie is op langer termyn slegte nuus vir die landbou. Die inkrimping raak die verbruikers van landbouprodukte, sê mnr. Francois Strydom, uitvoerende hoof van Senwes. Statistieke Suid-Afrika het op 8 September bekend gemaak dat die bruto binnelandse produk (BBP) in die tweede kwartaal, van April tot Junie, met 51% op ’n seisoensaangepaste, geannualiseerde grondslag ingekrimp het. Die ekonomie was in die tweede kwartaal van vanjaar 17,1% kleiner teenoor die tweede kwartaal van 2019. Strydom is bekommerd hieroor. Op kort termyn het die landbou baie faktore in sy guns, maar op langer termyn sal die inkrimping die vraag na landbouprodukte laat afneem. “Sodra dít gebeur, het dit ’n uitwerking op kommoditeitspryse. Hoewel dit dus op kort termyn lyk of die landbou gespaar is, gaan die…

MNR. NORMAN CELLIERS het skielik as uitvoerende hoof en uitvoerende direkteur van die landboubeleggingsmaatskappy Zeder bedank. Dié aankondiging kom nadat die maatskappy aangedui het hy oorweeg ’n verandering in sy toekomsstrategie. Celliers, wat hom agt jaar gelede by Zeder aangesluit het, se bedanking geld vanaf 1 Oktober. Mnr. Johann le Roux, tans finansiële hoof van Zeder, sal dan as uitvoerende hoof waarneem. Celliers sal steeds beskikbaar wees om advies te lewer aan die direksie. Luidens ’n verklaring op die JSE se nuusdiens heroorweeg Zeder se direksie die maatskappy se strategie nadat hy van Pioneer Foods en Quantum Foods ontslae geraak het. “Die direksie ondersoek tans of Zeder se strategie verander moet word, insluitend een wat waarde verantwoordelik ontsluit. Zeder het uitstekende maatskappye wat kan voordeel trek uit uitbreidings in Afrika…

DIE bohaai oor veeboerdery se bydrae tot aardverwarming deur metaangas wat diere vrystel, is eintlik net ’n rookskerm vir diereregte-aktiviste wat duistere agendas aandryf. Dr. Michiel Scholtz van die Landbounavorsingsraad se instituut vir diereproduksie sê die syfer van 18% as vee se bydrae tot kweekhuisgasse, soos jare gelede gestel in die dokument Livestock’s Long Shadow van die Verenigde Nasies se Voedsel- en landbouorganisasie, is intussen afwaarts aangepas. Aktiviste hou egter steeds by hierdie 18%. In ’n onderhoud op die aanlyn geselsprogram AgriXtra met Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad, het Scholtz daarop gewys dat aktiviste wat ten gunste van ’n plantgebaseerde eetpatroon is, versuim om die omgewingsimpak van elektrisiteit vir besproeiing, asook diesel vir bewerking, bespuiting, oes en vervoer te verreken wanneer gesaaides se koolstofspoor met dié van rooivleis vergelyk word.…

Rekordpryse word op die uitvoermark behaal vir mielies. Dit hou vele implikasies vir die plaaslike graanbedryf en veral die veebedryf in. Die Oesskattingskomitee het einde Augustus sy sewende produksieskatting vir somergraanoeste bekend gemaak. Die oesproses is feitlik afgehandel. Die mielieoes word op 15,53 miljoen ton geraam, wat die tweede grootste mielieoes nóg is. Die uitvoer word volgens Graan SA op 2,85 miljoen ton geraam. Vir die eerste keer is die uitvoerpryse van die mieliesurplus só gunstig dat die binnelandse prys teen einde Augustus hoër as R3 000/t was. Dit plaas intensiewe veebedrywe se voermarges onder erge druk; veral met die verwagting dat die binnelandse pryse van mielies en oliekoek hoog gaan bly. Dit is ’n totaal ander scenario as wat teen Maart verwag is. Toe was dit reeds bekend dat…

