Indholdsfortegnelse for 10/29/2020 i Landbouweekblad

MNR. TERENCE CORRIGAN, ’n projekbestuurder by die Instituut vir Rasseverhoudinge, meen mnr. Bheki Cele, minister van polisie, hou weinig getuienis voor ter ondersteuning van sy stelling dat die spanning en vyandigheid in Normandien in KwaZulu-Natal deur arbeidsgeskille, rasse-“spanning” en onsekerheid oor grondhervorming veroorsaak is. Ons weet inderwaarheid weinig oor die motivering vir plaasaanvalle. ’n Verslag uit 2003 het gevind “arbeidsverwante” dispute het in 1,6% van aanvalle ’n rol gespeel het, “politieke” of “rasverwante” faktore 2%, “intimidasie” 7,1% en “roof” 89,3%. Rasoorwegings het dus in skynbaar minder as 4% van die aanvalle ’n rol gespeel. Hierdie inligting is oud, maar dis die beste wat ons het. As die minister enige ander inligting het, moet hy deursigtig wees daaroor. In ’n onderhoud met News24 het hy niks meer as vae anekdotes voorgehou…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Kommer oor ophoping van stikstofgas in atmosfeer ■ Groot wins met kalwers in koeksnystelsel ■ Veelsydigheid maak hommeltuie die nuwe draad en tang ■ 20 maal meer grondlewe met Phacelia ■ Tafeldruiwe tot wynboere se redding? ■ Boereplan: Eie spuitgang vir skape SPESIAAL ■ Veebedryf, Vervoer, 30-ton-klub GESIN ■ Burgers & braaibroodjies TEGNOLOGIE Hommeltuie raak al hoe meer onmisbaar. Dit is die nuwe draad en tang, meen heelwat boere wat verras word deur proefresultate. Toepassings brei gedurig uit — van chemiese bespuitings van boomgewasse tot sekuriteit en die monitor van plant- en dieregesondheid.…

Dit is vir hom duidelik dat die boerderygemeenskap van die Oos-Vrystaat groot probleme ervaar met “die polisie wat nie skoon is nie”, het mnr. Bheki Cele, minister van polisie, gesê nadat hy en me. Ayanda Dlodlo, minister van staatsveiligheid, dié gebied voorverlede week besoek het. Hy het gesê die gerugte oor die veediefstalsindikate is skokkend en het dit as “sabotasie van die ekonomie” beskryf. “Hoeveel tyd gee julle ons om terug te kom met ’n plan?” het Cele aan ’n groep leierboere en veiligheidsverteenwoordigers van die distrikte Bethlehem, Paul Roux, Senekal en Fouriesburg gevra. Mnr. Herkie Viljoen, veiligheidsvoorsitter van die Bethlehem-distrikslandbouvereniging, het gesê twee weke. Cele het toe belowe dat hy oor 21 dae terug sal wees met ’n plan en bevele aan die polisie. Viljoen het aan Cele gesê…

INDIEN ’n dierspesie nie op die skedulelys van die Wet op die Veiligheid van Vleis (Wet 40 van 2000) verskyn nie, kan dié dier vir menslike gebruik geslag word sonder dat die nodige vleisveiligheidsregulasies toegepas word, wat moontlike gevare vir verbruikers inhou. Dít is hoekom die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling meer mak en wilde diere tot skedule 1 van die wet wil toevoeg. Die gewysigde lys waarop belanghebbendes reeds kommentaar gelewer het, sluit onder meer in leeus, renosters, ystervarke en kameelperde. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het in Februarie ’n kennisgewing in die Staatskoerant afgekondig waarin belanghebbendes gevra is om kommentaar te lewer op die nuwe toevoegings. Daar is uitgewys dat die wet ook van toepassing is op ander spesies wat nie…

AVOKADOMASKERS wat varsprodukte-agente op markte uitgedeel het om dié vrug in straatsmouse se gedagtes te hou, was deel van die plaaslike avokadobedryf se bemarkingstrategie te midde van die verlammende inperkings weens Covid-19. Mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Avokadokwekersvereniging (SAAKV), sê die vraag op plaaslike markte was tydens die inperking verbasend goed, selfs in die informele sektor. Die SAAKV het sy bemarkingstrategie van byeenkomste en winkelpromosies af herlei na die internet omdat al hoe meer verbruikers tyd op sosiale media deurgebring het tydens die inperking. Dit het gesorg dat aanlyn verkope tydens die inperking toegeneem het onder verbruikers wat iets spesiaals gesoek het om saam met hul maaltye te geniet. Donkin sê daar was baie interaksie met verbruikers op sosialemediaplatforms tydens die SAAKV se promosieveldtogte. Hy skryf dit…

