Indholdsfortegnelse for 12/3/2020 i Landbouweekblad

BIODIVERSITEIT is wêreldwyd in gevaar en die bedreiging kan groter word tensy ons iets daaromtrent doen. Al word die langsame agteruitgang van die aarde se biodiversiteit dikwels deur klimaatsverandering oorskadu, en meer onlangs Covid-19, meen baie die effek van biodiversiteitsverlies kan die gekombineerde uitwerkings van klimaatsverandering en Covid-19 oorskadu. Die mens se vraag na kos versnel saam met die groeiende wêreldbevolking, en elke opeenvolgende generasie is welvarender en verbruik hulpbronintensiewer diëte as die vorige een. Die landbou en natuur staan lynreg teenoor mekaar om dié stygende vraag te balanseer teen die beperkte hoeveelheid beskikbare grond vir gewasse en weiding. ’n Studie gelei deur dr. David Leclère van die International Institute for Applied Systems Analysis in Laxenburg, Oostenryk, stel ’n ambisieuse en geïntegreerde strategie voor om dié neiging om te keer.…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Biokapasiteit nie onuitputbaar nie ■ Oos-Kaapse Boerbokklub: Gehalte en veldaangepaste ramme kraai koning ■ Viavi-avokado troef pandemie ■ Zander Ernst: Verkry só doeltreffende groei ■ Klimaatverandering: Hoe moet SA boer hom posioneer? ■ ‘Verklikkerlote’ wys virus by wit kultivars ■ Lesse uit grootmaak van hanslammers GESIN ■ Boerekos: ’n Skeppie roomys VOLHOUBAARHEID Met die oog op ’n volhoubare toekoms moet die mens wegskuif van maksimum produksie en verbruik na ’n baie groter klem op omgewingsbewaring, maatskaplike gelykheid, produkte van goeie gehalte, hernubare energiebronne en die spaarsamige gebruik van natuurlike hulpbronne.…

Danksy die besluit om klem te plaas op presisievoeding en meerlingproduksie, pluk MNR. ZEISS JORDAAN van die plaas Zuurfontein tussen Cradock en Graaff-Reinet die vrugte met ’n hoër speenpersentasie en as bonus ’n goeie wolopbrengs. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is met Monique getroud en het twee seuns, Willem (16) en Zeiss (14), uit my vorige huwelik. WAT IS JOU STOKPERDJIE? Skaapboerdery is my passie. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ek het landboubestuur aan die Nelson Mandela-universiteit in Port Elizabeth geswot, maar het baie by my pa, Willem, se “Zuurfontein-akademie” geleer. HOE HOU JULLE VAKANSIE? Ek het saam met Monique geleer kampeer. Ons gaan span graag met die woonwa by die see uit. MNR. ANDRÉ VAN DER MERWE, Brangus-teler van Reitz, is op die…

VRYSTAAT LANDBOU en die VF Plus is versigtig optimisties oor die verklaring van die Vrystaat tot provinsiale rampgebied. Dit volg ná wegholveldbrande in Oktober meer as 100 000 ha natuurlike weiding vernietig het en die landbougemeenskappe van veral die Wes­Vrystaat en dele van die Noord­Kaap en Noordwes op hul knieë gedwing het. Vrystaat Landbou het ’n opname oor die brandskade in ooreenstemming met die Vrystaatse departement van landbou se formaat voorberei as deel van ’n proses om staatshulp te bekom. ’n Voorlopige bepaling van die ekonomiese waarde van die afgebrande weiding net in die Vrystaatse distrikte Hertzogville en Boshof alleenlik word op sowat R122 miljoen geraam. Die VF Plus het die rampverklaring verwelkom, maar versoek dat staatshulp op provinsiale én nasionale vlak aan boere verleen word, aangesien die brande veroorsaak…

HOËR invoertariewe op hoenderstukke aan die been en beenlose stukke het nie naastenby die uitwerking gehad waarop die geïntegreerde pluimveeprodusent Astral Foods gehoop het nie. “Ons het gehoop invoer sou met 50% daal,” het mnr. Chris Schutte, uitvoerende hoof, met die bekendmaking van die maatskappy se jaarresultate gesê. In Astral se boekjaar tot einde September was invoer slegs 10% laer as in die vorige ooreenstemmende tydperk. Schutte het gesê die hoër tariewe, wat in Maart in werking getree het, was nie so hoog as waarvoor die bedryf gevra het nie. Hoewel die tariewe nou al nege maande gehef word, het mnr. Gary Arnold, besturende direkteur van Astral se landbou-afdeling, gesê dit is weens Covid-19 se gevolge nog onseker wat die volle uitwerking daarvan gaan wees. Schutte meen egter die feit…

DIE uitwerking van hitte op melkproduksie en die ontwikkeling van vroeë waarskuwingstelsels vir hittestres by beeste en melkkoeie is van die nuwe projekte wat aangepak gaan word wat betref die uitwerking van klimaatsverandering op diereproduksie. Mnr. Andrew Arnolds, EFFLP, het in ’n parlementêre vraag aan me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, gevra of haar departement planne het om die impak van klimaatsverandering op veeproduksie, dieregesondheid en gewasse aan te pak. Dié departement doen reeds die afgelope ses jaar navorsing oor die impak van klimaatsverandering op diereproduksie en aanpassings by diere om voedselsekerheid en die volhoubare bewaring van inheemse diererasse te verseker. Volgens Didiza is van die projekte wat byna voltooi is, onder meer kruisteling om die impak van aardverwarming te versag; die uitwerking van die klimaat…

1 GHANA| Invoerhoender verbied oor voëlgriepvrese Die Ghanese ministerie vir voedsel en landbou het ’n verbod ingestel op die invoer van pluimveeprodukte uit Nederland, Duitsland, Rusland, Denemarke en Brittanje. Dit is om te keer dat die hoogs aansteeklike voëlgriep H5N8 dié land binnekom. Daar is tans ’n uitbreking van dié voëlgriep in daardie lande. Die verbod geld dagoud-braaikuikens, bevrugte eiers, bevrore hoendervleis, pluimveeprodukte en pluimveevoer uit dié Europese lande. Alle invoerpermitte wat vroeër toegestaan is vir invoer uit dié lande is ook onmiddellik opgeskort. – GhanaWeb 2 ZIMBABWE | Covid-19 laat uitvoer verdamp Zimbabwe se tuinbousektor het van Januarie tot Augustus vanjaar, toe Covid-19-verwante inperkings waardekettings wêreldwyd ontwrig het, 11,7% minder uit uitvoer verdien as die ooreenstemmende tydperk in 2019. Die land het in dié tydperk tuinbouprodukte ter…

