Indholdsfortegnelse for 12/10/2020 i Landbouweekblad

TEEN September het die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) slegs drie sake van sigaret- en alkoholsmokkelary aan die polisie oorhandig, selfs al is goedere ter waarde van R100 miljoen onderskep. Te veel van die kwessies wat deur die Suid-Afrikaanse verbod op tabakverkope weens Covid-19 uitgelig is, toon die onvermoë van die regering om oortredings, smokkelary en misdaad aan te pak. Die SAID word stadig herbou nadat sy vermoë in die jare van staatskaping lamgelê is. Dit gaan tyd kos. Suid-Afrika sal waarskynlik nie ’n vinnige herlewing sien van die gespesialiseerde eenhede wat voor die inperking vordering teen die onwettige tabakbedryf gemaak het nie. Die skade wat aan instellings aangerig is, sal die stryd teen onwettige handel baie moeilik en uitgerek maak. Mnr. Edward Kieswetter, kommissaris van die SAID, sê misdadigers het hulself…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Hierom styg besproeiingsgrond se prys ■ Mohlatsi: Waar die mango koning kraai ■ Wagyu: Robotte gaan vleissnitte meet ■ Droëland-sojabone klop byna besproeiing! ■ Oud-Springbokke pak droogte-ellende ■ Boerboelteler van die Jaar: Liefde, toewyding (en hartseer) SPESIAAL ■ Wiele GESIN ■ Caro Alberts se koskaskenades HONDE Suid-Afrika se beste hondeteler, me. Beverli Katz van Caledon, is ook die naasgrootste Boerboelteler ter wêreld. Haar honde is te kry van Israel tot Thailand, Duitsland en Kanada. Teling verg toewyding, maar ook heelwat hartseer. Sy vertel van haar suksesvolle teelbeleid, seleksiedoelwitte en voedingsgeheime.…

Hierdie opstel deur RENSBURG VAN RENSBURG, ’n graad 12-leerling aan die Hoërskool Stella in Noordwes, is vanjaar deur sy skool vir Beeld se kreatiewe skryfkompetisie ingeskryf. Dit is 10de geplaas uit 600 inskrywings landwyd. Van Rensburg gaan volgende jaar BScAgric aan die Universiteit van die Vrystaat studeer. “Hulle wat met trane die saadsak dra, sal van vreugde sing wanneer hulle die gerwe dra.” Dis die gedagte wat vanuit my regteroog rol, oor my wang, en ondertoe val. My oë volg die druppel tot in die sloot by my voet, en hy val reg langs die behandelde mieliepit. Presies 8 cm onder die grond, nes Pappa ons geleer het om mielies te plant. Maar dit help niks nie. Niks. Sonder woorde staar ek na die probleem onder my. Die pit lê…

SUID -AFRIK A ANSE boere se skuld was nog nooit só hoog soos nou nie, het mnr. Nico Groenewald, hoof van landboubesigheid by Standard Bank, gesê. En dit terwyl die inkomste uit landbou gedaal het. Hy het boere onlangs op ’n veeboerderyseminaar buite Bloemfontein toegespreek. Dit is deur Bottom Line Insight aangebied en het veral op skaapboerdery gekonsentreer. Groenewald se navorsing wys die gemiddelde skuldlas van boere in Suid-Afrika het van 2015 tot 2019 sowat 15% meer geword. Die gemiddelde inkomste het van 2015 tot 2017 gegroei, maar is sedertdien in ’n afwaartse kurwe. “As ons spesifiek na Vrystaatse boere se syfers kyk, sien ons inkomste het van 2007 tot 2017 met 227% gegroei. Skuld het ongelukkig in dieselfde tyd met 319% toegeneem.” ‘Skuld het ongelukkig in dieselfde tyd met…

BOERE in die somerreënstreek word gemaan om hulle voor te berei op uitbrekings van snywurms nadat CropLife SA in November ’n groot aantal oproepe van kommersiële en kleinboere oor uitbrekings van dié wurms gekry het. Die grootste besmettings kom skynbaar tans in KwaZulu-Natal, Limpopo, die westelike dele van Mpumalanga, die noordelike en oostelike dele van Gauteng, die Vrystaat en dele van die Oos-Kaap voor. Croplife SA sê in ’n verklaring hierdie wydverspreide en baie algemene plantplaag is ’n tipiese Lepidoptera-plaag wat begin met motte wat gebiede met gewasse binnedring. Sodra hulle gepaar, eiers gelê en die eiers uitgebroei het, begin die groot larwes jong plante aanval. Mielieboere in KwaZulu-Natal het groot skade aan pas aangeplante mielies aangemeld, terwyl boere in die Vrystaat groot getalle verskillende snywurmspesies opgemerk het namate hulle…

VOORSTELLE om die nuwe nasionale minimum loon met 1,5% bó inflasie te verhoog, sal ’n styging van 16,1% vir die landbou beteken. Dit sal tot groter werkverliese in die sektor lei, veral omdat talle boere reeds ernstig benadeel is deur die inperking en die ekonomiese afswaai. Dié waarskuwing kom van verteenwoordigers van die georganiseerde landbou nadat die nasionale minimumloon-kommissie op 20 November die verhoging voorgestel het. Die kommissie het terselfdertyd voorgestel dat die minimum loon vir plaaswerkers aanstaande jaar in pas gebring moet word met die nasionale minimum loon. Mnr. Christo van der Rheede, uitvoerende direkteur van Agri SA, sê die voorstel sal beteken die minimum loon van plaaswerkers moet van R18,68/h tot R21,68/h verhoog. “ ’n Loonskok van dubbelsyfers moet tot elke prys vermy word. Is dit nie Suid-Afrika…

