Indholdsfortegnelse for 11/5/2020 i Landbouweekblad

Die konsultantegroep DNA Economics waarsku dat plaaslike inhoudsvereistes wat deur pres. Cyril Ramaphosa se ekonomiese herstelplan beoog word, “bewustelik mededinging en toegang tot internasionale markte (kan) beperk, en maklik kan lei tot ekonomiese verwringings, prysverhogings en uitvoervermindering op langer termyn”. Niemand sal argumenteer téén vervaardiging in Suid-Afrika nie, maar dit hang af hoe só ’n “re-industrialisasie” gedoen word. Uit plaaslike invoerders se ervaring blyk dit asof die regering alles wat Suid-Afrika invoer, wil identifiseer en dan besluit of hy dit self kan maak. Dan hef die regering swaar invoerheffings daarop sodat nuwe Suid-Afrikaanse produsente van fietsratte of wat ook al nie hoef mee te ding teen goedkoper invoer nie, ongeag die gehalte daarvan. As die plan is om werk te skep, maak hy ’n fout. Dit kan werk tot op…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Wynbedryf: Opsies vir oorlewing ■ Die Stofbergs se eie ‘bulfabriek’ ■ Afwisselend plant volgende presisiestap ■ Nóg beter navorsing moontlik met opgeknapte melkstal ■ Opkomende boere met visie op rand van kommersiële landbou ■ Plantereenhede veeldoelig vir groente SPESIAAL ■ Wiele GESIN ■ Koskenners se beste vrugtekoek GROOTVEE Die Bolandse stoetteler mnr. Nollie Stofberg van Platdrif Sussex het in die 1980’s ’n paar goeie Sussexbeeste gekoop om uitvalgrond tussen sy wingerde en vrugteboorde te benut. Vanjaar spog hy met ’n lang rits eerbewyse. Op die foto is een van die kuddevaars, Platdrif Midnight die Eerste.…

MNR. HURTER VAN ZYL van Ventersdorp laat sy speenkalwers in ’n intensiewe beweidingstelsel onder spilpuntbesproeiing uitgroei. Só maak hy drie keer meer wins as met mielieverbouing onder die spilpunte. Bl. 42. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Juanita, het drie kinders. Bertus boer saam met ons terwyl hy vir die graad BCom studeer. Sy tweelingsussie, Marieze, is ’n student in aptekerswese. Ons ander dogter, Mucke, is besig met haar MSc in parasitologie by meermaagdiere. Al drie studeer aan die Noordwes-Universiteit se Potchefstroomkampus. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. Ek het ’n diploma aan die Landboukollege Potchefstroom verwerf. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ons is almal baie lief vir diere. Ek hou volstruise vir die lekkerte aan. Hulle help om die Wit Dorpers op die plaaswerf op te pas. Juanita…

DIE koue toestande van begin Oktober wat deur hittegolftoestande opgevolg is, is nie noodwendig die gevolg van klimaatsverandering nie. “Dit is tipies van Suider-Afrika se klimaat,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Hy sê dié tipe weer kom veral voor met die oorgang tussen seisoene. Vroeg verlede maand was daar plek-plek reën oor die suidoostelike, oostelike en noordelike dele van Suid-Afrika. Die baie warm en droë toestande, veroorsaak deur ’n Atlantiese hoogdrukstelsel wat oor die land beweeg het, veroorsaak egter dat die grond vinnig uitdroog waar dit wel gereën het. Somergraanaanplantings het al in dele van KwaZulu-Natal en Mpumalanga begin, maar op plekke moes eers opgehou word omdat dit te droog geword het. Die optimale planttyd op die Hoëveld van Mpumalanga, Kwa-Zulu-Natal en die Oos-Vrystaat is van middel…

“VEEDIEFSTAL is een van die landelike misdade wat baie min aandag trek wanneer dit by navorsing kom,” sê me. Cecili Doorewaard, lektor aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) se departement van kriminologie en sekerheidswetenskappe, en skrywer van Livestock Theft, A Criminological Assessment and Sample-Specific Profile of the Perpetrators, ’n meestersgraadverhandeling in kriminologie wat sy oor vyf jaar nagevors het. Doorewaard het met 35 veroordeelde veediewe in Gauteng, KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap onderhoude gevoer, 28 saakdossiere ontleed en onderhoude gevoer met lede van die polisie se veediefstaleenhede en slagoffers van veediefstal om die werkwyse, motiewe en oorsake van hierdie misdade te bepaal. “Daar is tot dusver maar net ’n handjie vol nasionale en internasionale publikasies wat spesifiek net veediefstal insluit. “Dié wat wel oor veediefstal gepubliseer is, gaan hoofsaaklik oor die…

BEWYSE begin opstapel teen staatsamptenare wat honderdduisende rande se omkoopgeld eis om swart boere se huurooreenkomste op staatsplase met 30 jaar te verleng. Verskeie boere het reeds beëdigde verklarings, wat die name van die korrupte amptenare bevat, by die polisie afgelê en is gereed om hierdie korrupte gebruik bloot te lê. Intussen versoek me. Annette Steyn, die DA se skaduminister van landbou, dat me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, ’n moratorium moet instel op die afsettingsbevele teen opkomende boere wat op staatsgrond boer totdat die departement se forensiese ondersoekeenheid ondersoeke oor die huurooreenkomste voltooi. Landbouweekblad verneem boere wat geswig en die omkoopgeld betaal het, het huurkontrakte gekry. Dié wat weier, se huurooreenkomste is nie verleng nie en het kennisgewings gekry dat hulle die grond moet verlaat.…

