Indholdsfortegnelse for 07 Jan 2021 i Landbouweekblad

DIE moderne landbou is dinamies, multinasionaal, divers, afhanklik van hoëvlak- wetenskaplike ontdekkings en moet ál meer tegemoetkomend wees teenoor verbruikers en hul bekommernisse oor oorsprong, etiek en voedsaamheid. Tog kry die landbou dit steeds nie reg om die verbeelding aan te gryp van baie van die slimste en talentvolste studente nie. ’n Groep akademici aan die Universiteit van Sydney sê datawetenskap, bio-informatika en genetika vorm nou die grondslag van baie landboubedrywighede. Al is veeboedery en gewasboerdery steeds sentraal tot die sektor, moet die landboustudente van die toekoms daarna streef om die beste genetici, patoloë en ekoloë te wees, soms alles in een. Die kurrikulum moes reeds uitbrei verby sy tradisionele beklemtoning, want boere soek intydse data wat op hul plaas gekarteer is om bestuur so doeltreffend moontlik te maak en…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Nog boere, navorsers en landbouleiers voorspel wat 2021 inhou ■ Zunckels ryg die pryse in ■ Skape: Skerp biosekerheid op ■ Graanboer: Vyftig oeste later, en geen sprake van ophou ■ Druiweproewe vir die volgende geslag ■ Mobiele sonkamera hou oog oor plaas SPESIAAL ■ Spuitprogramme, Vee GESIN ■ Hoender vir weeksaandetes OPBRENGSWENNERS Die Zunckels van Bergville is voorlopers wat bewaringsboerdery en dekgewasse betref. Hulle verkry met taamlik lae insetkoste uitstekende opbrengste. Hulle het met droëlandmielies in twee opbrengskompetisies geseëvier en was naaswenners met sojabone. Hier is Tyson Zunckel saam met sy Duitse korthaar-Pointer, Bullet.…

Hoewel die afgelope jaar baie moeilik was vir die wynbedryf weens weke waartydens hy geen inkomste kon verdien nie, moet boere nie stagneer of oorhaastig wingerde uithaal nie, meen MNR. THYS LOUW van Diemersdal. “Die bedryf moet steeds internasionaal ’n impak kan maak.” Lees die artikel op bl. 24. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Ladine, wat binnenshuise versiering doen. Ons het drie kinders — Tienie (9), Amelie (7) en Jan (4). WAT DRINK JY AS NIE SAUVIGNON BLANC IN JOU GLAS HET NIE? ’n Goeie Cabernet sauvignon of Pinotage is ook lekker. Diemersdal was tradisioneel ’n rooiwynplaas. Ons Pinotage is waarskynlik een van die drie bestes in Suid-Afrika as jy na die eerbewyse kyk. Ja, ons is bekend om Sauvignon blanc, maar waarom kan ek nie alles…

’N BOERDERY by Brits in Noordwes moes einde verlede jaar twee hofinterdikte bekom om ’n twee weke lange staking te eindig. “Daar was geen verteenwoordiger van ons werknemers met wie ons regtig kon praat nie. Die eise, wat deur die EFF oorhandig is, was geensins haalbaar nie en ons werknemers is dermate geïntimideer dat hulle glad nie werk toe wou kom nie,” sê mnr. Gert Janse van Rensburg van die Langplaas-boerdery. Mnr. Drickus Botha, bestuurder van TLU SA se noordstreek, sê hierdie was een van vier onwettige stakings waarmee hy einde 2020 te doen gekry het. ’n Werkerskomitee is ’n goeie teenvoeter vir onwettige stakings, want dit verseker goeie kommunikasie tussen die werkgewer en werknemers. “Tensy ’n organisasie by die departement van arbeid as ’n vakbond geregistreer is en meer…

DIE Blydevallei-boerdery in Hoedspruit, bekend om sy Canyon Gold-sitrus, asook mango’s vir die plaaslike en uitvoermark, het pas die eerste ontwikkelaar van ’n kommersiële sitrusaanplanting in Botswana geword. Die Selebi Phikwe-sitrusprojek is vroeg in Desember deur dr. Mokgweetsi Masisi, president van Botswana, bekend gestel. Met ’n aanvanklike belegging van P300 miljoen (R405 miljoen) is dit die eerste groot uitvoergedrewe projek wat in Botswana deur die private sektor begin is. Dit is ook die eerste kommersiële landbouprojek waaraan water uit ’n staatswaterskema in Botswana toegewys is. Daar is reeds begin met ’n pypleiding van 10 km vir water uit die Letsibogodam. Masisi het op die bekendstelling gesê hy is besonder bly oor die 1 000 werkgeleenthede wat die projek gaan skep. “Ek is ook bly dat hierdie ontwikkeling Botswana in staat…

DIE hooggeregshof in Pretoria het die Land Bank beveel om sy skuld aan Standard Chartered Bank te betaal, maar het die bevel vir 17maandeopgeskort. StandardCharteredhetinAugustus 2020 regstappe teen die Land Bank gedoen om sekere skuld te verhaal. Die Land Bank het die aansoek teengestaan. Die Land Bank het in Desember in ’n verklaring op die JSE se Sens-nuusdiens gesê regter Nicolene Janse van Nieuwenhuizen se bevel kom kortliks daarop neer dat die bank die bedrag wat hy Standard Chartered skuld, plus rente, moet betaal, maar dat die bevel en betaling tot 30 April 2022 opgeskort word. Die regter het gesê as die Land Bank sekere mylpale nie bereik nie, sal die hofbevel onmiddellik van krag word. Die Land Bank is verskeie kere deur kredietgraderingsagentskappe afgegradeer. Hy het in April 2020…

