Indholdsfortegnelse for 18 Feb 2021 i Landbouweekblad

PINOTAGEBAANBREKER Mnr. Beyers Truter, eienaar van Beyerskloof wat baie doen om Pinotage te bevorder, is op die 362ste herdenking van die eerste pars aan die Kaap met die 1659-erepenning vereer vir visioenêre leierskap in die wynbedryf. “Daar is so baie mense wat tot die sukses van die bedryf bygedra het en nooit die toekenning sal ontvang nie. Alles wat ek bereik het, was deur die genade van God, tweedens moes ek baie skoene deurloop om wyn te verkoop, en derdens was dit ’n spanpoging deur al die plaaswerkers, wingerdboukundiges en verbruikers. Die stof van die paaie wat ek saam met hulle gestap het, kleef aan my,” het hy gesê. Die eerbewys vir diversiteit en transformasie is aan me. Ntsiki Biyela van Aslina Wyne oorhandig. Mnr. Michael Fridjhon, wynkommentator, het die…

WEENS strawwe wêreldwye mededinging vir vraghouers kan Thailand nie sy rys verskeep nie, Kanada se ertjies hoop op en Indië kan nie sy berge suiker aflaai nie. Die verskeping van leë vraghouers na China het só winsgewend geword dat selfs sommige Amerikaanse sojaboon-uitvoerders moet baklei om vraghouers te bekom vir honger Asiatiese kopers. “Mense kry nie hul goedere by hul bestemming nie,” sê mnr. Steve Kranig, logistieke direkteur by IM-EX Global, ’n vervoermaatskappy wat onder meer rys, piesangs en kluitjies van Asië na Amerika vervoer. “Een van my kliënte vervoer weekliks agt tot tien vraghouers rys van Thailand na Los Angeles. Hy kan tans net twee tot drie per week verskeep.” Dit is omdat China, wat vinniger van die Covid-19-pandemie herstel het as die res van die wêreld, uitvoer drasties…

ARTIKELS & RUBRIEKE Drankverbod eis tol: ‘Ons is op ons knieë’ Aanhouer wen met sonneblomme Nuwe reeks: Ken die Karoobossie Presisieskaapboerdery: Bestuur jou geldsake fyn SPESIAAL Besproeiing Namibië GESIN Motorfietsebringjolytinkomste en selfs veiligheid KAROOPLANTEGROEI LBW begin vandeesweek weer die gewilde Ken die Karoobossiereeks plaas wat van 1968-1969 verskyn het. Dit is bygewerk met die jongste inligting en nuwe foto’s. Die herpublikasie volg op ’n hernieude bewustheid van goeie veldbestuur en ’n versoek van Karooboere.…

ONDANKS milde en wydverspreide reën in die land se somerreëngebiede het dele van Mpumalanga nog betreklik min reën teenoor ander jare gekry. Mnr. Kallie Schoeman van Schoeman Boerdery, ’n hoofbestuurslid van Graan SA, wat graangewasse in die Delmasomgewing en sitrus in Limpopo produseer, sê dat daar vir die seisoen byna 100 mm reën minder geval het in die groter Delmas-omgewing waar hy boer. Hy het ’n opname gemaak van reënmeterlesings vanaf Springs tot by Ogies in die ooste en van Delmas af suid tot by Devon en net noord van Nigel. Die gemiddelde reënval vir dié gebied vir die seisoen was 342 mm teenoor die langtermyngemiddelde van 471 mm vir die ooreenstemmende tydperk. Van een lesingspunt tot die volgende is daar natuurlik heelwat variasie, sê Schoeman. Op party plekke wissel…

VR AE en kommer bestaan oor die gebrek aan openbare deelname voordat ’n regulasie van die Wet op Geneties Gemodifiseerde Organismes (Wet 15 van 1997) gewysig is. Ingevolge die wysiging geld die bepalings van regulasie 9 nié vir aansoeke vir GMO’s wat ten doel het om die verspreiding van die Covid-19-pandemie te takel, te voorkom of teen te werk in die geval van ’n nasionale ramptoestand nie. Mnr. Janse Rabie, hoof van natuurlike hulpbronne by Agri SA, sê regulasie 9 bevat belangrike vereistes wat betref kennisgewing aan die publiek oor die beoogde beskikbaarstelling van GMO’s of kommoditeitsklaring van die organismes. Dit sluit onder meer in die publikasie van ’n beskrywing van die GMO, die naam van die skenker- en ontvanger-organismes en gene wat ingevoeg is, die plek en omvang van…

1 MOSAMBIEK| Uiterste weer vertraag ekonomiese herstel Die graderingsagentskap Standard & Poor’s verwag dat die Mosambiekse ekonomie in 2020 met 1% sou groei. “Klimaatrisiko’s en die impak van Covid-19 het die afgelope twee jaar ekonomiese prestasie vertraag. Ons sien die effek van die pandemie en Eloise, asook die intensifisering van die oproer in die Cabo Delgado-provinsie as potensiële faktore wat ekonomiese herstel sal verswak,” sê die agentskap in ’n bulletin. Mosambiek is besonder kwesbaar vir uiterste weer. Talle kategorie 4-siklone het van 2019 tot 2021 die land getref, onder meer Idai in Maart 2019 en Kenneth in April 2019. Kenneth was die sterkste sikloon wat Afrika nóg getref het. — Standard & Poor’s 2 NIGERIË | New Holland kry Turkse hulp Die landboumasjinerievervaardiger New Holland het die Turkse…