DIE impak van Covid-19 op die landbouwaardeketting hou talle lesse vir boere, volgens sprekers op Agri Wes-Kaap se eerste virtuele kongres wat onlangs plaasgevind het. Dr. Benjamin Dent, ’n kenner oor landbouwaardekettings, meen Covid-19 het ’n reuse-impak op waardekettings gehad. Die pandemie het dit duidelik gemaak dat boere staatmaak op ander skakels in die landbouwaardeketting. “Indien daar ander skakels in die kettings was wat nie so vinnig op die pandemie gereageer het soos jy nie, sou dit steeds op jou ’n impak gehad het.” Hy het ook gewys op ander lesse uit die manier waarop Covid-19 waardekettings wêreldwyd ontwrig het en waarvoor die bedryf gesamentlik moet beplan, soos die groeiende wêreldbevolking, die groeiende middelklas in ontwikkelende lande, wat geleenthede vir boere skep, veranderende verbruikersvoorkeure en veranderende regulasies, soos verpligtinge rondom…

Daar was groot afwagting vir die aankondiging van die ekonomiese herstelplan deur pres. Cyril Ramaphosa, wat met die samewerking van die sakesektor en vakbonde deur die kabinet afgerond is. Voordat ’n mens die voorgestelde plan probeer saamvat, is dit nodig om daarop te wys dat die nasionale ontwikkelingsplan byvoorbeeld deur die meeste sektore – ook die landbou – aanvaar is. Die politieke wil (en vermoë?) om dit toe te pas, het egter ontbreek. Tussendeur was daar verskeie dae lange eet-en-geselssessies om planne te beraam. Dan het ons ook die afgelope paar jaar die beloftes gehad wat in die staat se begrotings aan ons voorgehou is, veral onder mnr. Pravin Gordhan, dat die staat se rol sal krimp en staatsuitgawes sal daal met minder staatskuld. Staatskuld het intussen weggehardloop, Suid-Afrika se…

GRANAATUITVOER DAAL IN 2020 Ondanks ’n toename in die aangeplante gebied onder granate is daar ’n afname in die uitvoer van Suid-Afrikaanse granate. Volgens bedryfsyfers uitgereik deur me. Nina Viljoen, ’n landbouekonoom by Hortgro, het Suid-Afrika tans ’n totale gebied van 1 032 ha met granate beplant. Die meeste daarvan (72%) is in die Wes-Kaap. Dit sluit in die Bergrivier-streek, Wellington, Bonnievale en Malmesbury. Sedert 2019 is daar ’n afname van 6% in die uitvoer van kartonhouers van 3,8 kg. Die kultivar Wonderful is tans die top-aangeplante kultivar en beslaan 76% van die aangeplante hektare, gevolg deur Hershkovitz (9%) en Acco (9%). Net minder as ’n derde (31%) van die aanplantings is 10 jaar of ouer, met 25% van die bome wat 7-10 jaar oud is. Bome van 3-6 jaar…

Weens die onsekerheid en wantroue oor die veiligheid van ingevoerde voedsel weens Covid-19 verkies verbruikers toenemend meer plaaslike produkte. Bykans 15% meer verbruikers reken dis belangrik om plaaslike gemeenskappe en hul ekonomiese aktiwiteite te ondersteun. Volgens me. Shereen Tromp, ’n navorser en konsultant by Euromonitor wat bevindinge uit hul navorsing op ’n onlangse PMA Talks-webinaar voorgelê het, het 51% van verbruikers voor Covid-19 gevoel dit is belangrik om plaaslike gemeenskappe te ondersteun. “Dié syfer het in September tot 65,8% gestyg. Buiten dat die verbruiker gemoeid is met hul impak op die natuur en bewus is van hul koolstofspoor wat ingevoerde produkte betref, is hulle ook besorg oor die veiligheid van hul voedsel. Deur plaaslike produkte te verbruik, weet hulle waar dit vandaan kom.” Tromp se navorsing toon daar is verskeie…

■ Nuwe navorsing toon dat ’n ophoop van distikstofmonoksied (N2O) in die atmosfeer sedert 1980 ’n veel groter gevaar vir aardverwarming inhou as koolsuurgas, die bekendste kweekhuisgas. ■ Gewoonlik vernietig sonstraling die N2O in die boonste lae van die atmosfeer, maar omdat menslike aktiwiteite die gas vinniger vrystel as wat dit vernietig kan word, hoop dit in die atmosfeer op. ■ Die gas is besig om só vinnig in die atmosfeer toe te neem dat die aarde as gevolg daarvan hierdie eeu 3 °C warmer kan word.…

