Indholdsfortegnelse for 21 Jan 2021 i Landbouweekblad

DIE meeste Afrikalande was nie op 1 Januarie gereed om die voorwaardes van die Afrika-vryehandelsooreenkoms (AfCFTA) na te kom nie. Volgens mnr. Samkele Mene van die AfCFTA-sekretariaat het 54 lande onderneem om by die handelsblok aan te sluit, maar van die 33 lande wat tot dusver die ooreenkoms bekragtig het, beskik talle nie oor die doeaneprosedures en infrastruktuur – fisiek en andersins – om tariefvrye handel moontlik te maak nie. “As jy nie die paaie het nie en as jy nie die regte toerusting vir doeane-owerhede op die grens het om die vinnige en doeltreffende vervoer van goedere moontlik te maak nie, verminder dit die waarde van hierdie ooreenkoms,” het Mene gesê. In 2019 is 14,4% van Afrika se uitvoerprodukte na ander Afrikalande uitgevoer, teenoor die 52% onderlinge uitvoer in…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Só maak jy familiesaak vooruitstrewend ■ Duisende dae se droogte ■ Seleksie begin met ’n goeie plan ■ Eie beheer van graanverhandeling trek wa deur drif ■ Swael: Belangrik, maar misverstaan ■ Kommunale beesvleisprojek stotter tot stilstand ■ Boereplan: Rol drupbesproeiingspype maklik op GESIN ■ Wat eet ons vanaand? DROOGTE Terwyl dele van die Noord-Kaap goeie somerreën ontvang het, is die Boesmanland en Bo-Karoo só droog dat mens en dier nou aan die einde van hul kragte is. Mnr. Dawid le Roux van Flamingosvlei sê ná agt jaar se droogte is daar nie meer woorde wat sin maak nie. Al wat hulle nog aan die gang hou, is die laaste brakwater en geloof.…

In die artikel “Rugbybekendes span saam teen Karoodroogte” (L BW , 17 Desember 2020, bl. 34) is berig dat me. Christa Mans van die hulporganisasie Boere in Nood betrek is by prof. Manie Spamer se Karoo-projek. Sy is egter betrokke by die organisasie Boere met Hoop. In die artikel “Pinotage in die land van die koningin” (LBW, 24-31 Desember 2020, bl. 86) is verkeerdelik gesê mnr. Gerhard Perold is die kleinseun van Abraham Izak Perold, wat Pinotage geskep het deur Pinot noir met Hermitage te kruis. Gerhard is sy agterkleinseun. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com, tel. 021 406 3183.…

AGRI SA vra dat koppe op bestuurs- en beheervlak moet rol oor die probleme by die Land Bank. Mnr. Christo van der Rheede, uitvoerende hoof van Agri SA, sê diegene by die nasionale tesourie wat vir oorsig verantwoordelik is, se koppe moet ook rol. “Hulle het geweet wat kom, want die finansiële krisis by die Land Bank het ’n lang aanloop.” Volgens die ouditeur-generaal was daar onvoldoende ouditbewyse waarvolgens hy ’n oudit kon lewer. “Wie ook al vir die opstel van die state verantwoordelik is, moet daarvoor pa staan,” sê Van der Rheede. “Die vlakke van onbevoegdheid kan nie daar gelaat word nie.” TLU SA het verlede maand gesê koöperasies, handelsbanke en landbouleiers moet so spoedig moontlik oor ’n reddingsplan vir die bank byeenkom. TLU SA het voorgestel dat geld…

DIE Mededingingskommissie, wat sedert die aanvang van die Covid-19-pandemie voedselpryse fyn monitor vir aanduidings van prysmanipulering, lug in sy jongste verslag oor die effek van die pandemie op voedselpryse sy kommer oor die optrede van kleinhandelaars. Die kommissie is ook bekommerd omdat die verskil tussen winkelrak- en groothandel- of produsentepryse in verskeie gevalle tydens die aanvanklike streng inperking vergroot het, en vir sekere produkte nog nie weer verklein het nie. Noodsaaklike voedselprodukte verteenwoordig sowat 30% van lae-inkomstehuishoudings se uitgawes. Dit is dié huishoudings wat, rakende werkverliese en ’n gebrek aan ’n veiligheidsnet van persoonlike spaargeld, volgens die kommissie die swaarste deur die ekonomiese krisis getref is. MELKMARGE STYG In die verslag wat in Desember uitgereik is, kyk die kommissie onder meer na die bewegings in pryse van melk en vleis,…

1 ZIMBABWE| Subsidieprogram bereik nie sy oogmerke Die Zimbabwiese landbousektor het weinig te wys vir die miljarde Amerikaanse dollar wat hy sedert 2017 in sy Command Agriculture Programme (CAP) gestort het, luidens ’n nuwe verslag van die Zimbabwiese regering en die Wêreldbank. Die verslag waarsku ook dat die land se mielie-oes teen 2030 met 30% kan krimp sonder klimaatslim beleggings. Sedert die regering die CAP in 2017 met ’n belegging van $3 miljard van stapel gestuur het, was daar herhaalde bewerings van ongerymdhede, swak of geen rekordhouding en geen verantwoordbaarheid oor hoe die geld uitbetaal is nie. Die verslag doen ’n beroep op die regering om verblyfsekerheid te versterk en om in infrastruktuur, landboukennis en innovasie te belê. – All Africa/New Zimbabwe 2 RWANDA | Koffieboere vind baat…

DIE druk om wol en bokhaar met volhoubare en omgewingsvriendelike praktyke te produseer wat tot by die oorsprong naspeurbaar is, gaan in hierdie dekade toeneem. Toepassings en ander rekenaartegnologie wat wol- en bokhaarboere kan help om data te versamel, te ontleed en ter wille van deursigtigheid te versprei, kan help om dié doelwitte te bereik, het mnr. Herman Hugo, Merinoboer van Victoria-Wes en voorsitter van Cape Wools, op ’n weidingstegnologiedag op Graaff-Reinet gesê. “Die ou sêding van doen die regte ding reg, geld steeds. Dit sal help dat ons aan kopers se eise kan voldoen.” Suid-Afrikaanse boere is in ’n goeie posisie om maklik aan hierdie vereistes te voldoen. “Ons het gelukkig nie die praktyk van Mules se operasie (waar plooie uit die lewende dier se vel gesny word om…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 6%, of $10,88/t (R164,12/t), tot $192,74/t (R2 907/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 27,4%, of $41,41/t (R624,64/t), hoër. Verwagte pryse: Maart – $195,66/t (R2 951/t), Mei – $195,90/t (R2 943/t), Julie – $194,72/t (R2 937/t), September – $179,36/t (R2 706/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 7,0%, of R240/t, tot R3 660/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 10%, of R332/t, tot R3 656/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 39,7%, of R1 040/t, duurder, terwyl geelmielies 41,2%, of R1 066/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Mrt. – R3 600/t, Mei – R3 095/t, Jul. – R3 040/t, Sept. – R3 090/t. Verwagte geelmieliepryse: Mrt. – R3 592/t, Mei – R3 185/t, Jul. – R3 159/t, Sept. – R3…