DIE vennootskapsooreenkoms tussen die landboumaatskappy Tongaat Hulett en die Ubizogemeenskap naby Richardsbaai in KwaZulu-Natal is só suksesvol dat 194 huishoudings nou elk dividende van byna R31 000 ontvang het. Die gemeenskap het die afgelope vyf jaar, ná ’n vroeëre grondeis, in twee fases grond van altesaam meer as 2 500 ha ontvang. Suikerriet is gevestig op 1 749 ha. Die Ubizo-gemeenskapseiendomsvereniging (CPA) het in 2018 ’n verhuringsooreenkoms met Tongaat Hulett aangegaan. Die doelwitte het ingesluit versnelde suikerrietontwikkeling op die gehuurde deel van die grond, ondersteuning, opleiding, kapasiteitsontwikkeling en opleidingsprogramme vir die gemeenskap, kontraktuele geleenthede vir gemeenskapslede wat daarvoor in aanmerking kom, en maatskaplik-ekonomiese ontwikkeling. Tongaat Hulett, in vennootskap met die Ubizo-CPA, het verseker dat verskeie suikerrietontwikkelingsprojekte tot stand gebring word. Albei partye het verseker dat die regte individue geïdentifiseer word…

Terwyl Suid-Afrikaanse verbruikers nou eers werklik gewoond raak aan die luukse van aanlyn inkopies, is die Amerikaanse maatskappy Amazon die wêreld al weer een voor met ’n nuwe konsep, omnikanaalinkopies. ’n Boerseun van Suid-Afrika, mnr. Louis de Kock jr., het die afgelope paar jaar vir Amazon in Duitsland, Brittanje en Amerika gewerk, en was betrokke by die ontwikkeling en inwerkingstelling van die eerste konsepwinkels wat dié tegnologie gebruik. De Kock het onlangs tydens ’n Fresh Solutions-ontbyt van die varsproduktebemarkingsvereniging (PMA) vertel van sy waarnemings en die lesse wat hy geleer het. Hy sê tot nou toe was die neiging dat mense sommige van hul inkopies aanlyn doen en ander produkte, meestal vleis en vars produkte, in die winkels self gaan koop. Omnikanaalhandel laat kopers toe om ongehinderd tussen hierdie twee…

“Ons het besluit om die bestaande Maluma-handelsmerk se klem op die produksie van Maluma-avokado’s te hou en om dit as die voerkanaal vir topprodukte aan die nuwe handelsmerk te bestuur. Maluma is dus steeds in winkels as Hass of Maluma Hass beskikbaar, maar nou is daar ’n tweedevlakproduk. Dit is die besigheidtot-besigheidhandelsmerk wat die kultivar en verpakkings- en rypmaakprotokolle verteenwoordig,” sê Lewis. Die naam Viavi is afgelei van luaviavi, die woord vir verkleurmannetjie in Venda, waar die Maluma oorspronklik vandaan kom. “Die naam verteenwoordig die donker skil wat tydens die rypmaakproses verkleur van groen tot dieppers of swart en nes ’n verkleurmannetjie by sy omgewing aangepas is,” sê Lewis. Mnr. Donovan Lewis, handelsmerkbestuurder van Maluma Avokado (Edms.) Bpk, het die Viavi-avokado vanjaar op die Malumasimposium bekend gestel. Onder dié nuwe…

■ ’n Mens bestee dikwels só baie aan groei dat jy vergeet om aandag te gee aan die grondslag en kern van die besigheid. ■ Herstel, onderhoud, boordvervanging en ander noodsaaklike uitgawes kom gereeld tweede, met groei en nuwe projekte wat al die aandag kry. Dan begin produksie ondoeltreffend raak, wat ’n nadelige effek op die bereik van skaalekonomie het. ■ ’n Groter produksieoppervlak benodig meer stelsels, personeel en aktiewe bestuur. Dus kan oorhoofse uitgawes buite beheer raak lank voordat verhoogde uitset tot hoër winste lei. ■ As skaars hulpbronne in die onmiddellike omgewing nie in die noodsaaklike insetbehoeftes kan voorsien nie, moet hulpbronne van verder aangery of ingebring word. Dit verhoog die inset per eenheid. ■ Soms is aangrensende plase nie beskikbaar nie, wat nuwe koste veroorsaak, soos verskuiwing…

TEGNOLOGIE NUWE OPLOSSING HOU VOERSILO’S VOL Voersilo’s wat melk- of hoenderboere gebruik, moet deurlopend gemonitor word. Soms raak dit leeg en skep ’n krisis op die plaas. Soms word dit ook té vinnig hervul en dan val die oortollige voer op die grond. Die Suid-Afrikaanse maatskappy Shock-wave Engineering het nou ’n oplossing bedink vir die optimale hervul van voersilo’s. Die Silo Optimiser meet deurlopend die gewig van die voer wat deur die silo beweeg. Die meting word deur middel van ladingselle (load cells) gedoen wat in die bestaande silo aangebring word. ’n Ladingsel is ’n druk-oordraer (force transducer). Dit skep ’n manier waarop druk, wat byvoorbeeld deur die gewig van die voer geskep word, in ’n elektriese sein oorgedra kan word. Dié sein kan gemeet word en die data word…

Broeiparasitisme het die mens van vroeg af geboei. Shakespeare en Chaucer het al die gedrag van koekoeke besing (en verguis) en Opperman dig byvoorbeeld oor die piet-my-vrou. Heuningwysers is meestal onopsigtelik en geheimsinnig, juis omdat hulle broeiparasiete is. Hulle is dof van kleur, hoewel hul wit buitenste stertvere gewoonlik sigbaar is tydens hul tipiese golwende vlug. Hierdie voëls word meer gereeld gehoor as gesien en hul eentonige, vêrdraende roepe moet gewoonlik geken word om hulle op te spoor. Die meeste roep vanaf ’n vaste plek in die blaredak van bome. Die heuningwysers vreet gereeld byewas, maar nie heuning nie. Hulle het ’n taaier vel, waarskynlik om hulle teen bysteek te beskerm. Verder het hulle spesifieke bakterieë in hul derms om te help om byewas te verteer, ’n verskynsel wat by…