Winsgewendheid moet almal se besigheid wees – veral die besighede wat geld uit boere maak. Ek roer dié netelige kwessie aan met verwysing na die Suid-Afrikaanse wolbedryf. In die 1950’s en 1960’s was wol amper so waardevol soos goud. In 1970 het Suid-Afrikaanse wolproduksie ’n hoogtepunt van 140 miljoen kg bereik. Die instelling van die reserweprysskema (poelskema) in die vroeë 1970’s, asook hoër vleispryse het tot ’n geleidelike afname in wolproduksie gelei. In die vroeë 1990’s het die poelskema in duie gestort. Hierdie skema is gesamentlik deur ál die belangrikste wolproduserende lande bedryf. Dit het tot ’n wêreldwye ineenstorting van die produksie van onverwerkte wol gelei. Wolproduksie in Suid-Afrika beloop tans net 45 miljoen kg, gelewer deur 15 miljoen skape. Omvattende besinning oor en herstrukturering van die wolwaardeketting is nodig.…

Mnr. Rudi Wium, ’n konsultant van Wenkem op Malmesbury, het onlangs in die Swart-land ’n proef gedoen om te bepaal of dit dienlik kan wees om in nat, dou-omstandighede in die oggend te spuit. Die doel van die proef was om die mate van afloop, asook die doeltreffendheid van chemikalie-opname te bepaal wanneer ’n trekker teen 150 liter water per hektaar en ’n vliegtuig teen 30 liter water per hektaar sistemiese swamdoders spuit. Albei spuittoedieningsmetodes is in die middag herhaal in ideale omstandighede om as vergelyking te gebruik. “Ons het een dag ná bespuiting blaarmonsters getrek van sowel die vlagblaar en vlag -1 (vlag-min-een), aangesien dit die blare is wat hoofsaaklik doudruppels vashou en die vernaamste blare is wat die laat swambespuiting-chemikalieë moet opneem. “Hierdie blare is gevries en na…

Biltong-braaibroodjie ■ 12 snye brood ■ Botter of olyfolie ■ 2 rooi-uie, gesny ■ 1 sopie sagte bruinsuiker ■ 1 sopie balsamiese asyn ■ 1 koppie (omtrent 200 g) biltong, fyngekap ■ Gewone roomkaas (1 houer is genoeg) ■ 240 g cheddarkaas, gesny of gerasper Verhit die botter of olie in ’n pan op die vuur en braai die uie tot sag. Gooi die suiker en balsamiese asyn by die uie en laat prut oor lae hitte vir 15-20 minute tot die uie soet en taai is. Sit eenkant om af te koel (die uie, nie jy nie). Maar as jy warm onder die kraag is, gaan sit ook maar eenkant tot jy weer lekker is. Gebruik jou aggressiefste, grootste, skerpste mes om die biltong fyn te kap. As jy…

Die Wiese se Bakke-staproete oor 12 km wat ons gestap het, is een van vele wat die Nigramoep Slowliving-gasteplaas aanbied. Ander roetes, vir ervare en minder ervare stappers, is die volgende: ■ Die Schaapriviercanyon na Nigramoep se Swartbakke-staproete is ’n tweedagstap waartydens ervare stappers in die bek van die canyon oornag. ■ Duikerklip se voetslaanpad is ’n maklike 12 km-roete op Nigramoep. ■ Die Skemerkelkieroete is ’n maklike sirkelroete van 5,5 km op die plaas wat stappers met mooi Weskussonsondergange beloon. ■ Die Perdebossie-staproete is ’n maklike 4,5 km-roete op die plaas. ■ Die Vingerklip-staproete is ’n moeilike roete net vir ervare stappers en moet saam met ’n gids aangepak word. ■ Die T’koutas-staproete is ’n staproete van 8,4 km op ’n tweespoorpad. Dit is oor klipperige terrein. Johanna en…

Die Bybel sê in 1 Pet. 4:12: “Geliefdes, moenie verbaas wees oor die vuurproef waaraan julle onderwerp word nie. Dit is nie iets vreemds wat met julle gebeur nie.” Die Here is getrou, veral teenoor boere wat steeds hul vertroue op Hom alleen vestig. Die Here moedig jou en my vandag aan om nie paniekerig te raak en te dink iets vreemds is besig om te gebeur weens hierdie vurige beproewinge waardeur ons gaan nie. Of dit plaasmoorde, die ekonomie of die weer is – ons weet daar is steeds streke wat onder ’n uiterste droogte gebuk gaan – God is getrou. Hy het ons belowe dat Hy ons nooit sal verlaat of versaak nie. Ons moet dus na Bo kyk omdat die tweede koms van die Here elke dag…

STEPHANUS ROSSOUW HEXRIVIERVALLEI GROET GROOT TAFELDRUIF-UITVOERBOER ’N TAFELDRUIFBOER wat hom beywer het om puik druiwe te lewer en om die bedryf se naam hoog te hou. Só sal mnr. Stephanus Rossouw (78), ’n groot tafeldruif-uitvoerboer in die Hexriviervallei, onthou word, sê mnr. Clayton Swart, bemarkingsbestuurder by die Suid-Afrikaanse tafeldruifbedryf (Sati). “Hy word veral onthou vir sy werk by die Hexriviervallei-tafeldruifassosiasie en ander strukture waar hy die landbou met lof gedien het. Hy was ook nou betrokke by en ’n groot ondersteuner van navorsing tot voordeel van die bedryf en het menige student geleenthede gebied om hul praktiese werk en navorsing op hul plase te kom doen. “Hy het die Rossouws se lang verbintenis met De Doorns en tafeldruiwe verder geneem en met lof uitgebou en aan die volgende generasie oorhandig.”…