Aan die begin van ’n nuwe jaar word die verwagte neigings en risiko’s gewoonlik in oënskou geneem. Die afgelope jaar was ’n groot skok vir die wêreldekonomie. Feitlik alle ekonomieë het in ’n diep resessie verval, werkloosheid het toegeneem en aanbodkettings wêreldwyd is erg ontwrig en het selfs verander. Die meeste ontleders verwag dat daar in 2021 ’n oplewing in ekonomiese aktiwiteit sal wees. Die skade aan ekonomieë is sodanig dat die verlore welvaart na verwagting eers teen 2023 ingehaal sal kan word (gemeet teenoor 2019), en in die geval van Suid-Afrika weens die skade van die drakoniese inperkingsmaatreëls nog langer. Daar is redelike instemming by internasionale ontleders dat die jaar vol risiko en wisselvalligheid gaan wees, op ekonomiese én politieke gebied. In die Suid-Afrikaanse ekonomiese en politieke landskap is…

Deur die genetika van die virus wat bek-enklouseer veroorsaak op ’n molekulêre vlak te ontleed, het navorsers uitgevind hoekom dié siekte so hoogs aansteeklik is. Navorsers weet reeds dat die virus se genoom – wat die genetiese bloudruk daarvan bevat – drie verskillende stelle kodes of instruksies het hoe om ’n proteïen genaamd 3B te produseer. Hierdie 3B is betrokke by die manier waarop die virus reproduseer en vermeerder. Elkeen van dié drie kodes produseer ’n soortgelyke, maar nie-identiese kopie van 3B. Die navorsingspan het in ’n artikel in die vaktydskrif van die Federation of American Societies for Experimental Biology beklemtoon hoedat juis hierdie drie variasies van 3B die virus ’n voorsprong gee. Deur hul toetse het hulle gevind dat gene wat twee of meer variasies daarvan bevat, die beste…

VANWAAR JOU KLEM OP SAUVIGNON BLANC? Sauvignon blanc is baie terreinspesifiek. Dit is lekker koel by ons, ons wingerd is op droëland en ons nagtemperatuur is ongelooflik waar ons boer. Toe ek op die plaas kom, het ek besef Sauvignon blanc raak trendy en ons het ’n goeie terrein, daarom moet ons daarop klem lê. Ek het altyd gewonder waarom Nieu-Seeland se Sauvignon blanc so gewild is. Ek het besef dit is omdat daar herkenbare geure in Sauvignon blanc is – of dit nou koejawel, grenadella, gras of vy is, mense kan dit eien. Dit is hoekom mense van Sauvignon blanc hou, want hulle kan ’n verband trek in die wyn. Sowat die helfte van ons wingerd tans is Sauvignon blanc. Toe ek hier begin het, het ons maar 150…

ABRIE BEESLAAR, WYNMAKER BY KANONKOP, IS AL DRIE KEER AANGEWYS AS DIE WÊRELD-WYNMAKER VAN DIE JAAR. WATTER GROOT LANDBOU-INSIG HET JOU AANSLAG VERANDER? Die besef dat jy deel is van die internasionale speelveld. Jy moet dus wyer kyk as net jou onmiddellike omgewing as jy regtig suksesvol wil wees. Dit is maklik om in jou omgewing klein volumes te maak, maar baie moeiliker om ’n internasionale aanslag te hê. HET DIE COVID-19-JAAR JOU VERRAS? Die buiteland se gunstige sentiment teenoor Suid-Afrikaanse wyne het my verras. Die #SaveSAWine-veldtog het baie beteken vir baie kelders. Nog iets wat my verras het, was die plaaslike ouens se kreatiwiteit om die bedryf aan die gang te hou in dié moeilike jaar. GAAN JY 2021 ANDERS AANPAK MET 2020 SE LESSE IN AG? Ek dink…

Hoewel sake aan produksiekant tans nog voor die wind lyk, waarsku mnr. Jacques du Preez van Hortgro dat enigiets nog kan gebeur. “Ons is darem in dié stadium in ’n baie beter posisie as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Die damme is nog vol en dis al Desember!” het hy ’n paar weke gelede gesê. Die grootste onsekerheid is egter hoe markte en verbruikers gaan reageer en hoe die vraag na Suid-Afrikaanse vrugte gaan lyk. Hoewel die wisselkoers verlede jaar in uitvoerbedrywe se guns getel het, is die rand tans sterker. “Produsente, pakhuise en Suid-Afrikaners moet baie bedag wees daarop om die regte protokolle en risikobestuurstelsels te hê om seker te maak ’n nuwe vlaag Covid-19-besmettings tref Suid-Afrika nie,” het hy gewaarsku.…

Toe die eerste berigte van ’n nuwe soort virus in China op 31 Desember 2019 aan die lig kom, het ons skaars besef dit lui ’n jaar van ongekende ontwrigting vir die hele wêreld in. Want 2020 het as ’n hoopvolle jaar begin wat beter internasionale en plaaslike ekonomiese groei as 2019 sou toon. Dit was egter voor die omvang en impak van Covid-19 die wêreld, ook Suid-Afrika, hard getref het. Kort voor lank moes lande hul grense vir besoekers sluit, terwyl lands-burgers hulle in hul huise moes toegrendel om die verspreiding van Covid-19 te keer. Wydverspreide ekonomiese inkrimping het vinnig hierop gevolg. Teen einde Maart is verwag dat die wêreldekonomie negatiewe groei van minstens 5% sou toon. Teen einde 2020 het dit darem effens beter gelyk met negatiewe groei…