MNR. ANDRÉ VAN DER MERWE, eienaar van die Wouman Brangus-stoetery by Reitz in die Oos-Vrystaat, is op die virtue-le LRF-Veeskool as Molatek, Landbouweekblad en Breed-plan se Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar aangewys. Hy bedryf dié stoetery reeds die afgelope 18 jaar en het dit tot een van die top-Brangus-kuddes in die land opgebou. Dié kudde het volpunte vir volledigheid van prestasie-rekordhouding behaal en is verskeie kere deur die Brangus-genootskap as die ras se Teler van die Jaar aangewys. Die kudde se gemiddelde tussenkalfperiode is 370 dae, met ’n gemiddelde speensyfer van 97,3%. Jong bulle word aan veldbultoetse onderwerp voordat hulle gebruik of verkoop word. Mnr. Andile Msibi, eienaar van die Msibi Brangus-stoetery by Heilbron, is die Rooivleisprodusente-organisasie se Opkomende Teler van die Jaar. Hy word die afgelope drie jaar deur…

SUID -AFRIKA produseer net 1% van die wêreld se olyfolie, maar skitter op internasionale kompetisies danksy olyfolie van uitstekende gehalte. Me. Zola Nene, sjef en aanbieder van vanjaar se virtuele Absa Top-10-olyfolieprysuitdeling, sê vanjaar se olyfoes was 30% groter as verlede jaar. “Plaaslike produsente het baie probleme, soos droogtes, en hulle moet meeding met goedkoop, ingevoerde olyfolies.” Mnr. Nick Wilkinson, voorsitter van SA Olive, sê vanjaar se olyfoes het met die aanvang van die grendelstaat saamgeval. “Die gehalte is egter uitsonderlik. ’n Rekordgetal medaljes (altesaam 34) is tydens die SA Olive-prysuitdeling aangekondig en verskeie van ons produsente het ook internasionaal medaljes gewen. Dít in ’n land waar baie min ondersteuning aan die bedryf gebied word, ondanks die werkgeleenthede wat geskep word.” Die SA Olive-proepaneel het vanjaar altesaam 197 olyfolies as…

Die gemiddelde prys van aartappels oor alle grade en alle klasse landwyd was bykans R90 vir ’n sakkie van 10 kg op 13 Oktober vanjaar. Dit volg nadat daar twee dae agtereenvolgens minder as 500 000 sakkies op die mark was. Op Maandag 19 Oktober was die voorraad landwyd slegs 358 000 sakkies en op Dinsdag 13 Oktober was daar net meer as 428 000 sakkies. Boonop is dié prys in die middel van die maand behaal. Dit is tradisioneel ’n tyd waarin die prys erg onder druk is, veral in moeilike ekonomiese tye soos tans. Die prys is verreweg die hoogste gemiddelde prys nóg in Suid-Afrika. In 2016, toe volumes weens ’n warm somer ook baie laag was, was die landwye gemiddelde prys vir alle grade en groottes rondom…

’n Basiese infrarooi-beeldvormingstelsel wat die liggaamshitte van vee naspoor, sou boere vroeg reeds kan waarsku dat iets fout is met hul kudde. Die Thola-stelsel is tussen prof. Amit Mishra, ’n elektriese ingenieur aan die Universiteit van Kaapstad, en die opkomende maatskappy 3DIMO ontwerp. Die tegnologie, en veral die sagteware, gaan binnekort in die Vrystaat onder klein- en mediumskaalse veeboere getoets word. Die span wil ook graag die sagteware uitbrei om varke en hoenders te ontleed. Volgens Mishra is die tegnologie maklik om te gebruik omdat die infrarooikamera net aan ’n slimfoon gekoppel word. Beelde word op dieselfde tyd van die dag geneem. Die sagteware maak staat op masjienleer. ’n Individuele databasis van ’n boer se kudde word opgebou soos wat toenemend meer foto’s oor tyd heen geneem word. Hierdie foto’s…

WAT IS DIE GROOTSTE LESSE IN DIE PROTEABEDRYF GELEER? Dit is nie ’n maklike bedryf nie, maar met goeie behandeling en die regte aandag en bewerking, kry jy die beste resultate. Gehalte is belangriker as volume. WATTER RAAD HET JY VIR VOORNEMENDE PROTEABOERE? Sorg dat jou grondvoorbereiding voor plant reg is. HOE VERSKIL PROTEABOERDERY VAN ANDER? Proteaboerdery is byna soos ’n melkery. Dit roteer voortdurend sonder enige aftye. WAT HET JY GELEER UIT DIE GRENDELTYD? ’n Mens kan nie op jou eie dinge doen nie. Mense van die omgewing, die plaaslike mark en jou werkers dra jou.…