Die framboosbedryf het tot dusver ’n goeie uitvoer- en produksiejaar beleef. Daar was ook ’n groei van 45% in uitvoer sedert die 2017-’18 seisoen, luidens die raad vir toesig op die uitvoer van bederfbare produkte (PPECB). Suid-Afrika het 1 221 ton frambose vanaf verlede Augustus tot Julie vanjaar uitgevoer. Produksie het in 2019-’20 skerp toegeneem met nagenoeg 2 761 ton wat gekweek is teenoor 1 904 ton in die vorige seisoen. Die meeste Suid-Afrikaanse bessies is geskik vir die uitvoermark, met 866 ton wat vir plaaslike gebruik en 460 ton wat vir verwerking benut is. Altesame 61% word uitgevoer na Brittanje, met 29% na die Midde-Ooste en ’n klein persentasie na Asië. Daar word ’n toename in die aantal hektare aanplantings onder frambose verwag, van die oppervlakte van 131 ha…

Danksy vrugbaarheidstoetse van vrugte-ogies kan produsente deesdae beter besluite rondom snoeiwerk maak. Dié diens is vanjaar vir die eerste keer deur Nemlab aangebied, en tot dusver gebruik veral tafeldruifprodusente dit. Pere, kersies, pruime en pekanneute is ook reeds daarmee ondersoek. Volgens me. Sheila Storey, eienaar van Nemlab, kan dit taamlik akkurate opbrengsbepalings maak deur na die vrugbaarheid van die ogie te kyk. “Dié inligting help veral om te bepaal hoe swaar die wingerd of bome gesnoei moet word, asook vir watter oeslading die boorde bemes moet word.” Die toetse kan knopmyt-besmettings baie vroeg waarneem sodat dit doeltreffender behandel kan word. “As ons onder die mikroskoop na die knop kyk, kan die knopmyt baie vroeg raakgesien word.” Die diens sal aanvanklik eers net in Nemlab se laboratoriums in die Noord-Kaap en…

Covid-19, inperking, ’n ekonomiese resessie en werkloosheid het sinoniem met 2020 geword. Verbruikers wat minder geld in hul beursies het, meer skuld moet terugbetaal en op groot skaal hul werk verloor het, is maar net ’n paar van die struikelblokke wat Suid-Afrika nou moet oorkom. In sy jongste vooruitskouing vir die landbou verwys die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) na ’n opname wat Statistieke SA in die sesde week van die inperking gedoen het, waarvolgens tot 9,5% van die respondente hul werk verloor het, terwyl tot 19,1% se vergoeding tydens inperking verminder is. “Dus het sowat 29% van alle respondente ’n sekere mate van inkomste weens die pandemie verloor. Dieselfde opname het ook bevind een uit elke tien respondente met verminderde inkomste ly honger.” Die langertermynimpak van die Covid-19-pandemie…

Soos alles waarby tegnologie betrokke is, gaan die vinnige vooruitgang in genetiese verbetering in die landbouveesektor onverpoos voort. Dit is alombekend dat hoender- en varkvleis rooivleis verbygesteek het as die voorkeurvorm van proteïen om die wêreldbevolking te voed. Genetici en genetiese verbetering het dit reggekry dat braaihoenders deesdae net ’n vyfde van die kos eet wat hulle dekades gelede geëet het. Hulle het ’n voeromsetting (VO) van 1,7 kg, en hul liggaamsgewig het ook in minder as 45 dae van 0,9 kg tot 4,2 kg toeneem. In die melkbedryf het melkproduksie van Holstein- én Jerseybeeste die laaste drie tot vier dekades verdubbel. Nou het die klem verskuif na langlewendheid en gesondheidseienskappe. Weereens sal dit die verantwoordelikheid van wetenskaplikes en genetici met die samewerking van leierboere wees om hierdie moeilik meetbare…