’n Navorsingsprojek op die wynlandgoed Vergelegen by Somerset-Wes sal hopelik lig werp op hoe om ’n kewer te bestry wat amok maak onder Suid-Afrikaanse bome. Die stompkopkewer (Euwallacea fornicatus) kom oorspronklik uit Suidoos-Asië. Dit het reeds groot skade aan bome in Israel en in Kalifornië in Amerika aangerig. Sedert 2017 is dit ook in Suid-Afrika waargeneem, en kom reeds in alle provinsies buiten Limpopo voor. Luidens ’n verklaring deur Vergelegen is die insek vroeër verlede jaar die eerste keer op die landgoed opgemerk, ten spyte van pogings om die plantlewe daarteen te beskerm. Die kewers het ’n simbiotiese verhouding met ’n soort Fusarium-swam. Aan die een kant dra dit die swam oor na gasheerbome, en aan die ander kant is dit die enigste kos wat die kewer vreet. Die swam…

Die boek A field guide to wild flowers – KwaZulu-Natal and the eastern region, wat vir drie jaar uit druk was, is nou vir die derde keer herdruk. Dié blomveldgids, geskryf deur Elsa Pooley, bevat volledige illustrasies van meer as 2 000 blomplante in die oostelike somerreëngebied. Dit het in 1998 die eerste keer verskyn en was sedertdien ’n topverkoper, sê die uitgewers. Die boek is waardevol vir natuurliefhebbers, tuiniers, leerders en studente, navorsers en omgewingskundiges. Die verbruikersvriendelike gids van 632 bladsye is ’n goeie naslaanbron en bevat ’n kleurkodering en inligting oor die ekologie en tuinmaak. Algemene name van blomplante word in Engels, Afrikaans, Suid­Sotho, Swazi, Tsonga, Xhoza en Zoeloe aangedui. Kaarte in die boek dek ’n groot gedeelte van Suid-Afrika se somerreënstreek, vanaf Oos-Londen in die Oos-Kaap tot…

Die vraag wat elke boer homself moet vra, is of hy inpas by die natuur se ritme. En as die boer uit pas met die ritme is, hoe hy volhoubaar sy eie ritme kan skep. Genesis 1 is ’n baie treffende gedeelte van die Bybel oor die skepping en hoe die ritme van die natuur beskryf word. “En God het gesê: Laat daar lig wees! En daar was lig.” Later gaan dit voort: “En God het die lig dag genoem, en die duisternis het Hy nag genoem. En dit was aand en dit was môre, die eerste dag.” Só is elke deel van die skepping afgehandel, naamlik die “uitspansel” soos in die ou vertaling of “gewelf” in die nuwe vertaling, wat sekerlik vandag as die atmosfeer beskryf kan word. Toe…

KURPERS IN SEMENTDAMME Ons boer in die Suid-Vrystaat met wolskape en gevolglik is daar baie sementdamme om die diere van water te voorsien, maar die watergras, alge en plante is ’n groot probleem. Ek het gehoor mense gebruik kurpers om hul damme skoon te hou. Ek het die volgende vrae: ■ Kurpers is warmwatervisse is en dit raak hier baie koud. Sal die visse hier oorleef? ■ Is daar ’n goedkoop manier waarop ek die water kan verwarm sodat die visse groter kan word en ek hulle kan verkoop? ■ Sal die visse byvoeding nodig hê of is die waterplante genoeg? ■ Hoeveel vingerlinge moet per kubieke meter ingegooi word? ■ Blykbaar word die bloukurper groter as die ander kurperspesies. Sal hulle ook ’n dam skoon kan hou? ■ Sal…

Christoff Aucamp van Weilandboerdery streef daarna om gesonde hoendervleis van gehalte te produseer, en terselfdertyd die omgewing ’n hupstoot te gee deur sy boerderypraktyke. Vertel meer van jou boerderyfilosofie? Ek volg ’n benadering van herlewingslandbou, waar ek pluimvee gebruik om die grond te verryk en meer produktiewe weiding te verbou. Die belangrikste beginsel hiervan is om die diere in hoë digthede aan te hou, maar hulle heeltyd oor die grond te laat beweeg. Dit versteur die veld, waarna dit toegelaat word om te rus – amper soos in die Serengeti waar hordes wildebeeste en sebras op sekere tye van die jaar oor die graslande beweeg. Ek streef daarna om ’n produk van beter gehalte te produseer sonder om groeihormone en antibiotika te gebruik. Wanneer die hoenders 14 dae oud is,…

“Ons ís ons stories,” sê die skrywer Dana Snyman onlangs in ’n onderhoud. Dana – wat selfs oor alledaagshede ’n merkwaardige verhaal kan optower – laat lesers opnuut na hulself en die wêreld rondom hulle kyk in dié bundel met 100 van sy gunsteling-stories (nie alles is nuut nie). Hy skryf oor kleintyd-herinneringe met ’n tikkie nostalgie en ’n bietjie hartseer (soms), soos wanneer hy sy ouma op haar sterfbed gaan besoek. Wanneer hy by haar kom, ná hy ’n spul ooms en tantes se groetery en sinnelose uitvraery verduur het, weet sy nie wie hy is nie. Daar is reisverhale met ’n aweregse noot, soos die kuier by Borrie Borman in die Caprivi. Sy skerp waarnemersoog mis nie die verhoudings (of skeure) tussen mense in Suid-Afrika nie. Daar word…