DIE hoëvlakpaneel wat aangestel is om beleid, wetgewing en praktyke te hersien rakende die teel, jag, verhandeling en hantering van olifante, leeus, luiperds en renosters, sê hy het nie genoeg inligting om voorstelle oor alle kwessies rakende dié diere te maak nie. Die paneel, wat me. Barbara Creecy, minister van omgewingsake, bosbou en visserye, in Oktober 2019 in die lewe geroep het, beoog egter steeds om sy werk teen einde November te voltooi. Me. Pamela Yako, voorsitter van die paneel, het gesê hoewel die kwessies ingewikkeld is, meen sy die paneel het genoeg inligting om sekere voorstelle te maak. Die paneel het egter nie na die onwettige handel in hierdie diere gekyk nie. “Onwettige handel is ’n moeilike kwessie. Dit is ’n kwessie vir wetstoepassers, maar ons het samesprekings met…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,4%, of $2,24/t (R34,48/t), tot $164,62/t (R2 534/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 13,4%, of $19,45/t (R299,40/t), hoër. Verwagte pryse: Desember – $166,37/t (R2 561/t), Maart – $168,50/t (R2 594/t), Mei – $169,44/t (R2 608/t), Julie – $169,44/t (R2 608/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 3,2%, of R111/t, tot R3 406/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 0,9%, of R30/t, tot R3 385/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 26,1%, of R704/t, duurder, terwyl geelmielies 27,7%, of R734/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Des. – R3 411/t, Mrt. – R3 415/t, Mei – R3 030/t, Jul. – R2 959/t. Verwagte geelmieliepryse: Des. – R3 383/t, Mrt. – R3 384/t, Mei – R3 016/t, Jul.…

Digitalisering het die aard van die bankwese heeltemal verander, veral as ’n mens na buitelandse valuta kyk. Gerrit Bezuidenhout van Landbouweekblad en mnr. Martin Verster, streekhoof van FNB Buitelandse Valuta, het tydens ’n episode van Landbouweekliks gepraat oor digitalisering en persoonlike diens van die bank se kant af. “Ek dink dit is deesdae vir die meeste banke belangrik om platforms na hul kliënte te bring om in die proses hul dienste nader aan kliënte te bring. Veral in die omgewing waarin ons ons tans bevind, is dit belangrik om bankdienste veilig te maak vir kliënte om hierdie banktransaksies in die gerief van hul eie huis te doen,” sê Verster. “Vanaf die oogpunt van buitelandse valuta doen ons al ’n paar jaar lank transaksies op aanlyn platforms. Dit maak dit soveel…

KAROOSKAPE OP DIE HOËVELD Hoe aanpasbaar sal ’n skaap wees wat van ekstensiewe toestande in die Karoo na intensiewe toestande op aangeplante weiding op die Hoëveld verskuif word? Ek het gehoor die mikro-organismes in die verteringstelsel verskil só tussen die gebiede dat die skape nie maklik sal aanpas nie. Die volgende riglyne kan gevolg word met die aanpassing van skape: ■ Die mikro-organismes in die skaap se pens het sowat 3-4 weke nodig om volledig op ’n nuwe rantsoen aan te pas. In voerkraaltoestande word buffers en ionofore gebruik om dié aanpassingsproses tot 7-10 dae te verkort. ■ Voordat skape van een gebied na ’n ander verskuif word, moet hulle minstens 14 dae voor die tyd met ’n multiklostridiale entstof ingeënt word. Voer die skape verder lusernhooi plus ’n lek…

■ Eureka Meul by Heidelberg het gevorder van ’n klein begin as ’n manier om waarde tot ’n boerdery se koring toe te voeg tot ’n handelsmerk wat gewild is by beroeps- en tuisbakkers. ■ Die meelreeks is uitgebrei tot koekies en beskuit, en deesdae spog Eureka ook met ’n reeks pasgemaakte mengsels sodat almal nou maklik roosterkoek, potbrood, pizza en souskluitjies kan maak. ■ Die aandeelhouers van Eureka Meul is trots op die feit dat hul meel gemaal word van naspeurbare, plaaslike supergraadkoring wat op volhoubare wyse verbou is.…

Aarbei- tarte tatin Tarte tatin, daardie verleidelike, gekaramelliseerde Franse onderstebo-vrugtetert, word meestal met wintervrugte gemaak. In hierdie blitsige weergawe gebruik ek aarbeie en die gaarmaaktyd van die tert is niks meer as 20 minute nie. Rond hierdie somerweergawe af met vars kruisement en ’n skeppie saggeklopte chantillyroom. ■ Botter, vir smeer ■ 60 ml strooisuiker ■ 500 g ryp aarbeie, skoongemaak en in die lengte gehalveer ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 1 rol (300 g) koue blaardeeg of skilferkorsdeeg ■ Vars kruisement en geklopte chantillyroom, om af te rond Voorverhit die oond tot 200 °C. Smeer ’n diep pan met ’n oondvaste handvatsel rojaal met botter. Sprinkel die strooisuiker egalig oor die botter en pak die aarbeie, met die gesnyde kante na bo, styf teen mekaar op die suiker. (Maak…

Hier waar ek dikwels sit, is daar ’n mooi uitsig op ’n oop ruimte reg voor my venster. Hierdie ruimte is oortrek met gras wat ’n heerlike speelplek vir kinders bied of vir mense wat dit geniet om ’n bietjie te hardloop. Tussen ons vakansiehuis en die gras is daar ’n stukkie teerpad en ’n vlakkerige stormwatersloot wat reënwater na ’n mangat lei, van waar dit verder deur ’n pyp na die see gelei word. Dit is hier waar iets gebeur het wat verdien om vertel te word. Ons is bevoorreg om ’n paar patrysfamilies te hê wat al heel gemaklik tussen die huise beweeg op soek na afvalkossies. Dit is teen hierdie agtergrond dat ’n amperse tragedie afgespeel het. ‘Eintlik was dit ’n aangrypende toneel.’ My aandag was getrek…

DORPER NASIONALE VEILING LEWER PUIK PRYSE Die Dorperskaaptelersgenootskap se 34ste jaarlikse nasionale veiling op Upington het ’n stewige omset van R3,684 miljoen opgelewer. Van die 234 diere wat aangebied is, is 91% teen gemiddeld R17 337 verkoop. Mnr. Attie Westraad, rasdirekteur, sê dié omset is ’n goeie aanduiding van die herstel van die kleinvee-ekonomie ná ’n uitmergelende droogtejaar. Die duurste Dorper, ’n T5­ram van mnr. Leroy Phillips van Countryview, Molteno, is teen R310 000 aan mnr. Jaco Flemix en sy seun, Charlton, van Witfield, Boshof, verkoop. Phillips se 31 T5-ramme het gemiddeld R41 032 behaal. Die duurste Wit Dorper was ’n T5-ram van mnr. Ashley Phillips (Heathfield, Tarkastad) wat teen R100 000 aan mnr. Kowie de Witt van Upington verkoop is. De Witt het ook die duurste T5-Dorperooi teen R50…