Soet anysbrood Mosbolletjies is ’n erflating van die Franse Hugenote. Met hul aankoms aan die Kaap het hulle hul kennis van suurdeeggebak en druiweprodukte saamgebring. Ongelukkig is egte mosbolletjies jou net beskore as jy tydens parstyd ’n kannetjie goed gegiste druiwemos in die hande kan kry. Met hierdie weergawe, wat sonder druiwemos en in ’n baie korter tyd gemaak word, kan dit gelukkig heeljaar en enige plek in die land geniet word. Sit die brood louwarm voor met plaasbotter en kaas, of met patee en konserf. Die resep maak twee groot brode. Dit wat nie vars opgeëet word nie, kan in stukke gebreek of gesny en uitgedroog word teen 70 °C vir anysbeskuit. ■ 1 blik (385 g) kondensmelk ■ 250 ml kookwater ■ 125 g botter of margarien, gesnipper…

’n Paar gelukkige mense wat teen 24 September ’n minimum van ses pakkies gemengde koekies (600 g elk) teen R80 elk koop, kan ’n geskenkbewys vir ’n halwe lam in hul emmer kry, net betyds vir Braaidag! Koekiebestellings word in veelvoude van ses geneem. Hou Hartklop Hoop se Facebook-blad Hartklop dop vir besonderhede. Teen einde September sal hul nuwe webwerf, www.hartklophoop.co.za, aktief wees. Bestel hul topgehalte handgemaakte produkte en help só ’n boeregesin. NAVRAE: Estelle Steenkamp, 076 906 6303 of tankwakaroohartklop@gmail.com…

BELA-BELA / BOERBOK / R160 000 ’n Rekordprys is op die Bosveld Boerbok-klub se streekkampioenskap en veiling op Bela-Bela behaal. Die Boerbokooi (Rika 15-216) met ramlam is deur die Boerbokstoetery Pieter Smith van Alldays teen R160 000 verkoop. Die koper wil anoniem bly. Smith sê die ooi het al voorheen goeie lammers gehad wat tans net so goed soos sy teel. Van haar vorige lammers wat steeds in sy stoetery gebruik word, was al kampioene op verskeie skoue. Die lam wat saam haar op die Bosveld Boerbok-klub se veiling verkoop is, is ’n lam van Mustang, ’n ram uit die Ystervark-bloedlyn. Hy was die Bosveld Boerbok-klub se reserwegrootkampioenram in 2020, reserwe junior kampioenramlam, asook die kampioenramlam in die eerste gewigklas. Daar het meer as 1 100 diere aan die betrokke…

R157 miljard Verkope by Shoprite Holdings het in die jaar tot 30 Junie met 6,4% gestyg tot R156,9 miljard. Verkope in Suid-Afrika alleen het met amper 9% gestyg tot R122,4 miljard. Bedryfswins het met 1,5% gedaal, maar die direksie het ’n finale dividend van 227c verklaar, teenoor verlede jaar se 163c. Die maatskappy se netto leningsbedrag het gedaal van R6,1 miljard tot R2 miljard. Sy netto kontantposisie het met R6,4 miljard gestyg van R3,6 miljard in 2019 tot R10 miljard vanjaar. – Business Insider en Shoprite Holdings 13 Waar daar verlede jaar Augustus nie ’n enkele stroper in Suid-Afrika verkoop is nie, is 13 in Augustus 2020 verkoop. Die 438 trekkers wat in Augustus vanjaar verkoop is, is een meer as ’n jaar gelede. Vir die jaar tot dusver is…