Die implikasies en uitkringeffek van die Covid-19-pandemie wat in 2020 die ekonomie op sy knieë gedwing en daaglikse lewens ontwrig het, moet in 2021 se toekomsverwagtinge ingesluit word. Mnr. Theo Venter, ’n politieke ontleder aan die Noordwes-Universiteit se sakeskool, sê vooruitskouings is dikwels spekulatief. Verlede jaar is ’n bewys van hoe verkeerd ’n mens kan wees omdat niemand die impak van die nuwe koronavirus aan die einde van 2019 kon voorsien nie. Daar kan met sekerheid gesê word dat 2021 in baie opsigte ’n ingewikkelde jaar reg oor die wêreld en in Suid-Afrika gaan wees. “Ingewikkeld, want jy sal twee dinge gelyktydig moet regkry, naamlik om wêreldhandel en die ekonomie weer op dreef te kry, maar terselfdertyd die tweede en derde golf van die koronavirus te bestuur en soveel as…

Die aanbod van eiers is, soos ’n jaar gelede, steeds groter as die vraag. Mnr. Willie Bosoga, voorsitter van die eierorganisasie van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), sê die vraag kan vanjaar verder ongunstig geraak word as Covid-19-maatreëls die restaurant-, reis- en verblyfbedryf bly benadeel en tot nog werkverliese lei. Die eierprys word hoofsaaklik deur die balans tussen vraag en aanbod bepaal. “Dit is nie altyd vir produsente moontlik om koste te verhaal nie omdat die bedryf grootliks ’n prysnemer is en verbruikers ook onder druk is.” Bosoga sê markkragte en produsente se volhoubaarheid sal bepaal of konsolidasie plaasvind en of produsente bedrywighede moet staak. Nuwe toetreders het wel min versperrings sodra hul lêhenne in die henhuise is. Die Landboubemarkingsraad doen in opdrag van die eierorganisasie ’n ekonomiese studie oor behuising…

Eerste voornemens om te plant dui daarop dat boere beoog om 785 800 ha sojabone aan te plant, 80 800 ha meer as die afgelope seisoen. Terselfdertyd word beoog om 480 500 ha sonneblom aan te plant, wat 19 800 ha minder is as die afgelope seisoen. Mnr. Luan van der Walt, ekonoom by Graan SA, wys daarop dat dit die tweede grootste sojaboonaanplanting in Suid-Afrika se geskiedenis sal wees ná 2017-’18 se 787 200 ha. Die sonneblomaanplanting lyk na die kleinste sedert die 2012-’13-seisoen. Belanghebbendes in die sojaboonbedryf het die afgelope tyd baie gedoen om die bedryf te bevorder. Mnr. Corné Louw, senior ekonoom by Graan SA, sê daar kon gesien word dat plaaslike veevoermaatskappye toenemend plaaslik koop, pleks van om sojaboonoliekoek in te voer. Hy sê dit begin…

Vir die meeste wintergraanboere was 2020 ’n jaar waarin hulle kon asem skep en begin om die vorige swak jare se verliese uit te wis. Dit skep optimisme vir 2021. Darling het nie ’n rekordoes behaal soos in ander streke nie, maar die oes is baie beter as die vorige paar jare, sê mnr. André Kirsten van Kirsten Boerdery by Darling. Hy meen boere sal die meeste van hul verpligtinge kan nakom om weer produksiekrediet te kry. “Jy kan jou nie in een goeie jaar in ’n positiewe kontantvloei oes nie, maar as die koringprys hou en ons kan drie sulke jare kry, behoort ons weer aan die voorkant te wees.” Mnr. Maartin Gildenhuys van die plaas Goedemanskraal by Heidelberg sê buiten die groter inkomste was een van die groot…

Hoe het die idee ontstaan? Ek het destyds in Landbouweekblad gelees van ’n vrou wat waslappies hekel en verkoop om menstruasiekoppies vir minderbevoorregtes te koop. Dit het my laat wonder hoe ek ’n verskil kan maak. Ek het leer naaldwerk doen en hekel juis vir dié doel. In dié tyd het ek ook ’n allergiese reaksie vir gekoopte sanitêre doekies ontwikkel. Ná heelwat navorsing het ek vir myself doekies begin maak. Ek was aanvanklik te skaam om die doekies te verkoop, maar by die materiaalwinkel het ek verlief geraak op lap en inkopiesakke begin maak wat goed verkoop het. Ek het een advertensie oor die doekies op Facebook geplaas, en sedertdien verkoop dit soos soetkoek, veral onder ouer vroue. Ek besef nou eers hoe baie mense allergies is. Dit is…

MORGENZON SE HOOFLEIERS Elize van Zyl en Richard Ackerman is die Hoërskool Morgenzon in Mpumalanga se hoofleiers vir 2021. WAT IS DIE GROOTSTE COVID-19-STRUIKELBLOK? Elize: Ek sou sê die grootste struikelblok vir die mense in ons land was finansieel en die geweld wat in hul huise plaasvind. Daar was baie mense wat nie kon werk in dié moeilike tyd nie, en dit was stresvol vir mense. Vir my was die grootste struikelblok skool. ’n Mens kan baie moedeloos raak as jy iets nie verstaan nie en die vraag “hoe gaan ek graad 11 deurkom?”, die heeltyd in jou kop vassit. Richard: Dit het my emosioneel geraak weens stres, en om te sien hoe ander mense vou. WAT VAN DIE SKOOLLEWE HET DIE MEESTE VERANDER? Elize: Die grootste aanpassing was dat…