Die buurmanne was suksesvolle boere en met hul aftrede (ver oor die tagtig) het oom Chrisjan dorp toe getrek, maar oom Fasie het vir hom ’n kleiner huisie gebou en op die plaas gebly. Albei was versot op hengel en oom Fasie het gereeld vir oom Chrisjan kom haal om ’n paar gooie te gaan maak. Nie dat ek bewus was van enige vis wat gevang is nie, hulle het maar altyd vis gekoop by Kleinmond se hawe. Oom Chrisjan se kommentaar was altyd: “Man, nee, ons was ’n bietjie laat. Die vis het glo laasweek sterk geloop.” Toe ek een Maandagmiddag by die huis kom, sien ek oom Chrisjan is ernstig besig om sy hengelgerei skoon te maak. Daar lê ook ’n nuwe visstok, katrol, vislyn en hoeke in…

1 Kampioenbulkalf, grootkampioenbul en opperste kampioen-Brahman, HJW 19-125. Eienaars: Mnre. Hennie (082 890 9496) en Wimpie Jacobs, HJWstoetery, Wolmaransstad. Hulle het ook die reserwekampioenbulkalf, HJW 19-111, vertoon. 2 Junior en grootkampioen vroulike dier en reserwe opperste kampioen-Brahman, JSC 18-67. Eienaar: Mnr. Stephan Coetzee (083 384 3675), Coetzrandstoetery, Carletonville. Hy het ook die senior kampioenkoei, JSC 17-24, en kampioenverskalf, JSC 19-59, vertoon. 3 Senior en reserwegrootkampioenbul, MTS 16-33. Eienaars: Mnre. Eugene en Marchant Marais en Attie Smuts, Marats-stoetery, Nigel. Navrae: Mnr. Christo van Aardt, kuddebestuurder, 084 703 8166. 4 Reserwe junior en reserwegrootkampioen vroulike dier, RAT R19-001. Eienaars: Mnr. Riaan (082 921 2347) en me. Helena Theron, RAT-stoetery, Koppies. Hulle het ook die junior kampioenbul, RAT 18-274, reserwe junior kampioenbul, RAT 18-264, en reserwe senior kampioenbul, RAT 17-209, vertoon. 5 Reserwekampioenverskalf,…

DOELGERIGTE deursettingsvermoë is een van die eienskappe wat Suid-Afrikaanse rooivleisprodusente tydens die Covid-19-pandemie goed te pas gekom het om die struikelblokke van die vleisbeesbedryf die hoof te bied. “Ons plaaslike vleisbeesboere is gewoond aan onsekerheid in die produksieketting,” sê mnr. Roelie van Reenen van die Beefmastergroep. “Die bemarkingsketting van rooivleis het al voor die uitbreking van Covid-19 erge druk ervaar, wat onder meer teweeg gebring is deur die voorkoms van bek-en-klouseer, ’n uitmergelende droogte, asook wisselvalligheid in die produsenteprys en in die vraag na beesvleis.” Die volgehoue produksie is volgens Van Reenen ’n bewys van die aanpasbaarheid van beesboere. Met die aanpassing van die plaaslike ekonomie by die maatreëls van vlak 1 van die inperking het enkele toonaangewende beesboere hul wenresep om die volgehoue onsekerheid in die bedryf te bowe…

DIE land se beste vleisbees- en kleinveekuddes, asook dié kategorieë se afsonderlike streekwenners is deur SA Stamboek op afsonderlike virtuele geleenthede bekend gemaak. Die nasionale wenners vir 2020-’21 sal volgende jaar op Stamboek se Elite-galageleentheid aangewys word. Ses Bonsmara-, twee Beefmaster-, ’n Angus- en ’n Drakensbergerstoetery is as die land se tien beste vleisbeeskuddes aangewys. Die Oos-Vrystaat se ontvangers van dubbelgoud is Germar-Bonsmaras van mnr. Gert Nel en sy seun, Gerhard (Reddersburg), mnre. Daan Viljoen en sy broer Dirk (Bonsmara, Bethlehem), en mnr. Fourie Scheepers (Bonsmara, Fouriesburg). Die twee ontvangers van dubbelgoue status in Limpopo is dr. Hendrik Meyer (Beefmaster, Naboomspruit), ’n voormalige nasionale wenner, en mnr. Thinus Maritz (Bonsmara, Vaalwater). Nog ’n voormalige nasionale wenner, mnr. Christopher Melamu (Lamus-Bonsmara, Vryburg), is ’n topkandidaat uit Noordwes. In die Wes-Kaap bedryf…

GAUTENG CARLETONVILLE SLUIS (46), 22 ha, aan G.K.E. en M.D. Mabalane, van A.I. D’aloisio, A. Giustini en M.F. Nardini, R550 000. NIGEL CHRISSIESFONTEIN (365), 57 ha, aan Buks Boor Werke (Edms.) Bpk., van Kevbarcar (Edms.) Bpk., R4 500 000. MODDERFONTEIN (35), 76 ha, aan Central Prop Development Johannesburg (Edms.) Bpk., van Homegold Development 1998 (Edms.) Bpk., R86 250 000. PRETORIA GROENFONTEIN (526), 43 ha, aan Garsau Gashan (Edms.) Bpk., van M.E. Versfeld, R1 800 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG KLIP FONTEIN (1991), 498 ha; PAARDE PLAAT (2095), 571 ha en VAAL KRANS (1230), 319 ha, aan die nasionale regering van die Republiek van Suid-Afrika, van Mawela Properties (Edms.) Bpk., R28 979 000. POORT (1322), 911 ha, aan Nomagwetshane-gemeenskapseiendomsvereniging, van Mawela Properties (Edms.) Bpk., R3 640 000. PORT SHEPSTONE CLOTHIER NO 1 (6850),…

R49 miljard Die Suid-Afrikaanse landboubedryf het in die derde kwartaal van vanjaar rekorduitvoer van $3,2 miljard (sowat R48,8 miljard) behaal, wat op ’n jaargrondslag 5% meer is. Die groei was hoofsaaklik danksy sitrus, wyn, mielies, neute, sagtevrugte en suikerriet, wat landbou-uitvoer in die laaste kwartaal sal bly ondersteun. Sitrusuitvoer sal na verwagting ’n rekord van 2,5 miljoen ton behaal, ’n styging van 17%. Wynuitvoer kan in die laaste kwartaal verder verbeter. – Business Day 70 Die Wêreldbank raam die verliese weens die ergste woestynsprinkaanplaag in 70 jaar in Oos-Afrika sal einde vanjaar $8,5 miljard (sowat R130,2 miljard) beloop. Navorsers van die internasionale sentrum vir insekfisiologie en ekologie het ’n model ontwikkel wat kan voorspel waar die sprinkane in Kenia, Uganda of Suid-Soedan volgende sal broei. Daar is bewys sulke plae…