‘Dit raak regtig moeilik.’ MNR. JANNIE MYBURGH, boer en plaaswerktuigontwerper van Ermelo, oor die skaarste in staal en prysverhogings wat vanjaar reeds 16% beloop. BL. 15 ‘Ons kan reeds sien die voordele wat ons uit die heffing kry, oortref die koste van die heffing.’ MNR. CORNÉ LOUW, ekonoom by Graan SA, oor kultivarontwikkeling wat danksy tegnologieheffings op grane plaasvind. Bl. 17 ‘Eerstens maak jy seker die geld word nie gesteel nie, en tweedens word dit tot voordeel van die gemeenskap aangewend.’ MNR. LOUIS MEINTJES, uittredende voorsitter van TLU SA, oor die voordele daarvan om eiendomsbelasting te weerhou en eerder in ’n trust in te betaal vanwaar dienste gelewer kan word. Bl. 20 ‘Hoewel dit dus op kort termyn lyk of die landbou gespaar is, gaan die inkrimping op langer termyn…

TERWYL probleme in die Suid-Afrikaanse staalbedryf uitkring, knou tekorte en duurder pryse die kleiner staalondernemings wat toerusting aan boere verskaf. Teen druktyd het die sukkelende staalreus ArcelorMittal Suid-Afrika (Amsa) ’n force majeure verklaar ná hitteskade aan ’n hoogoond hom sy aanleg in Newcastle tydelik laat sluit het. Force majeure is wanneer omstandighede buite ’n maatskappy se beheer hom verhinder om met bedrywighede voort te gaan. Dit is nog onseker hoe hierdie gebeure die plaaslike mark gaan raak, maar wat wel seker is, is dat voorraad op die oomblik knap is. Verskeie plattelandse ondernemings wat produkte soos hekke, krippe, doelgemaakte werktuie of diefwering vervaardig, sê hulle sukkel om voorraad te kry. ONTOEREIKEND “Daar is ’n tekort aan standaardysters; dit raak regtig moeilik,” sê mnr. Jannie Myburgh, ’n boer van Ermelo wat…

TOERISME gaan tyd nodig hê om te herstel. Daarom is die landbou, wat op ’n jaargrondslag met 15% kan groei, vanjaar Suid-Afrika se belowendste sektor, met talle geleenthede wat ontgin kan word. Só sê dr. John Purchase, uitvoerende direkteur van die landbousakekamer Agbiz. Hy het op die vereniging vir veevoervervaardigers (Afma) se jaarvergadering ’n oorsig oor die landbousakeomgewing gegee. Hoewel daar baie probleme en onsekerhede is, skep risiko’s ook geleenthede. “Die landbou lewer ’n reusebydrae tot voedselsekerheid, ekonomiese groei en werkskepping. Dit is daarom ’n reusebate vir Suid-Afrika. Faktore soos die groeiende bevolking, veranderinge in bestedingspatrone, nuwe markte in veral Afrika en Asië, nuwe tegnologie en hoër produktiwiteit skep geleenthede wat ontgin kan word.” Hy het gesê betrokkenes in die landbousektor moet konsentreer op die risiko’s en geleenthede wat hulle…

DIE gewilde Landbou-Boereplanne-kompetisie wat jaarliks op die Nampo-oesdag gehou word, het vanjaar virtueel plaasgevind. Die beoordelaars was aangenaam verrras met die gehalte van die 28 inskrywings. Dit was vanjaar die 42ste keer dat dié kompetisie gehou is. WENNERS In die afdeling vir nuwe en aangepaste toerusting, gereedskap en planne in en om die huis en tuin, was mnr. Michris Janse van Rensburg, ’n bekende uitvinder van Bultfontein, se pampoenplanter die wenner. Twee operateurs per plantereenheid sit op sitplekke agter die trekkerkoppeling en voer die saaddraaitafel. Die draaiskyf, wat die ses operateurs met saad vol maak, is van teflon gemaak. Die planter se plantereenhede is met ’n swaai-arm aan die trekker se werktuigbalk geheg; dus bly die eenheid in kontak met die grond en word die pampoenpitte op ’n eweredige diepte…