Een van die beleggingsvrae wat ek gereeld kry, is “hoeveel rente kan jy vir my kry”. Die vraag is verkeerd, dus sal die antwoord ook verkeerd wees. Daarom beantwoord ek nooit dié vraag nie, of minstens nie met die antwoord wat die vraagsteller graag wil hoor nie. Die probleem met hierdie vraag is dat dit dadelik die deur wawyd oopmaak vir kansvatters wat jou die wêreld sal belowe om hul hande op jou geld te kry. Ongelukkig is dit ook die vraag wat ouer mense dikwels vra, veral diegene wat nie juis veel geld het om mee te begin nie en daarom die soort opbrengs soek wat hulle meen die tekort kan aanvul. Maar dan verbrand hulle net hul geldvingers nog verder. Kom ons kyk na wat rente is. Rente…

Die olyfbedryf hou met afwagting die heersende produksietoestande dop vir vanjaar se oes vanaf einde Maart. Dit hou tans heelwat belofte in. Me. Vittoria Jooste, bestuurder van SA Olive, sê verlede jaar se olyfoes het met sowat 30% toegeneem nadat die lang droogte ook die olyfbedryf hard getref het. “Die meeste gebiede het ’n goeie blomtyd gehad,” sê Jooste. Sy maan dat olyfbome afwisselend dra en dat goeie en slegte oeste mekaar altyd afwissel. Die meeste olywe in Suid-Afrika word vir olieproduksie aangewend. Aangesien die plaaslike bedryf kleiner is as dié van die meeste ander lande, kan produsente bekostig om aandag aan detail te gee. Volgens Jooste hoef gesertifiseerde, plaaslike olyfolie nie vir die ingevoerde olie ten opsigte van gehalte terug te staan nie. “Olywe moet so vars moontlik ná…

Verbruikers in hoëwaarde-uitvoermarkte is al gewoond daaraan om net “perfekte” perskes en nektariens van die hoogste gehalte op hul winkelrakke te sien. Uitvoerlande, soos Suid-Afrika, kan egter in gevaarlike water beland as hulle net op hoëgehalteproduksie konsentreer en die volhoubaarheid van hul produksie op lang termyn afskeep, veral in die lig van klimaatsverandering. Dit bly ’n fyn balanseertoertjie – een wat ook verbruikers se toenemende bewustheid van omgewingsvriendelike produkte in ag moet neem. Só skryf me. Chiedza Tsvakirai van die Universiteit van Mpumalanga se skool vir landbou en dr. Teboho Mosikari van die Noordwes-Universiteit se departement ekonomie in ’n navorsingsartikel in die vaktydskrif Sustainability. “Die bedryf moet herbesin oor hoe die konsep van omgewingsvriendelikheid aangebied word, en ook sorg dat verbruikers, in die strewe om die omgewing te red, nie…

Mikrovoedingstowwe, oftewel spoorelemente, is net so noodsaaklik vir plantgroei as die makrovoedingstowwe stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K). Ingesluit by die lys noodsaaklike mikrovoedingstowwe is sink (Zn), boor (B), yster (Fe), mangaan (Mn), koper (Cu), molibdeen (Mo) en nikkel (Ni). Die rede waarom hierdie elemente as mikrovoedingstowwe geklassifiseer word, is omdat gewasse dit in veel kleiner hoeveelhede as makrovoedingstowwe benodig. Die toediening van verskeie van dié voedingstowwe – veral B, Cu, Mo en Ni – moet met groot omsigtigheid geskied omdat die verskil tussen voldoende en giftig baie klein is. Dit word in GRAFIEK 1 geïllustreer deur die hipotetiese kurwes wat opbrengs in reaksie op voedingstoftoedienings toon. Die meeste plante kan egter relatief hoë vlakke van Zn in die grond verdra. Hoewel vergiftiging kan voorkom, is dit skaars in…

Boere met ’n langtermynvisie streef na volhoubare boerdery, maar in praktyk blyk dit veel ingewikkelder te wees. Die boerdery en sy bestuur moet deurlopend aanpas met planne wat die natuurlike en menslike hulpbronne, die omgewing en die omliggende gemeenskappe in ag neem. Melkboere se pad is ekstra ongelyk, selfs al vergelyk hul praktyke en produksie met die bestes ter wêreld. Hoewel melkboere klem lê op fyner bestuur en hoër produktiwiteit, bly dit moeilik om volhoubaar te boer. Verbruikers en die kleinhandel het ’n groot invloed op die melkbedryf se winsgewendheid. “Die ondersteuning van plaaslike produkte is belangrik vir die herstel en ontwikkeling van die ekonomie,” sê mnr. Dawie Maree, hoof van bemarking en inligting by FNB Landbou. “Ons kan trots wees op die Suid-Afrikaanse melkbedryf omdat dié sektor duisende werkers…

KOFFIEKAPITAAL STAATMAKER VIR DIE WERKSWINKEL Die nuwerwetse koffiemasjiene wat met weggooibare modules restaurantkoffie brou, is deesdae net so alledaags soos die beurtkrag-gassilinder met sy stofie in ons huise, kantore en selfs werkswinkels. Ongelukkig werk hulle nie sonder Eskom se sporadiese kommoditeit nie, en dit is juis wanneer ’n mens die ekstra kafeïen-inspuiting die nodigste het! Makita, ’n maatskappy wat bekend is om sy elektriese gereedskap van gehalte, het gelukkig tot almal se redding gekom met ’n koffiemasjien wat met dieselfde battery as jou koordlose slypwiel of handboor werk. Dus kan jy nou ’n lekker sterk koppie koffie brou terwyl jy jou beurt(krag) verduur. Die Makita DCM501Z- koordlose koffiemasjien kan 160 ml koffie – ’n koppie of klein beker vol met plek vir melk – in vyf minute brou met ’n…