Dit is opmerklik dat pryse in dele van die Oos-Kaap stabiliseer. In 11 (31% teenoor 55% die vorige jaar) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. In die TABEL langsaan is ’n opsomming van transaksies vir grond groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Oktober 2020. Altesame 276 ooreenkomste (vergeleke met 326 die vorige jaar) is in 35 distrikte gesluit. Dit is 15,3% minder as in die vergelykende tydperk ’n jaar gelede. In dié proses is 141 019 ha teen R2,148 miljard verhandel. Die meeste transaksies (31%) was vir plase groter as 600 ha. Ander transaksies vir die verskillende plaasgroottes, was soos volg: tot 50 ha, 27%; 50-150 ha, 14%; 150-300 ha, 14%; 300-450 ha, 11%; en 450-600 ha, 7%. Distrikte wat nog deur ongunstige…

15% Die rykste 1% van die wêreldbevolking (sowat 63 miljoen mense) was verantwoordelik vir 15% van alle koolstofvrystellings van 1990 tot 2015. Die rykste 5% was verantwoordelik vir meer as ’n derde van die toename in koolstofvrystellings in dié 25 jaar. Die toename onder die rykste 1% was drie keer meer as onder die armste 50% van die wêreldbevolking, luidens navorsing van die organisasie Oxfam. Dié wanbalans laat weinig ruimte vir armer lande om te groei sonder om die klimaatskrisis te vererger. – Oxfam R3,5 miljard Agda, die landbou-ontwikkelingsagentskap wat verlede jaar gestig is, het 33 projekvoorstelle ontvang met ’n gesamentlike waarde van nagenoeg R3,5 miljard. Agda se bedryfspan sou dié aansoeke vanaf Desember 2020 beoordeel en die projekte kies wat volgens die stigterslede die beste uitkomste volgens Agda se…

‘Die feite wat voortgespruit het uit die oudits by die onderskeie silo’s rugsteun nie die talle gerugte en beskuldigings wat rondgevlieg het nie.’ MNR. CHRIS STURGESS, konsultant aan die JSE, oor die resultaat van ’n omvattende, onafhanklike oudit van silo’s wat begin is in ’n tyd toe daar beskuldigings van wanpraktyke in die bedryf was. Probleme is uiteindelik by een silo gevind en strenger reëls is vir silo’s ingestel. Bl. 14 ‘Botswana se regering en amptenary is hoogs professioneel en bekwaam. Ek meen ons sal marktoegang hê teen die tyd dat ons in produksie kom.’ DR. PIETER SCHOLTZ van die Blydevallei-boerdery oor uitvoervooruitsigte vir die sitrus wat die boerdery onlangs in dié land gevestig het. Bl. 17 ‘Ek dink nie daar is enigiets wat samewerking tussen die regering en die…

BESPROEIING: SA KAN NIE NÓG BOERE BEKOSTIG Vanweë verskeie topografiese faktore word Suid-Afrika as die 30ste droogste land op aarde beskou. Die land se lae gemiddelde reënval is ’n gegewe, maar die probleem gaan veel verder deurdat die bestaande waterbonne nie voldoende gaan wees om in die land se langtermynbehoeftes te voorsien nie. Besproeiingsontwikkeling, wat baie waterintensief is, sal ontmoedig moet word om voorrang aan ander sektore te gee. Omdat die bevolking normaalweg elke 30 jaar verdubbel, is voldoende skoon drinkwater vanaf staatskant en voedsel vanaf die kommersiële landbou noodsaaklik. Die staat sit met ’n reuseprobleem, want die tyd het uitgeloop om inderhaas damme en infrastruktuur te bou. Dit duur gewoonlik 15 jaar om ’n dam te beplan en te bou. Intussen staan die land met leë hande – sonder…

’N ONAFHANKLIKE ondersoek van die JSE het bevind dat Suidwes Landbou se Bloemhof-silo rapporteringsreëls oor silovoorrade oortree het. Dié ondersoek is gelas op aandrang van onder meer Graan SA ná verlede jaar se gerugte oor beweerde bedrog met silosertifikate vir die opberging van mielies. Die ondersoek het bevind daar was by dié silo sertifikate vir 10 800 ton eerstegraadse witmielies, maar daar was net 5 553 ton van dié mielies in die silo. Die JSE het in ’n markkennisgewing bekend gemaak dat Suidwes Landbou, wat intussen deur Senwes oorgeneem is, weens die erns van die oortreding met R1,5 miljoen beboet is. Die helfte van dié boete is opgeskort. Die boete het gevolg ondanks die feit dat Suidwes teen ’n koste van R550 000 gesorg het dat houers van die silosertifikate…

1 NAMIBIË| Slagsyfer stort ineen Meatco, die Namibiese vleisverwerker en bemarker, verwag dat sy slagsyfer vir die boekjaar 2020-’21 66% minder sal wees as in 2019 weens die droogte wat in daardie jaar tot reuse-kuddeverminderings gelei het. “Tydens die 2019-boekjaar het ons meer as 116 000 beeste geslag. 2020 was ’n moeilike jaar, want teen die einde van die boekjaar sou ons waarskynlik net nagenoeg 39 000 beeste geslag het,” sê mnr. Johnnie Hamman, Meatco se voorsitter. Die landbou dra nagenoeg 5% tot die Namibiese ekonomie by, maar tot amper twee derdes van die bevolking se inkomste. — Reuters 2 RWANDA | Deurbraak vir koueketting-navorsing Die Afrikasentrum vir uitnemendheid vir volhoubare verkoeling en koueketting is onlangs deur die Rwandese regering by die Universiteit van Rwanda bekend gestel. Die…