Die inperkings vanweë die Covid-19-pandemie het die registrasie van transaksies in die Vrystaat minder as in ander provinsies geraak. In die 12 maande tot September is 544 ooreenkomste gesluit teenoor 609 die vorige jaar. Dit het altesame 229 067 ha teen R2,963 miljard behels. In altesame 47% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot September vanjaar gedaal. Pryse by Fouriesburg (14,7%), Jacobsdal (17%) en Wepener (17,2%) het stewig gestyg, terwyl pryse by Philippolis met 24,6% gedaal het. Dit lyk asof die verhandeling van grond kleiner as 50 ha toeneem. Verkope ten opsigte van plase van 50 ha, 150-300 ha en 450-600 ha toon ’n stygende neiging. Dalende neigings is by grond groter as 600 ha en grond van 50-150 ha waargeneem. Statistieke vir ál…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 4 NOVEMBER: Melkprodusenteorganisasie se kongres, asook ’n kaasmaakkursus en jaarvergadering. Lythwood-lodge, Lidgetton, KwaZulu-Natal. Julie McLachlan, e-pos: julie@mpo.co.za, 0837402720. 5 NOVEMBER: Internasionale sitruskonferensie. Die gratis konferensie gaan klem lê op sommige van die groot ontwikkelings in die sitrusbedryf met aanbiedings deur kenners en paneelbesprekings Web: www.citruscongress.com 10-12 NOVEMBER: Eerste virtuele internasionale Wagyu-konferensie. Suid-Afrika is die gasheerland en sprekers sluit in mnre. Roelf Meyer en Shogo Takeda en prof. Tim Noakes. 19:00-22:00. E-pos: events@landbou.com 19 NOVEMBER: Skaapboerderyseminaar aangebied deur Bottom Line Insight. Tema: Hoe verseker die skaapboer sy toekoms. Be Human, Bloemfontein. E-pos: andriesa@ blwealth.co.za, 051 406 4300. 24-25 NOVEMBER: Hommeltuig- en onbemande vliegkunskonferensie. Emperors Palace,…

R750 miljoen Die kleinhandelaar Woolworths het aangekondig hy gaan R750 miljoen in sy voedselkleinhandelonderneming belê met die doel om verbruikers “beter waarde” te bied vir alledaagse kruideniersware, soos vars hoendervleis. Me. Zyda Rylands, Wool-worths SA se uitvoerende hoof, sê die belegging sal aanvanklik die sigbaarste wees in Wool-worths se pluimveeprodukte, maar daar sal ook meer spesiale aanbiedinge wees van alledaagse basiese benodighede. — Moneyweb R70 miljard Standard Bank, glo Afrika se grootste bank gemeet aan bates, sê lenings wat deur die groep se korporatiewe en beleggingsafdelings uitgereik is en wat herstruktureer moes word, het van R48 miljard einde Junie tot R70 miljard teen einde September gestyg. Die waarde van Suid-Afrikaanse verbruiker- en kleinsakelenings wat verligting benodig, het weens Covid-19 teen einde September R61 miljard beloop. Dit is gelykstaande aan sowat…

‘Hulle meen die polisie kan of sal niks daaraan doen nie.’ ME. CECILI DOOREWAARD, kriminoloog aan die Universiteit van Suid-Afrika, oor hoekom die meeste slagoffers van veediefstal nie die misdaad by die polisie aanmeld nie. Bl. 19 ‘Ons het lanklaas ’n ordentlike uitbreking gehad. As gevolg van die reën wat geval het, en die regte temperatuur is daar ’n goeie kans dat hierdie ’n groot uitbreking kan word.’ DR. GERHARD VERDOORN, bedryfsbestuurder by CropLife SA, oor die bruinsprinkaan-bedreiging in die Karoo. Bl. 16 ‘Dit sal mieliepryse drasties laat styg, wat goed sal wees vir mielieboere, maar probleme vir die pluimvee-, rooivleis- en die melkbedryf inhou.’ MNR. JANNIE DE VILLIERS, uitvoerende hoof van Graan SA, oor wat kan gebeur as produksiefinansiering nie vir 300 000 ha mielieaanplantings toegestaan kan word nie…

1 NAMIBIË| Trust wil miljoene in landbou belê Eos Capital, ’n Namibiese trustbestuurder, beoog om met sy Euphrates-landboutrust N$500 miljoen (N$1 = R1) teen Maart volgende jaar in te samel om in ongenoteerde maatskappye te belê. Landbouverwerking, verspreiding en logistiek, kommersiële landbou, kleinhandel, biomassa en die vervaardiging van chemikalieë, kunsmis, saad, diereprodukte en toerusting is in sy visier. Mnr. Frederico van Wyk, ’n assosiaat van Eos Capital, sê die hoop is dat die trust as katalisator sal dien vir plaaslike beleggings, asook beleggings van ontwikkelingsfinansiers en streeks- en internasionale beleggers lok. — Africa Global Funds 2 KENIA | Kommer oor Somaliese khat-mark Keniaanse handelaars van die stimulant khat (wat na bewering onder meer eetlus demp en tot euforie lei) is bekommerd dat Ethiopië se toetrede tot die Somaliese…