Wanneer die apostel Paulus in sy tweede brief aan die Korinthiërs skryf dat mensemedewerkers van God is, ken hy ’n verhewe status aan ons toe, maar daarmee saam volg daar ook ’n groot verantwoordelikheid ( 1 Kor. 3:9). As medewerkers moet ons saam bou aan die tempel van God. “Weet julle nie dat julle ’n tempel van God is en dat die Gees van God in julle woon nie?” vra hy. (1 Kor. 3:16) As ons dan die tempel is, is ons ook die tempelbouers in diens van God – dus medewerkers van God. Dit is teen hierdie agtergrond dat die vraag ontstaan: Wat behels die verantwoordelikheid om medewerker van God te wees? Allereers moet ons daarop let dat dit nie net ’n gedeelte van die tempel is wat ter…

I think 2020 was one of the toughest years our country and our economy at large have had to endure. Not only did we lose many fellow South Africans to the Covid-19 pandemic, but our businesses, including many farming operations, have also suffered. Yet despite these challenges we have shown great resilience. The South African agricultural sector in particular has been especially resilient, proving its worth to investors as it grows, while making a contribution to key national imperatives such as job creation, poverty alleviation and addressing inequality. What other economic sectors can say the same? But what really makes this industry so strong and resilient? I think you could start with its people. South African farmers are some of the strongest people I know. By strong I mean tough,…

Besides Woman Winemaker of the Year 2009, Ntsiki has received many accolades. She was voted one of The Most Influential Women in Business and Government for two consecutive years. Fortune magazine ranked her among its Top 20 Most Innovative Women in Food and Drinks in 2017, and in the following year the US magazine Food & Wine included her on its list of 15 Women in Wine to Watch. Meanwhile Aslina Wines keeps on raking in awards, including gold medals at the Michelangelo International Wine & Spirits Awards for its 2016 and 2017 vintages. It also bagged gold at the Sakura Awards in Japan two years running, for different vintages. Definitely a woman to watch!…

THEO VAN ROOYEN WHAT’S THE BEST ADVICE YOU’VE EVER RECEIVED? Never give up. IS THERE ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I would have started farming earlier in my life. YOUR BIGGEST SUCCESS SO FAR? I quit drinking at the age of 40 and started all over again after having lost almost everything. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS TO DATE? Hauptfleisch van der Merwe of Bronaar Farming gave me an opportunity early in my life to work on his farm as a production manager. He taught me almost everything I know, especially how to work with people and manage finances. He sent me on various courses and took me to places I’ve never been before. I’m grateful for his involvement in my life.…

As part of their growth strategy, Chilli and Walter are now partners in another dairy farm, in Stutterheim, 215km north of Alexandria. “We’ve already started milking more than 800 cows there and hope to bring it to full capacity in the next few years,” Chilli says. The new farm is modern and will be at least 30% larger than the Alexandria operation when fully developed. “Our irrigation system is in and things are running well.” The two farms are managed together, with cattle being moved between the two properties. “Both farms carry about 1 000 cows each. When we’re low on grazing this side, we move about 20% of our stock to the other farm. It’s easier to build reserves this way,” he explains. This gives the pastures time to…

For three years the 29-year-old Sinelizwi Fakade worked as a Grain SA mentor, crisscrossing the Eastern Cape to provide training and assistance to small-scale farmers. Starting out with 448 farmers on his books, he had 3 500 farmers signed up within three years. “We got this growth because we were getting results. Especially yields really improved.” Yet Sinelizwi also believed it was time to take the leap towards realising his own lifelong dream of becoming a commercial farmer. Fortunately he had some heavy hitters in his corner. The legendary farmer Rob Farrington, who had pioneered irrigation farming in Ugie, also happened to be his friend and mentor. “I practically grew up on Rob’s farm and learnt everything I know from him,” explains Sinelizwi. From Grade 9 he spent all his…

Bheki Mhlane had a flourishing career as a mechanical engineer, specialising as a turner machinist, first at Tongaat Hulett, then at Transnet and later at Voermol. But when his father’s health started failing in 2015, Bheki had to get more involved on their family farm. “My dad had just lost my stepmother and his health was starting to deteriorate. He was 70 years old and diabetic.” Bheki’s father, Norman Ntethe Mhlane, started farming part time in the 1960s while working as an extension officer at Tongaat Hulett. Based in Pietermaritzburg, his job was to promote sugar-cane farming in the homelands of KZN. “My dad was fortunate to have had the opportunity to study for a diploma in agriculture at the University of Fort Hare back then,” says Bheki. “He claimed…

10% Sowat 10% minder hoendervleis is in die eerste tien maande van verlede jaar ingevoer vergeleke met die ooreenstemmende tyd in 2019. Vir plaaslike hoenderboere is stukke aan die been die grootste kwessie. Die hoeveelheid daarvan wat in Oktober 2020 ingevoer is, was 37,9% minder as in die vorige maand, volgens data van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging se Oktober-invoerverslag. Die hoop is dat dit is weens die verhoging van die invoertarief (op stukke aan die been) tot 62%. - Small Talk Daily Research 4 Vier van die 19 eiendomme waarop bek-en-klouseer in November 2019 geïdentifiseer is, was teen Nuwejaar nog in kwarantyn. Tans word met die wêreldorganisasie vir dieregesondheid (OIE) oor alle onopgeloste gevalle van die siekte geskakel. Op agt eiendomme is die uitbrekings uitgeskakel, en sewe eiendomme is in die…

‘Daar is nie voldoende bewyse deur kliniese toetse wat bevestig dat dit veilig en doeltreffend is om in die stryd teen Covid-19 te gebruik nie.’ DR. BOITUMELO SEMETE-MAKOKOTELA, uitvoerende hoof van die regulerende owerheid vir Suid-Afrikaanse gesondheidsprodukte (Sahpra), oor die moontlike gebruik van die anti-parasitiese middel ivermektien om Covid-19 te behandel. Bl. 15 ‘As ’n ander finansieringsmodel nie vir die bank gevind word nie, sal sy inkomste bly krimp. Selfs al sou die regering miljarde rande inspuit, sal dit net die groeiende gat toemaak.’ MNR. CHRIS POTGIETER, besturende direkteur van Old Mutual Wealth Trust Company, oor die geldverknorsing waarin die Land Bank hom bevind. Bl. 16 ‘Ons droogte is nog nie verby nie, maar ons ruik darem weer ’n slag die nat aarde.’ MNR. LIONELL CLOETE, boer van Pella in…