Die wynbedryf tel weer kop op ná een van die moeilikste jare in sy geskiedenis, skryf Vinpro in maandelikse nuusbriewe. In Augustus was wynuitvoervolumes volgens Sawis-syfers sowat 7% hoër as in die ooreenstemmende maand verlede jaar. “Dit was egter steeds 9% laer vir die twaalf-maande-tydperk, weens die verbod op verkope.” Die bedryf is vir vyf weke lank nie toegelaat om wyn uit te voer nie en beperkings op plaaslike verkope het 19 weke lank gegeld. Daar lê na raming 250 miljoen tot 300 miljoen liter ongekontrakteerde wyn in kelders. Dit is min of meer gelykstaande aan die hoeveelheid wat jaarliks in Suid-Afrika verkoop word. Laer wynpryse is dus onvermydelik en daar heers groot kommer oor kelders se kapasiteit om die komende oes te verwerk. “Covid-19 is nie alleenlik vir die…

Die weer het altyd die laaste sê – en met die noot waarop die somerreënseisoen afgeskop het, lê daar in 2021 ’n goeie rooivleisjaar vir Suid-Afrika voor. Mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), sê 95% van die rooivleis wat in Suid-Afrika geproduseer word, word plaaslik verbruik en net 5% word tans uitgevoer. Die uitvoersyfer behoort egter te styg en kan volgens kenners spoedig tot 20% toeneem. Bek-en-klouseer het uitvoer aan die begin van 2020 tot stilstand gedwing, maar die rooivleisbedryf het hard aan bilaterale ooreenkomste gewerk. Suid-Afrika het voor die uitbreking vleis na 42 lande uitgevoer. Dit het intussen begin herstel en uitvoer geskied nou reeds weer na 16 lande. “Die goeie nuus is dat uitvoer wegbeweeg van uitvoerlande in Afrika suid van die Sahara en ons buurlande.…

Lanklaas het ’n somer soveel belofte ingehou as die huidige een. Reën het op die regte tyd gekom en somergrane se pryse het einde 2020 onverwags ’n lopie beleef. Die vraag na mieliemeel, die land se stapelvoedsel, het ondanks een van die grootste ekonomiese insinkings wat die land nóg getref het, bestendig gebly. Die naasgrootste mielie-aanplanting die afgelope dekade is in die grond en daar word met optimisme na die res van die seisoen uitgesien. Kommersiële boere in die somerreëngebied is voornemens om 2,746 miljoen ha mielies in 2020-’21 te plant. Dit is 135 200 ha (5,18%) meer as wat die afgelope seisoen beplant is. Daar is laas in die seisoen 2012-’13 meer as 2,7 miljoen ha mielies aangeplant, sê mnr. Luan van der Walt, ekonoom by Graan SA. “Die…

Mnr. Alwyn Kraamwinkel, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro), sê optimisme oor die toekomstige vraag na suiwelprodukte word deur onsekerhede gedemp. Die bedryf sal vanjaar te kampe hê met: ■ ’n Hoë vlak van onsekerheid oor die toekomstige vraag na suiwelprodukte te midde van laer verbruikersinkomste weens Covid-19 en die toekomstige invloed van die pandemie; ■ Verhoogde produksiekoste van spesifiek onverwerkte melk weens die onverwagte en skerp toename in die pryse van mielies en soja sedert middel 2020; en ■ Die moontlikheid dat verhoogde pryse van onverwerkte melk en suiwelprodukte verkope van produkte kan benadeel. “Die vraag na onverwerkte melk word bepaal deur die vraag na suiwelprodukte en die toekomstige vraag na suiwelprodukte sal bepaal tot watter mate die produksie van onverwerkte melk by wyse van prys aangemoedig word,”…

Mnr. Dawie de Villiers, besturende direkteur van Cape Natural Tea Products, sê aanduidings is dat boere na verwagting in 2021 ’n oes soortgelyk aan 2019 en 2020 kan verwag. Teen druktyd was die uitslae van die lugsensus wat Cape Natural Tea Products vir die sesde jaar in Desember gedoen het, nie bekend nie. Hulle besoek gewoonlik ook sowat 600 van die 6 000 rooiboslande om in Januarie elke jaar aanpassings aan die lugsensus te doen. “Tans weet ons die seisoen is laat. Die koeler toestande van 2020 het lank aangehou en as gevolg daarvan is die plante agter teenoor vorige jare.” Vanjaar (2021) se oes kan verder beinvloed word deur onkruidmededinging. “Daar is redelik onkruid tussen die rooibosplante omdat heelwat boere in 2020 minder aandag daaraan gegee het.” Die bedryf…

Praktyke wat met bewarings- en herlewingslandbou verband hou, is gewoonlik minimum- of geenbewerkingstelsels en die gebruik van dekgewasse. Dekgewasse sluit gewoonlik verskeie plantspesies in wat in ’n mengsel aangeplant word. Dekgewasse kan ook as weiding benut word. Een van die uitgangspunte van dekgewasse is om die hele jaar ’n diversiteit van lewende wortels in die grond te hê waarop grondmikrobes kan voed. Die doelwit is om die aktiwiteit en biodiversiteit van die mikrobe-bevolking te onderhou en uiteindelik te verhoog. Kortliks is die doelwitte om: ■ Die organiese materiaalinhoud van die grond te verhoog. ■ Dit teen wind- en watererosie te beskerm. ■ Die grondstruktuur en waterindringing te verbeter. ■ Verdigtingslae op te hef of teen te werk. ■ Wortelontwikkeling van opvolggewasse te verbeter. ■ Onkruidbekamping te vergemaklik deur onkruid te…

Ons wil graag sien hoe lyk jou kospakkie met peuselgoed vir die skool. Stuur vir ons ’n foto van jou en jou projek en jy kan ’n prettige boek ter waarde van R130 wen – geskenk deur NB Uitgewers. In Hoe dinge werk: Fisika-eksperimente in jou agterplaas kan elke jong wetenskaplike sy of haar hand aan ’n paar lekker eksperimente waag. Verwag ’n ontploffing of twee, gaan sit op ’n stoel van papier of bou jou eie vuurpyl. Die boek sluit ook ’n vasvra in. Stuur jou foto, saam met jou naam, ouderdom en adres aan Lucille Botha (lbotha@landbou.com) teen 4 Februarie 2021 om in aanmerking te kom om dié oulike boek te wen. VERSIGTIG! Wees versigtig met die gomgeweer.…