BELEGGINGS in die buiteland kan boere tot ’n mate teen van die staat se vergrype beskerm. Mnr. Jacques Classen, direkteur van Jacques Classen Prokureurs, het op ’n gespreksessie van Nam-po se AgriXtra-program gesê hy beveel sulke stappe aan omdat die staat al hoe meer daarvan praat om pensioengeld te gebruik om die land se ekonomiese probleme aan te pak. “Ons raad is om te begin kyk wat jy op ’n wettige manier in die buiteland kan kry.”’ Classen het gesê beleggings in lande met wie Suid-Afrika handelsverdrae het, is van die beste opsies omdat daardie handelsverdrae eerbiedig moet word, selfs al loop sake skeef. “In Zimbabwe moet Britse burgers ingevolge die handelsverdrae wat in dié tydperk gegeld het, vergoed word vir die grond wat by hulle afgevat is.” Een opsie…

LEWENDEHAWE- en uitvoerprodusente sal voortaan beter beskerming en versekering van betaling kry ingevolge ’n nuwe wysigingswetsontwerp van die Wet op Landbouprodukteagente (Wet 12 van 1992). Dié wetsontwerp vereis dat agente wat namens sulke produsente optree, voortaan nie sonder trustrekeninge en getrouheidsversekering sal mag sake doen nie. Die wetgewing is deur die departement van landbou aan die kabinet voorgelê en tydens die kabinetsitting van 26 Augustus goedgekeur. Daar sal eersdaags geleentheid wees vir openbare deelname en kommentaar. SKEP VERTROUE As die wysigings aanvaar word, glo mnr. Francois Knowles, uitvoerende hoof van die varsprodukte-agenteraad (Apac), dat dit die bedryf baie sal baat. “Apac se verantwoordelikheid is om seker te maak dat die teorie binne die wetsontwerp by die werklikheid aansluit, dat die wetgewing prakties uitvoerbaar is en dat dit die bedryf baat,…

Namate Suid-Afrikaners na vlak 2 van die grendeltyd beweeg het, het baie van ons vorige bewegingsvryhede weer beskikbaar geword. Sanparke se webblad het byvoorbeeld in ’n stadium gevries weens die druk van al die nuwe besprekings noudat mense weer mag reis. Dit lyk egter ongelukkig ook of baie van ons vorige slegte gewoontes aan die terugkeer is. Sommige aspekte van die grendeltyd was goed, soos dat dit ons laat besef het wat regtig belangrik is. Ons het ondersoek ingestel na wat ons werklik nodig het, en waarsonder ons kan klaarkom. Baie mense voel egter dat hulle nou ’n bederfie verdien. Dit beteken dat ons weer na ons vorige bestedingspatrone terugkeer en nie reserwes opbou vir die volgende terugslag wat op pad is nie. Ons moet die lesse wat ons tydens…

’n Dokumentêre rolprent oor die moontlikhede wat herlewingslandbou bied, is van 22 September af op Netflix beskikbaar. Kiss the ground is ’n rolprent wat herlewingslandbou bekend stel as ’n stel praktyke wat kan help om die uitwerking van klimaatsverandering te versag, waterbronne te beskerm en meer voedsel te produseer. Die rolprentmakers hoop om kykers hoop te gee deur die gunstige uitwerking wat herlewingslandbou kan hê, pleks daarvan om hulle moedeloos, magteloos en bedruk te laat voel oor die uitwerking van klimaatsverandering. Bekendes in die vermaaklikheidswêreld, soos Gisele Bündchen, Tom Brady en Patricia Arquette, verskyn in die rolprent tesame met rocksterre van herlewingslandbou en restourasie, soos Gabe Brown, Allan Savory, John D. Liu en Ray Archuleta. Die rolprent is gegrond op die boek met die ambisieuse titel Kiss the Ground: How…