Ek hoor iemand sug – ’n lang, vermoeiende sug – en ek vra hom: “Waarom sug jy so droefgeestig?” Hy antwoord sonder om my in die oë te kyk: “Ek wil jou nie sê nie. Ek is bang jy begin ook sug. Ek is bang ek maak jou ook ongelukkig.” “Jy kan maar sê, miskien kan ek jou help,” antwoord ek. Hy skud sy kop en sê: “Nee, dis te laat om my te help, maar wie weet, dalk kan jy jouself help en dalk ’n paar ander mense ook.” En toe begin hy praat, so asof hy met homself in gesprek tree: “Noudat die skaduwee van die lewe vir my begin lank word, dink ek daaraan dat ek soveel geleenthede gehad het wat ek nie benut het nie. Of…

SLAGVEE PRYSE IS STABIEL Pryse het nie veel verander teenoor die vorige week nie. Die Noord-Vrystaat se pryse is op www. vleispr ys.co.za beskikbaar. GWK verskaf Kimberley se pryse en BKB dié van Gouda. ELLIOT / MERINO / R50 000 Die pryse wat mnre. Pat en Sarel Vorster op hul jaarlikse produksieveiling op hul plaas Glenetive, Elliot, behaal het, weerspieël die uitstekende teelmateriaal wat aangebied is. Mnr. Corné de Klerk van Barkly-Oos het die duurste ram teen R50 000 gekoop. Die naasduurste ram is teen R40 000 aan mnr. Christo Swart van Barkly-Oos verkoop. Staande, van links, is mnr. Corné en me. Stefne de Klerk met hul seun, Bernu, mnr. Pat en me. Anne Vorster en mnr. Christo Swart. Hurkend, van links, is mnre. Danie Strauss, afslaer, Henri Naudé van…

Die Simbra-beestelersgenootskap van Suider-Afrika het ‘n opwindende geleentheid vir ‘n rasdirekteur om by hul span aan te sluit. Die suksesvolle kandidaat moet selfgemotiveerd wees, onafhanklik kan werk, kennis dra van die bedryf en uitstekende kommunikasievaardighede toon. Die rol vereis toepaslike ervaring, ‘n belangstelling in die ras en ‘n samewerkende houding. Rol en verantwoordelikhede: • Koördineer en fasiliteer die ontwikkeling van ‘n langtermyn- strategiese plan vir die genootskap as geheel en implementeer die take en aksies ter ondersteuning van die strategiese plan. • Koördineer en fasiliteer ‘n teelprogram in samewerking met lede en die genootskap se raad. • Koördineerder en help om spesifieke rasgebeurtenisse te fasiliteer om die bemarking en promosie van die ras uit te brei. • Verantwoordelik vir en bestuur die daaglikse administrasie van die genootskap. • Bied ‘n…

“We ought to make sure their legacy is not lost forever.” There is a Sotho saying, ‘Bagolo rutang bana ditaola le se ye le tsona badimong’, which translates loosely as ‘the elders must pass on knowledge and skills to the younger generation while they are still alive’. I was reminded of this saying during recent conversations I had with two old farmer friends. On a visit to some farmers in the North West last month, I met AgriStart founder Cois Harman, who’s been developing black farmers through mentorship programmes for many years. I’d met Ntate Harman back in 2009 when I attended a farmers’ day on his farm just outside Zeerust. We reminisced about the many black farmers he’d introduced to me back then and, naturally, I quizzed him about…

ABEL NAPHTALY WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Cois Harman encouraged me and advised me to stick to what I know best and leave what I do not know. That has worked for me. IF THERE IS ONE THING YOU COULD HAVE DONE DIFFERENTLY, WHAT WOULD IT BE? I wouldn’t have started on communal land, where I lost 20 in-calf heifers. But everything happens for a reason – perhaps I wouldn’t have had the same passion and drive, had those animals not been stolen. YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? I have produced quality animals for emerging and commercial farmers. That makes me proud today. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My family. They gave me the support, space and time I needed…

WHAT’S YOUR BIGGEST ACHIEVEMENT SO FAR? Knowing that I have created an economy from scratch, where there was none before. We started with three of us and now I employ 17 people. AND YOUR BIGGEST MISTAKE? I have messed up so often! I had disease outbreaks because I didn’t know any better. But my biggest regret is that I am spending more time at work than at home with my child. Once the business is running smoothly, I look forward to being there right next to her. WHAT ROLE HAVE NEIGHBOURING FARMERS PLAYED IN YOUR JOURNEY? None. They are mostly sugar-cane farmers, so we have no common interests. HOW INVOLVED ARE INPUT SUPPLIERS IN YOUR OPERATION? Coastal Farmers helped me understand farming. Their Farmers Agri-Care office offers agronomy consultations and…

It’s just a reality of communal livestock farming that sheep and goats have to be kraaled at night. Leave any animal out on the veld, and the chance is good that it will be gone by morning. There are simply too many dogs and stock thieves around. But while keeping animals on kraal might protect them from certain dangers, standing in a kraal night after night in wet weather brings other dangers, like disease, which can cause just as much damage as any dog or thief. There are three diseases in particular that village farmers like Wandile Khave need to guard against carefully. The first is footrot, which is caused by bacteria that live and multiply in the wet soil conditions that are typical in February. To make matters worse,…