2021 IS HIER! Wat ’n verligting! Ek het altyd geglo indien jy die Comrades-marathon kan klaarmaak, kan jy enigiets doen. Nou wil ek 2020 by daardie lysie sit. Nie net oor Covid-19 nie, maar oor al die ander ongekende dinge wat die afgelope jaar gebeur het. Sonder om te veel terug te kyk na die slegte dinge wat in 2020 gebeur het, moet ons eerder vra wat ons daaruit ge-leer het. Baie van ons het die voorreg ervaar om te kon aanhou boer, maar ons is ook daaraan her-inner dat ons almal die aarde bewoon, dieselfde lug inasem, en dat ons dit moet koester, waardeer en bewaar. Ons het ons windgatgeid oor môre verloor en herontdek hoe broos ons eintlik is en hoe kosbaar die lewe is, en ons is…

SUID-DEVON VOLDOEN AAN MODERNE VLEISVEREISTES Met sy groot raamwerk en goeie melkproduksie voldoen die Suid-Devon besonder goed aan die eise wat aan die moderne vleisbees gestel word. Só sê mnr. Lötter Wessels van die plaas Welverdiend naby Kransfontein in die Oos-Vrystaat, die eienaar van een van die oudste kuddes van dié ras in Suid-Afrika. Aan gewig vir ouderdom — hoewel dit nie ál is wat by ’n vleisbees tel nie — word vandag in vleisbeesboerdery hoë voorrang verleen. Dit is die diere wat vinnig groei wat beesvleisproduksie winsgewend maak, naas faktore soos aanteelvermoë. Met dit as uitgangspunt word deesdae ook met nuwe belangstelling na die sogenoemde dubbeldoelrasse gekyk. Hierdie rasse is meestal groot van raamwerk, terwyl die koeie oor genoeg melk beskik om die kalwers tot speenouderdom goed groot te…

TE midde van groot omstredenheid oor die moontlike sukses van die teenparasitiese middel ivermektien as behandeling vir Covid-19, waarsku kenners dat dieremedisyne onder geen omstandighede vir menslike gebruik aangewend moet word nie. Dit is selfs vir diere giftig as dit verkeerd gebruik word. Die middel, wat sedert die 1980’s suksesvol teen verskeie parasitiese dieresiektes gebruik word, word deur sommige kenners as ’n moontlike oplossing teen Covid-19 beskou, nadat navorsing wat toon dit vernietig die koronavirus binne selle, deur die Monash-universiteit in Australië gepubliseer is. Selfs die skrywers van dié studie maan egter dat mense nie die middel moet neem voor grondige navorsing oor die veiligheid daarvan vir menslike gebruik deeglik ondersoek is nie. In Suid-Afrika staan owerhede die gebruik van die middel teen omdat dit nie plaaslik vir menslike gebruik…

’N ONTLUIKENDE boerderygemeenskap by Noga’s Post, naby Bloemfontein, het nou toe-gang tot ’n breë spektrum kommersiële boerderyhulp danksy samewerking met ’n koalisie van gemeenskapsorganisasies en landboubesighede. Die organisasies AfriForum, Saai en Agri All Africa, saam met die landboubesighede Pioneer, Boschveld Free Range Chickens, Agrico en Laeveld Agrochem, en Purposely Ignited, ’n lewensraadgewende onderneming van Pretoria, het onlangs begin saamwerk met die Boiphitlhelelo-koöperatief in ’n gesamentlike landbou-ontwikkelingsprojek. Die koöperatief is in 2017 gevorm om voordeel te trek uit die een-huishouding-een-hektaar-program van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. Dit bestaan uit 36 huisgesinne onder leiding van kgosatsana (prinses) Gabo Moroka, Noga’s Post se tradisionele leier. In die 2019-’20-plantseisoen is 36 ha mielies deur die staat geplant, en die gemeenskap het self ’n verdere 20 ha mielies geplant. Van die gemeenskapslede…

MNR. MARTHINUS STANDER, wat tot einde November 2020 uitvoerende hoof van die pluimveeprodusent Country Bird Holdings (CBH) was, is sedert 1 Januarie die besturende direkteur van die RCL Foods-groep se hoenderafdeling. “Ek het ’n wonderlike tyd by CBH gehad en ek is dankbaar vir die geleentheid wat ek daar gebied is,” sê hy. “Ek hoop ek het die aandeelhouers mooi daarvoor terugbetaal.” Stander het voorheen van 2000 tot 2007 by RCL gewerk en sê sy terugkeer is “ ’n sirkel wat voltooi word”. Mnr. Wouter de Wet, sakeverbeteringsdirekteur van CBH, is saam met hom na RCL om die hoofbedryfsbestuurder te word, en mnr. Fritz Grobbelaar, groepfinansiële direkteur van CBH, het ook by RCL aangesluit as finansiële hoofbestuurder van die hoenderafdeling. RCL se hoenderafdeling het die afgelope paar jaar swaargekry. Business…

’N VERHOGING van 16,1% per uur in die minimum loon van plaaswerkers sal nie volhoubaar of bekostigbaar wees nie. Agri SA vra daarom dat daar vir die landbou – soos in die geval van ander sektore – ook net ’n verhoging van 1,5 persentasiepunte bo die inflasiekoers in 2021 moet wees. Agri SA vra in sy kommentaar op die minimumloonkommissie se aanbevelings dat die aanbeveling om plaaswerkers se minimum loon in ooreenstemming met die nasionale minimum loon te bring, oor drie jaar ingefaseer moet word. Die kommissie wil hê dit moet eenmalig in 2021 gebeur, wat beteken die minimum loon vir die landbou sal eensklaps van R18,68/uur tot R21,69/uur moet styg. Mnr. Christo van der Rheede, uitvoerende direkteur van Agri SA, sê dit is noodsaaklik dat werkers regverdig betaal word,…