MANAGEMENT Stop maize diseases It’s December, and hopefully your maize is already planted, so let’s talk about a few diseases you might run into. The most common are leaf diseases. They happen when the plant, fungus, bacteria or virus causing the disease, all experience the right conditions. Leaf diseases therefore often strike when the weather changes. The stage of growth the plant is at also determines what diseases will attack. Therefore, make sure you know the different stages of your crop, so you can correctly identify the disease and decide on the correct treatment. Incorrect identification is often the reason fungicides are used for diseases caused by viruses, bacteria or even sunburn or wind damage. This wastes money and costs you yields because the real problem is not being solved.…

One mistake 32-year-old Kobela Mokgohloa admits he’d made early on in his farming career, was to try to do everything at once. This young commercial cucumber farmer who farms on a 16ha farm in Winterveldt, about 40km north of Pretoria, started out with cattle in a feedlot, as well as tomatoes and green peppers. He’s the first to acknowledge this wasn’t the best way to begin farming. “You need to be focused if you want to farm successfully,” he says. After some trials and tribulations, Korema Farm now grows English cucumbers under 25 tunnels and its produce is marketed through the Tshwane, Joburg and Springs fresh produce markets and Spar outlets in Pretoria. After graduating from high school, Kobela obtained his private pilot licence at Blue Chip Flight School in…

African Farming tells the success stories of Mzanzi’s new generation of black commercial farmers. With our second magazine, we are now through the first half of the first season of African Farming on Mzansi Wethu, and so far your response has been nothing short of amazing! With the magazine, Facebook, Twitter, and website, www.africanfarming.com, it is possible to get your African Farming fix in many ways. If you have access to email, sign up for our African Farming e-newsletter on the website. And if you have any questions, mail us at magazine@africanfarming.com. So tune in to any of these media platforms to learn more about the farmers we visit, get some great practical farming advice, and insight into the more technical details of farming. Remember to use #AfricanFarming when you…

37% Indiensneming in die primêre landbou in die Wes-Kaap het in die derde kwartaal van die jaar met 37% gedaal op ’n jaargrondslag, en met 15% in die Noord-Kaap. Hierdie is die twee groot wynproduserende provinsies en toon die skade wat deur Covid-19-inperkingsregulasies aangerig is. Landbou-indiensneming in die Wes-Kaap het gedaal tot sy laagste vlak sedert die laaste kwartaal van 2014, maar het gestyg in Gauteng, die Oos-Kaap, Mpumalanga en Limpopo, danksy hoër produksievlakke. – Agbiz 250% Die Europese Unie wil die kapasiteit van sy windplase in die Noordsee, Baltiese See, Atlantiese Oseaan en Middellandse See teen 2030 met 250% vergroot. Tans is die windkragkapasiteit in dié handelsblok 23 GW uit 5 047 windturbines in 12 lande, wat Brittanje insluit. Volgens ’n nuwe strategie van die Europese kommissie sal die…

‘Die huidige agterstand (in Unigro se kredietverlening) weens die Land Bank se likiditeitsposisie is noemenswaardig en dit sit boere en hul plantseisoen onder druk.’ MNR. ROSS SIMMONDS, besturende direkteur van Unigro wat finansiële dienste as deel van die landboumaatskappy Afgri lewer, oor finansieringsprobleme in die somergraansektor. Bl. 14 ‘As jy alle katoenprodukte soos denimprodukte en handdoeke moet verreken, kan die bedrag wat ons verloor omdat ons nie plaaslik waarde toevoeg nie, baie meer wees.’ MNR. HENNIE BRUWER, uitvoerende hoof van Katoen SA, oor hoekom hy meen R20 miljard is ’n konserwatiewe berekening van jaarlikse inkomsteverliese in die katoensektor weens kapasiteitsen vaardigheidstekorte. Bl. 20 ‘Talle van dié mense het feitlik oornag in kleinboere verander net om kos op die tafel te kan sit.’ MNR. JOHAN ERASMUS, direkteur van die hulporganisasie Betereinders,…

WAAR LAAT VERGOEDING ZIM-BOERE? Daar is geen eenvoudige antwoorde op die ingewikkelde politieke en ekonomiese vrae van vandag nie. Ek besef dit opnuut elke week as ek weer ’n e-pos van die kommersiële landbou-unie (CFU) van Zimbabwe oopmaak waarin die afsterwe van nóg ’n lid aangekondig en die naam by ’n gesig geplaas word. Nóg ’n verswakte bejaarde wat in ’n verwaarloosde ouetehuis of hospitaalbed gesukkel het om vir mediese versorging te betaal en finansieel sy sake bymekaar te kry. Elkeen van hulle het gehoop dat vergoeding vir plase, vee, oeste en toerusting wat sedert 2000 sonder vergoeding onteien is, nog in hul leeftyd betaal sou word en die nood sou verlig. Slagoffers van onteiening sonder vergoeding in Zimbabwe vra daagliks: “Behoort ons tevrede te wees met ’n vergoedingskikking wat…

BILTONGFABRIEK LOS PROBLEME MET BEK-EN-KLOUSEER OP Bek-en-klouseer in Mosambiek, die kwaai droogte van die afgelope twee jaar en die groot aanwas van diere in die Ndumu-natuurreservaat op die noordgrens van Natal het daartoe gelei dat die Natalse Parkeraad ’n biltongaanleg in die reservaat laat bou het. Die hele grens met Mosambiek is tot ’n “rooilyn”-bek-en-klouseergebied verklaar en ’n draadheining daarlangs opgerig. Omdat so ’n heining die natuurlike beweging van die diere kwaai sou belemmer het en die Pongolarivier as ’n natuurlike grens dien, is die reservaat se noordelike grens egter nie afgekamp nie. Dit bring mee dat diere uit Mosambiek wat moontlik die siekte het, wel in die reservaat kan kom. Geen rou of nat vleis mag dus uit die reservaat verwyder word nie. “Die probleem was toe dat ons…

DIE hoeveelheid ingevoerde hoendervleis het in September die hoogte ingeskiet en was 32% meer as in September 2019. Die grootste deel hiervan was luidens die jongste invoerverslag van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging meganies ontbeende vleis (42,2%), gevolg deur stukke aan die been (36,6%). Die hoeveelheid stukke aan die been was 51,4% meer as in September verlede jaar en 63,5% meer as in Augustus vanjaar, ondanks die verhoging van die invoertarief van 37% tot 62% op dié snitte in Maart. Danksy laer invoer in ander maande vanjaar was die totale hoeveelheid braaihoendervleis wat van Januarie tot September vanjaar ingevoer is, naamlik 342 917 ton, minder as die 388 416 ton in die eerste nege maande van verlede jaar. Altesaam 130 482 ton stukke aan die been is in die eerste nege maande…