Suid-Afrikaanse wynboere het sedert 2010 nie juis nuwe kultivars op die proef gestel nie. Mnr. Charles Visser, Vititec se hoofwingerdboukundige, sê die top-20 wyndruifkultivars maak sowat 95% van die totale oppervlak (net meer as 92 000 ha) uit. Daar was nie ’n groot verskil tussen dit wat in 2010 in die grond was en dit waarmee tans geboer word nie. “Wat nuwe of opkomende kultivars betref, is hoofsaaklik Viognier geplant. Dié aanplantings het afgeneem van 900 ha tot net meer as 700 ha. Die res van die aanplantings van kultivars soos Tannat, Tempranillo, Touriga Nacional, Rousanne, Verdelho, Sangiovese, Avarinho en Marsanne is klein – minder as 100 ha van elk.” Volgens Visser sal dit in die toekoms 1 °C tot 4 °C warmer raak in Suid-Afrika, daarom moet boere kultivars…

Die internasionale suiwelbedryf het die Covid-19-pandemie beter oorleef as wat aanvanklik verwag is. Pryse het van Desember 2019 tot Mei 2020 gedaal en hiervandaan sywaarts verloop. In 2019 het melkproduksie in die belangrikste suiweluitvoerlande gedaal of net marginaal gegroei. Produksie in al die lande, buiten Nieu-Seeland, het in die eerste helfte van 2020 effens verbeter (sien TABEL 1 ). Laer produksiegroei in 2018 en 2019 het veroorsaak dat die Europese Unie (EU) se intervensievoorraad uitgewis is. Die effens hoër produksie in Amerika en die EU het veroorsaak dat meer produkte vir uitvoer beskikbaar was. In China het snelgroeiende verbruik die groei in produksie oorskry en het die invoervraag vergroot. In die 2020-basis-lynstudie van die Voedsel- en landbou-organisasie en die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (die VLO-OESO) word groei van…

Inwendige parasiete by beeste kan hoofsaaklik opgedeel word in drie groepe, naamlik rondewurms, lintwurms en slakwurms. Jong diere en diere onder stres is meer vatbaar vir inwendige parasiete. Volwasse melkbeeste kan ’n mate van natuurlike weerstand teen inwendige parasiete ontwikkel, maar die bruinmaagwurm (Ostertagia ostertagi) het al só ontwikkel dat dit die dier se immuunstelsel kan fnuik. Parasietbesmetting vind makliker by koeie in kalftyd plaas aangesien dit ’n tydperk van verhoogde stres is. Daar word algemeen na hierdie verswakking in weerstand tydens elke laktasie net ná kalftyd verwys as “verslapping in weerstand rondom kalftyd”. Die grootste risiko vir die besmetting van die koei en verlaging in melkproduksie is daarom in die eerste 100 dae van laktasie. Die verhoogde vatbaarheid van koeie gedurende vroeë laktasie word deels veroorsaak deur voedingstres omdat…

Spek-en-kaasburger met jalapeño’s Beesvleiskoekies ■ 500 g beesmaalvleis ■ 250 ml vars witbroodkrummels ■ ’n Halwe ui, gerasper ■ 3 knoffelhuisies, fyngekap ■ 125 ml gekapte vars pietersielie ■ 1 eier ■ 30 ml worcestersous ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ 6 dik snye cheddarkaas ■ 6 stukke geroosterde bladspek ■ 6 hamburgerrolletjies ■ Botter, vir smeer ■ 30 ml suurroom of knoffelmayonnaise ■ ’n Hand vol slaaiblare ■ ’n Paar stukkies dun gesnyde jalapeñorissies Meng al die bestanddele vir die vleiskoekies goed saam en verdeel in 6 ewe groot porsies. Vorm frikkadelle en druk elkeen redelik plat. Braai die vleiskoekies in ’n pan of oor die kole tot gaar na smaak. Sit die snye kaas dadelik op die vleiskoekies sodra dit van die hitte af kom, sodat…

MARKNEIGINGS SA: AMPER 30% MINDER REGISTRASIES Die registrasie van grondverhandelingstransaksies in die Wes-Kaap en KwaZulu-Natal is wesenlik deur die Covid-19-pandemie beïnvloed. In die vyf maande tot einde Augustus is net vyf transaksies in die Wes-Kaap geregistreer en net 19 in KwaZulu-Natal. Die ontleding van grondpryse vir die twee provinsies is dus van geen waarde nie. Vir die land in geheel is die aantal ooreenkomste vir die 12 maande tot Augustus tot 27,8% laer vergeleke met die ooreenstemmende tydperk die vorige jaar. Die aantal ha landbougrond verhandel, is 23,1% laer en die waarde is 25% laer. Altesame 1 123 971 ha is in Suid-Afrika verhandel teen R13,047 miljard. In die res van die provinsies het die inperking ’n kleiner rol gespeel op die registrasies van grondtransaksies. Na verwagting behoort die proses…