Tienie is lank en dun – amper soos ’n potloodstreep. Ou Jan Ouplaas is weer groot en rooi, kompleet met ’n welige bos baard. Ek vra hom eendag waar kry hy die naam Ouplaas. In sy tienerjare het hy ’n sleggerige vel gehad, toe laat groei hy maar sy baard, vertel hy. Sy ouma sê toe vir hom hy het ’n baard soos die ou plaastelefoon se lui: drie kortes en ’n lange. Toe word hy sommer Ouplaas. Ek bel ’n vriend in die Kaap wat vir ons losiekaartjies reël. Die nuus versprei gou dat ons Kaap toe gaan. Woensdag bel tannie Ann en vra of ons vir haar ’n pakkie sal afgee by Blackie Louw se garage-kafee op Vanrhynsdorp. Donderdag bel tant Martie om te hoor of ons vir…

BOEREDAE 4 MAART: Kuilvoerdag, Klipheuwel-plaas, Durbanville. Lesings, uitstallings en demonstrasies. E-pos: wc@mpo.co.za, of 0767741284. 27-28 MAART: Werksessie met Gabe Brown (Amerikaanse kenner van herlewingslandbou), aangebied deur die instituut vir volhoubare boerdery in Suid-Afrika, Lowerland-plaas, Prieska. Belinda, e-pos: info@permaculture instituteforsouthernafrica.org FEESTE 2 FEBRUARIE: Wynoesherdenkingsgeleentheid (virtueel) aangebied deur Agri-Expo. Razelle Galant, razelle@agriexpo.co.za 25 FEBRUARIE: Beoordeling van die Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskapskou, aangebied deur Agri-Expo. 26 MAART: Aankondiging van SA suiwelkampioene, aangebied deur Agri-Expo. 7 MEI: Internasionale Sauvignon blanc-dag, aangebied deur Agri-Expo. Razelle Galant, razelle@ agriexpo.co.za KONFERENSIES 2-3 MAART: Africa Energy Indaba 2021, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Web: www. africaenergyindaba.com, e-pos: info@energyindaba.co.za 11 MAART: Vloot-en-brandstofbestuurkonferensie aangebied deur Maphosa Management Consultant. Chris, tel. 010 214 0666, chris@ maphosam.co.za, www.maphosa management.co.za 15-16 MAART: Herlewingslandboukonferensie op Reitz, aangebied deur Landbouweekblad. Navrae: events@landbou.com. Hou Landbouweekblad en Landbou.com dop vir…

Dit was ’n opmerking wat Theo Voster in sy onlangse uitstekende boek oor beplanning in familieboerderye gemaak het wat regtig aanklank by my gevind het. Veral hier waar ons aan die begin van ’n hopelik minder eienaardige jaar staan; die ervaring nog skaars agter die rug van ’n vreemde feestyd waarin bejaarde ouers en pasgebore broerskinders vermy moes word oor ’n virus waarvan die mens ’n jaar gelede nog nie eens gehoor het nie. Vir sy boek het Theo talle onderhoude met suksesvolle familieboerderye gevoer om agter die kap van die byl van hul sukses te kom. Dit blyk toe dat ’n groot bron van wrywing op ’n plaas tussen ’n pa en sy kinders gereeld die blote feit is dat albei partye hulself in verskillende fases van hul lewens…

BOERE SE SKULD NOU DIE HOOGSTE NÓG Suid-Afrikaanse boere se skuld was nog nooit so hoog soos nou nie, volgens mnr. Nico Groenewald, hoof van landboubesigheid by Standard Bank. Dít terwyl die inkomste uit boerdery gedaal het. Groenewald se navorsing wys die gemiddelde skuldlas van boere in Suid-Afrika het van 2015 tot 2019 sowat 15% meer geword. Die gemiddelde inkomste het van 2015 tot 2017 gegroei, maar is sedertdien in ’n afwaartse kurwe. “As ’n mens spesifiek na Vrystaatse boere se syfers kyk, sien jy inkomste het van 2007 tot 2017 met 227% gegroei. Skuld het ongelukkig in dieselfde tyd met 319% toegeneem.” BARTHO SMIT skryf: Die boer moet ál die risiko self dra, en word dan nog gedreig en vermoor. Maar ons sal bly meeding met die ander lande…

Landbouweekblad bedank graag die volgende instellings en organisasies wat goeie wense vir Kersfees en Nuwejaar gestuur het: Agbiz, Agri SA, Agri Wes-Kaap, BGR De Jager Boshoff, Bidvest Afcom, Brand Republic, Citrogold, Lewendehawe-registrerende Federasie, Melton Wold-gasteplaas, Moon Dawn, Nasionale Wolkwekersvereniging, Oliesadebedryf, On the Marque, Phatshoane Henney Attorneys, Proteïennavorsingstigting, Senwes, Southern African Faith Communities’ Environment Institute, Tomra Food, Transcend, WineLand, Woordeboek van die Afrikaanse Taal, UKZN Press, Vinpro-stigting, Vleissentraal.…