Tans is meer as 20 ongewone slaaisoorte onder evaluasie, waarvan die jongste, Dulcita – ’n kruising tussen Cos en die meer bekende Iceberg-slaai – baie belowend lyk, sê mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder van die saadmaatskappy Hygrotech buite Stellenbosch. Hy sê die norm is dat daar sowat elke 18 maande ’n nuwe slaai in Suid-Afrika beskikbaar gestel word. Die meeste slaaisoorte wat nou onder evaluasie is, kom uit Nederland. “Heelparty toon uitstekende eienskappe en sal beslis ’n permanente plek op die Suid-Afrikaanse slaaibord verower en behou.” Burger sê in Suid-Afrika kom slaaie hoofsaaklik van sewe tipes. Dit is Batavia (rooi en groen slaai met gekartelde blare), Butterhead (groen), Oakleaf (rooi en groen in ’n eikeblaarvorm), Little Gem (groen en rooi), Cos (rondeblaar en “spear”-tipe, groen en rooi), Lollo Rassa (gekartelde…

Navorsers aan sewe plaaslike universiteite werk reeds sedert 2017 saam om agter te kom hoe die kewer-swam-kombinasie plaaslik aanpas en versprei, en hoe om moontlike skade te beperk. Hulle besef die bedreiging gaan oor meer as net die verlies aan duisende sierbome soos eike en Japannese esdorings wat langs strate en in tuine geplant word. Inheemse woudspesies, soos geelhout, keurboom en wildepruim, is reeds aangetas. Die kewer is al op neutbome soos makadamias en pekanneute in dorpstuine en op plase gevind, maar min skade is tot dusver aangemeld. “In Suid-Afrika is ons veral bekommerd oor die impak wat dit op avokadobome kan hê,” sê prof. Francois Roets, ’n insek- en swamkenner aan die Universiteit Stellenbosch. “In Israel en Kalifornië is groot ekonomiese verliese reeds op avokadoplase gely. In Israel het…

’n Britse maatskappy het ’n laekosterobotikaplatform ontwikkel en hulle reken omtrent enige landbouwerktuig sal daarop kan pas. Dit kan gebruik word vir enigiets van die monitor van gewasse tot die oes van blomkool. Die Robotriks Traction-eenheid is deur Robotriks ontwikkel en kos sowat £7 000 (R140 000). Volgens die ontwikkelaars is dit omtrent ’n tiende van die koste van ander soortgelyke produkte wat tans beskikbaar is. Dit word aangedryf met batterye wat tot 24 uur kan hou, kan ’n paar honderd kilogram dra, en beweeg teen stap- of drafspoed. Dit kan outonoom funksioneer of met afstandbeheer bestuur word. Dit bestaan uit ’n groot dryfwiel, ’n veringstelsel en ’n rekenaarstelsel, wat alles met ’n gegalvaniseerde pypstruktuur bymekaar gehou word. Daarop kan enige werktuig gemonteer word, sê die ontwerpers, wat deels verbonde…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN DIE BOERDERY? Omtrent alles, maar as ek een moet uitsonder, is dit die presisietoerusting op ons planters. BESTE RAAD WAT JY GEKRY HET? Die verskil tussen ’n goeie en ’n formidabele boer is tydsberekening en aandag aan detail. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om nie gouer met herlewingslandbou te begin nie. WIE IS JOU MENTOR? My pa wat my die waarde van harde werk geleer het, asook van integriteit. WAT BEMOEILIK DIE BOERDERY? Die klimaat, hoë insetkoste en onnodige politieke inmenging.…

PLAASINLIGTING LIGGING: Prieska, Noord-Kaap PLAASNAAM: Bakenskop VERTAKKINGS: Boerbokke en Dorpers GRONDSOORT: Bergveld en sandvlaktes VELD: Natuurlike weiveld, soos bloubuffel- en verskeie spesies boesmansgras, ghagras, klokkiegras en knietjiesgras GEMIDDELDE REËNVAL: 250 mm/jaar Hoe groter die plaas, hoe meer oë is nodig om veiligheid op te knap. Daarvoor het mnr. Dirk Beukes van die plaas Bakenskop tussen Prieska en Niekerkshoop skrootmateriaal ingespan om sy opstal se veiligheidstelsel goedkoop uit te brei. Die stelsel waarmee hy die huis en sy plaas beveilig, bestaan die afgelope ses jaar al uit kameras, hoofsaaklik Hikvision. “Die tegnologie het ná ses jaar al baie verbeter, maar die kameras werk steeds goed.” Beukes het skrootmateriaal gebruik om ’n mobiele stelsel te bou waarmee hy dele van die plaas enige tyd en van oral waar hy internettoegang het, kan…

Gemarineerde peri-perihoender ■ 1,5 kg hoenderporsies Marinade ■ 8 knoffelhuisies ■ 3 rooi brandrissies, grofgekap ■ Sap en fyngerasperde skil van 1 groot suurlemoen ■ 125 ml kookolie ■ 30 ml gerookte paprika ■ Sout en swartpeper na smaak ■ Gekapte, vars pietersielie Sit die hoenderporsies in ’n groot, verseëlbare plastieksak. Verwerk alles vir die marinade in ’n voedselverwerker tot ’n gladde sous. Giet dit oor die hoenderporsies in die sak. Druk soveel lug moontlik uit die sak en verseël die sak lugdig. Laat marineer die hoender vir minstens 4 uur, maar verkieslik oornag, in die yskas. Voorverhit die oond tot 190 °C. Keer die hoender en marinade uit in ’n oondbak waarin die hoenderporsies gemaklik in ’n enkellaag pas, met ruimte tussen die porsies. Geur met sout en peper.…

Wanneer het die seepgogga gebyt? Dit was in ’n stadium ’n groot gier op sosiale media om seep te maak. Ek het besluit dit is iets wat ek wil doen en het seker elke YouTube-video gekyk en elke blog gelees waarop ek my hande kon lê. Tot ek besef het dis nie opvoedkundig genoeg nie, en in ’n paar goeie boeke belê het. Eers ná ’n jaar se probeerslae kon ek handgemaakte, volhoubare seep maak waarop ek trots is en met selfvertroue kon bemark. Dit is maklik om ’n resep te lees, maar geen geld kan ervaring koop nie. Hoe word dit toe ’n onderneming? In 2018 het ek swanger geword met my engelkind, Aaron. Ek het besef ek is in die moeilikheid, want ek was nog ’n student. Dit…