80% Die Internasionale Energieagentskap (IEA) verwag dat hernubare elektrisiteitsbronne 80% van die groei in wêreldwye elektrisiteitsopwekking sal verteenwoordig onder huidige omstandighede. Die IEA verwag hernubare krag sal steenkool teen 2025 as die primêre elektrisiteitsproduksiemiddel verbysteek. Die gesamentlike aandeel van son- en windkrag sal wêreldwyd styg tot amper 30% in 2030, teenoor 8% in 2019. Sonkrag sal na verwagting jaarliks met gemiddeld 12% groei. –Thomson Reuters 8,6% Die wolprys het op die negende veiling van die 2020-’21-seisoen met 8,6% gestyg tot R142,32/kg nadat dit ’n paar weke tevore, op 2 September, tot die laagste vlak in vyf seisoene gedaal het. Die prys was ná die veiling op 14 Oktober 23,4% hoër as dié laagtepunt. Mnr. Deon Saayman, bestuurder van Cape Wools, sê die wisselvalligheid op die mark is verwag, maar tans…

‘Ons is aan die einde van die pad, ons kan nie meer so aangaan nie. Hier word maandeliks R1,2 miljoen se vee by ons gesteel.’ MNR. HERKIE VILJOEN, veiligheidsvoorsitter van die Bethlehemdistrikslandbouvereniging, oor veediefstal in die omgewing Bl. 15 ‘Daar is heelparty produsente wat laat geplant het en vroeër as op ’n optimale tyd gaan doodspuit, of reeds vroeg doodgespuit het en volstoom oes.’ MNR. CT VAN DER MERWE van AL 3 in Dendron, Limpopo, oor produksiebesluite oor aartappels weens die koue lente. Bl. 16 ‘Wanneer mense die leeuvleis eet of die brousel drink, sal daar sekerheid wees dit is veilig en bevat nie kalmeermiddels wat tot mense se dood kan lei nie.’ DR. MPHANE MOLEFE, direkteur by die departement van landbou, oor leeuverbruik in die Verre-Ooste en hoekom leeus…

BESKERM DIE LANDBOU SE LEWENSAAR Die artikel “Sterk vrugte-uitvoer: Kry die hawens reg” (L BW , 1 Oktober 2020) het betrekking. Dit beklemtoon weer die regering se onvermoë om feitlik enige entiteit reg te bestuur. Die ergste verval in die verskepingsproses het, soos met omtrent alles wat in Suid-Afrika verkeerd gegaan het, tydens oudpres. Jacob Zuma se wagbeurt plaasgevind, hoewel hy niks daarvan kan onthou nie. Sedertdien het natuurlik heelwat gebeur wat sy aandag geverg het. Doeltreffende verskeping is veral vir die landbou uiters belangrik, want ’n groot persentasie kommersiële boere is van uitvoer afhanklik. En tans, met die ekonomie wat nie ver van sy laaste stuiptrekkings af is nie, is die landbou ’n verdiener van noodsaaklike buitelandse valuta. Dit is dus absoluut noodsaaklik dat die hawens glad moet funksioneer…

Die opskrif by die berig “‘Betaal tantième’ – al set kultivars swak in warm weer” (L BW , 27 Augustus 2020, bl. 19) kan verwarring veroorsaak. Tantième is net betaalbaar op bemarkbare vrugte van Culdevco-gelisensieerde pruimkultivars. Klimaatskommelinge het in onlangse jare tot swak set by sekere pruimkultivars bygedra. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan. bosman@landbou.com; tel. 021 406 3183.…

’N SPAARSAMIGE dog gesonde mandjie voedsel het in Augustus vanjaar 10,6% meer gekos as ’n jaar gelede. Die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP), wat die pryse van só ’n basiese mandjie gesonde voedselprodukte monitor, sê die mandjie se prys het waarskynlik met meer as die amptelike voedselinflasie gestyg omdat die mandjie groter gewig gee aan vrugte, vette en olies, en diereproteïen, vergeleke met die verbruikersprysindeks (VPI), waarin basiese voedselsoorte soos styselryke stapelvoedsels meer gewig dra. Navorsers van die BFAP, asook die Nasionale Landboubemarkingsraad, die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, en die departement landbou-ekonomie, voorligting en landelike ontwikkeling aan die Universiteit van Pretoria kyk maandeliks na voedselpryse en veral hoe dit in die Covid-19-pandemie armer huishoudings raak. Luidens hul jongste verslag het die pryse van sekere van die…

WERKSKEPPING is die middelpunt van die ekonomiese rekonstruksie-en-herstelplan wat pres. Cyril Ramaphosa in die parlement aangekondig het. Daarmee saam beklemtoon dit drie voorrangsake om ekonomiese groei aan te vuur – die bou van infrastruktuur, die uitbreiding van kragopwekkingsvermoëns en nywerheidsontwikkeling. Die staat het vroeër vanjaar reeds R100 miljard oor die volgende drie jaar vir werkskepping deur openbare en maatskaplike indiensneming bewillig. Dié ingryping is onmiddellik van krag, met meer as 800 000 werksgeleenthede wat volgens Ramaphosa voor die einde van die huidige boekjaar geskep sal word. Daarvoor is R13,8 miljard geoormerk. Die plan beloof meer as 60 000 werkgeleenthede vir arbeidsintensiewe onderhoud en bouwerk aan munisipale infrastruktuur en landelike paaie. Dit het ten doel om werk in kwesbare sektore te beskerm. Ondersteuning word onder meer gebied vir meer as 100…