BFAP het ’n ontleding gedoen van die soort voedselprodukte waarop onderskeidelik die lae-, middel- en hoë-inkomstegroepe hul geld bestee en watter persentasie van hul kosbegroting aan die produk bestee word. Dit blyk duidelik hieruit dat welvarende verbruikers nie net ’n groter verskeidenheid kossoorte eet nie, maar ook meer rooivleis kan bekostig. ■ Lae-inkomste. Hoendervleis (13,5%), mieliemeel (11,4%), bruinbrood (7,8%), beesvleis (4,7%), rys (4,7%), suiker (4,4%), witbrood (3,4%), eetbare olies (3,4%), melk (2,9%) en aartappels (2,8%). ■ Middelinkomste. Hoendervleis (13%), beesvleis (8%), mieliemeel (6,4%), bruinbrood (6%), witbrood (4,1%), melk (3,9%), rys (3,4%), suiker (3,3%), eetbare olie (2,4%), eiers (2,3%). ■ Hoë-inkomste. Beesvleis (11,2%), hoendervleis (8,6%), melk (5,2%), skaapen lamsvleis (3,1%), voedsel met ’n hoë suikerinhoud (3,1%), bruinbrood (3%), vis (2,9%), witbrood (2,6%), kaas (2,4%) en varkvleis (2,1%).…

Die gebruik van tablette en slimfone in ’n navorsingsraamwerk stel wetenskaplikes nou in staat om meer vrae oor predasiebestuur te beantwoord. Navorsers aan die Universiteit van die Vrystaat het ’n metodologie ontwikkel wat boere en predasiebestuurspesialiste betrek om betroubare inligting vir ’n kode van beste praktyk vir predasiebestuur te verkry. Dr. Quinette Kruger, bestuurder van die Predasiebestuursentrum van die Universiteit van die Vrystaat, het onlangs ’n toetslopie suksesvol voltooi waarvolgens inligting met selfoontoepassings versamel is vir verwerking op twee databasisse. “Veeverlies deur roofdiere is ’n ernstige probleem vir veeen wildboere, en danksy die toepassing wil ons kyk hoe doeltreffend die verskillende predasiebestuursmetodes is om verliese op lang termyn op plase te verminder,” sê sy. Haar projek kan nou landwyd inligting met selfoontoepassings insamel. Tergende vrae wat sy en ander navorsers…

OPBLAAS OP LUSERN Sal Boerbokke aard op besproeide lusern of raaigrasmengselweiding, en sal hulle opblaas? Lusern is een van die gewildste peulgewasse om in Suid-Afrika vir hooi en weiding aan te plant. Dit kan met reg die koning van hooigewasse genoem word en dit bied ook weiding van goeie gehalte. Die bestuur van beweiding is noodsaaklik omdat lusern wel opblaas by vee kan veroorsaak. Die opblaasprobleem kom gewoonlik op jong en groeiende lusern voor. Die jong lusern se verteerbaarheid is hoog vanweë stingels en jong blare met min vesel en ’n hoë proteïeninhoud. Die proteïeninname is dus hoog en word teen ’n vinnige tempo in die grootpens vrygestel, wat tot opblaas kan lei. Sommige mense meen lusern veroorsaak blousuurvergiftiging. Lusern het egter nie blousuur nie: Die opblaas vind plaas weens…

Skoonwol se gemiddelde prys het tot onder R120/kg gedaal. Dié neiging kan nog geruime tyd voortduur tot meer sekerheid op wêreldmarkte begin posvat. ’n Groot volume wolvoorraad lê in Suid-Afrikaanse en Australiese pakhuise en dit gaan nog lank duur voor die mark gaan herstel. ’n Swak vraag uit Europa aan die begin van die seisoen het gelei tot van die laagste pryse die afgelope vyf seisoene. Die uitbreking van bek-enklouseer in 2019, die invloed van Covid-19 en die droogte wat steeds dele van die Noord-Kaap knel, benadeel die bedryf ernstig. Hoewel belanghebbendes in die wol- en sybokhaarbedryf sê die bedryf is deur diep waters, sal dinge verbeter namate onsekerhede verdwyn en droë dele van die land reën kry. Mnr. Leon de Beer, hoofbestuurder van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NKWV), sê die…