Die Kaapse berglyster (Chaetops frenatus) se verspreiding is gewoonlik beperk tot gebiede hoog bo seevlak met ’n laer gemiddelde jaarlikse temperatuur. Die voëls het ’n baie lae fisiologiese verdraagsaamheid vir hoë hitte. In warmer toestande soek hulle minder na kos en eerder skuiling op koeler plekke. Dit beïnvloed individuele fiksheid en gevolglik broeisukses. Hul getalle neem dus af in gebiede waar dit warmer word. BirdLife Suid-Afrika het op die Kaapse berglyster as Voël van die Jaar vir 2021 besluit omdat dit as die geveerde ambassadeur van die fynbosbioom beskou word. Die fynbosbioom strek vanaf die Sederberge tot by Port Elizabeth met klein, gefragmenteerde dele verder noord in die Oos-Kaap. Hierdie bedreigde habitattipe kom veral onder druk weens indringing deur uitheemse plante en bome, asook meer en onbeheerde brande. Die Kaapse…

RUVASA NEEM BRUCELLOSE ERNSTIG OP! DIT is jammer dat nie alle boere saamwerk om brucellose (BM) onder beeste in hul onderskeie gebiede te bekamp en uit te wis nie. As elke beesboer nie hierdie siekte ernstig opneem nie, gaan dit nooit onder beheer gebring kan word nie, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa). In sy verslag oor veesiektes en toestande wat gedurende November aangemeld is, sê hy dit is noodsaaklik dat die staat en die private sektor moet saamwerk om die siekte uit te wis. Die Suid-Afrikaanse veeartsenykundige raad en die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het onlangs ’n veldtog begin om mense bewus te maak van die gevare van BM en hoe hulle dié gevaarlike siekte kan bekamp. “As boere hul…

BOEREDAE 4 MAART: Kuilvoerdag, Klipheuwel-plaas, Durbanville. Lesings, uitstallings en demonstrasies. E-pos: wc@mpo.co.za, of 076 774 1284. 27-28 MAART: Werksessie met Gabe Brown (Amerikaanse kenner van herlewingslandbou), aangebied deur die instituut vir volhoubare boerdery in Suid-Afrika, Lowerland-plaas, Prieska. Belinda, e-pos: info@permaculture instituteforsouthernafrica.org FEESTE 2 FEBRUARIE: Wynoesherdenkingsgeleentheid (virtueel) aangebied deur Agri-Expo. Razelle Galant, razelle@agriexpo.co.za 25 FEBRUARIE: Beoordeling van die Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskapskou, aangebied deur Agri-Expo. 26 MAART: Aankondiging van SA suiwelkampioene, aangebied deur Agri-Expo. 7 MEI: Internasionale Sauvignon blanc-dag, aangebied deur Agri­Expo. Razelle Galant, razelle@ agriexpo.co.za KONFERENSIES 2-3 MAART: Africa Energy Indaba 2021, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Web: www. africaenergyindaba.com, e-pos: info@energyindaba.co.za 11 MAART: Vloot-en-brandstofbestuurkonferensie aangebied deur Maphosa Management Consultant. Chris, tel. 010 214 0666, chris@ maphosam.co.za, www.maphosa management.co.za 15-16 MAART: Herlewingslandboukonferensie op Reitz, aangebied deur Landbouweekblad. Navrae: events@landbou.com. Hou Landbouweekblad en Landbou.com dop…

LIVESTOCK Build your own lick wheel Farmers hate droughts, especially when grazing starts to run low and desperate plans need to be made. This is when feeding an energy supplement can really help animals maintain their condition. An adult cow of about 400kg eats about 12kg of dry material a day. If you don’t have that amount of food available, you need to consider boosting your animals with an energy supplement like molasses syrup. However, much of it goes to waste during feeding. Cattle farmers in Vryburg came up with this simple, cost-effective home-made lick wheel that cattle quickly learn to use – and nothing is wasted. You’ll need a 200-litre plastic drum to make your own. Place it on its side so cattle can’t knock it over, and stabilise…

NTSIKI BIYELA WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Everyone has something to teach you. Don’t ever look down on anyone, even if it’s a cleaner. This is how I’ve been looking at things. I ensure I maintain good relations with anyone I work with, from a company’s CEO to the cleaner. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST ACHIEVEMENT TO DATE? Starting Aslina Wines. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? It’s the entire village for me. I don’t think there is one specific person – rather a whole community of people who have crossed my path. WHAT KIND OF RELATIONSHIP DO YOU HAVE WITH OTHER WINEMAKERS AND WHAT ROLE DO THEY PLAY IN YOUR BUSINESS? I’ve worked with so many people and built good…

CHILLI MATSHIDZULA WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? Never underestimate the value of networks. I was told never to give up by my former mentor, Leonard Mavhungo, at a time when I wanted to leave all this and go back home. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I should have invested in people earlier on in my career, because I have since realised I could have grown much faster by developing people and sharing responsibilities. YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Finding myself at the stage where I viewed my heroes as equals. Another highlight was sharing a stage with mega farmers from across the globe as a speaker at the South African Large Herds Conference. WHAT KIND OF RELATIONSHIP DO YOU HAVE WITH…

SINELIZWI FAKADE WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER RECEIVED? Bite off what you can chew, then chew it well and swallow it before you take another bite. That is something my mentor, Rob Farrington, always says. YOUR BIGGEST MISTAKE TO DATE? A R300 000 millet mistake! It wasn’t disastrous but I did lose some money and burn my fingers. I’ve replaced it with sunflower. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I think the land transaction is something I could have put more thought into before I committed most of my proceeds to paying off the farm. That put my cash flow under some strain. I don’t regret it, but if I had to do it again I think I would have asked Rob for more time…

BHEKI MHLANE WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? My dad always reminded me that a farm only belongs to you momentarily, so you shouldn’t be selfish. Make sure you hand it over in a better state than when you received it. That’s what drives me. ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU HAD THE CHANCE? I should have come back to the farm sooner. Trying to run it remotely delayed me. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? Besides my dad, there are a few local farmers who were friends of his. Tim Crooks of Crooks Brothers has helped me a lot and trusted me with things other farmers never even would have considered. WAS FINANCING A STRUGGLE? It was a big issue while…