BEEF CATTLE Piet Mothepu, Koppies, Free State Calves born during the spring calving season from September onwards are now three to five months old. We have a lot of these on the farm and vaccinate them against viral diseases such as infectious bovine rhinotracheitis, bovine viral diarrhoea and bovine respiratory syncytial virus. Because of the good rains, we’re vaccinating the entire herd against Rift Valley fever and giving animals the annual Botuthrax vaccine against botulism and anthrax. We also use Covexin to vaccinate against clostridial diseases. The grass has been growing vigorously, so we’re rapidly rotating camps to keep it down. We monitor the grazing to prevent overgrazing, which would remove too much ground cover. We also cut and bale grass for winter feed. In addition, we are busy with…

African Farming spoke to Dr Sello Maboe from Onderstepoort about the animal diseases February’s warm and wet weather brings. “February marks the end of summer, and livestock farmers should now be especially careful about vector-borne diseases. These diseases are transmitted to animals by ticks, flying insects like mosquitoes and flies, and even rodents. The combination of wet and warm weather is exactly what these pests need to breed, and their numbers have exploded this year with farmers running the very real risk of devastating losses or lower production. To make matters worse, some of these diseases can also be transmitted to humans, so farmers need to take extra care. PREVENT RATHER THAN CURE Farmers must always try to keep their animals healthy and disease-free. Doing what you can to prevent…

R5,7 miljoen Wilmot Cattle Co, ’n beesboerdery in Nieu-Suid-Wallis, Australië, het grondkoolstof van nagenoeg AU$500 000 (sowat R5,7 miljoen) aan die multinasionale rekenaarmaatskappy Microsoft verkoop. Die meer as 4 000 ton koolstof is opgebou danksy gevorderde weidingsbestuur. Dit is sover bekend die eerste internasionale koolstofkrediettransaksie deur ’n Australiese weidingsbesigheid, maar ’n druppel aan die emmer van wat Microsoft nodig het om sy besigheid koolstof-neutraal te maak. – The Land 737 GW Nuwe steenkoolkragprojekte van 737 gigawatt is tans wêreldwyd in die vooruitsig of in aanbou, luidens navorsing van die Franse versekeringsmaatskappy Société Général. Die verslag ontleed die effek wat versekeringsmaatskappye se onttrekking aan steenkoolprojekte op hul aandeelprys het. Die ontleding bevind sulke besluite kan versekeraars se aandeelprys van -3% tot +9% beïnvloed. Versekeraars wat meer doen om die steenkoolbedryf die…

‘Daar is ’n groter vraag na goedkoper produkte, wat prysondersteuning vir dié produkte verskaf.’ DR. MARLENE LOUW, senior ekonoom by Absa AgriBesigheid, oor redes vir die skerp styging in kleinhandelpryse van goedkoper kossoorte. Bl. 14 ‘Dit kom neer op ’n skending van mense se regte van toe-gang tot inligting, raadpleging en deelname.’ ME. MIRIAM MAYET, uitvoerende direkteur van die African Centre for Biodiversity, oor wysigings aan die GMO-wet wat effektief open-bare deelname aan regulatoriese wysigings tydens ’n pandemie opskort. Bl. 20 ‘As die reën nog twee weke weggebly het, was dit vir daardie boere ’n totale misoes.’ MNR. WILLEM GROOTHOF, dagbestuurslid van Graan SA, oor produksietoestande vir sonneblomme op die Springbokvlakte. Bl. 17 ‘Solank die sikloon lewe, sal dit die land as’t ware van vog stroop.’ MNR. GIEL HUGO, onafhanklike…

DIE bedryfsliggaam Vinpro gaan voort met die hofaansoek wat op 27 Januarie by die Wes-Kaapse hooggeregshof ingedien is en waarin versoek word dat die Wes-Kaapse premier die gesag gegee word om die verkoop van drank te beheer. Uiteindelik sal versoek word dat dié gesag aan alle provinsiale regerings gegee moet word. Hoewel die verkoop van drank weer gedeeltelik toegelaat word, wil Vinpro met die regstappe verseker dat die bedryf nie weer “soos ’n ligskakelaar aan- en afgeskakel word nie”, sê mnr. Rico Basson, Vinpro se bestuurshoof. Die liggaam het egter afgesien van ’n aansoek om ’n tussentydse interdik, omdat pres. Cyril Ramaphosa vroeg vandeesmaand aangekondig het dat drank van Maandag tot Donderdag van 10:00 tot 18:00 verkoop mag word. Belastingvrye winkels, geregistreerde wynkelders, wynplase, mikrobrouerye en mikrodistilleerders sal alkohol vir…

DIE wynmaker mnr. Peter-Allan Finlayson van Gabriëlskloof-wynlandgoed in die Overberg is “gefrustreerd en geskok” oor wyn wat valslik onder die landgoed se etikette op die swartmark verkoop is tydens die nasionale alkoholverbod. ’n Gabriëlskloof-werknemer het ’n bottel met ’n Gabriëlskloof Syrah-etiket by ’n vriend gekry. Dit is egter die verkeerde botteltipe en bevat ook nie Gabriëlskloof se wyn nie. Dit is moeilik om te verklaar waar die wyn vandaan kom, of hoeveel valslik onder die etikette verkoop is, “want daar is nie ’n reeksnommer of seël op die bottel nie”. “Ons kan nie die wyn op enige manier naspeur nie”, sê Finlayson. “As daar nie ’n verbod was nie, sou mense nie nodig gehad het om op onderduimse wyse wyn in die hande te kry nie.” Lees meer by bit.ly/3cF…