‘Is dit nie Suid-Afrika se eerste prioriteit om miljoene werkgeleenthede te skep en ’n beleidsomgewing bevorderlik vir werkskepping daar te stel nie?’ MNR. CHRISTO VAN DER RHEEDE, uitvoerende direkteur van Agri SA, oor die voorgestelde verhoging van die minimum loon, wat ’n styging van 16,1% vir die landbou sal meebring . Bl. 20 ‘Ons optrede is geregverdig en ons onskuld op elke aanklag is nou bewys.’ MNR. CHRIS ROSSOUW van Ross Berries oor die ondersoek wat hul onskuld bewys het nadat daar in die Rotterdamhawe op hul bloubessies beslag gelê is. Bl. 15 ‘Dit is al hoe jy kan sien of jy op die regte pad is.’ MNR. NICO GROENEWALD, hoof van agribesigheid by Standard Bank, oor die belangrikheid van noukeurige rekordhouding en strestoetse vir boerderybegrotings. Bl. 14. ‘Dit is…

STORMS met wind, swaar reën en hael kan in die komende seisoen meer gereeld voorkom. “Die redelik sterk La Niña wat ontwikkel, verbeter gewoonlik die kans op reën as gevolg van sterker laagdrukstelsels,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. “Baie sterk opwaartse lugstrome neem vog na die hoër en kouer luglae van die atmosfeer, waar dit vinnig kondenseer en reëndruppels en hael vorm. “Die gevolg is dat baie sterk winde kan voorkom en daar is ’n groter kans dat hael kan vorm.” Van den Berg sê in die twee-de helfte van November het sowat 140 mm reën binne twee uur in die distrik Parys in die Vrystaat geval. Sowat 77 mm is by Kathu in die Noord-Kaap gemeet, 100 mm in Pretoria in Gauteng en 70 mm by…

SUKSESVOLLE omdraaiplanne en goeie landbouvooruitsigte het kunsmis op Omnia Holdings se wins gestrooi. Dié gediversifiseerde chemiese maatskappy se resultate vir die ses maande tot einde September toon ’n wesensverdienste per aandeel van 141 sent teenoor 43 sent ’n jaar gelede. Die maatskappy het die afgelope twee jaar hard gewerk om sy skuldvlakke onder beheer te kry. In sy jongste halfjaar is die netto skuld tot R1,9 miljard verlaag nadat dit ’n jaar tevore R3,3 miljard was. Sy filiaal Oro Agri is in Oktober aan die Europese landboumaatskappy Rovensa verkoop, wat ’n kontantinspuiting van $146,9 miljoen vir die maatskappy lewer. Dit sal sy kernskuld kan delg en selfs finansiering vir verdere verkrygings verskaf. Die groep se inkomste uit sy bedrywighede het stabiel gebly op R8,2 miljard en sy bedryfswins het met…

BEL ANGHEBBENDES in die landbouwaardeketting het vanjaar by die punt gekom waar die waardeketting sy eie landbouplan skryf wat hy aan die regering kan gee en sê hier is ’n volhoubare en uitvoerbare plan wat die landbou kan laat leef. Mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, het op die toekenningsgeleentheid vir die organisasie se Jongboer van die Jaar die bedryf se groter betrokkenheid by beplanning as ’n belangrike wending uitgesonder. “Reeds in 2008 het TLU SA ’n landboustrategie vir volhoubaarheid saamgestel waarin gesê is die landbou moet deur produsente gerig word en ons moenie toelaat dat mense wat nie die landbou verstaan nie, die beleid bepaal nie.” Die regering het vanjaar opnuut met ’n meesterplan vir die landbou gekom. “Ek het baie groot waardering daarvoor dat belanghebbendes in…

Baie beleggers is vertroud met die storie van twee vriende wie se stokperdjie gelei het tot die stigting van een van die grootste tegnologiemaatskappye. Mnre. Bill Gates en Paul Allen het Microsoft in April 1975 gestig. Die maatskappy is elf jaar later genoteer. Na raming het 12 000 van Microsoft se werknemers dollarmiljoenêrs geword danksy die groei in Microsoft se aandeelprys. Nog ’n eienskap wat vir ons as beleggers uitstaan, is Microsoft se vermoë om suksesvol van bestuur te verander. Gewoonlik sukkel baie maatskappye wanneer die oorspronklike eienaar van ’n maatskappy die leisels aan die volgende bestuurder oorgee. Gates was tot 2000 aan die stuur van sake, waarna mnr. Steve Ballmer by hom oorgeneem het. Ná Ballmer se uittrede in 2014, het mnr. Satya Nadella by hom oorgeneem. Hulle het…

Hoewel daar vanjaar goeie watervoorraad by Ceres en selfs genoeg water op sommige plekke in die Klein-Karoo is en die appelkoos-oes dus goed lyk, is die tekort aan nuwe kultivars steeds ’n stram handrem in die bedryf. Volgens mnr. Ben Kotzé, ’n vrugtedroër van Ladismith in die Wes-Kaap, sal goeie, nuwe kultivars die bedryf op koers kan kry. “Die mate waartoe opwindende kultivars lewe in die pruimbedryf geblaas het, behoort vir ons ’n mikpunt te wees in die appelkoosbedryf. Ons het nuwe, winsgewende kultivars nodig wat aangepas is by die klimaat én die behoeftes van die mark. Die huidige kultivars het agter geraak veral wat opbrengs betref. “Hortgro lei die proses en woeker hard saam met ander instellings om die plaaslike ontwikkelingsprojekte te versnel en goeie, aangepaste nuwe kultivars gereed…