FISH Morena Khashane, Port Alfred, Eastern Cape We are a tilapia outgrower farm based in Port Alfred. Production is ongoing and we have fish of various sizes and ages at any given time. Currently we stock up every month, buying fingerlings from Rivendell Hatchery in Grahamstown. We produce 20t to 30t of fish a month, but we aim to produce 100t a month by midyear. The fingerlings arrive on the farm weighing between 15g and 20g and are put on 1mm starter pellets while they’re in the nursery tanks for at least two months. You must feed tilapia at least about 4% of their body weight. We feed them this specialised feed at least three times a day. After three or four months, when they weigh between 100g and 150g,…

Die mensdom weet nog nie of ivermektien teen Covid-19 werk nie. Maar wat ’n mens wel met taamlike akkuraatheid kan sê oor hierdie dieremiddel wat baie mense nou as voorsorgmaatreël teen die virus gebruik, is dat dit baie te doen het met mense wat weer beheer wil neem te midde van ’n pandemie wat slagoffers laat so ver soos hy gaan. Die hulpeloosheid en onsekerheid, wat veral ook met ekonomiese swaarkry gepaard gaan, het baie mense geestelik swaar getref. Mense is moeg daarvan om slagoffers te wees. Dieselfde geld die inwoners van Koster, ’n landboudorpie in Noordwes, wat al jare lank met groot probleme te kampe het. Saam met Swartruggens en Derby vorm dit die Kgetlengrivier-munisipaliteit in ’n provinsie wat só korrup is dat dit onder administrasie geplaas is. Koster…

MNR. TYSON ZUNCKEL van Bergville het in die vorige produksiejaar DuPont Pioneer se Weeg-en-Wen- én Graan Suid-Afrika se Grow for Goldopbrengskompetisie vir droëlandmielies in KwaZulu-Natal gewen. Lees op bl. 44 hoe hy dit reggekry het. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my pa, Egon, en broer, Carl, is in beheer van ons familieboerdery. My ma, Gaynor, gee onderwys aan die Bergville Christian Academy. Ek het ook ’n suster, Bianca, wat in Oos-Londen bly. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Ek hou van gholf speel, draf, fietsry en visvang. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ek en my boer het eers drie produksiejare lank kontrakstroopwerk in Amerika gedoen om praktiese ervaring van dié land se boerderymetodes en werktuie op te doen. Nie een van ons het van skool gehou nie en wou eerder praktiese…

DIE Land Bank se probleme gaan waarskynlik nie vinnig opgelos word nie. Die bank se swak finansiële posisie is die gevolg van ’n lang tydperk van klaarblyklike swak bestuur, veral risikobestuur, swak oorsig deur die staat as sy aandeelhouer en die nasionale tesourie, en ’n onvolhoubare finansieringsmodel, sê mnr. Chris Potgieter, besturende direkteur van Old Mutual Wealth Trust Company, wat onder meer beleggingsportefeuljes vir private kliënte bestuur. Potgieter sê hoewel die staat en nasionale tesourie intussen nouer betrokke geraak het, word die bank se probleme baie stadig opgelos. Die bank het op Oujaarsdag sy finansiële resultate vir die jaar tot einde Maart 2020 bekend gemaak en gesê sy totale verliese was R2,4 miljard, teenoor die vorige boekjaar se heraangegewe syfer van R942 miljoen. Sy netto rente-inkomste het van R1,1 miljard…

NADAT die mielie-lewerings vir die 2019-’20-seisoen die kerf van 14 miljoen ton verbygesteek het, kan Suid-Afrika steeds uitsien na die grootste koringoes in 18 jaar, asook die grootste oeste vir moutgars en kanola in die geskiedenis. Dit is ondanks die feit dat die verwagting vir koring en gars in die vyfde skatting vir wintergraan effens afwaarts aangepas is. Die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) het in sy jongste skatting vir die 2020-produksieseisoen die verwagte koringoes op 2,148 miljoen ton geraam, wat 1 370 ton (0,06%) minder as die vorige skat-ting is. Die verwagte opbrengs is 4,21 t/ha. Dit sal die grootste koringoes sedert die 2002-oes van 2,427 miljoen ton wees. Die meeste van die koring (52%) sal in die Wes-Kaap geproduseer word, gevolg deur die Vrystaat met 20% en die Noord-Kaap met…

DIE beweging vir landelike vroue in KwaZulu-Natal en die raad vir die bevordering van die Suid-Afrikaanse Grondwet het die Ingonyama-trust voor die hof gedaag om die trust se onwettige omskakeling van begunstigdes se wetlik erkende bewoningsreg na huurpag om te skakel. Die trust het die inwoners in 2017 aangesê om hul wetlik erkende bewoningsreg te laat vaar en huurders te word, wat beteken dat hulle huurgeld aan die trust moet betaal. Die parlementêre portefeuljekomitee vir landelike ontwikkeling en grondhervorming het hierdie proses stopgesit, maar sommige inwoners het toe reeds die huurkontrakte onderteken. Koning Goodwill Zwelethini is die enigste trustee van die Ingonyama-trust en die grootste grondeienaar in KwaZulu-Natal. Nagenoeg 5 miljoen mense woon op die trustgrond. Die regshulpsentrum tree namens die aansoekers op in die saak wat in die hooggeregshof…

Die Land Bank het om middernag op 31 Desember 2020 ’n verkorte weergawe van sy finansiële state vir die boekjaar tot einde Maart 2020 bekend gemaak. Die volledige resultate sal eers later vanjaar bekend gemaak word. Die opgesomde finansiële resultate toon dat die Land Bank volgens die ouditeurgeneraal nie kon bewys dat dit ’n lopende saak is nie. Gevolglik kon die state nie afgeteken word nie. (Dit was in Maart 2020.) In die vorige boekjaar het die Land Bank ’n verlies van sowat R2,8 miljard gely. In dié rubriek is daar nou al die afgelope twee jaar daarop gewys dat die Land Bank se finansiële posisie baie verswak het. Hy het nie genoeg kapitaal en reserwes om sy voorsienings vir slegte skuld te dek nie. Sy posisie het in 2020…