DIE jongste weergawe van die onteieningswetsontwerp is onlangs by die parlement vir verwerking ingedien. Mnr. Theo Boshoff, hoof van regsintelligensie by Agbiz, sê dis deurslaggewend dat die wysigingswetsontwerp nie voorskryf dat nulvergoeding in voorgestelde spesifieke omstandighede betaal sál word nie; dit laat die besluit oor nulvergoeding aan die howe oor. Dit maak ook vanuit ’n regsoogpunt en tot voordeel van grondeienaars en diegene wat huislenings het, voorsiening vir behoorlike oorsigprosesse. Hy sê hulle glo nie dat grootskaalse onteiening met nulvergoeding maklik sal realiseer nie. Struikelblokke kan egter na vore kom as die verwagtinge van grondloses en linkses nie in pas is met die werklike bepalinge of hoe gereeld dit waarskynlik gebruik sal word nie. Beleggersvertroue sal waarskynlik ook baie geraak word deur dié sentiment, dus meen hy dit is ietwat…

1 NIGERIË| Sentrale bank gee bes oor mielie-invoer Pluimveeboere het die Nigeriese sentrale bank se toestemming vir die invoer van 262 000 ton mielies deur vier maatskappye verwelkom. Die bedryf het na berig word sowat N1,5 miljard (R65,7 miljoen) verloor weens die Covid-19-pandemie, onder meer omdat braaihoenders gevrek het weens ekstra padblokkades wat gedurende die pandemie ingestel is. Die mielieprys het ook meer as verdubbel vanaf N80 000 (R3 500) en N90 000 (R3 942) per ton tot N200 000 (R8 761) per ton. Die Nigeriese pluimveevereniging sê die mielies wat wel ingevoer is, is kwalik genoeg om die bedryf van voer vir ’n maand te voorsien, en invoer moet op kort termyn toegelaat word. – The Guardian (Nigerië) 2 KENIA | Verskaffer aan Tesco ondersoek vergrype Die…

Die landboubedryf beleef tans baie opgekropte frustrasie rondom ’n korrupte en lui regerende party en ’n polisiediens wat nie sy basiese taak kan uitvoer nie. Misdaad en diefstal in baie gebiede is ’n daaglikse werklikheid vir boere en ander landsburgers. Die landbou is sekerlik die sektor wat die beste deur die grendeltyd gevaar het. Ander sektore het ernstige ekonomiese en geldelike verliese gely. Dit gaan daardie sektore jare kos om te herstel. Die grendeltyd het hernude waardering in sekere kringe geskep vir die waarde van die landbou as voorsiener van bekostigbare voedsel. Die probleme in die boerderyomgewing neem egter toe en dit is ’n mite om te dink dat mense boer vir die lekkerte daarvan. Dit is ’n gesofistikeerde besigheid wat totaal afhanklik van die natuur en markte is. Daarby…

Die koue winter het sy tol geëis op die bloubessiebedryf. Kenners skat dat dit tot 1 000 ton verlies aan produksie gaan beteken. Ongeag hierdie verliese is die 4 356 ton wat in 2020 tot week 41 uitgevoer is, steeds meer as die 4 150 ton wat tot op week 41 in 2019 uitgevoer is. Volgens me. Elzette Schutte, bestuurder van Berries ZA, die Suid-Afrikaanse bessieprodusentevereniging, het die laat koue hierdie winter ook die Kaapse produsente se oeste vertraag. “Die verlies van 1 000 ton was hoofsaaklik in die noorde. Die bedryf is egter nou in sy spitsoestyd en die bessies lyk regtig goed, hoewel ons waarskynlik nie die beoogde 18 000 ton uitvoer gaan behaal nie. Vergeleke met die ongeveer 12 000 ton wat verlede jaar uitgevoer is, beoog…

In ’n splinternuwe boek gee uiteenlopende Suid-Afrikaners hul mening waarom hulle in Suid-Afrika wil bly of wil gly. Van politieke ontleders, soos Ralph Mathekga en dr. Piet Croucamp, tot die geskiedeniskenners Alida Kok en Jan-Jan Joubert, die oudpolitikus Leon Wessels, die sakeleier Theuns Eloff en skrywers, soos Dana Snyman en Marita van der Vyver, kyk uit elke hoek na hierdie groot vraagstuk. Moet ons waai? Om te emigreer of nie is saamgestel deur Alet Law en word uitgegee deur Lapa. Die boek kos R280 by die meeste voorste boekwinkels en is van Oktober af beskikbaar. Landbouweekblad gee drie eksemplare weg met die samewerking van Lapa. Om in aanmerking te kom, stuur jou naam, posadres en selfoonnommer na lbw@landbou.com voor of op 3 November 2020.…