Daar is nog baie onsekerheid oor die verwagtinge van sommige besighede in die landbousektor oor hul hul inligtingstegnologie- (IT) spanne, asook ’n onwilligheid om IT in te span in belangrike besluitnemingstrukture in die ondernemings. Dit blyk uit Grovation se opname oor die gebruik van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) in die landbousektor. Grovation beoog om jaarliks ’n omvattende opname in die landbousektor te doen wat sal uiteensit hoe die gebruik van IKT die uitvoering van sakestrategieë moet ondersteun en bevorder, riglyne bied oor die koste wat daaraan verbonde is, asook die IKT-neigings in die landbousektor sal uitlig. Grovation kon nog nie daarin slaag om ’n bedryfsmaatstaf vir die landbousektor te ontwikkel nie, aangesien net vier van die 926 boere wat genooi is om aan die opname deel te neem, op sy…

Wisselvalligheid is seker die bekendste kenmerk van Suider-Afrika se weer- en klimaatspatrone. Die term weer verwys na die huidige of korttermynstand van atmosferiese toestande. Die term klimaat dui meer op die geskiedenis van die weer of langtermynpatrone van die atmosfeer. Die weer bestaan uit verskillende atmosferiese elemente soos reënval, temperatuur, lugvog, lugdruk, bewolktheid, sonstraling, atmosferiese wateraanvraag (evapotranspirasie), hael en wind. Klimaat is egter die manier hoe die geskiedenis van hierdie weerelemente uitgedruk of bereken word. Dit kan bestaan uit verskillende komponente, soos die langtermyngemiddelde (byvoorbeeld per maand, seisoen of jaar), die verwagte afwykings vanaf die gemiddelde, en die intensiteit van byvoorbeeld die reënval (donderstorms of meer frontale, sagte reën) wat die doeltreffendheid vir landboudoeleindes bepaal. ’n Voorbeeld is die verspreiding van reënval oor die seisoene: Is dit ’n somer- of…

KORTOM ■ Die belangrikheid van skaalekonomie is duidelik in die melkbedryf te sien. Hoewel die getal melkboere in Suid-Afrika die afgelope 23 jaar skerp gedaal het, het produksie terselfdertyd aansienlik gestyg. ■ Nadat boere grootliks hul besluitnemingsmag verder af in die waardeketting verloor het, is daar nou pogings om dit terug te wen. Die invloed van kleiner kaasmakers raak ook al hoe groter. Die afgelope twee dekades het daar groot veranderinge in die primêre melkbedryf in Suid-Afrika plaasgevind. In 1998 was daar nog 7 000 aktiewe melkboere. Volgens die nuutste beraming van die Melkprodusente-organisasie (MPO) was daar in Julie 2020 net 1 119 melkboere oor. Die daling in boeregetalle is grootliks die gevolg van die verswakkende ruilvoet en winsgewendheid van melkproduksie, wat boere dwing om groter te word om skaalvoordele…

Bevrore suurlemoen-‘vlaskywe’ Vir hierdie heerlike roomys wat net soos vlaskywe lyk, het ek twee van my ma se resepte gekombineer – haar suurlemoen-kondensmelk-yskastert en haar tuisgemaakte vrugteroomys. Die eindresultaat is ’n heerlike somerpoeding wat jy al ’n paar dae voor die tyd kan berei. Dit is boonop verspot maklik om te maak en jy het nie ’n roomysmasjien daarvoor nodig, of nodig om die roomys gereeld deur te klits nie. ■ 1 pakkie (200 g) Cream Crackers ■ 1 blik (380 g) kondensmelk ■ 125 ml suurlemoensap ■ Knippie sout ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 500 ml room Bespuit ’n vierkantige pan van 20 cm met kleefwerende kossproei en voer uit met kleefplastiek. Pak 9 Cream Crackers in die pan en maak seker al die beskuitjies se snylyne loop in…

Ou liefde roes nie – ook nie tussen mens en dier nie. Twee susters se deursettingsvermoë en liefde vir Blikkies, hul klein foksterriërtjie uit hul kinderjare, het hulle die enigste telers van Toy Fox Terriers in Suid-Afrika gemaak. Juli Stapelberg, boervrou van Klein-Brakrivier in die Suid-Kaap en haar suster, Magda Pieters van Welgemoed, Kaapstad, het as kinders met klein foksterriërs grootgeword. Namate Jack Russels en ander klein honderasse gewilder geword het, het die klein foksies in Suid-Afrika uitgesterf. Magda het twee van die hondjies oorgehou, waarvan die laaste een in 2014 dood is. Sy kon nie weer van hulle kry om met die ras voort te gaan nie, maar sy het nie moed opgegee nie. In 2015 het sy weer wêreldwyd begin navraag doen en oor die hondjies opgelees. Dit…

DIE BOEK VAN BOME en DIE BOEK VAN BYE deur Wojciech Grajkowski. Illustrasies deur Piotr Socha. Vertaal deur Esta Grobler. Uitgewer: Protea. Prys: R395 elk Iets werklik besonders – dít is wat ’n mens oor dié boeke kan sê. Dit is indrukwekkend groot (’n volle 37 cm lank) met pragtige illustrasies, en propvol interessante feite en inligting. Hoewel dit na kinderboeke lyk, is hierdie hardebandprenteboeke eintlik geskik vir álmal wat nuuskierig is oor die natuur, veral twee van grootste wonders in die omgewing: bome en bye. Grajkowski is ’n Poolse bioloog wat graag vir kinders oor die wetenskap en natuur skryf. Socha, wat die illustrasies vir albei boeke gedoen het, is ’n grafiese ontwerper en illustreerder wat veral in Pole bekend is om sy strokiesprente in tydskrifte en koerante. Oor…