Die somergewasse se voorlopige oppervlakteskatting is op 28 Januarie deur die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) bekend gemaak. Die oppervlakte onder somergewasse het met nagenoeg 244 000 ha toegeneem teenoor die vorige produksieseisoen. Die raming is dat 4,19 miljoen ha beplant sou word, sowat 6,4% meer as die vorige seisoen. Dit is veral die mielieen soja-aanplantings wat toegeneem het. Die toename kan toegeskryf word aan ’n baie gunstige plantseisoen met die beste reënval in baie jare, asook baie hoër produsentepryse met planttyd. Saaiboere het gevolglik makliker vir produksiekrediet in aanmerking gekom. Daar was vrese van ’n geraamde tekort van sowat R10 miljard vir produksiekrediet weens die likiditeitsprobleme van die Land Bank. Dit kon daartoe lei dat minder hektare beplant sou word. Dié vrese het om verskeie redes nie werklikheid geword nie. Verskeie…

’n Splinternuwe koolkultivar wat in die lente en herfs geplant word, is deur die saadmaatskappy Hygrotec bekend gestel, sê mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder vir die Wes-, Oos- en Noord-Kaap van dié maatskappy. Green Sunrise is nog besig om naam te maak. Burger verwag namate boere vertroud raak daarmee, gaan heelwat meer van die kultivar aangeplant word. Dit lewer koppe van 3,5-5 kg, wat binne die ideale, gewilde koolkopgrootte val. Nadat die Covid-19 pandemie verlede jaar in ’n stadium koolpryse die hoogte laat inskiet het en dit in winkels vir tot R12 verkoop is, het pryse nou weer grootliks genormaliseer na R5-R8 per kop. Vroeër, voor die pandemie, is koolkoppe teen so min as R4 verkoop. Genoeg water is beskikbaar ná die goeie reën die afgelope twee jaar in veral…

Nuwe tegnologie kan dit eendag vir mense moontlik maak om te bestel presies hoeveel vet in hul laboratorium-gekweekte vleis moet wees en hoe dit tussen lae vleis moet lê. Dit volg nadat navorsers van die McMasteruniversiteit in Kanada ’n nuwe metode ontwikkel het om vleis in ’n laboratorium te kweek. Hulle meen hul eindproduk proe en voel nader aan die ware Jakob as ander opsies wat reeds ontwikkel is. Navorsing deur prof. Ravi Selvaganapathy en dr. Alireza Shahin-Shamsabadi van McMaster se skool vir biomediese ingenieurswese het in die vaktydskrif Cells Tissues Organs en McMaster se aanlyn tydskrif Brighter World verskyn. Hulle het hul vorm van vleis ontwikkel deur dun velle gekweekte spier- en vetselle saam te kweek. Hul tegniek is gegrond op ’n metode wat gebruik word om weefsel vir…

Spekplatbrood met kersietamaties en kruie Die rokerige, sout smaak wat die spekvleis en uitgebraaide vet aan die brood gee, maak dat jy nie kan ophou eet hieraan nie. Dit is am-per soos ’n moderne weergawe van kaiingbrood. Die tamaties sorg vir klamheid en heerlike geur as dit in die oond gerooster word. Dit is daarom nie nodig om botter op dié brood te smeer nie. Sit dit louwarm voor om voor ete aan te peusel. ■ 1 pak (250 g) spekvleis, baie fyngesnipper ■ 60 ml olyf- of sonneblomolie ■ 930 ml (3 k) koek- of witbroodmeel ■ 7 ml kitsgis ■ 3 ml sout ■ Ongeveer 375 ml warm water ■ 500 g kersietamaties ■ Seesoutvlokkies ■ Ekstra olyfolie ■ 15 ml vars tiemieblaartjies Braai die spekvleis in die…

Pleks van haarself aan bome vasketting om stootskrapers te stuit of plakkate rond te swaai voor industriële konglomerate se kantoorgeboue, konsentreer dr. Anri Manderson van Like Mountains, ’n onderneming wat vlugtige olies uit inheemse gewasse onttrek, op praktiese oplossings. Anri het aanvanklik tuinbou-opleiding gedoen om mense te help met huishoudelike voedselsekerheid. Nou is sy besig met ’n grootskaalse projek om organiese vlugtige olies te onttrek aan plante wat op marginale grond verbou word. Dit het al werk verskaf aan 24 mense en bied plattelandse vroue ook die kans om self te boer. Sy verbou roosmalvas (rose geranium), teeboom en ander inheemse gewasse waaraan vlugtige olies onttrek kan word op ’n stuk grond by Hoedspruit van die Moletelegemeenskap, een van die grootste grondeienaars in Limpopo. Sy lei ook vroueboere uit die…