Vanjaar se gunstige oesverwagtinge volg op drie droë jare in die meeste Wes-Kaapse graanproduksiegebiede. Mnr. Johan de Lange van Kaap Agri sê twee van die afgelope drie jare was besonder droog. Die gevolg daarvan was ondergemiddelde oeste wat boere se kontantvloei onder druk geplaas het. “Vanjaar se potensiaal, tesame met taamlik gunstige prysvlakke, gaan beslis help om die uitwerking van die afgelope drie jaar te versag. “Indien daar vanjaar byvoorbeeld 1 ton koring per ha meer geoes word teenoor die vorige seisoen en gegewe ’n afgeleide koringprys van R4 100/t, beteken dit ’n finansiële inspuiting van sowat R850 miljoen vir die Swartland.” Mnr. Johan Lusse van Overberg Agri sê die swak oeste van 2019 in die Suid-Kaap en 2015, 2017 en 2019 in die Swartland het boere finansieel geknou. “Dit…

In April vanjaar het mnr. Eben Sadie van The Sadie Family Wines bestekopname geneem van twintig jaar se wynproduksie in die Swartland. “Ons het twintig oesjare van dieselfde wyn, wat min of meer op dieselfde manier gemaak is buiten vir een of twee aanpassings in produksie, geproe. In ’n neutedop, ons het besef ons sukkel vandag om dieselfde pH-waardes en sure te kry in wyne met 13%-alkohol as wat ons twintig jaar gelede teen alkoholvlakke van 14,5% en 15% gekry het. Die groot kwessie in die Swartland is wat ek die pH-meltdown noem.” Die gevaarligte flikker, sê hy. “ ’n Aantal van die kultivars waarmee ons al twintig jaar lank boer en wat ons voorheen in die kelder kon kry teen ’n pH van 3,7, is nou ’n graad laer…

Plae soos die mieliestronkboorder en snywurm is gedugte teenstanders vir saaiboere in die somersaaigebied, terwyl slakke veral in die Wes-Kaap moeilikheid veroorsaak vir wingerd-, vrugte- en groenteboere. Tans is dit egter migrerende rooi sprinkane in die Zambezistreek van Namibië wat boere in daardie land, Botswana en Suid-Afrika op die uitkyk hou vir dié verwoestende insek. Die rooi sprinkaan, wat gewoonlik in Noord-Namibië uitbroei, kan na Botswana migreer en boere in Limpopo, Noordwes en selfs so ver as Gauteng benadeel. Mnr. Calle Schlettwein, Namibiese minister van landbou, water en grondhervorming, sê sedert die uitbreking die eerste keer op 12 Augustus aangemeld is, word verdere uitbrekings daagliks aangemeld. Dit is die tweede uitbreking vanjaar. Die vorige een was in Februarie. Tot dusver het die sprinkane ’n gebied van net groter as 4…

Soms skaam ek my vir my beroep. Soos nou weer met Senekal, waar dit verstommend is om te sien hoe van die media volhou met die lui idee dat rassewrywing eintlik agter alles sit. Asof Suid-Afrikaners oor niks anders kan kwaad raak nie. Op die dag van die optog het daar toe genadiglik ook ’n paar opportuniste in ou kommando-uniforms opgedaag, en almal kon ’n sug van verligting slaak. Die ou, geykte stereotipe van regse, kakiedraende, gewapende boere is genadiglik vervul en kon die wêreld ingestuur word, soos die New York Times ook gedoen het. Niemand stel regtig belang in waaroor die plaaslike gemeenskap eintlik kwaad is nie. Oor veediefstal wat buite beheer is en die polisie wat glo betrokke is. Dat dit almal erg raak en dat swart boere…

MNR. ALBERT TJIHERO, kommersiële Brahmanboer van Okahandja in Namibië, het op sy eie van ’n kommunale tot ’n kommersiële boer gegroei. Lees op bl. 49 van die soms moeilike pad wat hy moes stap, asook oor hoe hy meen die regering boere beter kan bystaan. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Olga, het ses kinders — vyf seuns, Albert jr. (41), Steven (35), Rodney (32), Kevin (28) en Key (26) — en ’n dogter, Uaripi (23). HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Nee, ek het by die Namibiese radiodiens begin werk en in my vrye tyd sokker gespeel. HET JY ’N STOKPERDJIE? Perderesies. WAAR HOU JY VAKANSIE? Op die plaas. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Die Koedoes (Namibië se nasionale sokkerspan) en die Engelse sokkerspan Liverpool.…

MIELIES en soja se stewige pryse is nie goeie nuus vir lewendehawebedrywe nie en hoender- en melkprodusente beleef groot druk op hul winsgewendheid. In die hoenderbedryf het die sluiting vroeër vanjaar van veral kitskosrestaurante die vraag na hoendervleis laat daal. Die heropening het die vraag verbeter, maar in die algemeen is dit steeds wesenlik laer, sê mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse pluimveevereniging (SAPV) se braaihoender-organisasie. Voor Covid-19 was die verbruik sowat 200 000 ton per maand, maar sedertdien sowat 170 000 ton per maand. Intussen het produsente produksiekapasiteit uitgebrei as deel van ’n langtermynverbintenis tot die pluimveemeesterplan. Produsentepryse was sedert laat verlede jaar stewiger, maar in die tweede kwartaal van vanjaar het dit met gemiddeld 2,2% geval. Die jongste beskikbare amptelike syfers wys herstel aan die einde van…