SK A APBOERE moet sorg dat hulle nie onverhoeds betrap word ná die goeie somerreën wat begin val het en veroorsaak dat eiers van inwendige parasiete begin uitbroei nie. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), sê in sy verslag oor siektes wat in Oktober in Suid-Afrika aangemeld is ( TABEL ), die hitte en nat toestande is bevorderlik vir die uitbroei van hierdie eiers. Boere moet oplet na tekens van besmetting met inwendige parasiete soos bloedarmoede, kwakkeel, gewigsverlies en maagwerking. “Waak ook teen die uitbreek van lewerslakwurm en peervormige maagslakwurm wanneer vee in vleie en ander nat dele van die plaas wei waar groen weiding beskikbaar is. Waterslakke wat die tussengashere vir inwendige parasiete is, is nou volop in daardie dele,” volgens Malan. Koksidiose vier…

DIE stigting van veediefstalinligtingsentrums (VIS) en die herinwerkingstelling van bestaande sentrums in die Vrystaat begin vrugte afwerp ten opsigte van die hantering van die toenemende veediefstalklagte in die provinsie. Me. Isabel Kruger, voorsitter van die Rooivleisprodusenteorganisasie (RPO) se forum vir die voorkoming van veediefstal, sê ’n daadwerklike poging word aangewend om dié sentrums weer aan die gang te kry. Volgens Kruger is die oorkoepelende doel van die sentrums om ’n verteenwoordigende struktuur van vee-eienaars in die bedieningsgebied van die polisiediens se veediefstaleenhede te vestig. “Die VIS moet gekoördineerd en met die ondersoek en voorlegging van bevindings, skakeling en onderhandeling die voorkoming en beheer van veediefstal en verwante misdaad nastreef,” sê sy. Kruger het op ’n bestuursvergadering van die Vrystaatse RPO in Bloemfontein gesê daar moet ’n voorkomende misdaadomgewing vir vee-eienaars…

VIER Jersey- en een Holsteinkudde is aangewys as die streekwenners van SA Stamboek en die Diereverbeteringsvereniging se Logix-suiweleerbewyse. Dié jaarlikse prysoorhandiging is, soos gebruiklik in die Covid-19-tydperk, virtueel aangekondig. Die Holsteinkudde wat die noordelike streekwenner is, behoort aan Ede Farming van mnr. Miles Stead, met mnr. Poena van Niekerk as die kuddebestuurder. Die Wes-Kaapse streekwenner is mnr. Jan Schoonwinkel en sy seuns, Arno en Jaco, van Swellendam. In die Vrystaat behoort die wenkudde aan mnr. Cobus Behrens en sy vrou, Ronel, van Ventersburg en in die Oos-Kaap is die wenner die Immergroen-kudde van die Van Greunen-broers van George met die een broer, mnr. Christie van Greunen, aan die stuur. Die KwaZulu-Natalse streekwenner is mnr. Pete Durham van Dundee (hy wen ook die silwer eerbewys). Die Logixsuiwelwenner van die jaar sal…

In die 12 maande tot Oktober is 572 ooreenkomste in die Vrystaat gesluit teenoor 614 die vorige jaar. Dit het altesame 234 691 ha teen R3,148 miljard behels. In 50% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Oktober vanjaar gedaal. Pryse by Harrismith (22,1%), Jacobsdal (17%) en Reddersburg (16%) het stewig gestyg, terwyl pryse by Parys met 21,9% gedaal het. Die meeste plaasverkopetransaksies (24%) is vir grond van 150-300 ha geregistreer. Verkope ten opsigte van plase van kleiner as 50 ha toon ’n stygende neiging. ’n Vergelyking per kategorie teenoor die vorige jaar toon transaksies vir grond kleiner as 50 ha is 11% (8%), 50-150 ha is 15% (15%), 150-300 ha is 26% (24%), 300–450 ha is 17% (20%), 450-600 ha is 10% (11%)…

Die Tuli-beesras het een van sy beste jare met veilings en uit die hand verkope gehad, al was 2020 in baie opsigte ’n baie moeilike jaar weens die Covid-19-pandemie wat die landbou erg ontwrig het. Bulle is deur die loop van die jaar vir gemiddeld R50 000 verkoop, terwyl vroulike diere gemiddeld R37 000 behaal het. Mnr. Charl van Rooyen, raadgewer van die Tuli-genootskap, skryf die groot vraag en hoë pryse aan die ras se uitstekende eienskappe toe. Dit sluit in maklike geboortes, lae onderhoud en uitstekende aanpasbaarheid in die warm, ekstensiewe dele van Suid-Afrika. Die beeste se goeie vleiseienskappe dra ook tot die gewildheid by, waartoe goeie marmering beslis ’n rol speel. In Logix se plaasgroeitoetse vaar die Tuli ook baie goed en hulle eindig gereeld onder die beste…

Landbouweekblad kuier altyd lekker saam met boere — verlede week eers om ’n braaivleisvuur saam met die dinamiese dagbestuur van die Riemland-studiegroep op Reitz en toe op Ficksburg saam met ou vriende en hopelike nuwe vennote. Vir die meeste van hulle is planttyd in volle gang. Die tafel vir die res van die jaar word nou gedek, en alles moet betyds klaar wees. Dit is ’n voorreg om dit te kan beleef. Op pad Ficksburg toe ry ’n mens deur Senekal, ’n pragtige dorpie en seker een van min wat nog die meeste van sy bekoorlike, oorspronklike argitektuur behou het. Ou winkeltjies en statige leefhuise, baie van sandsteen, soos hulle meer as honderd jaar gelede gelyk het. Buite Senekal ry jy verby die township. Perskebome in agterplase is verblydend, maar…

BEGIN JOU EIE DAGGABOERDERY MET DIÉ KENNER SE HULP Suid-Afrika se sonlig maak daggaverbouing kostedoeltreffend vir boere omdat hulle minder aanvullende lig nodig het. Suid-Afrika se sonnige klimaat en billike produksiemiddele beteken dat die gras groener aan dié kant van die draad is, meen mnr. Cornél van der Watt, wat reeds byna drie dekades in die daggabedryf is. Hy en sy maatskappy, White Lion Holdings, help nou plaaslike boere om volhoubare, wettige daggaprojekte te vestig. PIETER C OOSTHUYSEN skryf: Nou hoekom is die “boere” in Durban-Noord met ’n daggaboerdery in hegtenis geneem? CRESCHE HARMSE antwoord: Heel moontlik ’n vervalste permit of geen permit. BERTUS VILJOEN skryf: Wees bewus: Sonder ’n gerief wat aan GMP (goeie vervaardigingspraktyke) voldoen, sal ’n mens nie die produk kan verkoop nie. KOBUS RADEMAN skryf: R5…