GAUTENG PRETORIA DIEPSLOOT (388), 22 ha, aan Riversands DC (Edms.) Bpk., van Riversands Developments (Edms.) Bpk., R13 781 000. KAMEELFONTEIN (297), 21 ha, aan Arc-Ideas BK, van M.M.C. Ellis en P. Ellis, R950 000. TWEEDRAGT (516), 21 ha, aan Tweedragt 64 (Edms.) Bpk., van J.A. Boon, R900 000. KWAZULU-NATAL UNDERBERG LANGEWACHT (2168), 58 ha, aan The R&R-trust, van Hayleetrust, R5 000 000. PROSPER (6853), 168 ha, aan Defence Farm Dairy (Edms.) Bpk., van Millennium-trust, R17 000 000. LIMPOPO BURGERSFORT BRONRICH (608), 572 ha, aan Estment Farming (Edms.) Bpk., van L.E. Schulze, R20 000 000. DENDRON KALKFONTEIN (812), 419 ha, aan J.A. Venter, van Trillium Inv.BK, R5 500 000. DERDEPOORT DWAALBOOM (217), 386 ha, aan Bronco Thaba (Edms.) Bpk., van D.H. Bronkhorst, R2 316 600. HOEDSPRUIT GRIETJE (6), 21 ha, aan…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 4 MAART: Kuilvoerdag, Klipheuwel-plaas, Durbanville. Lesings, uitstallings en demonstrasies. E-pos: wc@mpo.co.za,0767741284. 27-28 MAART: Werksessie met Gabe Brown (’n Amerikaanse kenner van herlewingslandbou), aangebied deur die instituut vir volhoubare boerdery in Suid-Afrika, Lowerland-plaas, Prieska. E-pos: info@permaculture instituteforsouthernafrica.org FEESTE, EKSPO’S 25 FEBRUARIE: Beoordeling van die Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskapskou, aangebied deur Agri-Expo. 26 MAART: Aankondiging van die Suid-Afrikaanse suiwelkampioene, aangebied deur Agri-Expo. 7 MEI: Internasionale Sauvignon blanc-dag, aangebied deur Agri-Expo. Razelle Galant, e-pos: razelle@agriexpo.co.za KONFERENSIES 11 MAART: Vloot-en-brandstofbestuurkonferensie, aangebied deur Maphosa Management Consultant. E-pos: chris@maphosam. co.za, web: www.maphosamanage ment.co.za , 010 214 0666. 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die…

Talle vrae duik op wat betref die brandmerk en identifikasie van vee. Van die algemeenste sake word kortliks hier bespreek. HOEKOM IS BRANDMERKE NOODSAAKLIK? Brandmerke is noodsaaklik om die oorsprong van diere te kan bewys. Die brandmerk of kuddekenmerk (KKM) is gekoppel aan ’n eienaar en plek en is geregistreer op ’n databasis om naspeurbaarheid moontlik te maak. Dit is veral in veediefstalsake nuttig. Dit is ook vir stoettelers belangrik om te weet wie die dier geteel het. Só kan die stoetteler die stamboom van ’n dier nagaan en sien wie die voorgeslag en teler is. HOEKOM IS DAAR SOVEEL VERWARRING OOR BRANDMERKE? Die bekampingsmaatreëls ná die bek-en-klouseerkrisis het almal meer bewus gemaak van die brandmerke omdat bestuur nou beter toegepas word, veral by veilings. Afslaers kontroleer of diere gemerk…

LOCATION Winterveld, Gauteng Budding entrepreneur Dineo Mokgoshi was on the lookout for new investment opportunities when a relative told her that cattle farming was a lucrative business with good returns. At the time, Dineo had a full-time job and a few side hustles, catering for functions and hosting international tourists. “My friend and I ran a tourist-hosting company at the Fountain Valley Resort in Groenkloof Nature Reserve in Pretoria. We set up a caravan and camping site and let caravans and tents to tourists who enjoyed the city, but preferred being outside in nature than staying in hotels. Tourists, especially Europeans, loved the experience and paid good money for it,” she says. ROLE MODEL In 2005, using her bonus and her savings, Dineo bought 26 mixed-breed cows and a white…

Remember, vaccination does not guarantee 100% safety, but it remains an effective way to protect your animals. It’s important to remember that vaccinations are more effective when they are supported by sound management practises. These include keeping animals away from high-risk areas like wetlands and other standing water during certain times of the year, and to control external parasites with dips and fly repellents. Speak to your local vet about how you should modify your standard vaccination programme to suit the prevailing conditions on your farm. It’s also a good idea to speak to your vet and other farmers in your area to understand which diseases actually occur in your area so you don’t vaccinate unnecessarily. You can then maximise your available resources to manage the diseases that pose the…

Niemand wil nou die mooi seisoen wat baie beleef, so vroeg in die jaar versuur nie, maar die stortvloed kommentaar op die wysiging van die onteieningswet is ’n riem onder die hart. So baie mense het kapsie gemaak teen dié onsinnige wetgewing dat wetmakers nou meer tyd nodig het om deur alles te werk. Ons is groot dank verskuldig aan almal wat die moeite gedoen het om hul misnoeë te kenne te gee, veral ons landbou-organisasies. Persoonlik kan ek nie méér saamstem met die reguit menings van Bennie van Zyl van TLU SA nie. Die staat kan nie langer met enigiets vertrou word nie, veral nie met wetgewing soos die gewysigde onteieningswetgewing en die breë interpretasie daarvan nie. Die staat het potensieel nie net sy oë op landbougrond nie, maar…

Hoewel die verkoop van alkohol weer gedeeltelik toegelaat word nadat pres. Cyril Ramaphosa vroeg in Februarie die verslapping van sekere vlak 3-inperkingsmaatreëls aangekondig het, sal Vinpro voortgaan met die stappe wat hy reeds gedoen het om die volhoubaarheid van die bedryf te verseker. Die belangrikste is om te verseker dat die bedryf nie weer “soos ’n ligskakelaar aan- en afgeskakel word nie”, sê mnr. Rico Basson, bestuurshoof van Vinpro. Die bedryfsorganisasie sal dus voortgaan met die hofaansoek wat op 27 Januarie by die Wes-Kaapse hooggeregshof ingedien is waarin hy vra dat die Wes-Kaapse premier die gesag gegee word om die verkope van alkohol te beheer. Uiteindelik sal versoek word dat dié gesag aan alle provinsiale regerings gegee moet word. JOHAN FOURIE skryf: Hulle moet nie weer vir die regering se…