DIT lyk of die federasie van Suider-Afrikaanse vlieghengelaars (Fosaf) en me. Barbara Creecy, minister van omgewingsake, bosbou en visserye, die strydbyl vir eers wil neerlê. Ná ’n vergadering met die akwakultuurorganisasie Aqua SA het Creecy ingestem om die sperdatum waarop wysigings aan die Nasionale Omgewingsbestuurswet vir Biodiversiteit (Wet 10 van 2004) in werking sou tree, tot volgende Maart uit te stel. Haar departement het vroeër kennis gegee dat forel van 19 Oktober af tot die lys van uitheemse indringerspesies ingevolge die wet gevoeg sou word. Van 20 Oktober af sou enigiemand wat foreleiers wil invoer, laat uitbroei of met forel wil teel, ’n permit ingevolge die wet nodig hê. Dieselfde geld die vervoer, verskaffing, verspreiding en vrylating van lewende forel. Fosaf vrees dit sal forelboerdery en die gebruiklike loslaat van…

Artikel 12 (3) van die onteieningswetsontwerp toon alle gevalle waar dit billik en regverdig kan wees om nulvergoeding te betaal. Dit mag billik en regverdig wees om nulvergoeding te betaal waar grond vir openbare belang onteien word, in ag genome alle relevante omstandighede, maar nie beperk nie tot: – (a) waar die grond nie gebruik word nie en die eienaar se hoofdoel nie is om die grond te ontwikkel of dit gebruik om inkomste te genereer nie, maar om voordeel te trek van die vermeerdering van die markwaarde; (b) waar ’n staatsorgaan grond besit wat nie gebruik word vir sy kernfunksie nie en dit nie nodig het vir toekomstige aktiwiteite nie en die staatsorgaan die grond bekom het vir geen vergoeding nie; (c) nieteenstaande die registrasie van eienaarskap ingevolge die…

TER wille daarvan om ’n sperdatum te haal wat die Grondwethof daargestel het vir wysigings aan die Wet op die Opgradering van Grondbesit (Wet 112 van 1991), gaan die parlement op advies van sy regsadviseur vir eers ’n omvattende hersiening van verblyfsekerheid binne dié wet uitstel. Die Grondwethof het die wet in 2018 ongeldig verklaar en beveel wysigings moet teen 30 April 2021 afgehandel wees. Die wet is ongeldig verklaar omdat dit slegs mans as die hoof-de van ’n familie erken en meebring dat grondbesitregte wat outomaties omgeskakel word in eienaarskap, slegs mans bevoordeel. Die regsadviseur raai die portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling aan om slegs die veranderinge wat die Grondwethof beveel het, aan te bring. EIENAARSKAP Die wysigings het onder meer ten doel dat verblyfreg in eienaarskap…

ONDANKS groot swaarkry in die wynbedryf weens die Covid-19-inperking, het die Absa Top-10 Pinotage-kompetisie vanjaar ’n groot aantal uitstekende inskrywings gekry. Dit is die 24ste jaar dat Absa en die Pinotage Assosiasie dié gesogte toekennings oorhandig. Volgens mnr. Beyers Truter, voorsitter, was daar 150 inskrywings, waarvan 35 van die wyne meer as 90 punte gekry het. “Die Absa Top-10 Pinotagekompetisie het baie gedoen om die gehalte van Pinotage wêreldklas te maak en die pryse van Pinotage-wyne te verhoog. Die grootste verandering is egter die wynmakers se bereidwilligheid om te eksperimenteer en kennis oor te dra. Ons het nog nooit soveel regionaliteit gesien nie. Die 35 wyne kom uit tien verskillende gebiede,” sê hy. Mnr. Abrie Beeslaar het namens die beoordelaars gesê die kompetisie is eiesoortig omdat die wyn oor drie…

Hoe jy op die huidige Covid-19-krisis reageer, gaan bepaal of jy suksesvol is of misluk. Só het dr. Morné Mostert, direkteur van die instituut vir toekomsnavorsing aan die Universiteit Stellenbosch, op die aanlyn Wes-Kaapse Jongboerkongres gesê. Terwyl baie ondernemings in ’n mate gevries was terwyl mense die virus probeer vermy het, begin daardie ondernemings nou stadig ontdooi. “Baie mense sal sê jy het veerkragtigheid (resilience) nodig om terug te bons ná ’n tyd soos dié. Ons het ernstig daaroor gaan nadink, en ja, dit ís ’n belangrike vaardigheid, maar dit is nie noodwendig die moeite werd om terug te bons na dít wat aangegaan het voor die krisis die wêreld getref het nie. “Ons model werk eerder op prosilience – die vermoë om vorentoe pleks van terug te bons. Dit…