DIE manier waarop die landbou Suid-Afrika en die ekonomie te midde van die Covid-19-krisis ondersteun het, het daartoe gelei dat die regering met nuwe oë na hierdie sektor kyk. Dit was een van die konsensusmenings op ’n inligtingsessie van die landbousakekamer Agbiz oor die struikelblokke en geleenthede wat die landbou in die gesig staar, asook wat die sektor op wetgewende en beleidsvlak te wagte kan wees. “Ek het geen twyfel nie dat die twee sektore wat Suid-Afrika in die Covid-19-krisis staande gehou het, die landbou en kommoditeite is,” het mnr. Theo Venter van die Noordwes-Universiteit se sakeskool gesê. Hy het gesê die manier waarop pres. Cyril Ramaphosa onlangs openlik sy kommer oor landelike veiligheid uitgespreek het, asook nuwe inisiatiewe om landelike veiligheid op te skerp, is ’n teken van die…

WAT uitgestaan het in die Covid-19-jaar, is hoe boere hulle tot ’n gesamentlike doelwit kon verbind en kon saamstaan om in ’n krisis en noodsituasie as ’n span saam te werk. Mnr. Rossouw Cillié, beskermheer van Landbouskrywers SA en voorsitter van die ProAgri-groep, sê dit was verstommend hoe gou en doeltreffend almal in die landbou begin saamstaan en planne beraam het nadat die Covid-19-bom gebars het. Hy het op ’n virtuele geleentheid waar Landbouskrywers SA hulde gebring het aan al die helde van die landbou, gesê Covid-19 het van die landbou op ’n sekere manier ’n eenheid gemaak. Die geleentheid is aangebied pleks van Landbouskrywers se jaarlikse Boer van die Jaar-prysuitdeling. “Dit was nog altyd vir my ’n groot wens dat die landbou eendag ’n eenheid kan wees en uit…

NAVORSING toon dat suiwelprodukte gesondheidsvoordele rakende tipe 2-diabetes kan inhou, het dr. Tim Noakes, voorstander van ’n hoëvetdieet, op die nasionale kongres van die Melkprodusente-organisasie (MPO) gesê. Volgens hom was Amerikaanse dieetriglyne van die 1970’s nie op bewyse rakende hartsiektes gegrond nie. Dié riglyne het Amerikaners aangeraai om minder vet te eet, van versadigde vette na groentevette oor te skakel, cholesterol tot een eier per dag te verminder, en om meer koolhidrate, veral grane, te eet. Volgens Noakes laat só ’n dieet egter ’n mens se glukosevlakke styg. Sommige mense se liggaam kan koolhidrate verdra en hulle sal ’n normale gewig behou as hulle baie daarvan eet, maar ander, soos hy, raak insulienweerstandig en kan ook ander mediese toestande ontwikkel. Volgens hom kan suiwelverbruik ’n mate van beskerming teen tipe…

Meer vrag sal per trein vervoer kan word indien sekere aspekte van spoorvervoer aandag kry, is die mening van kommersiële graanopbergers. Meer as 80% van die kommersiële graansilo’s in Suid-Afrika het toegang tot die land se spoorinfrastruktuur. Die volgende terugvoering is gegrond op ’n opname onder graanopbergers en hul ervaring van spoorvervoer. Die vervoernetwerk waarmee graan en oliesade hanteer word, is net sowat 17% in totaal funksioneel in bedryf (TABEL1). Die redes oor hoekom die sy- en spoorlyne nie volledig in bedryf is nie, word toegeskryf aan ’n gebrek aan onderhoud, verwaarlosing en diefstal (TABEL2). Tog gebruik 83% van graanopbergers spoorvervoer om graan te vervoer. Sowat 66% van graanopbergers in Suid-Afrika vervoer jaarliks elkeen meer as 400 000 ton graan en oliesade padlangs, terwyl 33% 50 000 ton tot 400…

Die grootte van die hokkies waarin lêhenne aangehou word en hoe dit verbruikers se keuses beïnvloed wanneer hulle eiers koop, is van die kwessies wat in ’n nuwe studie onder die loep geneem gaan word. Die eierorganisasie van die Suid-Afrikaanse pluimveevereniging (SAPV) het die Landboubemarkingsraad aangestel om ’n ekonomiese studie oor lêhenbehuising en produksiestelsels te doen, het die raad in ’n verklaring gesê. Volgens mnr. Mogala Mamabolo, hoofbestuurder van die eierorganisasie, is die doel van die studie om aan die organisasie empiriese navorsing te voorsien oor die koste van verskeie lêhenproduksiestelsels en verbruikersvoorkeure, asook om vergelykings te tref van koopneigings van verskillende inkomstegroepe. Die SAPV en die raad meen die studie sal die eierorganisasie se vermoë versterk om met die waardeketting van die betrokke belanghebbers in die eierbedryf te onderhandel…

Indien jy kontant of ’n bate gratis aan ’n ander persoon of organisasie gee, is dit ’n skenking. Indien jy eiendom vir ’n laer prys as markwaarde sou verkoop, kan dit ook as ’n skenking beskou word. ’n Natuurlike persoon mag jaarliks R100 000 belastingvry skenk. Jy en jou gade mag dus elk R100 000 per belastingjaar skenk. Let wel: Dit is nie R100 000 per kind per jaar nie, maar ’n totale bedrag van R100 000. Dit is dus R50 000 per kind indien jy twee kinders het. Maatskappye (nie-natuurlike persone) mag tot R10 000 per jaar skenk sonder die gevolge van skenkingsbelasting. Skenkingsbelasting is volgens die Inkomstebelastingwet (Wet 58 van 1962) betaalbaar. Vanaf 1 Maart 2018 word skenkingsbelasting gehef teen ’n vaste koers van 20% op die somtotaal-waarde…

Die Verenigde Nasies (VN) se Voedsel- en landbou-organisasie (VLO) vier elke jaar op 5 Desember grond as ’n belangrike komponent van die natuur. Die tema van vanjaar se Wêreldgronddag is: “Laat grond lewe, beskerm biodiversiteit in die grond.” Die dag help om mense bewus te maak van die onbekende wêreld waaroor ons elke dag loop, en wat so ’n groot invloed op die gesondheid van mens, plant en dier het. Wêreldgronddag is ook daarop gemik om by mense tuis te bring hoe belangrik dit is om gesonde ekostelsels in stand te hou deur grondgesondheid en biodiversiteit in die grond te bevorder. Een van die belangrikste voordele van biodiversiteit in die grond is gesonde en vrugbare grond wat plante help om beter te groei. Dit dra by tot aanpassing by klimaatsverandering…

DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Om na presisievoeding vir diere oor te skakel. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Ek wou graag besproeiingsgrond hê, maar toe ek in die posisie was of toe grondpryse redelik was, het ek nie die waagmoed gehad om te koop nie. WIE WAS JOU MENTOR? My pa het my goeie waardes geleer en my boerderygrondslag gelê. Hy was aan die voorpunt van skaapboerdery. Wyle dr. Jasper Coetzee was seker die wêreld se slimste ou in skaapboerdery en het my geleer van presisievoeding. Oom Abrie Aucamp maak my rug toe en is ’n vaderfiguur vir my. Ek het baie by dr. Nolte Troskie geleer. Hy help my reg as ek “te goed” wil wees vir my skape. Oom Bennie Sahd…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Breedplan vir al die data van die kudde en Unistel vir DNS-ontledings. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Luister na almal se menings en maak dan jou eie gevolgtrekking. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY AL IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om op ’n enkele eienskap te konsentreer toe ek korrektiewe parings gedoen het. WAT STEL DIE GROOTSTE EISE AAN JOU IN DIE BOERDERY? Om elke jaar beter diere as die vorige jaar te teel.…