VIR Suid-Afrikaanse boere, wie se skuld nog nooit só hoog soos nou was nie, is die onlangse vlaag afgraderings van die land se skuld kommerwekkend. Veral die verlaging van die Land Bank se skuldgradering kan drastiese gevolge inhou, waarsku landbou-organisasies en ekonome. Moody’s Investor Service en Fitch Ratings het Suid-Afrika se staatskuld op 20 November vir die tweede keer in een jaar afgegradeer en het boonop hul vooruitsig as “negatief” verklaar. Dit laat die deur oop vir verdere afgradering binne die volgende ses maande. Hierna is verskeie ander staatsinstellings, onder meer Eskom en die Land Bank, se skuld ook tot diep onder beleggingsgraad afgegradeer. Suid-Afrika bestee meer geld as wat hy inkry en net die rente op dié skuldlas vreet ’n ál groter deel van openbare hulpbronne op. Hoe swakker…

DIT is nou amptelik: Met 15,41 miljoen ton kan Suid-Afrika spog met sy tweede grootste mielie-oes in die geskiedenis en die tweede hoogste opbrengs ooit van 5,90 t/ha. Hiermee saam word die grootste koringoes in 18 jaar verwag. Die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) het pas sy finale skatting vir die 2019-’20-be-markingsjaar vir somergewasse bekend gemaak. Die totale mielie-oes is met 12 000 ton (0,08%) verlaag teenoor die vorige skatting. Die grootste oes ooit was in 2017 toe 16,74 miljoen ton kommersiële mielies gestroop is teen ’n opbrengs van 6,40 t/ha. Saam met die geraamde hoeveelheid nie-kommersiële mielies was die totale finale oes daardie jaar 17,48 miljoen ton. Saam met ’n geraamde nie-kommersiële oes van 544 000 ton is vanjaar se totale oes 15,95 miljoen ton. Vanjaar se oes is 37% groter…

DIE hoenderbedryf sê daar word vordering gemaak om meer hoendervleis uit te voer, maar die uitvoerbedryf is nog nie opgewonde nie. Mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se braaihoenderorganisasie, sê hoendervleis kan na die Verenigde Arabiese Emirate (VAE) uitgevoer word en hopelik ook binnekort na Saoedi-Arabië en ander lande. Die departement van landbou het ’n nuwe uitvoersertifikaat onderhandel wat die VAE vir Suid-Afrika se pluimveeprodukte open. “Die uitvoersertifikaat harmoniseer nie net die vereiste siektevoorkomingsmaatreëls nie, maar ook die praktyk van kompartementalisering, en die moniteringsprosesse waarmee getoets word vir die residu van medikasie wat gebruik word om siektes te behandel of voorkom,” sê Breitenbach. “Die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) het kompartementalisering begin om beperkings op internasionale handel te verlig wat ingestel word wanneer ’n siekte soos voëlgriep…

1 NAMIBIË| Kommer oor uitvoer van beesvleis Die dalende aanbod van beeste aan abattoirs bedreig Namibië se verskaffing van beesvleis aan die Europese, Chinese en Amerikaanse markte. Die bemarking van beeste was in die eerste drie kwartale vanjaar 49,49% laer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar, en 41,08% laer as die vyfjaargemiddelde, luidens statistieke van die Namibiese vleisraad. Mnr. Calle Schlettwein, Namibiese minister van landbou, sê sy land gaan dalk voorraad van Botswana koop. Namibië moet sowat 20 000 beeste invoer om sy uitvoermark te bedien omdat boere weens die lang droogte nie in die vraag kan voorsien nie. Europa is Namibië se bes betalende vleismark en die regering probeer alles moontlik om dié mark te beveilig. – The Namibian 2 ZAMBIË | Mielieprys daal ná goeie…

Twee van die drie belangrikste internasionale kredietgraderingsagentskappe het Suid-Afrika se kredietgradering verder afgradeer kort nadat die monetêre beleidskomitee (MBK) van die Reserwebank besluit het om die uitleenkoers (repokoers) onveranderd te hou. Suid-Afrika is nou enkele vlakke onder beleggingsgraad. Dit spruit uit die skade wat die regering met sy dwase grendelmaatreëls veroorsaak het in die bestaande resessie. Die agentskappe is baie skepties of die regering gaan slaag met sy beleid om die ekonomie en staatsfinansies te herstel. Hulle verwag dat staatskuld moeilik onder beheer gebring gaan word en dat dit selfs in die volgende jaar of drie kan groei tot sowat 110% van die BBP. Dit gaan doodgewoon beteken die staat sal nog baie miljarde moet leen teen ’n aantreklik genoeg rentekoers op staatseffekte om vir die verhoogde risiko van skuldwanbetaling…

Vanjaar se fynbos-oes was goed, maar fynbosverkope is op verskillende maniere benadeel deur die wêreldwye inperking vanweë die koronavirus. Mnr. Kosie Lourens van die Lourens-boerdery by Napier wat ook ’n onderneming het wat gemengde ruikers vir die plaaslike en uitvoermark maak, sê omdat meer as 80% van fynbos en proteas vir die uitvoermark bestem is, het verkope in Januarie begin daal. “Ons blomme is bestem vir ‘dae’. Ons het dus die Chinese nuwejaar misgeloop. Die blomme wat tydens die Europese inperking in Maart en April geoes is, is alles weggegooi omdat blomverkope verbied is.” Afgesien dat plaaslike en oorsese markte vanjaar vir lang tye gesluit was, het die bedryf, wat sowat 80% van sy produkte per vliegtuig uitvoer, gesukkel om vlugte te kry. Dié probleem is nog nie heeltemal opgelos…