DIE georganiseerde landbou waarsku dat énige bates in die gedrang kan kom indien die jongste onteieningswetsontwerp in sy huidige vorm aanvaar word. “Die jongste wetsontwerp praat van onteiening in openbare belang. Die definisie van openbare belang is duidelik: Dit is die hervorming van eienaarskap oor álle Suid-Afrikaanse natuurlike hulpbronne, grond en water ingesluit,” het dr. Jack Armour, bedryfsbestuurder van Vrystaat Landbou, op ’n mediakonferensie gesê. “Openbare belang verwys nie na die bou van paaie, brûe of damme nie. Openbare belang word beskryf as ’n politieke bevel. “Dít en die feit dat die definisie vir openbare belang wyd geïnterpreteer kan word, gee aan die regering die geleentheid om enige tyd in enige situasie op te tree in sogenoemde openbare belang,” sê Armour. BREË DEFINISIE Me. Annelize Crosby, hoof van grondsake van…

“EK dink nie daar is enigiets wat samewerking tussen die regering en die private sektor verhinder nie, veral in die landbousektor nie. Dit is ook nie ’n nuwe konsep nie.” Só het me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, geantwoord op ’n vraag van Landbouweekblad of die tyd nie ryp is dat daar op groot skaal ’n vennootskap tussen die regering en kommersiële boere gesluit word om opkomende boere op staatsgrond te help nie. Didiza was op besoek aan Kroonstad en Edenville waar sy gaan kyk het hoe mnr. Nick Serfontein en sy Sernick-groep opkomende boere vir kommersiële sukses oplei. Serfontein het in 2018 in ’n ope brief aan pres. Cyril Ramaphosa gepleit dat opkomende boere in die landbouwaardeketting opgeneem moet word. Hy het gesê die opkomende…

Dit is belangrik vir die groei en volhoubaarheid van die heuningbosbedryf dat ’n konstante voorraad saailinge en steggies verskaf kan word aan plase waarop heuningbos verbou word. Só het dr. Cecilia Bester van die Landbounavorsingsraad (LNR) op ’n eendag-kortkursus by Thornham in die Oos-Kaap gesê. Belangstelling in dié kursus oor die beginsels agter die bestuur van heuningboskwekerye was só oorweldigend dat dit binne ’n week volbespreek was. Dit is bygewoon deur 20 belangstellendes van reg oor die Kaapse fynbosgebied waar heuningbos natuurlik voorkom en verbou word. Bester het gesê kwekerye speel ’n belangrike rol in die waardeketting. “Gehalte-saailinge met ’n goeie genetiese basis help ’n uitstekende eindproduk verseker.” Verskillende Cyclopia-spesies, wat almal inheems tot Suid-Afrika is, word gebruik om veral heuningbostee van te maak. Dit is nog ’n nisbedryf. Bester,…

PLAASINLIGTING LIGGING: Durbanville, Wes-Kaap NAAM: Diemersdal GROOTTE: 350 ha (plus huurgrond) EIENAARSKAP: Private besit en huurgrond VERTAKKINGS: Wingerd, skape, beeste, graan GRONDTIPES: Hutton Clovelly, met ’n goeie klei-inhoud. REËNVAL: 675 mm/jaar KORTOM ■ ’n Goeie gemiddelde wyndruifoes wink, maar boere gaan sukkel om plek vir hul druiwe in die kelders te kry. ■ Familiebesighede het ’n belangrike rol om te speel in die wynbedryf. Hulle moet egter met internasionale maatskappye meeding, wat dikwels baie groter begrotings het. Dit verg vernuwing, uitstekende produkte en flink diens. ■ Die Suid-Afrikaanse mark hou nog groot potensiaal in vir die wynbedryf. ’n Liggaam wat plaaslike wyn onder Suid-Afrikaners bemark, sal goud werd wees. Daar bestaan by hom geen twyfel dat baie druiwe vanjaar net so aan die wingerdstok gaan bly hang nie. “Daar is…

Alle polisse op jou lewe se boedelbelasbaarheid word gereël ingevolge die Wet op Boedelbelasting (Wet 45 van 1955) en moet in berekening gebring word wat boedelbelasting betref omdat dit as geagte bates gesien word. Daar is egter uitsonderings, soos korrek gestruktureerde polisse vir die finansiering van die koop en verkoop van belange en polisse wat ingevolge ’n voorhuwelikse kontrak aan gades en kinders geskenk word. Dekking vir sogenoemde gevreesde siektes of trauma in versekeringspolisse is spesifiek ontwerp om die versekerde in staat te stel om die herstel ná die opdoen van so ’n ernstige siekte (byvoorbeeld kanker of hartsiektes) te finansier, en in ernstiger, terminale gevalle om sy of haar sake voor afsterwe in orde te kry. Die verskillende soorte dekking vir gevreesde siektes en die wyse waarop eise uitbetaal…

Culdevco evalueer tans minstens drie belowende pruimkultivars uit die Landbounavorsingsraad (LNR) se stal. “Ons is nog versigtig om daaroor te praat, want dit kan die planttelersregte benadeel,” sê dr. Leon von Mollendorff, hoofbestuurder van Culdevco. Culdevco is verantwoordelik vir die kommersialisering en bemarking van die LNR se kultivars. Die LNR het in die verlede al groot sukses behaal met die teling van pruimkultivars. “Sowat 60% van die kultivars wat in die Suid-Afrikaanse bedryf geplant is, kom uit die LNR-stal. Een voorbeeld is African Delight, wat tydens die 2019-’20-produksiejaar die enkel grootste uitvoerpruimkultivar was. Daar is sowat ’n miljoen kartonhouers daarvan uitgevoer,” sê Von Mollendorff. Dit duur 12-18 jaar om ’n nuwe kultivar te teel, ontwikkel en beskikbaar te stel. Culdevco is van die begin af betrokke by die LNR se…