Al is Eureka Meul se belangrikste produkte wit-, koek-, volgraan- en bruinbroodmeel, voer hy ook spelt en rog uit Duitsland in vir ’n klein, maar belangrike mark. Langs die meul is ’n klein bakkery waarin karringmelk-, semel-, muesli- en rogbeskuit, plaasbrood, en gemmer-, klapper- en sjokoladesnipperkoekies gebak word. Verskillende koskonsultante en voedseltegnoloë het gehelp om die resepte te ontwikkel. Die afgelope paar jaar het Eureka ’n reeks bakmengsels vir minder ervare en haastige bakkers ontwikkel. Mnr. Nico Steyn sê die mengsels vir roosterkoek, pot-brood, vetkoek, pizzadeeg en souskluitjies in die Easy Home Mix-reeks is baie gewild. “Mense hoef letterlik net olie of water by te voeg, dit te bak of te braai, en, voila, daar het jy vars roosterkoek, vetkoek, ’n potbrood of pizza.” Steyn en mnr. Henk de Beer…

AUGSBURG SE HOOFLEIERS Augsburg Landbougimnasium op Clanwilliam in die Wes-Kaap het Carla Nieuwoudt en Janco Geldenhuys as sy hoofleiers vir 2021 verkies. Die twee leiers vertel ons wat hul struikelblokke in 2020 was en waarna hulle in 2021 uitsien. WAT IS DIE GROOTSTE COVID-19-STRUIKELBLOK? Carla: Interaksies tussen mense is beperk omdat ons altyd ’n masker moet dra en ’n sekere afstand van mekaar af moet wees. Dit maak dit moeilik om geleenthede vir leerders te reël omdat daar net ’n sekere getal mense by ’n byeenkoms mag wees. Ons kon ook nie geldinsamelings of uitreike hou nie. Janco: Die grootste struikelblok was die tyd wat verlore gegaan het gedurende die grendeltye. Sodra jy uit jou gewone roetine gedwing word, moet jy eers weer ’n nuwe program uitwerk, anders gebruik jy…

BENODIGDHEDE ■ Plastiekdoppies in allerhande kleure ■ Groot gespande skilderdoek ■ Gomgeweer en -stokkies MAAK DIE STRAND SKOON ■ Ons strande en oseane loop al hoe meer onder besoedeling en rommelstrooiers deur. Kyk mooi, jy kan wonderlike dinge op die strand optel, veral ná ’n storm. ■ Hou ’n drasak byderhand as jy gaan stap of swem om jou optelgoed te versamel. WAS DIE VULLIS AF ■ Was jou optelskatte in ’n mengsel van warm water en skottelgoedwasseep in ’n groot plastiekkom. ■ Laat die doppies daarin week om van hardnekkige vullis ontslae te raak. ONTWERP ■ Sorteer die doppies deur die verskillende kleure bymekaar te sit. ■ Pak die doppies in ’n patroon op die skilderdoek sodat dit lyk of die kleure inmekaar vloei. ■ Plak die doppies met…

Drie gelukkige lesers kan elkeen ’n eksemplaar wen van Theo Vorster se boek Jou geldsake – hou kop in onseker tye – met die komplimente van Tafelberg Uitgewers. Dié boek is jou finansiële padkaart in krisistye, soos tot Covid-19 die wêreldekonomie laat steier het en individue en maatstappye se geldsake kom knou het. Al wat jy moet doen om in aanmerking te kom vir die lekker prys, is om dié maklike vraag te antwoord: Watter land is Theo Vorster se voorkeurbestemming vir mense wat geld uit Suid-Afrika wil neem? Stuur jou antwoord, saam met jou naam, adres en telefoonnommer na Lucille Botha by lbotha@landbou.com. Dit moet haar teen 21 Desember bereik.…

GAUTENG PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOF (284), 258 ha, aan Leopards Valley (Edms.) Bpk., van Blue Moonlight Prop 236 (Edms.) Bpk., R7 000 000. DOORNRANDJE (386), 61 ha, aan Chetato Trust, van Lourenco Jorge & Brothers (Edms.) Bpk., R3 000 000. GROENFONTEIN (125), 88 ha, aan Med Kon Projects (Edms.) Bpk., van Aloe Creek Inv.-trust, R4 750 000. HARTBEESTFONTEIN (240), 21 ha, aan Dauth-familietrust, van A. van Wyk en P.J.A. van Wyk, R730 000. KAMEELFONTEIN (297), 21 ha, aan A.W. du Plessis en L.J. du Plessis, van Joubertfamilietrust, R2 700 000. PUNTLYF (520), 86 ha, aan Puntlyf 520 Inv. (Edms.) Bpk., van H.G. Mare, R2 100 000. WELGEVONDEN (93) 21 ha, aan E. van Rooyen en Z.E. van Rooyen, van Groen-trust, R3 600 000. ZUSTERSTROOM (447), 57 ha, aan B.N. Martins en J.B.…

Episode 2 – James Kean Mnr. James Kean is al meer as dertig jaar ’n melkboer in die KwaZulu-Natalse Middelland. Hy is met Cheryl getroud en saam het hulle in 1989 met 95 koeie op 200 ha begin boer. Deesdae is dit ’n bekroonde boerdery met drie melkerye. James is voorsitter van die Upper Midlands Agricultural Transformation Initiative. Dié organisasie is gestig om transformasie en hervorming in die landboubedryf aan te moedig deur die verskaffing van onder meer infrastruktuur en opleiding. James glo alles begin by gesonde grond en elke druppel water tel. ■ Volg Landbouweekliks en Landbouweekblad op Facebook en @landbouweekliks en @landbou op Twitter. ■ Volg ook VIA TV op Facebook. ■ Besoek Landbou.com vir nog inligting. WENNER MARIO WILLIAMS van Pretoria in Gauteng is die wenner van…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER RECEIVED? Be consistent in everything you do. It has been my motto. IF THERE WAS ONE THING YOU COULD HAVE DONE DIFFERENTLY, WHAT WOULD IT BE? My biggest mistake was thinking that, when you borrow money, it should be as little as possible. But borrowing too little can be costly too. You need to borrow based on the farm’s requirements, not what you think you’ll be able to pay back. Years ago, when the Land Bank offered the Retail Emerging Markets (REM) package for smallholders at a subsidised 4% interest rate, I lent little money. I should have got more and taken advantage of the low interest. YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Being able to build the operation to this scale at my…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? When I was building my Bonsmara herd, one of the largest breeders in the country and the owner of Kroon Vee, Jan van Zyl, whom I had befriended, told me not to sell bull calves for cash but rather to swop them with other farmers for heifers in order to grow my herd faster. He also motivated me and kept me going with his story of how he started out working for commercial farmers who were never kind to him. AND YOUR BIGGEST ACHIEVEMENT TO DATE? Winning the Voermol Cattle Farmer of the Year award in 2015. Not only was it about winning, it was also about the motivation and confidence I gained by being on the level of the best…