DIE Afrika-vr yhandelgebied (AfCFTA) kan reeds in Januarie in werking tree, maar dit hang grootliks af van ontwikkelinge rondom die Covid-19-pandemie. Só het mnr. Xavier Carim, adjunkdirekteur-generaal vir internasionale handel en ekonomiese ontwikkeling by die departement van handel, nywerheid en mededinging, aangedui. Onderhandelinge moes weens die pandemie opgeskort word. Dit het meegebring dat die ooreenkoms nie op 1 Julie in werking kon tree nie. In Mei het staatshoofde van die 54 lande wat reeds deel van die vryhandelgebied is, aangedui dat ’n vergadering in Desember gehou sal word waar alle uitstaande kwessies afgehandel sal word. AfCFTA is ’n Afrika-handelsblok wat ’n gemeenskaplike mark vir goedere en dienste skep en ook makliker beweging van mense en beleggings daarstel. Die ooreenkoms sal Suid-Afrika toelaat om sy markaandeel op die vasteland uit te…

Die Food Safety Modernis ation Act het ten doel om die voorvalle en impak van gebrekkige voedselveiligheid in Amerika te voorkom. Dié wet vereis dat die produsente, opbergers en vervoerkontrakteurs van voedsel en voer ’n voedselveiligheidsplan gereed moet hê. Die plan moet potensiële risiko’s identifiseer met geskikte maatreëls om dit te voorkom. Produsente en opbergers kan verantwoordelik gehou word as uitbrekings van voedselonveiligheid in die res van die waardeketting na produsente of opbergers teruggespoor kan word. Die vermoë en bereidwilligheid van Amerikaanse produsente en opbergers om voldoende maatreëls gereed te kry en geskrewe waarborge te kan lewer oor die voedselveiligheid van graan en oliesade wat opgeberg word, kan in die toekoms ál meer bepalend wees vir volle markdeelname. Amerikaanse produsente en opbergers wil voorkomende maatreëls toepas om kopers te verseker…

Suid-Afrikaanse boere en navorsers behaal reeds heelwat welslae met praktyke wat die gebruik van stikstof verminder sonder om produktiwiteit in te boet. Dr. Craig Galloway, ’n navorser by die maatskappy Trace & Save, het in Julie op die aanlyn kongres van die Weidingsvereniging van Suid-Afrika gesê hoewel die 300-350 kg stikstof per hektaar wat deesdae vir melkbeesweidings aanbeveel word, steeds hoog is, is daar plase wat reeds minder as 200 kg/ha toedien sonder om hul weidings se produktiwiteit op te offer. Op die navorsingsplaas Langgewens het die Wes-Kaapse departement van landbou in ’n ou langtermynproef goeie oeste behaal met net 17 kg stikstof/ha by koring en kanola wat ná medics gevestig word. Dr. Johann Strauss, navorser oor volhoubare gewasstelsels by die departement, het gesê in die nuwe proef word 23…

■ Elke spilpunt is in skywe verdeel (nes ’n gesnyde koek) wat elk ’n dag lank bewei word. ■ ’n Mengsel van twee raaigraskultivars wat op verskillende tye vinnig groei, verskaf genoeg weiding vir 400 kalwers op ’n snit wat 0,357 ha beslaan. ■ Gemeet aan groei van altesaam 520 kg per dag deur 400 beeste, beloop die inkomste regdeur die weitydperk gemiddeld R14 000 per dag. ■ Die koste beloop R7 000 per dag (R17,50/bees), wat die saad, kunsmis, elektrisiteit, aanvulling en lek insluit.…

WAT IS VUILBEK? My jong lammers het sere om die bek. Wat is dit en wat kan ek daaraan doen? Vuilbek is ’n siekte wat vratagtige letsels in die vel van skape en bokke veroorsaak. Dit word ook orf genoem. Vuilbek word deur die pokkevirus (Paravaccinia) veroorsaak en tas skape, bokke en mense aan. Dit is ’n soönose – ’n siekte wat van diere na mense oorgedra kan word. Vuilbek kom wydverspreid in Suid-Afrika voor. Jong lammers is veral vatbaar en toon ernstiger kliniese simptome as volwasse diere. Indien volwasse skape en bokke al voorheen aan die virus blootgestel is, ontwikkel hulle weerstand teen die siekte. Die vuilbekvirus is besonder stabiel wanneer dit aan omgewingsfaktore blootgestel word. Dit kan maande of selfs jare lank besmetting op ’n plaas veroorsaak. Oordrag…

Volg dié stappe om voerdoeltreffendheid te verbeter: ■ Gebruik ’n gesplete voerstelsel wat twee rantsoene op verskillende tye van die dag bied – gewoonlik ’n rantsoen wat hoër is in energie en aminosure aan die begin van die dag en ’n tweede rantsoen wat verhoogde kalsium in die vorm van growwe kalksteenkorrels bevat vir later in die dag. ■ Voeg in die middag growwe kalksteen van hoë gehalte by die rantsoen. ■ Die toepassing van stelsels soos byvoeging (topdressing), ’n tweeledige voerstelsel en die verskaffing van hoëgehaltekalksteen en fitase-ensieme, sal help om die verborge genetiese potensiaal van die moderne lêhen te ontsluit.…