VERBRUIKERS se bestedingspatrone kan na verwagting vanjaar nog verder verander namate hulle toenemend geldelike druk ervaar vanweë die pandemie en swak ekonomie. Volgens die Nasionale Landboubemarkingsraad (NLBR) het ’n basiese voedselmandjie in Desember 2020 10% meer gekos as ’n jaar tevore. Die mandjie bevat 28 produkte waarvan 2 kg rys se prysstyging van 45,5% die meeste was. Die TABEL toon van die voedselprysstygings. Dr. Christo Joubert, die NLBR se navorsingsbestuurder van landbouvoedselkettings, sê wanneer verbruikers onder druk is, beweeg hulle na goedkoper produkte en koop kleiner hoeveelhede. Suid-Afrika voer al sy rys in en internasionale ryspryse het van weë die tweede vlaag Covid-19-besmettings gestyg toe lande, weens vrese oor voedselsekerheid, uitvoer beperk het. Duurder rys en brood, met koring wat ook gedeeltelik ingevoer word, kan daartoe lei dat verbruikers meer…

STAMBREEK (green snap) het ná ’n besonder koel en nat vroegsomer by sommige mielieboere begin voorkom. Mnr. Marius Wessels van die plaas Paardekraal in die distrik Edenville in die Vrystaat skat die skade tans op sowat 5% van sy aanplantings. Hy sê die grootste frustrasie is dat jy niks kan doen om dit reg te stel of te voorkom nie. Hy sê die stamme breek só wanneer mielies tydens bestuiwing blootgestel word aan baie nat, winderige, koue toestande. Hy het teen vroeg Februarie reeds 680 mm reën, saam met wind van 35-40 km/h en koue, bewolkte toestande gehad. Wessels het verskillende mieliekultivars op verskillende tye aangeplant, en gaan saam met landboukundiges van sy saadverskaffer sy landerye in die komende weke monitor om die volle omvang van die skade te bepaal.…

VOORTSLEPENDE kapasiteitsprobleme om waardasies te doen het veroorsaak dat die kantoor van die waardeerder-generaal slegs 50% van sy teikens vir die 2019-’20-boekjaar behaal het. Die kapasiteitsprobleme by dié kantoor het ’n groot impak gehad op die kommissie vir die herstel van grondeise se finalisering van eise wat teen einde Desember 1998 ingestel is, het die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling gehoor. Die kantoor, wat bykans volkome gebruik moet maak van private waardeerders, kon slegs 553 van die 1 107 waardasies vir restitusie voltooi. Van die 214 waardasies vir die program vir grondbesit en administrasie en die een vir grondherverdeling en ontwikkeling, is 187 waardasies, wat 87% verteenwoordig, voltooi. Die agterstand in waardasies wat reeds bestaan het, kon ook nie uitgewis word nie. Slegs 525 van dié…

VERLEDE jaar se streng staat van inperking weens Covid-19 het meegebring dat daar ’n daling van 33% in die stroop van renosters vir hul ho-rings was, sê me. Barbara Creecy, minister van omgewingsake, bosbou en visserye. Tydens die vlak 5-in-perking moes almal in Suid-Afrika tuis bly – buiten in sekere toelaatbare gevalle. In 2020 is 394 renosters vir hul horings in Suid-Afrika gestroop vergeleke met 594 in 2019. In 2020 het die Krugerwildtuin 1 573 gevalle van stroping aangeteken, 21,9% minder as 2019 se 2 014. In 2020 is 247 renosters in die land se nasionale parke gestroop, met 245 in die Krugerwildtuin en 2 in die Marakele-park. Altesaam 16 olifante is in 2020 vir ivoor in die Krugerwildtuin gestroop. Dit is 48,39% minder as die 31 wat in die…

VOERRESEP VIR MELKBOKKE DIEREVOEDING JOSEF VAN WYNGAARD LAKTASIEFASE (SOWAT 280 DAE) Voeding tydens vroeë laktasie bepaal die vlak van spitslaktasietyd en dit geskied gewoonlik Is daar dalk ’n goeie resep beskikbaar indien ons self voer wil meng vir ons melkbokke? ’n Resep vir onderskeidelik die laktasie- en die droë tyd sal ideaal wees. ’n Melkbok word op dieselfde beginsel as ’n melkkoei gevoer omdat albei hoogproduserende diere is. Albei diersoorte se melkproduksietyd en melkkurwe word oorhoofs bepaal deur voeding tydens die laatdragtige fase. Voeding vir die droë tyd bestaan uit twee fases, naamlik varsopdroog en opstoom. VARSOPDROOGFASE (EERSTE VIER WEKE) Die doel van die varsopdroogfase is die opbou van liggaamreserwes, rus en herstel van die uier, herstel van die grootpens en die ontwikkeling van die ongebore lam. Die voedingsbehoefte tydens…

Hoe het jy ’n stedelike tamatieboer geword? Ek het die boerdery verlede jaar oorgekoop en Tamatie Boer gedoop. Ons is baie trots daarop om in Bloemfontein te kan boer. Tamaties is een van die mees verbruikte groentesoorte in die land, daarom het ek in dié mark begin belang stel. Een van die grootste voordele is dat ons nie ver hoef te reis om ons produkte op die mark te kry nie. Ons tamaties gaan reguit van die plant af na die tafel — binne 24 uur nadat dit geoes is. Wat geniet jy die meeste van die boerdery? Die hele produksieproses is ’n lekker ervaring. Dit is verstommend om te sien dat een plant tot 35 vrugte op ’n slag kan dra! Ons boerdery se vinnige tempo en intensiteit maak…