Obakeng participates in shows across the country. This, according to him, is for marketing purposes as well as a peer-review mechanism. “You get to compare yourself and your animals with other breeders. It’s an opportunity to see whether you are keeping up with industry standards,” he explains. “You want to see whether your animals are too small or too big in terms of breed average. “You wouldn’t want to breed animals that are too big, because then fertility becomes a problem; and you wouldn’t want to breed animals that are too small, because then growth becomes a problem.” Obakeng says if he for instance has a bull competing in a 16-24 month class, he will always compare his animal’s size with those competing against him. “If your bull is smaller…

Die verdere kredietafgraderings deur ál drie groot graderingsagentskappe weens Suid-Afrika se staatskuld het seergemaak, maar was nie onverwags nie. Die regering weier immers om broodnodige verstellings aan die ekonomie te maak wat groei sal stimuleer, ondanks ’n rits beloftes om dit te doen. Dit help ook nie dat die staat miljarde rande op die nasionale lugredery gemors het nie. Geen wonder die wêreld glo Suid-Afrika nie meer nie. Die land se reputasie is nou so aan flarde soos dié van Griekeland of Argentinië. Kyk maar na Amerika. Sy politiek is ook maar lekker deurmekaar en die verhouding van sy skuld tot bruto binnelandse produk (BBP) is byna 100%, terwyl dié van Suid-Afrika nie eens 70% is nie. Maar terwyl Suid-Afrika dieper in rommelstatus insak, beskou die wêreld Amerika as ’n…

‘ALLES NET ’N GEPRAAT’ — CELE TERUG IN OOS-VS Van sy beloftes om met ’n werkbare plan terug te kom, het nie veel gekom nie toe mnr. Bheki Cele, minister van polisie, boere en veiligheidsverteenwoordigers van die Vrystaat in ’n vol stadsaal op Bethlehem toegespreek het. Cele het genoem dat ’n komitee, wat die polisie, weermag en die departement van binnelandse sake sal insluit, gestig sal word om na oorgrensmisdaad tussen Suid-Afrika en Lesotho — veral op die Vrystaatgrens — te kyk. Lt.genl. Baile Motswenyane, Vrystaatse polisiekommissaris, het gesê die polisie en Vrystaat Landbou het ’n taakspan gestig wat boere se probleme met misdaad, asook gerugte van polisiebetrokkenheid by veediefstalsindikate sal ondersoek. “Vandag was ’n vermorsing van almal se tyd,” het mnr. Tommie Esterhuyse, voorsitter van Agri SA se veiligheidskomitee,…

■ Op die virtuele LRF-Veeskool is die eerbewys vir die hoogste prys vir ’n dragtige koei met ’n kalf (3-in-1) oorhandig aan mnr. Stompie Olivier van Hobhouse, wat R350 000 betaal is vir die Boran-koei HOT14-30 Zanie (L BW , 19 November 2020, bl. 89). Dit is onder LBW se aandag gebring dat Hurwitz Farming op die Vastrap-veiling op Ladybrand R500 000 betaal het vir die Boran-koei Shakira PRB 13 19 en haar kalf van mnr. Keith Peinke van die Boranstoetery Peinke Ranch, Oos-Londen. ■ In die artikel “Stofbergs se eie ‘bulfabriek’ werp vrugte af” (L BW , 12 November 2020, bl. 40) is verkeerdelik berig die Sussex-stoetery Platdrif by Worcester is die eerste Sussex-stoetery in Suid-Afrika wat embriospoeling toepas. Dit is inderdaad die eerste Sussex-stoetery in die Wes-Kaap wat…

WES- K A APSE wynkelders kon sedert middel November aansoek doen om hul deel van ’n nuwe fonds wat 1 333 mense se werk in die wyntoerismebedryf wil beskerm. Dié fonds van R12 miljoen is deur die Wes-Kaapse departement van landbou op die been gebring. Vinpro sal die proses behartig. “Wyntoerisme is ’n belangrike deel van ons ekonomie. Dit het verlede jaar bykans R8 miljard tot die bruto binnelandse produk (BBP) bygedra,” het dr. Mogale Sebopetsa, hoof van die departement van landbou in die Wes-Kaap, tydens die bekendstelling van die fonds op Stellenbosch gesê. “Ons het R12 miljoen uit ons huidige begroting hertoegewys om te help om werkgeleenthede in die bedryf te beskerm.” Die wyntoerismebedryf is vanjaar hard geslaan deur die verbod op drankverkope en reis weens die Covid-19-inperking. REUSEVERLIES…

DA A R is byna elke dag ’n kans vir reën oor die sentrale tot oostelike dele van die land tot ongeveer 13 Desember, sê mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige. Slegs enkele buie word verwag oor die Noord-Kaap en westelike dele van Noordwes tot middel Desember, waarna toestande vir dié gebiede na verwagting sal verbeter. Verder kan reën oor die sentrale tot oostelike dele van die somergraangebied in die eerste deel van Desember opgevolg word deur swaarder reën in die tweede deel van Desember. Dit kan aanplantings in die sentrale tot westelike dele van dié gebied vertraag. Die min reën is egter verwelkom deur somergraanboere in die oostelike produksiegebiede wat die grootste deel van hul aanplantings rondom die optimale plantdatums kon afhandel. Baie boere het ook in…

BYKANS ’n maand nadat in Rotterdam beslag gelê is op sy eerste vraghouer bloubessies het Ross Berries op 17 November dié vraghouer én ’n tweede vraghouer waarop later beslag gelê is, teruggekry. Mnr. Willem van Heerden, regsverteenwoordiger van Ross Berries, sê hulle het ook die reg om die res van die seisoen die bloubessies op hul plase te produseer, uit te voer en te verkoop deur enige agent van hul keuse. “Ons is uiteraard verlig en dankbaar dat die twee vraghouers nou vrygestel is. Die groot oorwinning is egter dat ons vir die res van die seisoen ons bessies kan bemark soos en waar ons wil,” sê Van Heerden. Die Europese doene-owerheid het op die vraghouers met Ross Berries se bloubessies beslag gelê nadat United Exports, eienaar van die OZblu-bloubessiekultivars,…