BENODIGDHEDE ■ Vilt, in verskillende kleure ■ Skuimpapier, in verskillende kleure ■ Skêr, gomgeweer en gomstokkies ■ ’n Verskeidenheid houten plastiekkrale ■ Haarknip (kyk by kunsvlytwinkels) of haarband SNY DIE BASIS ■ Knip die basis van jou ontwerp uit die vilt – die grootte van jou haarknip sal die grootte van die basis bepaal. ’n Dubbele laag vilt sal dit stewiger maak. ONTWERP ■ Ontwerp eers jou haarknip deur die krale op die vilt uit te pak voor jy die gomgeweer aanskakel. Sodra die gom en vilt met mekaar in kontak kom, kan jy nie die krale skuif nie. DEUR DIE BLARE ■ Knip blare uit groen skuimpapier. ■ Plak dit eerste op jou basis vas sodra jy jou ontwerp afgehandel het. VERSIER ■ Plak nou die krale vas. Jy…

BEESBRUCELLOSE hou ’n ernstige bedreiging vir Suider-Afrika in en boere kan nie langer uitstel om hul beeste te laat toets en in te ent nie, anders gaan die skok en geldelike verliese nóg groter wees, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), in sy verslag oor veesiektes en toestande wat gedurende September aangemeld is. Malan vertel van vier gevallestudies. Op een plaas met 180 beeste het die boer nog nooit vir brucellose (BM) getoets of sy beeste ingeënt nie. Selfs nadat talle vroulike diere verlede jaar geaborteer het, het hy niks gedoen nie. Teen die tyd dat hy na ’n veearts geluister het, het 82 koeie positief vir BM getoets. Hulle is geslag. Die res wat negatief getoets het, moet gereeld getoets word totdat die…

Tydsberekening is alles — en soms tref die ironie van alles ’n mens met ’n voorhamerhou. Aan die vooraand van die belowendste mieliejaar ná ’n uitmergelende droogtewurggreep en die eerste moontlik normale planttyd in jare sukkel boere om produksiekrediet te kry. Dit is omdat die eens trotse Land Bank nie die mas kan opkom nie. En dan praat jy nie eens van die belangrike (maar dalk futiele) taak wat vir dié instelling voorlê om ambisieuse ontwikkelingsteun te verleen nie. Skaars het ’n misdaadvuisvoos gemeenskap weer tot verhaal gekom ná ’n onvermydelike konfrontasie op Senekal — waar ’n streep oor misdaad getrek is – toe spoel ’n streep brande oor die Wes-Vrystaat, Noordwes en die Noord-Kaap . . . Plekke soos Boshof, Hoopstad, Hertzogville, Bultfontein, Dealesville, Jan Kempdorp, Warrenton en Schweizer-Reneke,…

ONTEIENING SONDER VERGOEDING: OPENBARE SITTINGS HERVAT Openbare sittings oor die wysiging van artikel 25 van die Grondwet om onteiening sonder vergoeding duidelik daarin te skryf, is einde Oktober in Limpopo en die Noord-Kaap hervat. Die ad hoc-komitee wat wetgewing rakende die wysiging moet indien, kon nie sy werk einde Mei voltooi nie. Die komitee moes sy openbare sittings wat in Maart in Limpopo, die Noord-Kaap en die Wes-Kaap gehou moes word, weens die Covid-19-pandemie en die gevolglike inperking uitstel. Die nasionale vergadering het die komitee tot einde Desember tyd gegee om sy werk te voltooi. DRIES VAN DER WALT skryf: Hou eerder openbare sittings oor misdade soos diefstal, brandstigting en plaasaanvalle. Maar só ken ons hierdie rowerbende wat nou in beheer is — altyd besig met kleinlike, politieke beuselagtighede om…

BOERE in die Karoo wat “sprinkane sien uitdop”, word gewaarsku om dit aan te meld vir vroegtydige bestryding. Dr. Gerhard Verdoorn, bedryfsbestuurder by CropLife SA, sê hy is bekommerd oor die huidige uitbreking van bruinsprinkane in dele van die Karoo. “Ons het lanklaas ’n groot uitbreking gehad. As gevolg van die reën wat geval het en die regte temperatuur, is daar ’n goeie kans dat dit ’n ernstige uitbreking kan word.” Luidens ’n verklaring van die Oos-Kaapse departement van landelike ontwikkeling en landbouhervorming kom die uitbreking voor op 127 plase in die munisipale distrikte Chris Hani en Sarah Baartman. Die gebiede wat geraak word, sluit Middelburg, Graaff-Reinet, Aberdeen, Cradock, Nieu-Bethesda, Pearston en Jansenville in. “Bestryding met knapsakke en bakkiepompspuite het reeds begin. Boere word deurlopend opgelei volgens die Sprinkaanbeleid van…

DIE Wes-Kaapse graangebiede sou in die laaste paar dae van Oktober “hoofsaaklik droog” wees, volgens mnr. Henning Grobler van die Suid-Afrikaanse Weerdiens. “Daar is een of twee baie swak koue fronte wat baie min ligte reën oor die Overberg kan bring. Langs die Weskus af sal dit mooiweer en warm wees, met miskolle in die oggend.” Grobler sê die hele Overberg behoort meestal goeie oesweer te hê, al verwag hulle swak koue fronte. “Dit sal net bewolkte tot gedeeltelik bewolkte toestande wees. Die boere sal seker warmer weer wil hê.” Hoewel die George- en Mosselbaai-omgewing in die laaste dae van Oktober motreën kon verwag, sou dit na verwagting vinnig opklaar. Wat die week tot 11 November betref, sal daar steeds koue fronte deurkom, maar dit sal nie veel meer as…