Dit het vernuwende denke en ’n sprong na nuwe moontlikhede gekos, maar mnr. Zander Ernst van die Allesbeste-boerdery by Tzaneen en sy span kyk vandag dankbaar terug op die suksesvolle bemarking van hul nuwe Vivia-avokadohandelsmerk in die ongewone jaar 2020. In Maart was hul bemarkingsplanne nog mooi agtermekaar, maar toe word die grendelstaat weens die Covid-19-pandemie aangekondig, en krap hul planne lelik deurmekaar. “Skielik kon ons omtrent niks daarvan deurvoer nie,” sê Ernst. Hy en mnr. Donovan Lewis, handelsmerkbestuurder van Maluma Avokado (Edms.) Bpk., was nog kort tevore ná die Malumasimposium op Tzaneen in Gauteng om bemarkingstrategieë vir die Viavi-handelsmerk met hul bemarkingspan te bespreek. “Skielik was daar net soveel wat ons in ’n beperkte omgewing kon doen. Jy kon nie in ’n winkel met verbruikers gaan praat nie. Boonop…

Mnr. Pieter Nel, Boerbokkeurder, sê die Oos-Kaapse Veldramklub is sowat drie dekades gelede gestig ná vele versoeke en ’n deeglike ondersoek, aangesien Boerbokboere, en veral kuddeboere, nie nasionale veilings hou nie. “Die Oos-Kaap Boerbokklub het geglo Boerbokkuddeboere sal graag veldaangepaste ramme wil koop teen goedkoper pryse as op ’n nasionale veiling.” Die eerste Boerbokramme is in Februarie 1989 by wyle mnr. Boetie Malan op Paardekraal, naby Adelaide, ingeneem. Die eerste veldramveiling is 30 jaar gelede op 25 April 1990 op Somerset-Oos gehou. Die klub bied veldramme teen mededingende pryse aan kopers.…

Ons boere sit gereeld in ’n geselskap waar die uitlating gemaak word dat die kleinboer nie ’n toekoms het nie omdat hy nie skaalekonomie het nie. “As jy nie groei nie, gaan jy nie kan meeding met die skaal van ander boere nie.” Selfs dié van ons wat skaalekonomie het, moet besin of dit werklik in die regte plek in ons besigheid gesetel is. By Allesbeste-boerdery het daar vir ons ’n helder lig opgegaan toe ons besef het dat om bloot die besigheid uit te brei, jou nie skaalekonomie waarborg nie en dat dit boonop tot heelwat probleme op kort termyn lei. Voor dit goed gaan, gaan dit eers baie slegter. Die kosteknyptang is erger as ooit, selfs erger as toe die boerdery kleiner was. Mense wonder dikwels of skaalekonomie…

Hoekom het die melkbedryf die afgelope jare só gekrimp? Die grootste rede is die lae melkpryse weens goedkoop ingevoerde melk. Hoë produksiekoste maak dit onmoontlik vir boere om by te hou. Wat is melkboere se grootste struikelblokke? Die hoë koste van voer. Jy kan ook nie meer melk sonder behuising nie, dus is die infrastruktuur duur. Droogtes was tot onlangs, voor die goeie reën, ’n ander knelpunt. Ons probeer om die voerrekening in toom te hou deur soveel moontlik van ons voer self te produseer. Hoe bly jy lewensvatbaar in die melkbedryf? Deur hoë produksie te handhaaf en die beste voer moontlik vir die koeie te gee. Voer en produksie gaan hand aan hand. As jy swak voer gee, gaan jou produksie daal. Ons glo ook daarin om ’n funksionele…

Die Toy Fox Terrier is ’n honderas met sy oorsprong as werk-en-jaghond in Engeland. Klein foksterriërs, wat eens die Britse rotte in toom moes hou, het deel van tradisionele jakkalsjag geword, maar namate dié vorm van jag gegroei het, was hulle te klein vir die werk. Van daar het dié klein familielid van die foksterrier sy pad na Amerika gevind, waar dit tot ’n volwaardige ras ontwikkel het danksy die gewildheid van hondeskoue en -klubs. Die eerste Toy Fox Terrier is in 1936 in Amerika geregistreer. Hulle is spelerig, rats, maklik opleibaar en goeie waghonde. Die kleineres is geskik as metgesel vir enkellopende of ouer mense, en die groteres is ideale kinderhonde. Volgens die rasstandaard is die hondjies in drie kleurvariante te kry: ■ Driekleurig (wit, swart en bruin). Die…

Met ’n vorige geselsie het ek vertel van die patryskuikens wat hier voor ons huis in ’n mangat geval het, en ons poging om hulle te red. Hulle sou van honger sterf of deur storm-water weggespoel word. Al ons reddingspogings was tevergeefs – die patrysies het net met elke poging dieper in die waterpyp gaan wegkruip. Ek het begin moed opgee en gereed gemaak om die onvermydelikheid van die verlies te aanvaar, maar so maklik was dit ook nie. Die knaende geroep van die twee volwasse patryse wou net nie ophou nie. Dit was dit ook die geval met my buurman Jimmy, wat eenvoudig geweier het om op te hou sukkel. Eintlik was dit werklik ’n aandoenlike gesig wat voor my afgespeel het, terwyl die tergende vraag in die lug…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com FEESTE 2 FEBRUARIE: Wynoesherdenkingsgeleentheid (virtueel) aangebied deur Agri-Expo. Razelle Galant, razelle@agriexpo.co.za 25 FEBRUARIE: Beoordeling van die Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskapskou, aangebied deur Agri-Expo. Razelle Galant, razelle@agriexpo.co.za 26 MAART: Aankondiging van SA suiwelkampoene, aangebied deur Agri-Expo. 7 MEI: Internasionale Sauvignon blanc-dag, aangebied deur Agri-Expo. KONFERENSIES 2-3 MAART: Africa Energy Indaba 2021, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Web: www. africaenergyindaba.com, e-pos: info@energyindaba.co.za 11 MAART: Vloot-en-brandstofbestuurkonferensie aangebied deur Maphosa Management Consultant. Chris, tel. 010 214 0666, chris@ maphosam.co.za, www.maphosa management.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie en voertuie, asook produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica.com, e-pos: info@mm-sa.com, tel. 011 476 8093. SKOUE…