Die storie van die perdereeks Stare Saddles is ’n uitstekende voorbeeld van hoop wat uit wanhoop gebore is. Hendri en Jeannette Smit het saam met hul gesin ’n reeks perdesaals en toebehore vanuit hul woonhuis in Bloemfontein begin vervaardig. Dit het gevolg nadat Henri sy werk verloor het en sy pogings as bouer, onder meer in Somalië, misluk het. ’n Jaar nadat die eerste saal voltooi is, kan hulle kwalik voorbly om in die vraag te voorsien. Die eerste leerprojek wat hulle aangepak het, was skoene. “Aangesien Hendri ’n boer in murg en been is, het die keuse op velskoene geval,” vertel Jeanette. Die gevolg was vellies van buffelleer en Afrika-velskoene wat deur plaaslike vermaaklikheidskunstenaars opgeraap is. In sy soeke na ’n uitsonderlike leerproduk het Hendri een oggend wakker geword…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Gauteng, Kwa-Zulu-Natal en Limpopo vanaf Januarie 2020 tot Desember 2020. Distrikte waar pryse met meer as 10% gestyg het, is Roedtan, Musina en Ulundi. In Gauteng is 363 transaksies (20,2% minder teenoor die vorige jaar) geregistreer en 48 465 ha teen R1,959 miljard verhandel. By Carletonville, Nigel én Pretoria het pryse met meer as 10% gedaal. In KwaZulu-Natal is 210 transaksies in 13 distrikte gesluit. Altesaam 50 072 ha is teen R1,522 miljard verhandel. In 53% van die distrikte word positiewe prysneigings waargeneem By Ballito, Port Shepstone, Louwsburg, Utrecht, Underberg en Jozini word dalende prysneigings opgemerk. Altesame 150 000 ha is in Limpopo teen R2,801 miljard verhandel. In die betrokke tyd is…

Die nasionale veiling van die Simmentaler- en Simbra-beestelersgenootskap van Suider-Afrika wat verlede April by Lichtenburg gehou sou word, is weens die tweede vlaag van besmetting van die Covid-19-virus afgelas. Dié veiling sal na verwagting in April 2022 aangebied word, onderhewig aan die besmettingskoers van die pandemie, sê mnr. Phillip Lee, uitvoerende hoof van die genootskap. “Dié besluit is in pas met die raad se besluit dat, gegewe die huidige Covid-19-inperkingsregulasies en die tempo waarteen besmetting reg oor die land toeneem, lede se welstand voorkeur moet geniet. Regstreekse menslike kontak moet beperk word,” sê hy. “Indien die nasionale veiling tot later in die jaar uitgestel word, sal dit die veilingsprogram ontwrig.” Die genootskap se 57ste jaarvergadering is in Januarie die eerste keer in ’n digitale formaat aangebied. Aansienlik meer lede het…

Daar word vertel dat George Bernard Shaw ’n voorstel van ’n skone Isadora Duncan ontvang het. Sy het aangedui dat ’n kombinasie van haar skoonheid en sy hoë intellek die perfekte kind behoort voort te bring. Daarop het die briljante Shaw gevra wat die gevolg sal wees indien die kind sy liggaam en haar brein erf. (Uit: Hesketh Pearson se Bernard Shaw: His Life and Personality, bl. 310-311.) Bulkopers kan baie keuses maak wanneer hulle besluit watter bulle die beste as vaders van die volgende generasie koeie in hul kuddes sal werk. Om goedkoop te koop, kan egter ook duurkoop wees omdat só ’n besluit bloot op die voorkoms van die bul berus. Dit is ’n groot waagstuk om aanvanklik ’n paar rand te wil bespaar. WEEG WAARDE OP Dit…

Welile says she didn’t even try to get funding until six months after she signed her lease. “If you’re a nobody like me, funders don’t want to fund something that is not there. When you start a business, it goes south very quickly before it picks up.” Once she had seven tunnels restored and planted, Welile secured a South African Breweries Kickstart grant of R1m in 2018/2019. This paid for a pump room, irrigation lines, further tunnel restoration and an agronomist. When the agronomist’s term ended in 2020, Coastal Farmers provided the agronomical assistance. “Coastal Farmers offers me all the help I need,” Welile says. “Their Farmers Agri-Care office gives me agronomy consultations and in return I buy my inputs from them. Their agronomists Gansen Moodley and Thabiso Mbatha taught…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Never underestimate the power of networking. I learn a lot by interacting with other female farmers. LOOKING BACK, IS THERE ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY? I would immediately have started with layers immediately, instead of cattle and broilers. I would eventually have bought livestock eventually, but if I had started with layers, I would have been further down the road by now. WHAT IS YOUR BIGGEST ACHIEVEMENT SO FAR? Reaching the point I’m at without much support from government. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? My husband! He’s been hugely supportive and helps me all the time. WAS IT A STRUGGLE TO GET FINANCING? DO YOU HAVE ANY TIPS FOR FARMERS WHO ARE STARTING OUT? It’s a…

THINK CAREFULLY BEFORE USING YOUR OWN ANIMALS TO BREED WITH The perceived advantage of using on-farm stock is that the farmer does not need to buy in breeding stock or pay a royalty fee to the breeding company for using its dam lines. But the hard reality is that production may be affected due to the following: ■ The farmer might use terminal pigs, intended for marketing, as breeding stock. ■ The genetic value of the animals expressed in traits such as good mothering ability, productive longevity, superior feed conversion, exceptional carcass muscling and efficient growth, might be lost. These functional traits maximise profitability. ■ Genetics has advanced with improved technology. Inbreeding means the farmer loses the advantages offered by new and improved genetics. This could affect productive output. ■…