DIT is nie ’n ekonomiese plan nie, maar ’n wenslys met waardige bedoelings wat vir Kersvader geskryf is. En dit sê niks oor die grondkwessie nie. Dít is hoe die twee grootste opposisiepartye, die DA en EFF, pres. Cyril Ramaphosa se ekonomiese herstelplan in ’n parlementêre debat bestempel het. Mnr. John Steenhuisen, DA-leier, het darem sy Kersvader-opmerking versag en kwessies soos die opveil van spektrum om datakoste te verlaag, hervormings by Eskom en die opening van die energiemark aan meer onafhanklike produsente verwelkom. Mnr. Floyd Shivambu, EFFLP, het gesê Ramaphosa het nie die grondvraagstuk genoem nie omdat hy “diep in sy neo-liberale reaksionêre oortuiging” glo die enigste manier vir die swart meerderheid om uit armoede te beweeg, is deur ’n werk. Hy re-ken ook nie Ramphosa glo dat Suid-Afrika grond…

Starbucks is in 1971 deur drie vriende in Seattle, Amerika, begin as ’n groothandelaar in geroosterde koffiebone. Dit was egter eers in 1987 toe Howard Schultz, ’n vorige werknemer, die eienaar geword het, dat Starbucks begin uitbrei het. Geïnspireer deur ’n besoek aan Italië en die ervaring van die land se koffiekultuur, het Schultz besluit om Starbucks in ’n koffiewinkel te omskep. Voor 1987 het Starbucks slegs geroosterde koffiebone aan restaurante in die deelstaat Washington verkoop. Vandag is daar 31 256 Starbuckskoffiewinkels wêreldwyd. Na raming verkoop Starbucks byna 11 miljoen koppies koffie per dag. Die afgelope vyf jaar handhaaf Starbucks ’n winsmarge van 16,2%, ’n volle 32% hoër as die bedryfgemiddelde. Starbucks se vermoë om sy kapitaal doeltreffender as die bedryf aan te wend, is net so indrukwekkend. Die maatskappy…

Dit is nog baie vroeg in die seisoen, maar heelwat tekens behoort die appelbedryf opgewonde te maak dat ’n baie goeie appeljaar op hom wag. “Baie moet nog gebeur, maar sake lyk tans gunstig. Hael is ’n groot risiko en boere moet seker maak bye doen hul werk,” sê mnr. Daan Brink van Fruitmax Agri op Grabouw. Volgens hom het die vroeë appels effens “deurmekaar” geblom. “Die laat reën het sommige blokke en selfs sommige bome onkant gevang en dit moes in die reën bot, terwyl ander bome op ’n droë dag gebot het. Dit was die geval by van die Panorama Golden-kultivar waar sekere blokke baie goed lyk en ander effens deurmekaar is. “Anders lyk die tekens belowend. Vir die eerste keer in ’n lang tyd is daar genoeg…

Die bloubessiekwekers OZblu het sy eie Guinness-wêreldrekord verbeter deur ’n massiewe bloubessie van 16,2 gram en 36,3 mm in omtrek te kweek. Sy vorige rekord-bessie, wat in 2018 gekweek is, het 12,39 gram geweeg. Ozblu se bloubessies is gemiddeld 18 mm in omtrek. Die planttelers mnr. Dave en me. Leasa Mazardi, stigters van die Natures Selectkweekprogram wat bloubessies met lae kouebehoeftes kweek, het die blou reus in Wilbinga, Australië, verbou. “Groter bloubessies is die resultaat van ’n natuurlike seleksieproses. Hoewel sekere markte ‘jumbo’-grootte bessies verkies, spits ons ons eerder toe op agronomiese eienskappe wat deurlopende gehalte en ’n goeie eetervaring waarborg.” Mnr. Roger Horak, stigter van United Exports, het gemaan dat grootte nie die enigste ding is wat tel nie. “Ons wil die beste bloubessies op die mark produseer, en…

Een ding is verseker, alle blaarvoedings op ons boerdery sal voortaan met ’n hommeltuig gedoen word, sê mnr. Lourens Jooste, wat saam met sy skoonpa en swaers mnre. Gidion en Llwelyn Coertzen avokado’s produseer op hul plaas Cura Kardias in die Tzaneen-omgewing. Jooste en Llwellyn is goed vertroud met hommeltuigtegnologie. Hulle gebruik ’n hommeltuig in die ontwikkeling van nuwe vrugteboorde deur hul maatskappy, Node Ecology. Tog was hulle nie seker wat om te verwag toe hulle besluit het om blaarvoedings met ’n hommeltuig vroeër vanjaar op die proef te stel nie. “Wat ons bekommer het, was die feit dat ons steeds drie liter van die blaarvoedingstof per hektaar toegedien het, maar teen ’n honderd keer sterker konsentraat,” sê Jooste. “Ons was gretig om te sien of die sterk mengsel die…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JUL BOERDERY? ’n Neutronvogmeter, ’n penetrometer, grondontledings en ’n beesskaal. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Skaar jou by kenners, hetsy oor bemesting, beeste of mieliesaad, en volg hul raad. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om ekstensief te boer. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, Bertus, wat my baie geleenthede gegee en toegelaat het dat ek uit my eie foute leer. WAT STEL DIE MEESTE EISE AAN JOU IN DIE BOERDERY? Om alles wat ek aanpak, presies te doen.…