Wat maak Kroon en Karoo uniek? Kroon en Karoo is ’n dekor- en geskenkwinkel wat op eg Suid-Afrikaanse produkte en binnenshuise plante klem lê. Dit is gebore uit my liefde vir die Karoo. Die natuur is my grootste inspirasie, maar my alledaagse lewe as ma, Suid-Afrikaner en sakevrou inspireer my ook. Ek hou daarvan om plaaslike kunstenaars te ondersteun. Drie ouer vroue maak byvoorbeeld vir my eiesoortige engele, klip- en glashouers met die hand. Ek ontwerp ook van die produkte en laat dit plaaslik vervaardig. Hoe gee jy jou kreatiwiteit en produktiwiteit ’n hupstoot? Ek hou gelukkig van hard werk. Ek sit moeilik stil en kreatiwiteit is deel van my daaglikse lewe. Ek móét elke dag iets nuuts skep. As ek nie iets maak nie, pak ek ten minste ’n…

In ’n vorige geselsie het ons beloof om aan die jongmense – die padvinders en entrepreneurs – en sommer alle soekers na sukses ’n paar boustene te gee met die oog op persoonlikheidsontwikkeling en karakterbou. Ons het reeds gepraat oor nederigheid. Vandag wil ons gesels oor respek. Teenoor respek staan dinge soos disrespek, meerderwaardigheid en miskenning van iemand anders se mensheid. ’n Mens sal moeilik respek teenoor ander mense betoon as jy nie selfrespek het nie. Laasgenoemde vra dat jy respek sal betoon vir jou eie liggaam in die manier waarop jy jou liggaam versorg. Toon respek vir jou eie waardes, jou optrede en algemene leefstyl. Dit sluit ook die manier waarop jy aantrek vir ’n bepaalde geleentheid in. As jy genoeg selfrespek het, sal jy weet hoe om ander…

Die Dormerras het vanjaar ten spyte van probleme, soos die inperkingsmaatreëls ter voorkoming van die Covid-19-pandemie, betreklik goed gevaar. Mnr. Charl van Rooyen, lewenslange erevoorsitter van die Dormerskaaptelersgenootskap, sê die prys van stoor- en slaglammers was tot dusver goed teen onderskeidelik gemiddeld R40/kg (lewend) en R91/kg aan die haak. “Dit is ook bemoedigend dat heelwat nuwe telers hulle by die Dorpergeledere aansluit.” Een neiging wat hy tans bespeur, is dat baie telers in ’n tyd van ’n wisselende wolprys op slaglamproduksie konsentreer. “Veral in die dele met ’n hoër reënval is daar ’n verskuiwing van ekstensiewe boerdery na ’n meer intensiewe skaapstelsel – ’n nismark waar die Dormer uitstekend vaar.” Vir mnr. Johan Barnard van die plaas Spioenkop, Lindley, gaan die ras die afgelope vyf jaar van krag tot krag.…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 29 SEPTEMBER: Landbouweekblad, BKB en die trust vir bedreigde natuurlewe (EWT) se digitale droogtehersteldag. Oggendsessie (9:00-12:00) met mnr. Giepie Calldo en mee. Hélène Smit en Bonnie Schumann. Aandsessie (18:00-19:30) met dr. Louis du Pisani. Registreer op bit.ly/2R83MrY en klik op ‘‘Save my spot’’, clint.ockhuis@media24. com. Programnavrae: jeanne. vdmerwe@landbou.com of agenis@landbou.com 30 SEPTEMBER: Outeniquainligtingsdag in die vorm van ’n webinaar. Die nuutste inligting oor die weidingstelselproef, kultivarevaluasie, kragvoervoeding aan koeie en ’n studie oor die aanvulling van koeie met vlugtige olie. Navrae: JankeVdC@elsenburg.com KONFERENSIES 14-16 OKTOBER: Virtuele LRF-veeskool met die samewerking vanLandbouweekblad.Tema: Lewendehaweproduksie – terug na die basiese beginsels. Lesings en besprekings deur plaaslike en…