Trusts word al lank gebruik as doeltreffende instrumente in onder meer boedelbeplanning. Net soos dit belangrik is om jou finansiële beplanning gereeld te hersien, moet trustaktes ook gereeld hersien word om seker te maak dit voldoen nog aan die vereistes van huidige wetgewing, gesag en selfs tegnologie. Trustaktes kan op twee maniere gewysig word, naamlik deur ’n hofbevel of deur die gemeenregtelike reëls van kontraktereg. HOFPROSEDURE Die Wet op die Beheer van Trustgoed (Wet 57 van 1998) gee in artikel 13 aan die hof die bevoegdheid om ’n trustakte te wysig as dit bepalings bevat wat gevolge meebring wat, volgens die hof, die bereiking van die oprigter se doelwitte teëwerk, die belange van begunstigdes benadeel of indruis teen die beginsels van openbare belang. Enige party wat ’n genoegsame belang in…

■ Swartlandse wynmakers sukkel deesdae om goeie suur in hul wyn te kry omdat baie van die wyndruifkultivars nie aangepas is by die warmer, droër toestande nie. ■ Kultivars wat wel aangepas is, lewer goeie produksies en gebruik min water. Dit is dus volhoubaarder opsies. ■ Boere is skrikkerig om met nuwe kultivars te eksperimenteer, want hulle dink dis moeilik om te bemark. Gehaltewyn het egter ’n beter kans omdat daar te veel wyn wêreldwyd geproduseer word.…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Beleggings in sonenergie vir die opwek van elektrisiteit en pomp van water. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Boer eers met gras voordat jy met beeste boer. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Nie veel nie, want ek het stelselmatig en versigtig gegroei. Probleme wat ek ondervind het wat buite my beheer is, is veldbrande. WIE WAS JOU MENTOR? My ouers het my van boerdery geleer toe ek nog ’n naweekboer was. Toe was hulle heeltyds by die familie se vee. Hulle het my geleer om hard te werk. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE IN DIE BOERDERY? Kapitaal en geriewe om die boerdery te bedryf. Die Agri Bank se termyn wat hulle vir boere aanbied,…

Cradock Saad het die noordelike wenners vir die 30 ton-mieliekompetisie aangewys. Die wenner is mnr. Sinclair Collett met ’n opbrengs van 22,2 t/ha. Mnr. Kobus Marais is die naaswenner met 21,10 t/ha en mnr. Robert Southey het die derde plek behaal met ’n opbrengs van 20,65 t/ha. Collett is die vyfde geslag van die Colletts by Visrivier in die Oos-Kaap. Sy familie was deel van die Britse setlaars wat in Algoabaai aangekom het. Sy pa, Neville, het drie broers gehad. Die meeste van die Colletts boer nog in die Visriviervallei. Collett het as 20-jarige begin boer en het al 51 boerjare agter die rug. Hy het heelwat tegnologiese verandering in die boerdery beleef, van skoffel met perde tot spilpunte wat met ’n selfoon geprogrammeer word. Deesdae gebruik hy die John…

Ek weet nie of jy wat nou hier lees, een van die getroue lesers van die rubriek is nie, maar laat my asseblief toe om jou ’n guns te vra – sommer ’n groot guns. Hier volg dit: “Vertel my wat jy weet van die ‘nuwe aarde’ en hoe ek dit moet verstaan?” Is jy verbaas dat ek met só ’n vraag na jou toe kom? Hoor ek jou vra: “Maar is jy dan nie ’n Skrifgeleerde wat veronderstel is om heelwat van hierdie onderwerp te weet nie? Bestudeer jy dan nie die Bybel en preek jy nie daaruit nie?” Daar is nog soveel mooi op planeet Aarde dat ’n mens nie vir ’n oomblik daaraan wil dink dat dit vernietig kan word nie. My antwoord is dalk vir jou…

Die Afrika Droughtmaster-ras is besig om ’n groot impak te maak in die beesbedryf in Suid-Afrika, Namibië en Botswana. Daar is al hoe meer kommersiële telers wat van die bulle by hul kommersiele koeie gebruik. Dit lei daartoe dat daar ’n sterk vraag na die beeste is en die pryse van stoetdiere styg. Kopers van bulle is baie in hul skik met die kalwers wat hulle by hul kommersiële koeie kry. Daar is ’n groot vraag na dié kalwers deur voerkrale. Op die afgelope veilings was dit die neiging vanjaar. Die Genepoel-veiling wat op Parys saam met die jaarvergadering aangebied is, het die stygende prysneiging bevestig. Die duurste vers (VOVA18-190) is deur mnr. Chippy Watson geteel en teen ’n rekordprys van R480 000 aan die Hurwitz-boerdery verkoop. Verse het gemiddeld…