Die Swartland se koring lyk vanjaar ongelooflik mooi en vir mnr. Hentie Smit, die eienaar van Paardefontein, is die nat kolle in landerye ’n baie kleiner probleem as die droogte van die afgelope paar jaar. Vanjaar het die reën gereeld en genoeg gekom, en as alle faktore hiervandaan saamspeel, wag daar moontlik ’n rekordoes in die Swartland. Daar is egter nog heelwat wat verkeerd kan loop, onder meer swamme wat kan toeslaan in hierdie nat toestande. Smit se dilemma is dat dit te nat is om met die trekker in die landerye te kom. En teen die huidige pryse en teen 3 t/ha opbrengs, trap die trekker tot R600/ha plat as die wielsporing op 1 m breed met ’n 24 m-spuitbalk bereken word. Met korter balke is die skade nog…

Beesboere moet teelkoeie se produksievermoë optimaliseer. Die reproduksietempo (kalf- of speenpersentasie) is die beste maatstaf waarmee die beesboer die sukses van sy bestuursvernuf kan meet. Daar is ’n sterk verwantskap tussen ’n koei se liggaamsgewig en kondisie met dektyd en haar vermoë om beset te raak. Hoe swaarder die koei is, hoe beter haar kans om beset te raak. By die bepaling van die kalfpersentasie is dit ook belangrik om die tussenkalfperiode (TKP) in berekening te bring. Die ideale TKP is 365 dae, dus ’n koei wat ’n kalf per jaar grootmaak. Met ’n lang, uitgerekte dektyd is dit nie moontlik nie en neem produktiwiteit af. Die tyd en lengte van die dektyd moet só gekies word dat dit kalfpersentasie en speengewig in spesifieke toestande (grootliks deur die reënseisoen bepaal)…

KONGRES AGRI WES-KAAP KIES NUWE AMPSDRAERS AGRI WES-KAAP se kongres is vanjaar aanlyn aangebied. Mnr. Villiers Loubser, ’n graanboer van Durbanville, is tot nuwe voorsitter verkies. Hy volg mnr. Cornie Swart op wat sedert 2011 voorsitter was. Loubser volg ook in die voetspore van sy pa en oupa, wat ook voorsitters van Agri Wes-Kaap was. Mnr. Heinie du Toit is tot nuwe ondervoorsitter verkies. Hy is ’n vrugteboer van die Koue-Bokkeveld en het sedert 2015 as Agri Wes-Kaap se bestuurslid vir die Witzenberg-streek gedien. Hy volg mnr. Hugo de Waal op. Mnr. Liam Viljoen, ’n graanen-wynboer van Malmesbury en mnr. Laubscher Coetzee, volstruisprodusent van Oudtshoorn, is onderskeidelik voorsitter en ondervoorsitter van Agri Wes-Kaap se algemene sakekamer. Swart het gesê hy is opgewonde om die leisels aan ’n relatief jong span…

GAUTENG PRETORIA KLIPFONTEIN (498), 20 ha, aan Africor Holdings (Edms.) Bpk., van A.J. van der Merwe, R420 000. KWAZULU-NATAL UTRECHT CONFIDENCE (17), 316 ha, aan Ingopro (Edms.) Bpk., van Haakdoornbult-landgoed BK, R6 125 000. CONFIDENCE (17), 419 ha, aan Beneson Farms (Edms.) Bpk., van Haakdoornbult-landgoed BK, R2 530 000. CONFIDENCE (17), 432 ha, aan HMU Farming BK, van Haakdoornbult-landgoed BK, R3 727 377. LIMPOPO LEPHALALE RHENOSTERPAN (361), 854 ha en ROOIPAN (355), 1 318 ha, aan Thwane Safaris (Edms.) Bpk., van Mount Kaya Inv. (Edms.) Bpk., R20 000 000. MARKEN GRAAFLUST (637), 1 744 ha; NEW BELGIUM (608), 2 622 ha en SLIEDRECHT (638), 1 904 ha, aan Nyati Prop Holdings (Edms.) Bpk., van Gazit Prop (Edms.) Bpk., R43 200 000. PAALKRAAL (152), 597 ha, aan Brand Broers Beleggings (Edms.)…

DORMER PUIK PRYSE OP NASIONALE VEILING BEHAAL Die Dormerooi JNRD18-0074 met drielinglammers en wat vyf lammers in twee lamkanse gespeen het, is teen ’n rekordprys van R56 000 op die nasionale Dormer-veiling noord van Bloemfontein verkoop. Die vorige rekordprys vir ’n Dormerooi was R50 000. Die verkoper is dr. Jorrie Jordaan van die Janor-stoetery by Bethlehem en die kopers mnr. Schalk Hugo en sy vrou, Anelle, van Hugo-Dormers by Frankfort. Stewige pryse is onder groot belangstelling op die veiling behaal. Die hoogste prys was R160 000 elk vir twee ramme. Die verkopers van een van dié ramme, T19-0155, is mnre. Tjaart en Steyn Steenekamp (Twee Broers-stoetery) van die plaas Lower Orpendale, Barkly-Oos, en die kopers mnre. Hendrik Steyn (JD Steyn-stoetery) en Timmy Robertson (Dormerific-stoetery), albei van Verkeerdevlei. Die ander ram…