HONDERDE nuwe groenteboere is gedurende die Covid-19-inperking geskep danksy ’n vennootskap tussen Betereinders, ’n organisasie sonder winsoogmerk, die landbou-insetverskaffer Laeveld Agrochem en mnr. Kobus Hurter van die landboukonsultasiemaatskappy AgricultSURE. Dié projek skenk groentesaadpakke aan mense in informele nedersettings sodat hulle genoeg voedsel vir hulself en vir informele markte kan produseer. “Die staat van inperking het veral die kwesbaarste gemeenskappe geraak. Talle van dié mense het feitlik oornag in kleinboere verander net om kos op die tafel te kan sit,” sê mnr. Johan Erasmus, direkteur van Betereinders. “Ons het aanvanklik kospakkies in die gemeenskappe uitgedeel. Nadat gemeenskapsleiers ons gevra het of ons saad kan uitdeel omdat dit volhoubaarder as ’n kospakkie is, het ons ons met die samewerking van ’n paar vennote begin toespits op die ontwikkeling van nuwe toetreders tot…

Tydens die geleentheid is verskeie pryse aan landbouskrywers oorhandig. In heelparty kategorieë het Landbouweekblad (LBW) skoonskip gemaak. Die wenners in die onderskeie kategorieë is: ■ CropLife SA – beste artikel oor gewasbeskerming: Gerrit Bezuidenhout (LBW) ■ CropLife SA – beste bydrae oor biotegnologie: Carin Venter ■ FNB – kommunikator van die jaar, gedrukte media: Charl van Rooyen (LBW) ■ FNB – kommunikator van die jaar, TV en oudio: Lise Roberts ■ Sosiale media en aanlyn: Ronel Botha ■ BKB-fotokompetisie: Willem van der Berg (LBW) is vereer as Landboufotograaf van die Jaar en ook vir Landboufoto van die Jaar ■ Bayer – beste tegniese artikels: Gerrit Bezuidenhout het die eerste en tweede prys gewen en Fredalette Uys die derde prys. Albei is van LBW. ■ Santam – beste dekking van Boer…

DIE Rooivleisbedryfsforum het vanjaar sy Cleaver-eerbewyse, wat die beste slaghuise in Suid-Afrika vereer, aanlyn oorhandig. Dié pryse word toegeken op grond van gehalte, diens, higiëne en waarde vir geld. Anders as in vorige jare moes slaghuise vanjaar vooraf registreer. Nagenoeg 600 slaghuise het ingeskryf. Daarna kon die slaghuise se klante vir hul gunsteling-slaghuise stem. Dié met meer as 100 stemme is anoniem deur die Suid-Afrikaanse vleisbedryfsmaatskappy (Samic) besoek en beoordeel. Elke slaghuis moes ’n streng ouditproses ondergaan volgens ’n 212-punt-kontrolelys. Deelnemende slaghuise kon vanjaar vir die eerste keer hul puntelyste besigtig om te sien waar hul tekortkominge lê. Tydens die aankondigings het mnr. Marius van Tonder van die Vleislapa in Polokwane, die nasionale wenner in die afdeling vir slaghuise met vier en meer kasregisters, gesê slaghuiseienaars sal net ’n gewone…

Graan- en oliesaadpryse het die afgelope weke wêreldwyd galop en Suid-Afrikaanse pryse saamgetrek. Dit is die hoogste pryse nóg in die somerplantseisoen in Suid-Afrika. Pryse in Amerika het ook na baie gunstige vlakke gestyg vir die mielie- en sojaboonboere daar wat nou hul oeste afhandel. Daar is verskeie wêreldwye faktore wat ’n rol speel in die jongste skerp prysstyging. Wêreldmarkontleders meen dat die hoë pryse minstens die eerste deel van 2021 gaan geld. Die hoë graanpryse hou wye implikasies in vir Suid-Afrikaanse graan- en oliesaadverwerkers en intensiewe veebedrywe. Dit kom te midde van ’n diep ekonomiese resessie. Die vraag na basiese voedsel (soos mieliemeel) is bykans 10% hoër as ’n jaar gelede en nou is daar skerp prysstygings. Die hoë pryse gaan ’n wye uitkringeffek deur die landbou-ekonomie en voedselmark…

Babagroente kan op ’n klein oppervlakte verbou word en het ’n kort groeitydperk. Mnr. André Niehaus, landboukonsultant van Shortlands Agri Consulting, wat in grondgesondheid en plantvoeding spesialiseer, sê in die pampoengewasfamilie kan murgpampoentjies, skorsies, lemoenpampoentjies en botterskorsies as babagroente verbou word. ’n Mens kry ook babamielies, -beet en -wortels. “Die groeitydperk wissel, met die eerste oes binne 28-49 dae. ’n Goed versorgde plant kan tot 90 dae in produksie bly.” ’n Produsent kan op ’n klein oppervlakte genoeg oes om te kan be-mark en ’n billike randwaarde te kry. “Die groeityd kan deur die bestuur van plante gemanipuleer word sodat daar slegs ’n gegewe tyd produkte gelewer word. Omdat ’n mens daagliks oes, betaal die gewasse hulself in ’n kort tyd af.” Niehaus meen kleinboere wat hulle op ’n gehalteproduk…

Mnr. Angus McIntosh, herlewingsboer van die Spier-wynlandgoed buite Stellenbosch, gaan met die handelsgroep Checkers se hulp herlewingslandbou onder swart boere bevorder. McIntosh is bekend om die reeks vleis- en eierprodukte wat onder die Farmer Angus-handelsmerk gelewer word. Om sy plaaswerkers te bemagtig, het McIntosh onlangs 85% van sy eierbesigheid aan van sy werkers verkoop. Van hulle is 51% vroue. Die ooreenkoms het dadelik van hulle aandeelhouers en sakebestuurders gemaak. Deur Checkers se betrokkenheid kan die eierbesigheid se model nou landwyd uitgebrei word. Die onderskeie partye sê in ’n gesamentlike verklaring dat Farmer Angus-eiers al by twee Checkers-supermarkte in die Wes-Kaap (Constantia Emporium en Checkers in Millstraat, Stellenbosch) te koop is. Dit is ideaal vir verbruikers wat voedsame eiers sonder geneties gemodifiseerde organismes of glifosaat van vrylopende henne wil koop. Die…

Met die Covid-19-inperking wat dalk vir die meeste ouers met skoolgaande kinders ’n tameletjie was, het mnr. Zeiss Jordaan se seuns, Willem en Zeiss jr., dadelik by die boerdery ingeskakel. “Ons boer van kleins af saam met my pa. Die inperking was vir ons ’n waardevolle leerstadium waar ons meer van al die kleiner detail van die boerdery kon leer,” vertel Willem. Zeiss jr. sê hulle het soggens vroeg opgestaan om saam met die werkers te begin werk. Ná ontbyt het hulle gewoonlik ’n paar uur agter die boeke deurgebring om by te bly met skoolwerk, waarna hulle weer by die boerdery ingeval het. Die moeilikste was om so baie huiswerk by die huis te doen. As deel van hul dagtake het die seuns hul pa en die werkers gehelp…