Suid-Afrikaanse boere moet die verbetering van organiese, bewarings- en herlewingsboerderypraktyke saam met navorsers takel op ’n manier wat wetenskaplik verantwoord kan word. “Ons moet gaan kyk na die beginsels van stelseldenke, want daar is nie eenvoudige oorsaak-en-gevolg-antwoorde in die natuur nie. Inteendeel, ons soek oplossings en kyk byvoordele mis,” sê me. Martli Slabber van Hexrivier Citrus by Citrusdal. “Ek sou graag wou sien dat ons meer steun op wetenskaplik verantwoorde navorsingsartikels. Navorsers met toegang tot wetenskaplike publikasies kan ontsettend baie help om nuwe kennis beskikbaar te stel. Ek dink veral aan die werk wat by die Rothamsted-navorsingsentrum in Engeland gedoen word, die Universiteit van Kalifornië se sentrum vir herlewingslandbou en die Jena-eksperiment in Duitsland. Die gesprek is internasionaal, ons kan baat vind by deelname daaraan.” Op plaasvlak hoop sy hulle…

WARM WATER ’N DONKIE BLY ’N WONDERLIKE DING Hetsy dit die lewende tipe of ’n warmwaterdonkie is wat water met ’n bondeltjie hout verhit, ’n donkie bly ’n wonderlike ding. Baie van die ouer mense het met so ’n donkie grootgeword omdat elektrisiteit nie oral tot almal se beskikking was nie. Dan het hulle ’n stelsel gebruik om water in ’n ou staalkonka van 44 gallon (200 liter) te verhit deur onder sy agterent vuur te maak. Moderne donkies is heelwat meer gevorderd, soos dié wat ’n Namibiese entrepreneur, mnr. Marinus Weyers van Plaas-toerusting in Windhoek, bou. In hierdie buurland is mense meer as in Suid-Afrika ingestel om die son en wind vir die opwekking van elektrisiteit te gebruik. Namibië se nasionale kragverskaffer, Nampower, se netwerk is nie oral beskikbaar…

Ma Rinie se appelkoosblatjang Somervakansies op my grootwordplaas is appelkoostyd. Vandat ek my verstand gekry het, verbind ek dit met die reuk van ryp appelkose. In my geestesoog sien ek nou nog die vroue in die pakhuis wat blitsig met geoefende hande die appelkose oopsny, ontpit en netjies in rye op die houtstellasies pak om op die droogbaan in die son droog te word. Ek ruik die soet geur van varsgekookte appelkooskonfyt in ons plaaskombuis en sien hoe my ma ons spens se rakke volpak met flesse van haar tuisgemaakte appelkooskonfyt en -blatjang. Hierdie resep is een waarmee ek grootgeword het – dit sal altyd soos huis proe. ■ 2 uie, baie fyn gekap ■ 2 rooi appels, geskil, ontpit en fyngekap (opsioneel) ■ 1 kg (ongeveer 26) ryp appelkose,…

Die heelal op my tong deur Anoeschka von Meck. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R290 Wille Willemien en haar suster is op pad Richtersveld toe. Op hul 4x4 se dak is ’n winkeltrollie en ’n kluis vasgemaak. Hulle moet afskeid neem van hul pa met wie Willemien jare lank ’n disfunksionele verhouding gehad het. Willemien se plan is om haar pa se sneeujas én die kluis oor ’n afgrond te gooi. Die reis raak ’n bestekopname van Willemien se kinderjare. As die kind van ’n Afrikaanse Al Capone met duistere sake-ondernemings in Suid-Afrika, Amerika en Sri Lanka was haar grootwordjare beslis nie alledaags nie. Daar was ontvoerings, skietgevegte en woeste partytjies. Hy was ook ’n man wat geen onvolmaakthede by sy vrou of dogters kon verdra nie, en ’n…

Veronderstel jy kry die geleentheid om hier aan die begin van die nuwe jaar ’n wens uit te spreek. Wat sal dit wees? Voor jy dalk besluit om nie aan sulke “nuttelose” speletjies deel te neem nie, moet ek jou net gou daaraan herinner dat dit beslis nie ’n sogenoemde nuttelose speletjie hoef te wees nie. Daardie geleentheid om ’n wens of ’n bede uit te spreek, word reeds aan jou gegee. Gaan lees maar net die Bybel en jy sal self telkens te staan kom voor ’n oop deur van ’n uitnodiging: “Wees oor niks besorg nie, maar laat julle begeertes in alles deur gebed en smeking met danksegging bekend word by God” (Fil. 4:6). Dit sal goed wees as ons mekaar blymoedig herinner aan God se voorsieningsbelofte en…

GAUTENG CARLETONVILLE KAALFONTEIN (44), 25 ha, aan R. Meyer, van A. Meyer, R600 000. NIGEL BOSCHHOEK (385), 23 ha, aan A. en P.M. Bimha, van Suikerbosvlei Landgoed BK, R1 500 000. KWAZULU-NATAL UNDERBERG GOWRIE (15194), 234 ha, aan Sani Agri (Edms.) Bpk., van F.B. Williams, R11 000 000. REICHENAU C (5799), 461 ha, aan GR Acutt-familietrust, van Inchgarth Land-trust, R22 000 000. UTRECHT METSELFONTEIN (379), 454 ha, aan T.J. Mpanza, van E.A. Labuschagne, R2 300 000. LIMPOPO BURGERSFORT KLIPPLAATDRIFT (399), 260 ha, aan Aliquid Noviboerdery (Edms.) Bpk., van E.M. Steenekamp, R1 250 000. KLIPPLAATDRIFT (399), 643 ha, aan Platorandfamilietrust, van E.M. Steenekamp, R2 250 000. OHRIGSTAD (443), 47 ha, aan B.B. Matwalankgomo, van J.H.T. Ferreira, R4 700 000. LEPHALALE RICHMOND (4), 592 ha, aan Lekkerlag-boerderytrust, van Quagga Adventures and Safaris…