Kundiges wat deeglik op hoogte is van jou omstandighede, behoort jou testament op te stel. Geen gesin se situasie en bates is dieselfde as die volgende een nie. Moenie deur die buurman of die vriend langs die braaivleisvuur beïnvloed word om jou sake presies soos hulle s’n te reël nie. Hou altyd die volgende in gedagte. Nie alle konsultante en adviseurs is kundig en bedrewe in die opstel van testamente nie. Testamente moet uitvoerbaar wees. Die eksekuteur mag slegs 3,5% plus BTW as tarief neem. Daar kan onderhandel word vir ’n kleiner tarief. Sommige boedels het meer koste as ander wat onder meer betref die begrafnis, waardasies van bates, die meesterstarief, kapitaalwinsbelasting, inkomstebelasting ingevolge artikel 9HA, die delging van skuld en agterstallige inkomstebelasting van die oorledene. Hoe ’n mens getroud…

Die wêreld se eerste grootskaalse kelpplaas word tans vir Lüderitz in Namibië beoog – mits die nodige lisensies en omgewingsimpakstudies gereed is. Lüderitz is as basis vir die projek gekies danksy die gebied se gunstige klimaat en ryk mariene ekostelsel. Luidens ’n artikel op die webblad Fishing Industry News and Aquaculture SA gaan daar met reuse-kelp (Macrocystis pyrifera) geboer word. Jonger kelpplante sal in sowat 20 ha in Shearwaterbaai vertroetel word, en daarna uitgeplant word in drie kelpplase wat elk sowat 1 km² groot is. Die plase sal 3-10 km van die kus af opgerig word. Laboratoriumgeriewe in Lüderitz word ook beoog. Die kelp wat geoes word, sal gebruik kan word as ’n alternatiewe voedingsbron vir die landbousektor en om biostimulante en tekstielprodukte te vervaardig. Volgens die webblad sal die…

MNR. HANDRI CONRADIE VAN PRINCE ALFRED HAMLET IN DIE WES-KAAP STAAN AAN DIE STUUR VAN @SOURCE DROËVRUGTE, ’N MAATSKAPPY WAT ’N VERSKEIDENHEID DROËVRUGTE VIR KETTING- EN NISWINKELS VERWERK EN VERPAK. WATTER GROOT LANDBOU-INSIG HET JOU AANSLAG VERANDER? Jy kan nie net tot by jou plaas se hek boer nie. Jy ding nie met jou buurman mee nie, maar met ’n hele globale voedselketting. WAT IN DIE COVID-19-JAAR HET JOU VERRAS? Daar was groot struikelblokke in die bedryf, maar die vraag na gesonde produkte met ’n relatief lang raklewe was baie sterk. Gevolglik het ons een van ons beste jare nóg gehad, wat vars asook droëvrugte betref. GAAN JY VANJAAR ANDERS AANPAK MET 2020 SE LESSE IN AG? Ons het nie net lesse uit Covid-19 geleer nie. Ons as mense is…

KOMMUNIKASIE VERSTERK ONTVANGS VIR VINNIGER INTERNET Swak selfoonontvangs en gevolglik ook stadige internetverbinding is in baie dele van Suid-Afrika vir boere ’n groot frustrasie, veral gegewe die toenemende belangrikheid van tegnologie in boerdery. Inteto Connect bied ’n pakket met ’n spesiale antenna, seinversterker en ander benodigdhede soos kabels wat selfoonontvangs oor ’n gebied van tot 1 000 m2 kan verbeter. Dit bied dus ’n oplossing vir die opstal én ’n wyer gebied op ’n plaas. ’n Poynting-antenna word op die dak van die opstal gemonteer. Dit is ’n LPDA-antenna (log-periodic dipole array of logaritme-periodieke dipoolreeksantenna), wat beteken dit is ’n hoëwins-antenna waarop breëband-internet moontlik is. Die antenna ontvang die sein vanaf die betrokke selfoontoring en gelei dit met ’n kabel na ’n Wilson-Pro-seinversterker. ’n Boer kan kies tussen ’n model…

Knoffelhoender ■ 8-10 hoenderstukke ■ Gegeurde meel ■ 80 ml olyfolie ■ 10 heel knoffelhuisies, geskil ■ 160 ml witwyn ■ 250 ml hoenderaftreksel ■ 45 ml gekapte vars pietersielie of tiemie Druk die hoenderstukke droog en bestuif met gegeurde meel. Skud enige oortollige meel af en braai die hoenderstukke in ’n diep swaarboompan in die olie tot goudbruin. Skep uit op ’n bord. Sit die knoffel in die pan en braai tot goudbruin. Voeg die wyn by en laat vir 1 minuut afkook. Voeg die aftreksel by, sit ’n deksel op en laat prut tot die knoffelhuisies sag is. Druk die saggekookte knoffel met ’n aartappeldrukker fyn. Skep die bruingebraaide hoenderstukke terug in die pan. Bedek en kook vir ongeveer 30-40 minute tot die hoender sag en gaar is.…

MARKNEIGINGS PRYSE BY HARRISMITH EN WEPENER STYG SKERP In die opsomming van grondtransaksies in die Vrystaat vir grond groter as 10 ha vanaf Desember 2019 tot November 2020 is dit duidelik dat ’n dalende prysneiging in 60% van die distrikte voorgekom het. Veral by Fauresmith (-12,1%), Zastron (-10,1%) en Parys (-9,3%) het pryse aansienlik gedaal. By Harrismith het pryse met 21,8% gestyg en by Wepener met 23%. In dié tyd is 587 ooreenkomste (vergeleke met 609 die vorige jaar) in 41 distrikte gesluit. In die proses is 243 785 ha teen R3,223 miljard verhandel. Ten opsigte van transaksies vir verskillende plaasgroottes, is die neiging soos volg (met die vorige jaar se syfer tussen hakies): 50 ha, 10% (8%); 50-150 ha, 15% (15%), 150-300 ha, 26% (24%); 300-450 ha, 18% (18%);…

After 13 episodes we end the first series of African Farming on Mzansi Wethu (DStv channel 163). The feedback from you has thus far been amazing. Remember to keep your eyes open for the next issue of the African Farming magazine, or visit our website, www.africanfarming.com, where we will keep you posted about our upcoming series. We are also on Twitter and Facebook, and more details and insightful articles can be found at www.africanfarming.com.If you have access to email, sign up for our African Farming e-newsletter. Remember to use #africanfarming and keep on posting about your thoughts on the magazine, farming in general, and your own experiences in agriculture. KEEP IT COMING!…