Die Van der Merwes hou ook Meatmasterskape aan vir slaglamproduksie. Hulle het ’n stoetery en ’n kommersiële kudde. Sommige ramme word vir die plaas uitgehou, maar die res word aan ander skaapboere verkoop. Die skape word deur mnr. Manfred van der Merwe bestuur. Hulle het hierdie ras gekies omdat dit ’n geharde, min-moeiteras is. Die ooie het ’n sterk kudde-instink om hul lammers teen jakkalse te beskerm. “Op hierdie plaas gebeur daar elke ses weke iets met die skape, hetsy ramme wat na die ooie toe gaan, lammers wat gespeen word of afgeronde skape wat geslag word,” skerts Van der Merwe se pa, André. Hulle het vier lamtye en sit die ramme elke drie maande vir ses weke by die ooie: November, Februarie, Mei en Augustus. Die lammers kry van…

Selfs in die landbougemeenskap van Calitzdorp in die Klein-Karoo was die binnewerkinge van die landbou tot redelik onlangs onbekend vir die deursneeskoolkind. Sedert 2017 leef leerders van die Hoërskool Calitzdorp hulself egter uit danksy die insluiting van twee landbouvakke, landboubestuur en landboutegnologie. Hulle floreer só dat dit moeilik is om hulle selfs in vakansietye van die skool weg te hou. “Die leerders is ‘vrywillig geesdriftig’ oor die vakke,” sê mnr. Gerrit Huysamen, die landboutegnologie-onderwyser en een van die dryfkragte om dié landbouvakke by die skool se vakkeuses te voeg. “Nou met lamtyd waar die (Angora)bokke hul lammers moet laat drink, of met lusernsnytyd, wil die kinders net help. Hulle hou van die aktiwiteitsvakke, en hul geesdrif is net baie meer as in ander akademiese afdelings, want hulle leef hulself ten…

Ons wil graag sien hoe lyk jou kunswerk uit optelgoed. Stuur vir ons ’n foto van jou en jou projek en jy kan ’n prettige boek ter waarde van R180 wen – geskenk deur NB Uitgewers. Ontdek die skaamste diere in die land – die erdvark, oewerkonyn, Kaapse luiperd, ietermagog en wit leeu – saam met Ster en ’n spesiale erdvark in Ster en die skugter vyf. Toe Ster een nag wakker skrik, staan daar ’n erdvark langs haar bed met sy snoet op die lakens. Hy nooi Ster om die wêreld saam met hom te gaan verken op ’n paar avontuurlike nagtelike ontdekkingstogte. Die skrywer, Henriëtte Linde-Loubser, is ’n omgewingsopvoedkundige wat glo boeke is die ideale manier om bewusmaking oor die omgewing te skep. Elizabeth Pulles was verantwoordelik vir…

As oogkundige het jy in sportvisie gespesialiseer. Wanneer het die wynmaakgogga dan gebyt? Ek het grootgeword in ’n huis waar wyn geniet en waardeer is. Op universiteit, toe ek optometrie studeer het, het al my vriende bier of brandewyn gedrink, maar ek was die een wat altyd wyn gedrink het. Ná my studie het ek in Kaap as oogkundige begin werk. Ek het besef ’n mens kan studeer om ’n wynmaker te word, en het in 2013 wingerd- en wynkunde aan die Universiteit Stellenbosch begin studeer. Eikendal Rosé 2020, die eerste wyn wat jy bekend gestel het, is met ’n goue medalje op die internasionale Gilbert & Gaillard-wynkompetisie bekroon. Het jy dit verwag? Dié prestasie was ’n spanpoging en ek is baie dankbaar en trots op elkeen van die span…

Statistieke vir ál die provinsies is op Landbou.com beskikbaar, asook meer besonderhede, soos wie die transaksies aangegaan het. Klik op plaasverkope. Dit behels: ■ Statistieke. ■ Besonderhede oor alle plaasverkope binne ’n distrik. ■ Ontleding van die randwaarde per hektaar van transaksies in elke distrik.…

Two years ago, former president Jacob Zuma announced a programme that would commercialise 450 black smallholder farmers every year. This was the state’s attempt at radical socioeconomic transformation, we were told. The idea was to support carefully selected semi-commercial farmers for five years until they were fully fledged, large-scale commercial farmers, with the aim of having at least 2 250 such farmers by 2022. About R220 million was allocated to the project for the 2018/19 financial year. So what happened? Who are the farmers who were supported and what have they achieved? The reason I ask: during the past month, while putting together this edition of African Farming, I spoke to four of probably the most progressive black farmers in the country. All of them have graduated from being smallholder…

WHAT’S THE BEST ADVICE YOU’VE BEEN GIVEN SO FAR? My father’s advice to be consistent. Also, if you want something done yesterday, then do it yourself. That’s one of the most important lessons I was taught by my neighbour, Johann van den Bosch. YOUR BIGGEST ACHIEVEMENT? Being able to finish my studies as an agronomist and taking over the farm successfully. Continuing to operate sustainably and growing the farm is important. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? My dad. This industry can really knock you down but he has taught me to fight for what I believe in. He’s been a great mentor and never treated me as though I was special. I started off as a seasonal worker and worked myself up to where I am…

Lekatu Simbras & Simmentalers has won numerous awards and has dominated shows across the country. Owner Obakeng Mfikwe, a medical doctor who took early retirement, believes that by setting big goals you might miss them – but if you don’t set them, it is almost guaranteed you won’t reach them. For him, the goal is building an integrated meat enterprise to supply local and international markets. KMF Farm Holdings runs its mixed-farming operations on five farms totalling 2 894ha: four in Lichtenburg, North West, and one in Magaliesburg, on the border between Gauteng and North West. The mixed operations include a 172 000-per-cycle broiler production, 350 Simbra, Simmentaler and Black Angus stud breeding cows, and 1 152ha for grain production. On the Magaliesburg farm, Obakeng plants just over 200ha maize…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Never underestimate the size of the task in front of you and, similarly, never underestimate your abilities to deal with the task in front of you. WHAT WOULD YOUR ADVICE BE TO UPCOMING FARMERS? Accept that you won’t know everything. When you’re starting something, you need to accept that you are not an expert and speak to as many experts as you can. Choose carefully the people you talk to. Even though I have a postgraduate degree and some business knowledge, I knew my limitations. You must humble yourself and get people with more knowledge to help. IS THERE ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I could have been a lot more aggressive in terms of working on…

MUTTON SHEEP Jack Mothiba, Tom Burke, Lephalale, Limpopo The demand for my Meatmaster sheep spikes in December because of various festive-season ceremonies and parties. It’s also the time that grocery stokvels make their annual purchases. We’ve been preparing for this demand for a few months now. We have sheep in the feedlot being fed a home-made mixture of yellow maize, sorghum and Molatek’s Master 20 protein concentrates. We also ensure there’s always enough clean water. I plant sorghum and yellow maize on 10ha, and we’re now preparing to plant in December. We use the yellow maize and sorghum as feed in the feedlot and to supplement those grazing on veld. We supplement with dry feed (yellow maize and sorghum) throughout the year, especially those animals with higher nutritional needs like…